CHƯƠNG I: LÝ LUẬN CHUNG VỀ HOẠT ĐỘNG XÚC TIẾN THƯƠNG MẠI TRONG KINH DOANH BẢO HIỂM PHI NHÂN THỌ 1. Khái quát chung về hoạt động kinh doanh BH phi nhân thọ 1. Khái niệm và các sản phẩm bảo hiểm phi nhân thọ. Khái niệm bảo hiểm và sản phẩm bảo hiểm phi nhân thọ - Theo Dennis Kessler, bảo hiểm là sự đóng góp của số đông vào sự bất hạnh của số ít.
- Theo Monique Gaultier, bảo hiểm là một nghiệp vụ qua đó, một bên là người được bảo hiểm cam đoan trả một khoản tiền gọi là phí bảo hiểm nhằm thực hiện mong muốn để cho mình hoặc một người thứ ba trong trường hợp xảy ra rủi ro sẽ nhận được một khoản đền bù các tổn thất được trả bởi một bên khác, đó là người bảo hiểm. Trong hệ thống kinh tế-xã hội nói chung và hệ thống tài chính nói riêng, bảo hiểm tồn tại như là một bộ phận cấu thành với hai hình thức chính là bảo hiểm xã hội và bảo hiểm thương mại. Bảo hiểm xã hội là một định chế pháp lý bảo vệ người lao động bằng cách thông qua việc tập trung nguồn tài chính được huy động từ người lao động, người sử dụng lao động (nếu có), cộng với sự hỗ trợ của Nhà nước, thực hiện trợ cấp vật chất, góp phần ổn định đối tượng đời sống cho người tham gia bảo hiểm xã hội và gia đình họ trong trường hợp người lao động tham gia bảo hiểm xã hội gặp rủi ro ốm đau, thai sản, tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp, rủi ro tuổi già, làm cho gia đình bị mất hoặc giảm thu nhập bất ngờ. Bảo hiểm thương mại là hoạt động bảo hiểm được thực hiện bởi các tổ chức kinh doanh bảo hiểm trên thị trường bảo hiểm thương mại.
Bảo hiểm thương mại chỉ những hoạt động mà ở đó các doanh nghiệp bảo hiểm chấp nhận rủi ro trên cơ sở người được bảo hiểm đóng một khoản tiền gọi là phí bảo hiểm để doanh nghiệp bảo hiểm bồi thường hay trả tiền bảo hiểm khi xả ra các rủi ro đã thỏa thuận trước trên hợp đồng. Luan van Bảo hiểm thương mại được chia ra làm hai loại là bảo hiểm nhân thọ và bảo hiểm phi nhân thọ. Bảo hiểm nhân thọ là loại bảo hiểm cho trường hợp người được bảo hiểm sống hoặc chết. Ví dụ như bảo hiểm trọn đời, bảo hiểm sinh kỳ, bảo hiểm tử kỳ.
Bảo hiểm phi nhân thọ là loại nghiệp vụ bảo hiểm tài sản, trách nhiệm dân sự và các nghiệp vụ bảo hiểm khác không thuộc bảo hiểm nhân thọ. Bảo hiểm phi nhân thọ bao gồm: - Bảo hiểm mọi rủi ro tài sản - Bảo hiểm máy móc thiết bị xây dựng - Bảo hiểm mọi rủi ro trong xây dựng và lắp đặt - Bảo hiểm hàng hóa vận chuyển - Bảo hiểm tiền - Bảo hiểm tàu - Bảo hiểm trách nhiệm dân sự của chủ tàu (P&I) - Bảo hiểm trách nhiệm chung - Bảo hiểm xe cơ giới, mô tô – xe máy - Bảo hiểm du lịch - Bảo hiểm tín dụng và rủi ro tài chính - Bảo hiểm trách nhiệm nghề nghiệp - Bảo hiểm con người - Bảo hiểm Hàng không - Các nghiệp vụ bảo hiểm phi nhân thọ khác. Sự ra đời của bảo hiểm phi nhân thọ Bảo hiểm nói chung và bảo hiểm phi nhân thọ nói riêng xuất hiện như là một phương thức xử lý rủi ro, tổn thất mà con người phải đối phó hàng ngày trong đời sống sinh hoạt sản xuất. Các xử lý này dựa trên ý niệm cộng đồng hóa rủi ro, hiểm họa.
