Chương 1: Cơ sở khoa học về thực thi chính sách thu hút đầu tư vào các khu công nghiệp Chương 2: Thực trạng thực thi chính sách thu hút đầu tư vào các khu công nghiệp trên địa bàn tỉnh Hà Nam Chương 3: Phương hướng và giải pháp thực thi chính sách thu hút đầu tư vào các khu công nghiệp trên địa bàn tỉnh Hà Nam 7 CHƢƠNG 1 CƠ SỞ KHOA HỌC VỀ THỰC THI CHÍNH SÁCH THU HÚT ĐẦU TƢ VÀO CÁC KHU CÔNG NGHIỆP 1. Khu công nghiệp và thu hút vốn đầu tƣ vào khu công nghiệp 1. Khu công nghiệp Khu công nghiệp là khu vực dành riêng cho phát triển công nghiệp được quy hoạch cụ thể theo mục tiêu nào đó nhằm đảm bảo sự hài hòa và cân bằng với các mục tiêu kinh tế - xã hội của quốc gia. Khu công nghiệp thường được Chính phủ cấp phép đầu tư với hệ thống hạ tầng kỹ thuật và khung pháp lý riêng.
Hiện nay trên thế giới có 2 cách hiểu về khu công nghiệp: Thứ nhất, khu công nghiệp là khu vực lãnh thổ rộng có nền tảng là sản xuất công nghiệp, đan xen với nhiều hoạt động dịch vụ sản xuất công nghiệp, dịch vụ sinh hoạt, vui chơi giải trí, khu thương mại, văn phòng nhà ở. Theo quan niệm này, khu công nghiệp thực chất là khu hành chính – kinh tế, trong đó sản xuất công nghiệp là hoạt động chủ yếu, còn các hoạt động khác chỉ mang tính chất bổ trợ cho sản xuất công nghiệp. Thứ hai, khu công nghiệp là khu vực có giới hạn lãnh thổ nhất định, trong đó tập trung các doanh nghiệp công nghiệp và dịch vụ sản xuất hàng công nghiệp, không có dân cư sinh sống. Vai trò của khu công nghiệp Nhiều thập kỷ qua, khu công nghiệp được coi như là cửa ngõ quan trọng để các nước đang phát triển hội nhập nhanh hơn với thế giới bên ngoài, tạo điều kiện cho các quốc gia vừa khai thác được các lợi thế quốc tế, vừa phát huy được tiềm năng trong nước thúc đẩy tốc độ phát triển kinh tế - xã hội, rút ngắn được các khoảng cách chênh lệch với các nước phát triển.
Vai trò to lớn của khu công nghiệp được thể hiện trên các mục sau đây: 8 Thứ nhất, khu công nghiệp thúc đẩy thu hút vốn đầu tư, góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế. Thực tế cho thấy, khu công nghiệp là nơi thu hút nguồn vốn đầu tư rất lớn trong tổng nguồn vốn đầu tư phát triển trên địa bàn 1 tỉnh cũng như cả nước nói chung. Đặc biệt ở đây là nguồn đầu tư, Nguồn đầu tư chảy vào khu công nghiệp như một luồng gió mới, thúc đẩy hoạt động sản xuất, đóng góp cao cho ngân sách nhà nước làm khởi sắc bộ mặt kinh tế của đất nước. Thứ hai, khu công nghiệp góp phần chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế, khu công nghiệp có cơ sở hạ tầng hoàn chỉnh như giao thông, điện, nước… cùng các chính sách ưu đãi, khuyến khích nên đã thu hút được nhiều dự án đầu tư tập trung cho các ngành công nghiệp và dịch vụ công nghiệp cũng như khuyến khích xuất khẩu.
