CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN VỀ THỊ TRƯỜNG VÀ THỊ TRƯỜNG KINH DOANH VÀNG, NỮ TRANG 1.1 TỔNG QUAN VỀ THỊ TRƯỜNG 1.1 Một số khái niệm 1.1 Thị trường Theo Philip Kotler [10], ban đầu, thị trường là một địa điểm cụ thể, ở đó người mua và kẻ bán gặp nhau để trao đổi hàng hóa. Như thế, thị trường gồm mọi người mua và người bán trao đổi nhau các hàng hóa hoặc dịch vụ. Cụ thể hơn, thị trường là tập hợp những người hiện đang mua và những người sẽ mua một mặt hàng, dịch vụ nào đó và tập hợp những người bán các sản phẩm, dịch vụ liên quan. Ta có thể hiểu, thị trường là nơi chuyển giao quyền sở hữu sản phẩm, dịch vụ hoặc tiền tệ, nhằm thỏa mãn nhu cầu của hai bên cung và cầu về một loại sản phẩm nhất định theo các thông lệ hiện hành, từ đó xác định rõ số lượng và giá cả cần thiết của sản phẩm, dịch vụ.
Thực chất, thị trường là tổng thể các khách hàng tiềm năng cùng có một yêu cầu cụ thể nhưng chưa được đáp ứng và có khả năng tham gia trao đổi để thỏa mãn nhu cầu đó. Thị trường là một tập hợp những người mua và người bán tác động qua lại lẫn nhau, dẫn đến khả năng trao đổi. Thị trường là nơi diễn ra các hoạt động mua và bán một thứ hàng hóa nhất định nào đó. Với nghĩa này, có thị trường gạo, thị trường cà phê, thị trường chứng khoán, thị trường vốn, v.
Cũng có một nghĩa hẹp khác của thị trường là một nơi nhất định nào đó, tại đó diễn ra các hoạt động mua bán hàng hóa và dịch vụ. Với nghĩa này, có thị trường Hà Nội, thị trường miền Trung. Trong kinh tế học, thị trường được hiểu rộng hơn, là nơi có các quan hệ mua bán hàng hóa, dịch vụ giữa vô số những người bán và người mua có quan hệ cạnh tranh với nhau, bất kể là ở địa điểm nào, thời gian nào. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 6 Thị trường trong kinh tế học được chia thành ba loại: thị trường hàng hóa - dịch vụ (còn gọi là thị trường sản lượng), thị trường lao động, và thị trường tiền tệ.
Chức năng của thị trường là ấn định giá cả đảm bảo sao cho số lượng hàng mà những người muốn mua bằng số lượng hàng của những người muốn bán. Không thể xem xét giá cả và số lượng hàng một cách tách biệt được. Giá cả thị trường chi phối xã hội trong việc chọn mua cái gì, mua như thế nào và mua cho ai. Như vậy, giá cả hàng hóa trong thị trường cho chúng ta biết được: - Thừa nhận công dụng xã hội của hàng hóa (giá trị sử dụng xã hội) và lao động đã chi phí để sản xuất ra nó, thông qua việc hàng hóa đó có bán được hay không, bán với giá thế nào.
- Cung cấp thông tin cho người sản xuất và người tiêu dùng thông qua những biến động của nhu cầu xã hội về số lượng, chất lượng, chủng loại, cơ cấu của các loại hàng hóa, giá cả, tình hình cung cầu về các loại hàng hóa. - Kích thích hoặc hạn chế sản xuất và tiêu dùng. Nhà tiếp thị cần tìm hiểu, nghiên cứu về thị trường để hiểu rõ các vấn đề cơ bản như: - Thuộc tính cụ thể của thị trường: Quy mô thị trường (số hàng bán, doanh số, thị trường, thị phần của đối thủ cạnh tranh,.); vị trí địa lý (số bán theo miền, vùng, loại của hàng hóa, địa điểm đặc biệt,.); dân số học của người mua (chủng tộc, gia đình, tôn giáo, học vấn, giới tính, độ tuổi, thu nhập, lợi tức, nghề nghiệp,. - Thuộc tính ứng xử của khách hàng: Mua khi nào, thế nào, các tác động đến việc mua, tâm lý xã hội của khách hàng, lý do mua,.
