Luận văn ThS Trần Thùy Dung: Phát triển dịch vụ ngân hàng tại bưu cục LienVietPostBank

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu kinh doanh phát triển dịch vụ ngân hàng thông qua hệ thống các bưu cục của vn post tại, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện

• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế Quốc Dân
• Chuyên ngành: Quản Trị Kinh Doanh
• Đề tài: Luận Văn Thạc Sĩ Quản Trị Kinh Doanh Phát Triển Dịch Vụ Ngân Hàng Thông Qua Hệ Thống Các Bưu Cục Của VN Post Tại NH TMCP Bưu Điện Liên Việt
• Loại tài liệu: Luận Văn
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG BIỂU
• DANH MỤC HÌNH
• DANH MỤC BIỂU ĐỒ
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: MỘT SỐ LÝ LUẬN VỀ NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI, PHÁT TRIỂN DỊCH VỤ NGÂN HÀNG VÀ DỊCH VỤ TIẾT KIỆM BƯU ĐIỆN
• 1.1. KHÁI QUÁT VỀ NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
• 1.1.1. Khái niệm về Ngân hàng thương mại
• 1.1.2. Các hoạt động cơ bản của Ngân hàng thương mại
• 1.2. DỊCH VỤ NGÂN HÀNG
• 1.2.1. Khái niệm về dịch vụ ngân hàng
• 1.2.2. Đặc điểm của dịch vụ ngân hàng
• 1.2.3. Phát triển dịch vụ Ngân hàng
• 1.2.4. Phân loại dịch vụ Ngân hàng
• 1.3. DỊCH VỤ TIẾT KIỆM BƯU ĐIỆN
• 1.3.1. Giới thiệu về dịch vụ Tiết kiệm Bưu điện
• 1.3.2. Cơ sở hình thành dịch vụ ngân hàng dựa trên dịch vụ TKBĐ ở mỗi quốc gia
• 1.4. MỘT SỐ MÔ HÌNH NGÂN HÀNG BƯU ĐIỆN TRÊN THẾ GIỚI VÀ BÀI HỌC KINH NGHIỆM ĐỐI VỚI VIỆT NAM
• 1.4.1. Tiết kiệm Bưu điện Nhật Bản
• 1.4.2. Tiết kiệm Bưu điện Trung Quốc
• 1.4.3. Tiết kiệm Bưu điện Singapore
• 1.4.4. Tiết kiệm Bưu điện Cộng hòa liên bang Đức
• 1.4.5. Bài học kinh nghiệm cho Việt Nam
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN DỊCH VỤ NGÂN HÀNG THÔNG QUA HỆ THỐNG CÁC BƯU CỤC CỦA NH TMCP BƯU ĐIỆN LIÊN VIỆT
• 2.1. GIỚI THIỆU CHUNG VỀ NGÂN HÀNG TMCP BƯU ĐIỆN LIÊN VIỆT
• 2.1.1. Quá trình hình thành và phát triển của NH TMCP Bưu điện Liên Việt
• 2.1.2. Cơ cấu tổ chức và bộ máy quản lý của NH TMCP Bưu điện
• 2.1.3. Tình hình hoạt động kinh doanh chung của Ngân hàng
• 2.2. TÌNH HÌNH HOẠT ĐỘNG DỊCH VỤ NGÂN HÀNG THÔNG QUA HỆ THỐNG CÁC BƯU CỤC CỦA NH TMCP BƯU ĐIỆN LIÊN VIỆT - DỊCH VỤ TIẾT KIỆM BƯU ĐIỆN
• 2.2.1. Mô hình quản lý kinh doanh dịch vụ TKBĐ của NH TMCP Bưu điện Liên Việt
• 2.2.2. Các dịch vụ ngân hàng đang được triển khai thông qua hệ thống
• 2.2.3. Phân tích thực trạng phát triển dịch vụ Ngân hàng thông qua hệ thống Tiết kiệm Bưu điện dựa vào kết quả khảo sát
• 2.2.4. Đánh giá thực trạng phát triển dịch vụ Ngân hàng thông qua hệ thống TKBĐ của NH TMCP Bưu điện Liên Việt
• 3. CHƯƠNG 3: CÁC GIẢI PHÁP NHẰM PHÁT TRIỂN DỊCH VỤ NGÂN HÀNG THÔNG QUA HỆ THỐNG TIẾT KIỆM BƯU ĐIỆN
• 3.1. CƠ SỞ ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP
• 3.1.1. Cầu thị trường về dịch vụ
• 3.1.2. Khả năng đáp ứng nhu cầu của LPB
• 3.1.3. Mục tiêu phát triển dịch vụ Ngân hàng thông qua hệ thống Tiết kiệm Bưu điện của LPB
• 3.1.4. Cơ sở đề xuất giải pháp
• 3.2. NHỮNG KHÓ KHĂN, THÁCH THỨC VÀ CƠ HỘI, THUẬN LỢI KHI PHÁT TRIỂN DỊCH VỤ NH THÔNG QUA HỆ THỐNG CÁC BƯU CỤC
• 3.2.1. Khó khăn, thách thức
• 3.2.2. Cơ hội, thuận lợi
• 3.3. GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN DỊCH VỤ NH THÔNG QUA HỆ THỐNG CÁC BƯU CỤC
• 3.3.1. Định hướng khách hàng mục tiêu
• 3.3.2. Đẩy mạnh quảng bá sản phẩm
• 3.3.3. Phát triển cơ sở hạ tầng, đầu tư máy móc, công nghệ hiện đại
• 3.3.4. Đa dạng hóa, phát triển các sản phẩm dịch vụ
• 3.3.5. Phát triển nguồn nhân lực
• 3.3.6. Nâng cao chất lượng dịch vụ khách hàng
• 3.3.7. Các giải pháp hạn chế rủi ro trong hoạt động
• 3.4. CÁC KIẾN NGHỊ
• 3.4.1. Kiến nghị đối với Ngân hàng TMCP Bưu điện Liên Việt
• 3.4.2. Kiến nghị đối với VN Post
• DANH MỤC CÁC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• QUYẾT ĐỊNH GIAO ĐỀ TÀI LUẬN VĂN (bản sao)
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Toàn cảnh luận văn Phát triển dịch vụ ngân hàng LPB qua VNPost

