Luận văn: Chính sách phát triển công nghiệp hỗ trợ tại tỉnh Hải Dương

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu ueb chính sách phát triển công nghiệp hỗ trợ trên địa bàn tỉnh hải dương, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề xuất giải pháp cải thiện thực

• Tác giả: Đoàn Thị Thùy Linh
• Người hướng dẫn: PGS. Trần Đức Hiệp
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế - Đại Học Quốc Gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Quản Lý Kinh Tế
• Đề tài: Chính Sách Phát Triển Công Nghiệp Hỗ Trợ Trên Địa Bàn Tỉnh Hải Dương
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Tổng quan về chính sách phát triển công nghiệp hỗ trợ tại Hải Dương

Chính sách phát triển công nghiệp hỗ trợ (CNHT) tại tỉnh Hải Dương đã được chú trọng trong những năm gần đây. Tỉnh Hải Dương, với vị trí địa lý thuận lợi và nền kinh tế năng động, đã có những bước tiến đáng kể trong việc phát triển CNHT. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều thách thức cần phải vượt qua để chính sách này thực sự phát huy hiệu quả. Việc nghiên cứu và đánh giá thực trạng chính sách phát triển CNHT là cần thiết để tìm ra giải pháp tối ưu cho tương lai.

1.1. Tình hình phát triển công nghiệp hỗ trợ tại Hải Dương

Công nghiệp hỗ trợ tại Hải Dương đã có những bước phát triển nhất định, đặc biệt trong các ngành như may mặc, da giày và lắp ráp linh kiện điện tử. Tuy nhiên, tỷ lệ nội địa hóa sản phẩm vẫn còn thấp, chủ yếu phụ thuộc vào nhập khẩu nguyên liệu. Điều này ảnh hưởng đến giá trị gia tăng và khả năng cạnh tranh của sản phẩm công nghiệp địa phương.

1.2. Vai trò của chính sách phát triển công nghiệp hỗ trợ

Chính sách phát triển CNHT đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao năng lực cạnh tranh của các doanh nghiệp địa phương. Chính sách này không chỉ giúp tăng cường nội địa hóa sản phẩm mà còn tạo điều kiện thuận lợi cho việc thu hút đầu tư nước ngoài, từ đó thúc đẩy tăng trưởng kinh tế của tỉnh.

II. Những thách thức trong việc triển khai chính sách phát triển công nghiệp hỗ trợ

Mặc dù đã có nhiều nỗ lực trong việc triển khai chính sách phát triển CNHT, nhưng Hải Dương vẫn đối mặt với nhiều thách thức. Các vấn đề như thiếu hụt nguồn lực, sự phối hợp giữa các cơ quan chức năng chưa hiệu quả, và sự thiếu hụt thông tin về thị trường đã cản trở sự phát triển của CNHT.

2.1. Thiếu hụt nguồn lực và đầu tư

Nhiều doanh nghiệp tại Hải Dương gặp khó khăn trong việc tiếp cận nguồn vốn đầu tư cho phát triển CNHT. Điều này dẫn đến việc không đủ khả năng đầu tư vào công nghệ mới và nâng cao năng lực sản xuất.

2.2. Sự phối hợp giữa các cơ quan chức năng

Sự thiếu hụt trong việc phối hợp giữa các cơ quan nhà nước và doanh nghiệp đã làm giảm hiệu quả của chính sách phát triển CNHT. Cần có một cơ chế rõ ràng để tăng cường sự hợp tác và chia sẻ thông tin giữa các bên liên quan.

III. Phương pháp nghiên cứu và giải pháp cải thiện chính sách phát triển công nghiệp hỗ trợ

Để cải thiện hiệu quả của chính sách phát triển CNHT, cần áp dụng các phương pháp nghiên cứu khoa học và thực tiễn. Việc phân tích các mô hình thành công từ các tỉnh khác và quốc gia khác sẽ giúp Hải Dương tìm ra giải pháp phù hợp.

3.1. Phân tích mô hình phát triển công nghiệp hỗ trợ thành công

Nghiên cứu các mô hình phát triển CNHT thành công từ các tỉnh khác như Bắc Ninh, Bình Dương sẽ cung cấp những bài học quý giá cho Hải Dương. Các yếu tố như chính sách ưu đãi, hỗ trợ doanh nghiệp và phát triển nguồn nhân lực cần được xem xét kỹ lưỡng.