Lịch sử thế giới cho thấy ý niệm đó đã hình thành từ xa xưa, thông qua các hình thức biểu hiện rất thô sơ như: Luan van Vào 2.500 năm TCN ở vùng Ai Cập, những người thợ đẽo đá đã biết thành lập quỹ tương trợ để giúp đỡ những người gặp hoạn nạn. Các lái buôn Trung Quốc vào 4.000 năm TCN đã biết hợp tác tổ chức chuyên chở tài sản của mỗi người phân tán trên nhiều thuyền khác nhau, giúp cho mỗi người tránh phải gánh chịu tổn thất toàn bộ số hàng của mình. Trên đây là cách phân tán rủi ro, tổn thất và điều đó được xem như là hình thức nguyên khai của bảo hiểm. Sau đó để đối phó với những tổn thất nặng nề, hình thức cho vay mạo hiểm đã xuất hiện ở Babylone (1.700 năm TCN) và Athènes (500 năm TCN).
Theo đó, trong trường hợp xảy ra tổn thất đối với hàng hóa trong quá trình vận chuyển, người vay sẽ được miễn trả khoản tiền vay cả vốn lẫn lãi, ngược lại, họ phải trả một lãi suất rất cao khi hàng hóa đến bến an toàn. Lãi suất cao này được xem như là hình thức sơ khai của bảo hiểm. Song, số vụ tổn thất xảy ra ngày càng nhiều làm cho các nhà kinh doanh cho vay vốn lâm vào tình thế nguy hiểm và thay thế nó là hình thức bảo hiểm ra đời. Vào thế kỷ XIV, ở Floren nước Ý, hợp đồng bảo hiểm hàng hải đầu tiên xuất hiện.
Sau bảo hiểm hàng hải là sự xuất hiện của bảo hiểm hỏa hoạn tại Anh quốc. Cuối thế ký XIX, đầu thế kỷ XX, bảo hiểm phi nhân thọ phát triển để đảm bảo cho hàng loạt rủi ro mới như bệnh tật, ô tô, hàng không…. Ngày nay, bảo hiểm phi nhân thọ trở thành một hoạt động quan trọng trong nền kinh tế xã hội và hơn nữa là động lực thúc đẩy nền kinh tế xã hội phát triển mạnh mẽ. Bảo hiểm phi nhân thọ với nhiều loại hình đa dạng, phong phú đã thâm nhập vào mọi lĩnh vực của cuộc sống, trở thành một nhu cầu không thể thiếu của con người.
Sự cần thiết khách quan của hoạt động kinh doanh bảo hiểm phi nhân thọ Hoạt động kinh doanh bảo hiểm phi nhân thọ góp phần đảm bảo ổn định đời sống, ổn định tài chính, từ đó ổn định về tinh thần cho người tham gia BH và mang lại sự an toàn cho xã hội. Khi gặp rủi ro thiên tai hay tai nạn bất ngờ, các cá nhân, doanh nghiệp sẽ bị tổn thất về kinh tế hoặc thiệt hại về người. Tổn thất đó sẽ được Luan van bảo hiểm bồi thường hoặc trợ cấp về tài chính, để người tham gia bảo hiểm nhanh chóng khắc phục hậu quả, ổn định đời sống, khôi phục và phát triển sản phẩm kinh doanh. Từ việc hỗ trợ tài chính, bảo hiểm còn đáp ứng các nhu cầu về đảm bảo an toàn cho người tham gia BH, đưa đến cho họ sự tin cậy về sự an toàn và một chỗ dựa tinh thần.
Do tính chất nghề nghiệp và xuất phát từ chính lợi ích của các DNBH phi nhân tho, đòi hỏi họ phải có trách nhiệm nghiên cứu, đánh giá rủi ro, thống kê tai nạn, xác định các nguyên nhân và đề ra các biện pháp kiểm soát, ngăn ngừa giảm thiểu rủi roc ho toàn xã hội. Để thực hiện điều đó, các doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ thường xuyên tiến hàng các hoạt động đề phòng hạn chế tổn thất giúp cho cuộc sống con người an toàn hơn, xã hội trật tự hơn, giảm bớt nỗi lo của mỗi cá nhân mỗi doanh nghiệp. Điều này có ý nghĩa rất lớn đối với mỗi con người và toàn xã hội. Một trong những nhiệm vụ trọng tâm trong hoạt động kinh doanh bảo hiểm phi nhân thọ là tạo lập, quản lý quỹ tài chính đủ lớn, nhằm chủ động đối phó với rủi ro và góp phần làm giảm “ tổng rủi ro” của xã hội.
