PHẦN MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Trong vài thập kỷ qua, marketing địa phƣơng đã đƣợc triển khai ở nhiều nơi trên thế giới. Với mỗi loại địa điểm (lãnh thổ, vùng, thành phố hay quốc gia), hoạt động marketing địa phƣơng có những đặc điểm khác nhau. Nó đã từng đƣợc coi là phƣơng thức cứu chữa cho các thành phố hậu công nghiệp rơi vào khủng hoảng, mặc dù marketing địa phƣơng trong giai đoạn này chủ yếu tập trung vào việc truyền thông, bán hàng.
Gần đây, marketing địa phƣơng đã đƣợc thực hiện theo một cách tập trung, tích hợp và chiến lƣợc hơn. Ngày nay, Marketing địa phƣơng mang tính chiến lƣợc, tận dụng những tiến bộ mà địa phƣơng khác đã thực hiện nhằm phát triển một cách có hiệu quả nhất. Vì vậy, trong xu thế toàn cầu hóa hiện nay, để thúc đẩy phát triển kinh tế xã hội của địa phƣơng thì các địa phƣơng phải cạnh tranh nhau trong việc thu hút đầu tƣ, thu hút du khách và dân cƣ đến với địa phƣơng mình. Và để hiện thực hóa mong muốn phát triển địa phƣơng thì không thể thiếu đƣợc chiến lƣợc Marketing cho địa phƣơng mình.
Ứng dụng Marketing vào phát triển lãnh thổ - địa phƣơng là cách tiếp cận hiệu quả nhất trong điều kiện kinh tế đang phát triển nhƣ Việt Nam hiện nay. Không chỉ bản thân quốc gia mà các địa phƣơng phải tạo ra những sản phẩm dịch vụ đáp ứng nhu cầu và ƣớc muốn của khách hàng mục tiêu. Các sản phẩm và dịch vụ đó cần đƣợc bán trên cả phạm vi địa phƣơng và quốc tế. Marketing địa phƣơng là các hoạt động thƣờng xuyên và chúng liên tục phải đƣợc điều chỉnh để đáp ứng những điều kiện môi trƣờng kinh tế luôn thay đổi với những thời cơ và thách thức mới.
Phú Thọ là tỉnh thuộc vùng Trung du miền núi Bắc Bộ, cửa ngõ phía Tây Bắc của thủ đô Hà Nội, điểm trung chuyển giữa Đông và Tây Bắc, một trong những địa phƣơng có tiềm năng du lịch khá toàn diện và nhiều lợi thế để phát triển du lịch. Nằm trong khu vực giao lƣu giữa vùng núi Đông Bắc, đồng bằng sông Hồng và vùng núi Tây Bắc, vị trí địa lý mang ý nghĩa trung tâm của tiểu vùng Tây-Đông-Bắc đem lại lợi thế trong mối liên kết vùng phát triển du lịch. Các điều kiện tự nhiên của 1 Phú Thọ, đặc biệt là địa hình trung du đa dạng đã tạo cho Phú Thọ có nguồn tài nguyên du lịch tự nhiên khá phong phú và hấp dẫn để khai thác các loại hình du lịch tham quan, vui chơi giải trí, nghỉ dƣỡng chữa bệnh, thể thao, sinh thái. Phú Thọ có nền văn hoá rực rỡ từ lâu đời để lại hệ thống di sản văn hóa có giá trị phục vụ du lịch cao trong đó nổi bật là quần thể di tích lịch sử đền Hùng đƣợc công nhận là di tích lịch sử văn hóa đặc biệt cấp Quốc gia gắn với lễ hội Giỗ Tổ Hùng Vƣơng, hàng năm thu hút đông đảo khách du lịch ngƣời Việt Nam từ khắp mọi miền đất nƣớc, hát Xoan đƣợc UNESCO công nhận là Di sản văn hóa thế giới năm 2011 và nhiều tài nguyên du lịch có ý nghĩa khác.