Luận văn thạc sĩ "Phát triển dịch vụ ngân hàng thông qua hệ thống các bưu cục của VN Post tại NH TMCP Bưu điện Liên Việt" của tác giả Trần Thùy Dung (2014) là một công trình nghiên cứu chuyên sâu, hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn của mô hình ngân hàng bưu điện độc đáo tại Việt Nam. Nghiên cứu tập trung vào giai đoạn 2011-2013, thời điểm then chốt sau khi Ngân hàng Bưu điện Liên Việt (LienVietPostBank) chính thức hình thành từ sự hợp tác chiến lược với Bưu điện Việt Nam (VNPost). Mục tiêu chính của luận văn là phân tích thực trạng và đề xuất các giải pháp khả thi nhằm phát triển mạnh mẽ các dịch vụ ngân hàng bán lẻ thông qua mạng lưới bưu cục rộng khắp. Đây không chỉ là việc mở rộng kênh phân phối ngân hàng, mà còn là một chiến lược quan trọng để thực hiện mục tiêu tài chính toàn diện, đưa dịch vụ tài chính hiện đại đến với khách hàng khu vực nông thôn, vùng sâu, vùng xa. Công trình sử dụng phương pháp phân tích số liệu thứ cấp từ báo cáo tài chính và số liệu sơ cấp qua khảo sát khách hàng, tạo nên một cái nhìn đa chiều và khách quan. Việc phát triển dịch vụ ngân hàng qua hệ thống bưu cục được xem là hướng đi tất yếu để nâng cao năng lực cạnh tranh cho LPB, tận dụng lợi thế cạnh tranh cốt lõi mà không ngân hàng nào khác có được: mạng lưới vật lý phủ sóng toàn quốc của VNPost.