Các khu công nghiệp tập trung được ví như một thế giới thu nhỏ phản ánh tiềm năng phát triển công nghiệp của mỗi quốc gia. Thứ ba, các khu công nghiệp góp phần tạo ra nhiều việc cho người lao động, làm thay đổi cơ cấu lao động xét cả về ngành nghề lẫn phân bố theo vùng. Có thể nói khu công nghiệp là nơi có mật độ tập trung lao động đông nhất, lao động trẻ và có tay nghề cao chiếm tỷ trọng lớn. Khu công nghiệp có ảnh hưởng tích cực đến việc sử dụng và bố trí lại cơ cấu lao động giữa nông nghiệp và công nghiệp, giữa thành thị và nông thôn, cũng như đòi hỏi dân cư phải đầu tư hơn nữa cho lĩnh vực học nghề.
Sự di dân từ các khu vực sản xuất nông nghiệp về các khu vực có khu công nghiệp tập trung có tác động điều phối bớt lao động dư thừa, nhàn rỗi trong nông nghiệp sang ngành công nghiệp và dịch vụ. Đây là sự chuyển biến hợp lý của cơ cấu lao động phù hợp với quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa. Thứ tư, các khu công nghiệp thu hút một lực lượng lớn các doanh nghiệp nước ngoài đầu tư vốn, công nghệ sản xuất và trình độ quản lý tiên tiến. Việc tiếp thu công nghệ và kỹ năng, kinh nghiệm quản lý rất có ích cho sự phát triển kinh tế của những nước vốn nghèo nàn về công nghệ và yếu kém về quản lý.
Các khu công nghiệp tập trung cũng có thể là các khu công nghệ cao với những ngành công nghiệp áp dụng khoa học kỹ thuật vào bậc nhất trên thế giới. Từ đó chúng ta có thể 9 học hỏi được rất nhiều, có được các công nghệ với chi phí thấp rồi từ đó tiếp thu sáng tạo ra những công nghệ cho riêng mình nhằm thúc đẩy sự nghiệp CNH –HĐH. Thứ năm, các khu công nghiệp không những tạo ra một kênh thu nguồn vốn bên ngoài rất hiệu quả mà còn góp phần đóng góp cho ngân sách nhà nước từ các khoản thuế thu nhập doanh nghiệp, phí sử dụng đất và các tiện ích công cộng (điện, nước, bưu điện, ngân hàng…), thuế xuất nhập khẩu và làm tăng dự trữ ngoại tệ. Từ các nguồn thu ngân sách tăng thêm, nhà nước có thể đầu tư vào nền kinh tế quốc dân làm gia tăng vốn sản xuất,từ đó tích lũy vốn nội bộ được tăng cường.
Đó là động lực để phá vỡ vòng luẩn quẩn của đói nghèo và thúc đẩy kinh tế phát triển. Thu hút đầu tư vào khu côngnghiệp 1. Khái niệm về đầu tư và thu hút đầu tư Trong xu thế toàn cầu hoá, khu vực hoá với qui mô và tốc độ này càng lớn, tạo ra một nền kinh tế sôi động mà ở đó tính phụ thuộc giữa các nước các quốc gia ngày càng tăng. Cùng với sự phát triển nhanh chóng của khoa học công nghệ và cách mạng thông tin đã thúc đẩy mạnh mẽ quá trình đổi mới cơ cấu kinh tế tạo nên sự dịch chuyển vốn giữa các quốc gia.
Đặc biệt là nhu cầu vốn đầu tư đầu tư phát triển để công nghiệp hoá hiện đại hoá của các nước phát triển rất lớn. Mặt khác các nước phát triển dồi dào vốn và công nghệ muốn tìm kiếm những nơi thuận lợi, chi phí thấp để hạ giá thành sản phẩm và chiếm lĩnh thị trường tiêu thụ. Chính vì vậy tạo nên một sự thu hút mạnh mẽ vốn đầu tư nước ngoài và đặc biệt phổ biến nhất vẫn là hình thức đầu tư. Tóm lại, đầu tư là hình thức đầu tư quốc tế chủ yếu mà nhà đầu tư nước ngoài đầu tư toàn bộ hay phần lớn vốn đầu tư của các dự án nhằm giành quyền điều hành hoặc tham gia điều hành các doanh nghiệp sản xuất hoặc kinh doanh dịch vụ.