3.2. Đề xuất giải pháp cải thiện chính sách

Cần xây dựng một hệ thống chính sách đồng bộ và linh hoạt, bao gồm các biện pháp hỗ trợ tài chính, đào tạo nguồn nhân lực và cải thiện hạ tầng. Điều này sẽ giúp các doanh nghiệp trong tỉnh dễ dàng tiếp cận các nguồn lực cần thiết để phát triển.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về chính sách phát triển công nghiệp hỗ trợ

Việc áp dụng các chính sách phát triển CNHT đã mang lại một số kết quả tích cực cho tỉnh Hải Dương. Tuy nhiên, cần có những đánh giá cụ thể để xác định mức độ hiệu quả của các chính sách này.

4.1. Kết quả đạt được từ chính sách phát triển công nghiệp hỗ trợ

Một số doanh nghiệp đã có sự chuyển biến tích cực trong việc nâng cao năng lực sản xuất và chất lượng sản phẩm nhờ vào các chính sách hỗ trợ. Tuy nhiên, vẫn cần nhiều nỗ lực hơn nữa để đạt được mục tiêu phát triển bền vững.

4.2. Đánh giá hiệu quả của chính sách

Cần thực hiện các nghiên cứu đánh giá định kỳ để theo dõi hiệu quả của chính sách phát triển CNHT. Điều này sẽ giúp điều chỉnh kịp thời các chính sách không còn phù hợp và tối ưu hóa các nguồn lực.

V. Kết luận và định hướng tương lai cho chính sách phát triển công nghiệp hỗ trợ

Chính sách phát triển CNHT tại Hải Dương cần được tiếp tục hoàn thiện và điều chỉnh để phù hợp với tình hình thực tế. Định hướng tương lai cần tập trung vào việc nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững.

5.1. Định hướng phát triển công nghiệp hỗ trợ trong tương lai

Cần xây dựng một chiến lược phát triển CNHT dài hạn, tập trung vào việc nâng cao tỷ lệ nội địa hóa và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao. Điều này sẽ giúp Hải Dương trở thành một trung tâm sản xuất công nghiệp hỗ trợ trong khu vực.