1.1. Tầm quan trọng của mô hình hợp tác LienVietPostBank và VNPost

Sự hợp tác chiến lược giữa LienVietPostBank và VNPost đã tạo ra một mô hình kinh doanh ngân hàng hoàn toàn mới tại Việt Nam. Mô hình này cho phép LPB tận dụng hơn 10.000 điểm giao dịch bưu điện trên toàn quốc để cung cấp các dịch vụ tài chính bưu chính. Đây là một lợi thế cạnh tranh khổng lồ, giúp ngân hàng tiết kiệm chi phí phát triển mạng lưới và nhanh chóng tiếp cận một lượng lớn khách hàng tiềm năng, đặc biệt là ở những khu vực mà các ngân hàng thương mại khác chưa vươn tới. Luận văn khẳng định, mô hình này là chìa khóa để LPB hiện thực hóa tầm nhìn "Ngân hàng của mọi người", góp phần xóa bỏ khoảng cách về dịch vụ tài chính giữa thành thị và nông thôn.

1.2. Mục tiêu nghiên cứu Đưa dịch vụ tài chính bưu chính đến mọi nhà

Luận văn đặt ra ba mục tiêu nghiên cứu chính. Thứ nhất, hệ thống hóa các vấn đề lý luận về dịch vụ ngân hàng, đặc biệt là dịch vụ tiết kiệm bưu điện và mô hình ngân hàng bưu điện trên thế giới. Thứ hai, phân tích và đánh giá sâu sắc thực trạng phát triển các dịch vụ ngân hàng tại LienVietPostBank thông qua kênh bưu cục trong giai đoạn đầu hợp tác. Cuối cùng, dựa trên những phân tích đó, đề xuất một hệ thống các giải pháp đồng bộ và cụ thể nhằm đẩy mạnh và nâng cao hiệu quả của kênh phân phối đặc thù này, hướng tới mục tiêu tài chính toàn diện cho người dân Việt Nam.

II. Phân tích thách thức phát triển dịch vụ ngân hàng qua bưu cục

Mặc dù sở hữu tiềm năng to lớn, việc phát triển dịch vụ ngân hàng thông qua hệ thống bưu cục của VNPost cũng đối mặt với không ít khó khăn và thách thức, như được chỉ ra trong luận văn. Thách thức lớn nhất đến từ chính nền tảng hợp tác: sự khác biệt về văn hóa doanh nghiệp, quy trình vận hành và trình độ nhân sự giữa một tổ chức ngân hàng và một doanh nghiệp bưu chính. Việc chuyển đổi các giao dịch viên bưu điện, vốn quen thuộc với các dịch vụ bưu chính truyền thống, thành các chuyên viên tư vấn tài chính chuyên nghiệp là một bài toán phức tạp. Bên cạnh đó, cơ sở hạ tầng công nghệ thông tin tại nhiều điểm giao dịch bưu điện, đặc biệt ở vùng sâu vùng xa, chưa đồng bộ và hiện đại, gây cản trở cho việc triển khai các sản phẩm ngân hàng phức tạp. Luận văn cũng nhấn mạnh rào cản từ thói quen tiêu dùng của người dân. Khách hàng khu vực nông thôn vẫn còn e ngại và chưa quen với các dịch vụ ngân hàng hiện đại, ưa chuộng sử dụng tiền mặt. Cuối cùng, môi trường pháp lý cho mô hình ngân hàng bưu điện tại thời điểm nghiên cứu còn chưa thực sự rõ ràng, tạo ra những vướng mắc nhất định trong quá trình vận hành và mở rộng dịch vụ.

2.1. Hạn chế về nguồn nhân lực và công nghệ tại điểm giao dịch bưu điện

Nghiên cứu chỉ rõ, chất lượng nguồn nhân lực là một trong những rào cản chính. Nhân viên tại các bưu cục phần lớn chưa được đào tạo bài bản về nghiệp vụ ngân hàng, kỹ năng bán hàng và quản lý rủi ro. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng tư vấn và sự tin tưởng của khách hàng. Về công nghệ, hệ thống mạng lõi (core banking) của LienVietPostBank cần được kết nối thông suốt và ổn định với hệ thống của hàng ngàn bưu cục. Việc đầu tư nâng cấp đường truyền, trang thiết bị và phần mềm tại các điểm giao dịch bưu điện đòi hỏi nguồn lực tài chính và thời gian đáng kể.