Với hệ thống giao thông phát triển gồm đƣờng bộ, đƣờng sắt, đƣờng thủy Phú Thọ đã và đang trở thành cầu nối quan trọng trong giao lƣu kinh tế giữa Việt Nam với Trung Quốc, giữa các tỉnh đồng bằng Bắc Bộ với các tỉnh miền núi phía Bắc. Trên cơ sở phát huy tiềm năng và lợi thế của mình, năm 2006 Ủy ban Nhân dân tỉnh Phú Thọ đã phê duyệt "Quy hoạch điều chỉnh phát triển du lịch tỉnh Phú Thọ giai đoạn 2006-2010 và định hƣớng đến 2020" làm cơ sở cho việc thực hiện các mục tiêu phát triển kinh tế-xã hội của tỉnh nói chung và ngành du lịch nói riêng. Nội dung quy hoạch đã có những định hƣớng quan trọng để quản lý phát triển du lịch tỉnh thời gian qua. Cùng với tiến trình phát triển của du lịch cả nƣớc, du lịch tỉnh Phú Thọ đã đạt đƣợc những thành tựu đáng kể.
Ngành du lịch Phú Thọ đã có đóng góp nhất định vào tăng trƣởng kinh tế, xoá đói, giảm ngh o, đảm bảo an sinh xã hội, bảo tồn và phát huy giá trị văn hoá, bảo vệ môi trƣờng và giữ vững quốc ph ng, an ninh. Tuy nhiên, bên cạnh những thành tựu đạt đƣợc, đánh giá qua hơn 6 năm thực hiện quy hoạch cho thấy du lịch Phú Thọ phát triển c n nhiều hạn chế, bất cập; nhiều khó khăn, trở ngại; chƣa có bƣớc phát triển đột phá để kh ng định thực sự là ngành kinh tế mũi nhọn; kết quả chƣa tƣơng xứng với tiềm năng, lợi thế của tỉnh; phát triển nhƣng vẫn ẩn chứa nhiều nguy cơ, yếu tố thiếu bền vững. Những năm gần đây, xu hƣớng hội nhập, hợp tác, cạnh tranh toàn cầu, giao lƣu mở rộng và tăng cƣờng ứng dụng khoa học công nghệ trong nền kinh tế tri thức trên thế giới đang tạo 2 những cơ hội to lớn đồng thời cũng là thách thức đối với phát triển du lịch cả nƣớc trong đó có du lịch Phú Thọ. Xuất hiện từ bối cảnh trên và yêu cầu nhƣ trên, tác giả lựa chọn đề tài “Marketing địa phƣơng nhằm thu hút đầu tƣ trong lĩnh vực du lịch tại tỉnh Phú Thọ” cho luận văn thạc sỹ của mình.
Theo đó, luận văn kỳ vọng xây dựng một cách hoàn thiện Marketing địa phƣơng cho tỉnh Phú Thọ trong việc thu hút đầu tƣ lĩnh vực du lịch. Luận văn cũng kỳ vọng đóng góp hoàn thiện các lý luận Marketing địa phƣơng và thực tiễn cho việc vận dụng Marketing địa phƣơng với các địa phƣơng khác tại Việt Nam. Câu hỏi nghiên cứu Câu hỏi đặt ra đối với tác giả trong việc quyết định chọn đề tài này làm luận văn thạc sĩ nhƣ sau: Thực trạng thu hút đầu tƣ du lịch của tỉnh Phú Thọ hiện nay nhƣ thế nào? Giải pháp Marketing địa phƣơng nào giúp cải thiện khả năng thu hút đầu tƣ vào du lịch tại tỉnh Phú Thọ 3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu a.
Mục đích: Đề xuất các giải pháp Marketing địa phƣơng trong việc thu hút đầu tƣ lĩnh vực du lịch tại tỉnh Phú Thọ b. Từ mục tiêu này đề tài đặt ra các nhiệm vụ nghiên cứu sau: - Hệ thống hóa lý thuyết Marketing địa phƣơng trong việc thu hút doanh nghiệp đầu tƣ kinh doanh - Phân tích đánh giá thực trạng vận dụng Marketing địa phƣơng trong thu hút đầu tƣ vào lĩnh vực du lịch tại Phú Thọ - Đề xuất các giải pháp Marketing địa phƣơng để cải thiện việc thu hút đầu tƣ vào du lịch Phú Thọ. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu a. Đối tƣợng nghiên cứu: Ứng dụng Marketing địa phƣơng vào thu hút doanh nghiệp đầu tƣ kinh doanh lĩnh vực du lịch tại tỉnh Phú Thọ 3 b.