5.2. Tầm quan trọng của sự hợp tác quốc tế

Hải Dương cần mở rộng hợp tác quốc tế trong lĩnh vực CNHT để học hỏi kinh nghiệm và thu hút đầu tư. Việc tham gia vào các hiệp định thương mại tự do sẽ tạo ra nhiều cơ hội cho các doanh nghiệp địa phương.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ --------------------- ĐOÀN THỊ THÙY LINH CHÍNH SÁCH PHÁT TRIỂN CÔNG NGHIỆP HỖ TRỢ TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH HẢI DƢƠNG LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ KINH TẾ CHƢƠNG TRÌNH ĐỊNH HƢỚNG THỰC HÀNH Hà Nội – 2016 ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ --------------------- ĐOÀN THỊ THÙY LINH CHÍNH SÁCH PHÁT TRIỂN CÔNG NGHIỆP HỖ TRỢ TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH HẢI DƢƠNG Chuyên ngành: Quản lý kinh tế Mã số: 60 34 04 10 LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ KINH TẾ CHƢƠNG TRÌNH ĐỊNH HƢỚNG THỰC HÀNH NGƢỜI HƢỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS. TRẦN ĐỨC HIỆP Hà Nội - 2016 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan rằng đây là công trình nghiên cứu độc lập của tôi. Các số liệu, tƣ liệu đƣợc dựa trên nguồn tin cậy, có thực và dựa trên thực tế tiến hành khảo sát của tôi. Tôi xin chịu hoàn toàn trách nhiệm về công trình nghiên cứu của mình. LỜI CẢM ƠN Để hoàn thành luận văn này, tôi xin gửi lời cảm ơn sâu sắc tới PGS. Trần Đức Hiệp, ngƣời đã tận tình hƣớng dẫn khoa học cho tôi thực hiện đề tài này. Tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành đến các thầy, cô trong khoa Kinh tế Chính trị, Trƣờng Đại học Kinh tế - Đại học Quốc gia Hà Nội đã cung cấp các kiến thức cần thiết để hỗ trợ hoàn thành luận văn này. Xin chân thành cám ơn các lãnh đạo và cán bộ có liên quan của Sở Kế hoạch và Đầu tƣ tỉnh Hải Dƣơng, Sở Công Thƣơng tỉnh Hải Dƣơng, Ban Quản lý các KCN tỉnh Hải Dƣơng, Cục Thống kê tỉnh Hải Dƣơng,. quan tâm, tạo điều kiện về thời gian và giúp đỡ cung cấp các số liệu cần thiết trong quá trình tôi thực hiện luận văn. Cám ơn gia đình đã hỗ trợ về tinh thần và thời gian để tôi tập trung hoàn thành luận văn trong thời gian qua. MỤC LỤC DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT. i DANH MỤC CÁC BẢNG. ii DANH MỤC CÁC HÌNH. iii MỞ ĐẦU. 1 CHƢƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU, CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ VIỆC TRIỂN KHAI THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH PHÁT TRIỂN CÔNG NGHIỆP HỖ TRỢ. Tổng quan tình hình nghiên cứu. Những công trình khoa học đã nghiên cứu liên quan đến đề tài. Đánh giá chung và những vấn đề đặt ra cần nghiên cứu. Cơ sở lý luận về việc triển khai thực hiện chính sách phát triển công nghiệp hỗ trợ. Quy trình và nội dung triển khai thực hiện chính sách phát triển CNHT . Các tiêu chí đánh giá kết quả triển khai chính sách CNHT. Các yếu tố ảnh hưởng đến việc thực hiện chính sách phát triển CNHT . Kinh nghiệm của một số địa phƣơng trong việc triển khai thực thi chính sách công nghiệp hỗ trợ và bài học cho tỉnh Hải Dƣơng. Kinh nghiệm của một số địa phương trong thực hiện chính sách phát triển CNHT. Bài học rút ra cho tỉnh Hải Dương trong thực hiện chính sách phát triển CNHT. 31 CHƢƠNG 2: PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. Phƣơng pháp kế thừa, khảo cứu tài liệu. Phƣơng pháp phỏng vấn sâu và điều tra khảo sát. Chọn mẫu điều tra. Phương pháp phỏng vấn sâu. Phương pháp điều tra khảo sát. Kết quả phỏng vấn và khảo sát. Phương pháp phân tích