- Những chiều kích định tính của thị trường (cần xác định để tập trung khai thác): người dùng nhiều, người mua thường xuyên, trung thành thương hiệu đáng tin,. Hiểu được thị trường, nhà quản trị có thể hoạch định chiến lược, kế hoạch kinh doanh, kế hoạch tiếp thị,. để thu hút khách hàng, phát triển thị trường hiện có và tiềm tàng,. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.2 Phát triển thị trường Theo Hoàng Đức Thân, phát triển thị trường là quá trình làm cho thị trường lớn lên, tăng tiến mọi mặt của thị trường.
Sự phát triển đó có thể bao gồm cả chất lượng, số lượng, quy mô; có thể liên tục hoặc từng thời kỳ, giai đoạn, cùng lúc hoặc không cùng lúc; từng thị trường mục tiêu, từng địa bàn,. Để phát triển thị trường của một doanh nghiệp, của một ngành, của mặt hàng cần quan tâm đến yếu tố bền vững, nó bao gồm sự tăng trưởng về doanh thu, lợi nhuận của doanh nghiệp và đồng thời có sự hoàn chỉnh về mặt cơ cấu sản xuất kinh doanh, lợi ích của cộng đồng về mặt kinh tế, xã hội, môi trường,. như thế, doanh nghiệp mới có thể ổn định, phát triển bền vững. Thị trường gắn liền với quá trình sản xuất và lưu thông hàng hóa.
Sản phẩm trước khi đi vào tiêu dùng phải qua khâu phân phối lưu thông. Thị trường vừa là kết quả của sản xuất hàng hóa vừa là điều kiện của sản xuất hàng hóa. Sự tách biệt giữa sản xuất và tiêu dùng, giữa hàng và tiền đã dẫn tới sự không khớp nhau về khối lượng, tiến độ, thời gian sản xuất và tiêu dùng hàng hóa. Khi sản xuất xã hội càng phát triển thì đa số nhu cầu của con người được thỏa mãn thông qua thị trường.
Bản thân sự tiêu dùng (tiêu dùng cho cá nhân và tiêu dùng cho sản xuất) luôn đòi hỏi sự đồng bộ (nói trên) cao, nếu không, tiêu dùng không thực hiện được đồng bộ với sản xuất, phân phối lưu thông, cung cầu. Trên thị trường có hai nhóm người hoạt động. Nhóm thứ nhất là những người mua hàng hóa, sử dụng dịch vụ, nhóm thứ hai là những người bán hoặc cung cấp hàng hóa, dịch vụ cho tiêu dùng. Sự phân nhóm này chỉ là tương đối và với mỗi người khi này thì thuộc nhóm người mua nhưng khi khác lại thuộc nhóm người bán.
Thị trường là giao điểm gặp gỡ, tác động của hai nhóm người này. Cùng thông qua thị trường để giải quyết nhu cầu giữa người mua và người bán, bảo đảm thực hiện cân đối giữa cung và cầu. Nhu cầu giải quyết thì người mua, người bán, người sản xuất, người tiêu dùng đều thực hiện được mục tiêu của mình. Như vậy, phát triển thị trường là điều kiện để phát triển sản xuất, kinh doanh hàng hóa của doanh nghiệp, suy rộng ra là điều kiện của sự phồn thịnh kinh tế xã LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.