2.2. Phân tích SWOT LienVietPostBank Rào cản cạnh tranh và pháp lý

Luận văn đã thực hiện một phân tích SWOT LienVietPostBank sơ bộ. Điểm yếu (Weaknesses) nổi bật là sự non trẻ của mô hình, sự phụ thuộc vào đối tác VNPost, và danh mục sản phẩm tại bưu cục còn hạn chế. Thách thức (Threats) lớn nhất là sự cạnh tranh gay gắt từ các ngân hàng thương mại lớn có tiềm lực mạnh và các công ty tài chính công nghệ (Fintech) đang vươn ra khu vực nông thôn. Các quy định pháp lý chưa hoàn thiện cũng là một mối đe dọa, có thể kìm hãm sự phát triển của các dịch vụ mới như cho vay tiêu dùng tại bưu cục hay các sản phẩm bảo hiểm phức tạp.

2.3. Thói quen sử dụng tiền mặt của khách hàng khu vực nông thôn

Một thách thức xã hội quan trọng là thói quen cố hữu sử dụng tiền mặt của đại bộ phận khách hàng khu vực nông thôn. Việc thuyết phục họ chuyển từ giữ tiền mặt sang gửi tiết kiệm bưu điện hoặc sử dụng các dịch vụ thanh toán không dùng tiền mặt đòi hỏi một chiến lược truyền thông và giáo dục tài chính kiên trì, bền bỉ. Niềm tin vào hệ thống ngân hàng nói chung và sự phức tạp trong thủ tục giao dịch (so với việc dùng tiền mặt) là những rào cản tâm lý cần được LPB và VNPost giải quyết.

III. Phương pháp phát triển dịch vụ ngân hàng Đa dạng hóa sản phẩm

Để vượt qua thách thức và khai thác tối đa tiềm năng, luận văn đề xuất giải pháp trọng tâm là đa dạng hóa và phát triển các sản phẩm, dịch vụ phù hợp với đặc thù của kênh phân phối ngân hàng qua bưu cục. Thay vì chỉ tập trung vào dịch vụ tiết kiệm bưu điện truyền thống, LienVietPostBank cần xây dựng một hệ sinh thái sản phẩm toàn diện, đáp ứng các nhu cầu tài chính cơ bản và thiết thực nhất của người dân. Các sản phẩm này phải được thiết kế đơn giản, dễ hiểu, thủ tục nhanh gọn và phù hợp với đặc điểm của khách hàng khu vực nông thôn. Việc phát triển sản phẩm cần đi theo lộ trình từ đơn giản đến phức tạp: bắt đầu từ việc củng cố và mở rộng các sản phẩm huy động vốn qua bưu cục, sau đó triển khai các sản phẩm tín dụng vi mô, cho vay tiêu dùng tại bưu cục, và tiến tới các dịch vụ phức tạp hơn như mô hình bancassurance (bán bảo hiểm qua ngân hàng) và các dịch vụ thanh toán hóa đơn. Sự đa dạng hóa này không chỉ giúp tăng doanh thu mà còn tăng cường sự gắn kết của khách hàng với ngân hàng, biến mỗi điểm giao dịch bưu điện thành một trung tâm dịch vụ tài chính một cửa tiện lợi.

3.1. Mở rộng huy động vốn qua bưu cục và tiết kiệm bưu điện

Huy động vốn vẫn là nền tảng. Luận văn đề nghị LPB cần phát triển thêm nhiều hình thức tiết kiệm bưu điện linh hoạt với các kỳ hạn đa dạng, lãi suất cạnh tranh và các chương trình khuyến mãi hấp dẫn. Các sản phẩm có thể hướng tới các mục tiêu cụ thể như tiết kiệm học vấn cho con, tiết kiệm hưu trí, hay tiết kiệm tích lũy mua sắm. Việc đơn giản hóa thủ tục mở sổ, gửi và rút tiền là yếu tố tiên quyết để thu hút người dân tham gia.