Trong cuộc sống cũng như trong hoạt động sản xuất kinh doanh, mỗi cá nhân hay tổ chức, doanh nghiệp khó mà xác định được kế hoạch tài chính để đối phó với những thiệt hại đó. Tuy nhiên, các doanh nghiệp bảo hiểm có thể tính toán xác suất rủi ro trên cơ sở quy luật số lớn, từ đó có kế hoạch tài chính tương đối phú hợp với những hậy quả của các rủi ro có thể gây nên. Bảo hiểm phi nhân thọ là “ tấm lá chắn” hữu hiệu cho các doanh nghiệp, thông qua việc ổn định giá thành sản phẩm. Vì không không may gặp rủi ro bất ngờ, doanh nghiệp sẽ bị thiệt hại về tài chính và chắc chắn sễ đẩy chi phí của doanh nghiệp tăng lên, Khi đó nễu giữ nguyên giá để cạnh tranh thì sẽ giảm lợi nhuận thậm chí bị lỗ.
Ngược lại nếu trăng giá thì sẽ không có khả năng cạnh tranh về giá cả. Tác động này là rất lớn nếu doanh nghiệp gặp những thiệt hại lớn do rủi ro gây nên. Đây sẽ là vấn đề rất khó giải quyết, nhất là đối với các doanh nghiệp vừa và nhỏ có số vốn hạn chế và dễ bị chèn ép về giá. Vấn đề đó sẽ được các doanh Luan van nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ giải quyết một cách đơn giản nếu doanh nghiệp tham gia bảo hiểm.
Bảo hiểm phi nhân thọ góp phần ổn định chi tiêu ngân sách Nhà nước. Các tổ chức, đơn vị hoạt động bằng nguồn ngân sách Nhà nước có thể tham gia bảo hiểm. Thay vì bỏ ra số phí bảo hiểm tương đối nhỏ, mà ngân sách Nhà nước không phải chi ra số tiền có thể rất lớn để trợ cấp cho các thành viên khi gặp rủi ro. Mặt khác, bảo hiểm phi nhân thọ cũng còn đóng góp vào ngân sách Nhà nước thông qua các loại thuế.
Bảo hiểm phi nhân thọ có thể cung cấp một số vốn không nhỏ để đầu tư, phát triển kinh tế- xã hội. Với đặc điểm trong kinh doanh bảo hiểm: phí nộp trước, việc bồi thường, trả tiền BH chỉ phải thực hiện sau đó một thời gian. Vì vậy, lượng vốn phần lớn có thời gian tạm thời nhàn rỗi sẽ được đem đầu tư vào nền kinh tế. Thực tế ở nhiều quốc gia phát triển, các tổ chức BH hoạt động rất mạnh trên thị trường bất động sản, thị trường chứng khoán, đặc biệt là thị trường vốn.
Đóng vai trò là một trung gian tài chính, các tổ chức bảo hiểm thu hút vốn, cung ứng vốn, thúc đẩy nhanh sự luân chuyển về vốn, nâng cao hiệu quả sử dụng vốn trong nền kinh tế. Bảo hiểm phi nhân thọ cũng góp phần thúc đẩy phát triển quan hệ kinh tế giữa các nước thông qua hoạt động tái bảo hiểm. Bảo hiểm phi nhân thọ là chỗ dựa tinh thần cho mọi cá nhân, tổ chức xã hội, giúp họ yên tâm trong cuộc sống sinh hoạt và trong sản xuất kinh doanh. Bởi vì với một mức giá khiêm tốn (phí bảo hiểm), bảo hiểm phi nhân thọ có thể giúp đỡ các gia đình, các tổ chức, doanh nghiệp khắc phục những hậu quả khôn lường mà rủi ro gây ra.