số liệu. Các phƣơng pháp nghiên cứu khác. 38 CHƢƠNG 3: THỰC TRẠNG TRIỂN KHAI CHÍNH SÁCH PHÁT TRIỂN CÔNG NGHIỆP HỖ TRỢ TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH HẢI DƢƠNG. Khái quát về công nghiệp hỗ trợ của tỉnh Hải Dƣơng. Một số tình hình chủ yếu về sản xuất công nghiệp. Thực trạng phát triển công nghiệp hỗ trợ tỉnh Hải Dương. Các văn bản pháp quy hƣớng dẫn thực hiện chính sách phát triển công nghiệp hỗ trợ trong giai đoạn 2011-2015. Thực trạng triển khai thực hiện chính sách phát triển CNHT của tỉnh giai đoạn 2011 đến năm 2015. Về việc ban hành các văn bản chỉ đạo các cấp, các ngành. Về công tác phối hợp giữa tỉnh với Bộ, ngành trung ương và giữa các sở, ban, ngành ở tỉnh. Hạn chế và nguyên nhân. Một số hạn chế chủ yếu. Nguyên nhân của hạn chế. 63 CHƢƠNG 4: QUAN ĐIỂM VÀ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN VIỆC TRIỂN KHAI CHÍNH SÁCH PHÁT TRIỂN CÔNG NGHIỆP HỖ TRỢ TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH HẢI DƢƠNG. Quan điểm về triển khai chính sách phát triển công nghiệp hỗ trợ trong giai đoạn 2016-2020 trên địa bàn tỉnh Hải Dƣơng. Bối cảnh quốc tế và trong nước ảnh hưởng đến phát triển CNHT và triển khai thực hiện chính sách phát triển CNHT. Đề xuất giải pháp hoàn thiện việc triển khai chính sách phát triển công nghiệp hỗ trợ trên địa bàn tỉnh Hải Dƣơng giai đoạn 2016-2020. Từng bước hoàn thiện bộ máy thực hiện chính sách phát triển công nghiệp hỗ trợ của địa phương. Rà soát các văn bản về chính sách phát triển CNHT của trung ương và địa phương để ban hành các văn bản hướng dẫn thực hiện trên địa bàn tỉnh. Xây dựng và nhanh chóng triển khai các hoạt động thông tin tuyên truyền về công nghiệp hỗ trợ và các chính sách phát triển công nghiệp hỗ trợ hiệu quả, thiết thực. Quan tâm cân đối và bố trí kinh phí đảm bảo cho các hoạt động triển khai thực hiện chính sách phát triển công nghiệp hỗ trợ. Tập trung thực hiện một số chính sách phát triển công nghiệp hỗ trợ với các nội dung cụ thể như sau:. Kiến nghị đối với Chính phủ và các bộ, ngành. 83 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO.85 PHỤ LỤC DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT STT Ký hiệu Nguyên nghĩa 1 CNCT Công nghiệp chế tạo 2 CNH - HĐH Công nghiệp hóa – hiện đại hóa 3 CNHT Công nghiệp hỗ trợ 4 CQ QLNN Cơ quan quản lý nhà nƣớc 5 DN Doanh nghiệp 6 DN FDI Doanh nghiệp có vốn đầu tƣ nƣớc ngoài 7 DNNVV Doanh nghiệp nhỏ và vừa 8 DNTN Doanh nghiệp trong nƣớc 9 FTA Free Trade Agreement ( Hiệp định thƣơng mại tự do) 10 HĐND Hội đồng nhân dân 11 NK Nhập khẩu 12 SP CNHT Sản phẩm công nghiệp hỗ trợ 13 SX Sản xuất 14 Trans-Pacific Strategic Economic Parnership Agreement (Hiệp TPP định đối tác chiến lƣợc kinh tế xuyên Thái Bình Dƣơng) 15 UBND Uỷ ban nhân dân 16 VDF VietNam Development Forum ( Diễn đàn phát triển Việt Nam) 17 WTO Word Trade Orgnization (Tổ chức thƣơng mại thế giới) 18 XK Xuất khẩu i DANH MỤC CÁC BẢNG STT Bảng Nội dung Trang 1 Bảng 2.1 Kết quả thực hiện khảo sát doanh nghiệp 37 2 Bảng 3.1 Sản phẩm công nghiệp chủ yếu giai đoạn 2011-2014 41 GTSXCN của ngành CNHT cơ khí chế tạo phân theo 3 Bảng 3.2 44 nhóm ngành (theo giá hiện hành) GTSXCN của ngành CNHT điện- điện tử phân theo 4 Bảng 3.3 45 nhóm ngành (theo giá hiện hành) GTSXCN của ngành CNHT dệt may-da giầy phân 5 Bảng 3.4 47 theo nhóm ngành (theo giá hiện hành) Tổng hợp các dự án đầu tƣ vào CNHT giai đoạn 6 Bảng 3.5 56 2011-2014 Tổng hợp cho vay lĩnh vực sản xuất và xuất khẩu CNHT 7 Bảng 