3.2. Triển khai cho vay tiêu dùng tại bưu cục một cách hiệu quả

Đây là một lĩnh vực đầy tiềm năng. Giải pháp được đưa ra là phát triển các gói cho vay tiêu dùng tại bưu cục với quy mô nhỏ, phục vụ các nhu cầu cấp thiết như sửa nhà, mua sắm vật dụng gia đình, chi trả học phí. Quy trình thẩm định cần được xây dựng đặc thù, có thể dựa vào uy tín của khách hàng tại địa phương thông qua sự phối hợp với chính quyền cơ sở hoặc các tổ chức đoàn thể, thay vì chỉ dựa vào chứng minh thu nhập theo cách truyền thống. Điều này giúp giảm rủi ro và tăng khả năng tiếp cận vốn cho người dân.

3.3. Đẩy mạnh thanh toán không dùng tiền mặt và dịch vụ chuyển tiền

Tận dụng mạng lưới của VNPost, LienVietPostBank có thể trở thành một trụ cột trong việc thúc đẩy thanh toán không dùng tiền mặt ở nông thôn. Các dịch vụ cần được đẩy mạnh bao gồm: chi trả lương hưu, trợ cấp xã hội qua tài khoản; dịch vụ thu hộ tiền điện, nước, viễn thông; và dịch vụ chuyển tiền nhanh liên tỉnh. Việc phát triển các ứng dụng ngân hàng số đơn giản hoặc các giải pháp thanh toán qua mã QR tại bưu cục sẽ là bước đi chiến lược tiếp theo, phù hợp với xu hướng công nghệ.

IV. Bí quyết nâng cao năng lực cạnh tranh cho dịch vụ ngân hàng LPB

Bên cạnh việc đa dạng hóa sản phẩm, nâng cao năng lực cạnh tranh cho mô hình dịch vụ ngân hàng của LienVietPostBank qua kênh bưu cục đòi hỏi sự đầu tư đồng bộ vào ba yếu tố cốt lõi: con người, công nghệ và chất lượng dịch vụ. Luận văn nhấn mạnh rằng, nhân viên bưu cục chính là "bộ mặt" và là điểm chạm trực tiếp quan trọng nhất với khách hàng. Do đó, việc đào tạo, nâng cao trình độ chuyên môn và kỹ năng mềm cho đội ngũ này là nhiệm vụ cấp bách. Song song đó, việc hiện đại hóa cơ sở vật chất, công nghệ tại các điểm giao dịch bưu điện là nền tảng để đảm bảo các giao dịch được thực hiện nhanh chóng, chính xác và an toàn. Cuối cùng, một chiến lược marketing và truyền thông bài bản, tập trung vào việc xây dựng lòng tin và nhận diện thương hiệu Ngân hàng Bưu điện Liên Việt là cần thiết để thu hút và giữ chân khách hàng. Sự kết hợp hài hòa của ba yếu tố này sẽ tạo ra một lợi thế cạnh tranh bền vững, biến mạng lưới bưu cục thành một kênh phân phối ngân hàng hiệu quả và độc nhất.

4.1. Đầu tư cơ sở hạ tầng và công nghệ cho kênh phân phối ngân hàng

Giải pháp cụ thể được đề xuất là ưu tiên đầu tư nâng cấp hệ thống máy tính, máy POS, và đường truyền internet tại các bưu cục trọng điểm. Cần triển khai một hệ thống phần mềm quản lý giao dịch thống nhất, thân thiện với người dùng, giúp giao dịch viên thao tác dễ dàng và giảm thiểu sai sót. Việc trang bị các máy ATM/CRM tại các bưu cục lớn cũng là một bước đi cần thiết để tự động hóa các giao dịch cơ bản, giảm tải cho giao dịch viên và phục vụ khách hàng 24/7.

4.2. Đào tạo nhân sự bưu điện thành chuyên viên dịch vụ ngân hàng bán lẻ

Luận văn đề nghị xây dựng chương trình đào tạo chuyên sâu và định kỳ cho nhân viên VNPost. Nội dung đào tạo cần bao gồm kiến thức về sản phẩm dịch vụ ngân hàng bán lẻ, quy trình nghiệp vụ, kỹ năng giao tiếp, bán hàng chéo (cross-selling), và nhận biết rủi ro. Cần có cơ chế đãi ngộ và chính sách hoa hồng hợp lý để tạo động lực cho nhân viên bưu điện tích cực giới thiệu và bán các sản phẩm tài chính của LPB.