Trong môi trường quốc tế hóa, sự phát triển thị trường không chỉ đáp ứng yêu cầu trong nước mà còn nhằm vươn tới thị trường ngoài nước, tranh thủ cơ hội quốc tế để phát triển. Như vậy, cả điều kiện chủ quan và khách quan, điều kiện trong nước và ngoài nước, trước mắt và lâu dài đòi hỏi phải phát triển thị trường. Để phát triển thị trường hiệu quả, doanh nghiệp cần phát triển một cách đồng bộ. Đồng bộ là có sự ăn khớp sản xuất, kinh doanh, giữa tất cả các bộ phận hoặc các khâu, tạo nên một sự hoạt động nhịp nhàng của chỉnh thể.
Để có thể ăn khớp với nhau, các khâu, các bộ phận của một chỉnh thể phải được sắp xếp và hoạt động theo một tương quan tỷ lệ nhất định gọi là tỷ lệ đồng bộ. Mỗi thị trường đều có cung - cầu, giá cả, người mua - người bán đặc thù; có quy luật vận hành đặc trưng và khuynh hướng phát triển khác nhau. Sự quan hệ lệ thuộc, tác động biện chứng giữa các thị trường do quá trình trao đổi hoạt động và phối hợp cung ứng hình thành sản phẩm cuối cùng. Sự độc lập tương đối của các thị trường luôn có xu hướng phá vỡ sự cân bằng tổng thể.
Sự phụ thuộc và liên hệ giữa các thị trường đòi hỏi sự cân bằng mới và ăn khớp với nhau. Vấn đề ở đây là, để cân bằng tự phát hay chủ động điều tiết để có sự ăn khớp hợp lý. Vai trò tạo điều kiện và chủ động điều tiết của doanh nghiệp để tạo sự đồng bộ, ăn khớp và hợp lực phát huy sức mạnh các hệ thống thị trường là đặc biệt quan trọng. Vấn đề thứ hai để phát triển thị trường hợp lý là vấn đề ăn khớp về cấp độ hay mức độ phát triển thị trường.
Về phương diện lịch sử thị trường, có ba cấp độ phát triển như sau: - Cấp độ thị trường cổ điển: Đây là dạng thức của thị trường mà ở cùng một không gian, thời gian, địa điểm ba yếu tố người mua, người bán và hàng hóa xuất hiện đồng thời với nhau. Với dạng thức thị trường này, người ta có thể nhận biết về quy mô, động thái mua bán trên thị trường. - Cấp độ thị trường phát triển: Ở dạng thức thị trường này, hàng hóa không nhất thiết phải xuất hiện đồng thời với người mua, người bán. Người ta có thể mua bán LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 9 ngay cả trước khi hàng hóa được sản xuất ra.
Đó là mua bán theo hợp đồng ký trước. Với dạng thức thị trường này, tính "hiện hữu" của thị trường không nhìn thấy được. Thị trường trải rộng cả không gian và thời gian. - Cấp độ thị trường hiện đại: Trên thị trường lúc này chỉ xuất hiện hoặc người mua, hoặc người bán.
Khi đó, người trung gian xuất hiện làm các công việc giao dịch và dịch vụ thương mại. Việc ra đời của các sở giao dịch chứng khoán, sở giao dịch thương mại,. đáp ứng yêu cầu dịch vụ mua bán trên thị trường. Đặc trưng của thị trường hiện đại là các hình thức dịch vụ phong phú và phát triển rất cao.
David [3,56], có 3 cách chính để phát triển thị trường: - Thâm nhập vào thị trường: Với mục tiêu tăng thị phần cho sản phẩm, dịch vụ hiện có trong thị trường hiện có, doanh nghiệp thực hiện các biện pháp tiếp thị bằng phương pháp thích hợp, hiệu quả với nỗ lực cao hơn để thâm nhập vào thị trường mạnh hơn như tăng chi phí quảng cáo, khuyến mãi,.; - Phát triển thị trường: Với mục tiêu phát triển thị trường bằng biện pháp đưa sản phẩm, dịch vụ hiện có vào khu vực địa lý mới, thị trường mới.