Vai trò của đầu tư đối với sự phát triển của các khu công nghiệp Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thức XIX của Đảng đã khẳng định: “Kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài là một bộ phận cấu thành quan trọng của nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở nước ta, được khuyến khích phát triển lâu dài, bình đẳng với các thành phần kinh tế khác. Thu hút đầu tư nước ngoài là chủ trương quan trọng góp phần khai thác các nguồn lực trong nước, mở rộng 10 hợp tác kinh tế quốc tế, tạo nên sức mạnh tổng hợp phục vụ sự nghiệp CNH - HĐH phát triển đất nước”. Kể từ khi ban hành Luật Đầu tư trực tiếp nước ngoài tại Việt Nam năm 1987, hoạt động đầu tư nước ngoài ở nước ta đã đạt được nhiều thành tựu quan trọng, góp phần tích cực vào việc thực hiện những mục tiêu kinh tế – xã hội, vào thắng lợi của công cuộc đổi mới, đưa nước ta ra khỏi khủng hoảng kinh tế, tăng cường thế và lực của Việt Nam trên trường quốc tế. Đầu tư trực tiếp nước ngoài đã trở thành một trong những nguồn vốn quan trọng cho đầu tư phát triển: có tác dụng thúc đảy sự chuyển dịch cơ cấu theo hướng CNH - HĐH, mở ra nhiều ngành nghề, sản phẩm mới, nâng cao năng lực quản lý và trình độ công nghệ, mở rộng thị trường xuất khẩu, tạo thêm nhiều việc làm mới, góp phần mở rộng quan hệ đối ngoại và chủ động hội nhập kinh tế thế giới.
Từ những đóng góp quan trọng trên ta có thể nhận thấy rõ vai trò to lớn của đầu tư đối với sự phát triển của các khu công nghiệp nói chung, thể hiện ở: - Đầu tư giúp đẩy nhanh tốc độ phát triển nền kinh tế nói chung, mở rộng quy mô sản xuất, nâng cao năng lực sản xuất của các cơ sở sản xuất kinh doanh hiện tại và tạo ra năng lực sản xuất mới trong một số lĩnh vực, thúc đẩy xuất khẩu, giải quyết việc làm. - Đầu tư giúp các doanh nghiệp sản xuất trong khu công nghiệp tiếp nhận thành tựu phát triển khoa học kỹ thuật tiên tiến, nhờ đó rút ngắn khoảng cách so với thế giới. Từ đó giúp các doanh nghiệp sản xuất tăng khả năng cạnh tranh trên thị trường quốc tế. - Đầu tư giúp sử dụng có hiệu quả những lợi thế của đất nước mà trước đây không thể thực hiện do thiếu vốn.
Từ đó giúp các doanh nghiệp sản xuất trong khu công nghiệp có thể tận dụng hết các nguồn lực để phát triển sản xuất. - Đầu tư tạo điều kiện cho chúng ta học tập kinh nghiệm quản lý kinh doanh trong điều kiện kinh tế thị trường của các nước tiên tiến. Chính sách thu hút đầu tƣ vào các khu công nghiệp 1. Khái niệm chính sách thu hút đầu tư vào khu công nghiệp 11 Chính sách là một loạt quyết định quản lý mà tầm ảnh hưởng của nó lớn hơn các quyết định tác nghiệp.
Đó là các quyết định chung, hướng dẫn đối tượng quản lý thực hiện các mục tiêu kinh tế vĩ mô. Chính sách tồn tại ở các cấp của hệ thống quản lý bao gồm: Chính sách quốc gia, chính sách ngành, chính sách địa phương, vùng lãnh thổ, công ty và bao gồm nhiều lĩnh vực của đời sống chính trị xã hội. Trong kinh tế có các chính sách cơ bản sau: Chính sách tài chính, tiền tệ, giá cả, đầu tư, thu nhập, ngân sách, tiết kiệm. Chính sách là những tài liệu chỉ dẫn, nó có phạm vi co dãn nhất định, việc đề ra chính sách phù hợp sẽ khơi dậy nhiều tiềm năng mới nhờ nó mà nền kinh tế tăng trưởng và phát triển.