4.3. Xây dựng chiến lược Marketing và truyền thông cho tài chính toàn diện

Chiến lược Marketing cần tập trung vào việc quảng bá sự tiện lợi, an toàn và uy tín của thương hiệu Ngân hàng Bưu điện Liên Việt. Các hoạt động nên được tổ chức trực tiếp tại địa phương như các buổi hội thảo giới thiệu sản phẩm tại xã, phường, các chương trình khuyến mãi, tặng quà khi gửi tiết kiệm bưu điện. Thông điệp truyền thông cần đơn giản, gần gũi, nhấn mạnh vai trò của ngân hàng trong việc hỗ trợ người dân cải thiện cuộc sống, qua đó thực hiện mục tiêu tài chính toàn diện.

V. Đánh giá thực trạng dịch vụ ngân hàng qua bưu cục giai đoạn đầu

Chương 2 của luận văn tập trung phân tích và đánh giá thực trạng phát triển dịch vụ ngân hàng thông qua hệ thống các bưu cục của LienVietPostBank trong giai đoạn 2011-2013. Kết quả nghiên cứu cho thấy những bước tiến ban đầu đáng ghi nhận nhưng cũng bộc lộ nhiều hạn chế. Về mặt tích cực, việc hợp tác với VNPost đã giúp LPB nhanh chóng mở rộng mạng lưới mà không tốn nhiều chi phí đầu tư. Hoạt động huy động vốn qua bưu cục, chủ yếu là tiết kiệm bưu điện, đã có sự tăng trưởng ổn định, cho thấy người dân bước đầu đã tin tưởng và sử dụng dịch vụ. Tuy nhiên, các kết quả đạt được vẫn còn khá khiêm tốn so với tiềm năng khổng lồ của mạng lưới. Danh mục sản phẩm cung cấp tại bưu cục còn rất nghèo nàn, gần như chỉ dừng lại ở dịch vụ huy động và chuyển tiền đơn giản. Các dịch vụ có giá trị gia tăng cao như cho vay, bảo hiểm, tư vấn tài chính gần như chưa được triển khai. Kết quả khảo sát khách hàng cho thấy mức độ hài lòng chỉ ở mức trung bình, chủ yếu do thủ tục còn rườm rà, thời gian chờ đợi lâu và nhân viên chưa thực sự chuyên nghiệp. Đây là những bằng chứng thực tiễn quan trọng, làm cơ sở để luận văn đề xuất các giải pháp ở chương tiếp theo.

5.1. Kết quả huy động vốn qua bưu cục giai đoạn 2011 2013

Dữ liệu từ luận văn cho thấy, tổng nguồn vốn huy động vốn qua bưu cục của LienVietPostBank tăng đều qua các năm. Điều này khẳng định kênh bưu cục là một kênh huy động vốn hiệu quả, đặc biệt là các khoản tiền gửi nhỏ, lẻ từ dân cư. Tuy nhiên, tốc độ tăng trưởng vẫn chưa tương xứng với quy mô mạng lưới. Nguyên nhân chính được xác định là do chính sách lãi suất chưa đủ cạnh tranh và các hoạt động quảng bá, tiếp thị còn yếu, chưa tiếp cận được sâu rộng đến người dân.

5.2. Đánh giá chất lượng dịch vụ tài chính bưu chính từ khảo sát

Thông qua phương pháp khảo sát bằng bảng câu hỏi, nghiên cứu đã chỉ ra những điểm yếu trong chất lượng dịch vụ tài chính bưu chính. Khách hàng phàn nàn nhiều nhất về tốc độ xử lý giao dịch chậm, đặc biệt tại các bưu cục chưa được nối mạng. Thái độ phục vụ của một số giao dịch viên được đánh giá là chưa nhiệt tình, thiếu chuyên nghiệp. Bên cạnh đó, khách hàng cũng mong muốn có thêm nhiều tiện ích và sản phẩm mới để lựa chọn ngay tại bưu cục thay vì phải di chuyển đến chi nhánh ngân hàng.