Phạm vi nghiên cứu: Không gian nghiên cứu: Địa bàn tỉnh Phú Thọ Thời gian: Dữ liệu thứ cấp và sơ cấp thu thập trong khoảng thời gian 2010-2018 5. Những đóng góp của luận văn - Hệ thống hóa lý thuyết Marketing địa phƣơng đƣợc ứng dụng vào việc thu hút đầu tƣ kinh doanh cho các địa phƣơng ở Việt Nam. - Đánh giá thực trạng thu hút đầu tƣ vào lĩnh vực du lịch tại Phú Thọ theo cách nhìn nhận của Marketing địa phƣơng. - Đề xuất giải pháp marketing địa phƣơng để cải thiện việc thu hút đàu tƣ vào du lịch Phú Thọ.
Những đóng góp trên mang ý nghĩa trong việc vận dụng Marketing địa phƣơng giúp Phú Thọ phát triển du lịch Phú Thọ. Điều này c n tạo ra sự lan tỏa và học hỏi cho các địa phƣơng khác, đồng thời tạo ra cân bằng kinh tế - xã hội của khu vực Trung du miền núi Bắc Bộ. Kết cấu của luận văn Chƣơng 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu và cơ sở lý luận Marketing địa phƣơng với vấn đề thu hút đầu tƣ lĩnh vực du lịch Chƣơng 2: Phƣơng pháp luận và thiết kế nghiên cứu Chƣơng 3: Thực trạng vận dụng Marketing địa phƣơng và tiềm năng phát triển du lịch Phú Thọ Chƣơng 4: Giải pháp Marketing địa phƣơng trong thu hút đầu tƣ lĩnh vực du lịch tại tỉnh Phú Thọ 4 CHƢƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN MARKETING ĐỊA PHƢƠNG VỚI VẤN ĐỀ THU HÚT ĐẦU TƢ LĨNH VỰC DU LỊCH 1. Tổng quan tình hình nghiên cứu Với ý nghĩa và tầm quan trọng của việc thu hút đầu tƣ lĩnh vực du lịch, lĩnh vực này đã đƣợc nhiều học giả trong và ngoài nƣớc nghiên cứu, tiếp cận theo nhiều hƣớng khác nhau.
Các nghiên cứu tập trung chủ yếu vào việc phân tích các yếu tố của marketing địa phƣơng và đƣa ra chiến lƣợc phát triển điểm đến bằng công cụ marketing địa phƣơng. Cách tiếp cận Marketing địa phƣơng trong thu hút đầu tƣ du lịch trên thế giới vẫn chƣa có nhiều, những nghiên cứu và nhiều công trình đề cập đến cơ sở lý luận và thực tiễn áp dụng marketing địa phƣơng để phát triển địa phƣơng đó. Ở Việt Nam, vấn đề này c n tƣơng đối mới mẻ và chỉ nghiên cứu trong những năm gần đây. Xét tổng quan, có thể nói các tác giả đã có những nghiên cứu tỉ mỉ, công phu, khoa học và đƣa ra những đánh giá, nhận định xác đáng là nguồn tài liệu cần thiết để học tập, tham khảo và vận dụng vào thực tiễn.
Dƣới đây là tình hình nghiên cứu các vấn đề về marketing địa phƣơng của một số tài liệu trên thế giới và trong nƣớc. Nghiên cứu nước ngoài Là một trong những tác giả có nhiều công trình nghiên cứu trong lĩnh vực marketing, Philip Kotler cũng là ngƣời đầu tiên sử dụng thuật ngữ marketing lãnh thổ. Liên quan đến chủ đề Marketing lãnh thổ, P. Kotler cùng các đồng nghiệp là Donald Haider, and Irving Rein (1993),“Marketing Places” đã nhiều đóng góp quan trọng cả lý thuyết và thực tiễn về marketing lãnh thổ.
Có nhiều định nghĩa về marketing lãnh thổ.Kotler, “Marketing lãnh thổ đƣợc định nghĩa là việc thiết kế hình tƣợng của một vùng lãnh thổ để thỏa mãn nhu cầu của những thị trƣờng mục tiêu. Điều này thành công khi ngƣời dân và các doanh nghiệp sẵn l ng hợp tác với cộng đồng và sự mong chờ của những ngƣời du lịch và các nhà đầu tƣ”. 5 Thị trƣờng mục tiêu tiềm năng của marketing lãnh thổ - địa phƣơng là các khách hàng của lãnh thổ - địa phƣơng. Kotler khi nghiên cứu về giá cả, cho rằng: những yếu tố liên quan đến ƣu đãi về thuế, ƣu đãi về giá thuê đất và các chi phí dịch vụ đi k m tại địa phƣơng chƣa đủ để thu hút các công ty nƣớc ngoài.