3.6 57 trên địa bàn tỉnh Hải Dƣơng giai đoạn 2010-2013 Số lƣợng các doanh nghiệp CNHT trên địa bàn tỉnh 8 Bảng 3.7 58 Hải Dƣơng năm 2014 theo lĩnh vực hoạt động Giá trị xuất khẩu trong các KCN của tỉnh Hải Dƣơng 9 Bảng 3.8 60 giai đoạn 2011-2014 ii DANH MỤC CÁC HÌNH STT Bảng Nội dung Trang 1 Hình 1.1 Các bƣớc của quá trình thực hiện chính sách 15 GTSXCN trên địa bàn tỉnh giai đoạn 2011-2014 (giá 2 Hình 3.1 40 so sánh 2010) Tỷ lệ nội địa hóa tại một số lĩnh vực CNHT trên địa 3 Hình 3.2 59 bàn tỉnh Hải Dƣơng năm 2015 iii MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Trong bối cảnh hiện nay, công nghiệp hỗ trợ (CNHT) ngày càng chứng tỏ vai trò quan trọng trong thúc đẩy tăng trƣởng sản xuất công nghiệp nói riêng cũng nhƣ tăng trƣởng kinh tế nói chung của Việt Nam. Phát triển CNHT tạo giá trị gia tăng, làm tăng sức cạnh tranh của sản phẩm công nghiệp cuối cùng, giảm nhập siêu, duy trì khả năng thu hút đầu tƣ nƣớc ngoài của quốc gia, hình thành nguồn nhân lực có kỹ năng công nghiệp, phát triển hệ thống doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV), thực hiện hiệu quả chuyển giao công nghệ từ doanh nghiệp đầu tƣ nƣớc ngoài sang doanh nghiệp nội địa, là cách thức căn bản để gia nhập mạng lƣới sản xuất toàn cầu… Trong giai đoạn 2011-2014, Chính phủ Việt Nam đã ban hành nhiều chính sách nhằm thúc đẩy sự phát triển của CNHT với mục tiêu nâng dần tỷ lệ nội địa hóa các sản phẩm công nghiệp sản xuất tại Việt Nam thể hiện trong các văn bản nhƣ: Quyết định số 12/2011/QĐ-TTg ngày 24/2/2011 Thủ tƣớng Chính phủ về chính sách phát triển một số ngành công nghiệp hỗ trợ; Quyết định số 1483/QĐ-TTg ngày 26/8/2011 của Thủ tƣớng Chính phủ về Danh mục sản phẩm CNHT ƣu tiên phát triển; Quyết định 1556/QĐ-TTg ngày 17/10/2012 của Thủ tƣớng Chính phủ Phê duyệt đề án “ Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa trong lĩnh vực công nghiệp hỗ trợ”; Quyết định số 1043/2013/QĐ-TTg ngày 1/7/2013 của Thủ tƣớng Chính phủ Phê duyệt chiến lƣợc công nghiệp hóa của Việt Nam trong khuôn khổ hợp tác Việt Nam - Nhật Bản hƣớng đến năm 2020, tầm nhìn 2030; … Kết quả là CNHT của Việt Nam đã từng bƣớc hình thành, đặc biệt là CNHT cung ứng cho ngành công nghiệp xe máy, dệt may và da giày. Tuy nhiên, đối với đa số các ngành công nghiệp chế tạo, nhƣ: ô tô, điện tử, máy công nghiệp, máy nông nghiệp, các ngành công nghiệp công nghệ cao (CNCNC), CNHT của Việt Nam vẫn chƣa đáp ứng đƣợc nhu cầu về khả năng tối đa hoá sản xuất trong nội địa, chƣa đáp ứng đƣợc yêu cầu của các nhà đầu tƣ cũng nhƣ mục tiêu phát triển công nghiệp đề ra. Theo hầu hết các đánh giá từ các cơ quan quản lý nhà nƣớc, doanh nghiệp và các tổ chức nƣớc ngoài thì CNHT 1 Việt Nam phát triển vẫn ở cấp độ thấp, giá trị gia tăng các sản phẩm đƣợc tạo ra tại Việt Nam chỉ chiếm giá trị nhỏ trong tổng giá trị sản phẩm làm ra, sự tham gia của các doanh nghiệp Việt Nam vào chuỗi cung ứng giá trị toàn cầu còn hạn chế, chƣa tƣơng xứng với tiềm năng và nhu cầu công nghiệp hóa tại Việt Nam. Một trong những nguyên nhân là do chính sách phát triển CNHT của Việt Nam vẫn chƣa đủ hấp dẫn và thực sự hiệu quả. Quan trọng hơn, việc thực thi triển khai chính sách này ở các địa phƣơng còn nhiều bất cập. Hải Dƣơng là một tỉnh nằm trong vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ, và đƣợc đánh giá là tỉnh có nền kinh tế năng động, giữ đƣợc nhịp độ tăng trƣởng kinh tế ổn định ở mức khá (GRDP là 7,4%) so với các tỉnh lân cận trong giai đoạn 2011-2015.