VI. Kết luận và triển vọng phát triển mô hình Ngân hàng Bưu điện

Luận văn thạc sĩ về phát triển dịch vụ ngân hàng qua hệ thống bưu cục của VNPost tại NH TMCP Bưu điện Liên Việt đã cung cấp một cái nhìn toàn diện và sâu sắc về một mô hình kinh doanh đặc thù. Công trình đã thành công trong việc hệ thống hóa lý luận, phân tích thực trạng và đề xuất các giải pháp chiến lược. Kết luận quan trọng nhất được rút ra là, để mô hình này thành công, cần có sự nỗ lực đồng bộ từ cả hai phía: LienVietPostBank và VNPost. Sự đầu tư mạnh mẽ vào công nghệ, con người và việc liên tục đổi mới sản phẩm là yếu tố sống còn để nâng cao năng lực cạnh tranh. Trong tương lai, với sự phát triển của công nghệ và chủ trương đẩy mạnh tài chính toàn diện của Chính phủ, mô hình ngân hàng bưu điện có triển vọng phát triển vô cùng lớn. Sự hợp tác chiến lược này nếu được thực hiện đúng hướng sẽ không chỉ mang lại lợi ích kinh tế cho LPB và Bưu điện Việt Nam mà còn đóng góp giá trị to lớn cho xã hội, giúp mọi người dân, dù ở bất cứ đâu, cũng có thể tiếp cận các dịch vụ tài chính một cách công bằng và thuận tiện.

6.1. Tóm tắt các giải pháp trọng tâm nâng cao năng lực cạnh tranh

Luận văn kết lại bằng việc nhấn mạnh năm nhóm giải pháp chính: (1) Hoàn thiện và đa dạng hóa danh mục sản phẩm dịch vụ; (2) Đầu tư nâng cấp cơ sở hạ tầng công nghệ thông tin; (3) Xây dựng và triển khai chương trình đào tạo nguồn nhân lực bài bản; (4) Đẩy mạnh hoạt động marketing, quảng bá thương hiệu; và (5) Xây dựng cơ chế phối hợp vận hành và phân chia lợi ích rõ ràng, hiệu quả giữa LienVietPostBank và VNPost. Đây là những yếu tố then chốt để nâng cao năng lực cạnh tranh bền vững.

6.2. Triển vọng hợp tác chiến lược giữa LPB và Bưu điện Việt Nam

Triển vọng của mối hợp tác chiến lược này là rất sáng sủa. Trong bối cảnh chuyển đổi số, các điểm giao dịch bưu điện có thể phát triển thành các điểm cung cấp dịch vụ số, hỗ trợ người dân tiếp cận e-banking, mở tài khoản trực tuyến và thực hiện các giao dịch phức tạp hơn. Sự kết hợp giữa mạng lưới vật lý của Bưu điện Việt Nam và năng lực tài chính, công nghệ của LPB sẽ tạo ra một hệ sinh thái dịch vụ độc đáo, góp phần hiện thực hóa mục tiêu quốc gia về thanh toán không dùng tiền mặt và tài chính toàn diện.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Thị trường tài chính bán lẻ Việt Nam giai đoạn 2011 - 2013 ghi nhận bước chuyển đổi mang tính chiến lược khi Tổng công ty Bưu chính Việt Nam (VNPost) chính thức tham gia góp vốn vào Ngân hàng Thương mại Cổ phần Liên Việt bằng giá trị Công ty Dịch vụ Tiết kiệm Bưu điện (VPSC) và tiền mặt, hình thành Ngân hàng Thương mại Cổ phần Bưu điện Liên Việt (LienVietPostBank) với quy mô vốn điều lệ đạt 6.460 tỷ đồng. Sự kết hợp này đã khai sinh mô hình kinh doanh ngân hàng - bưu điện đầu tiên và duy nhất tại Việt Nam, mở ra cơ hội đưa các dịch vụ tài chính hiện đại tiếp cận sâu rộng tới từng hộ gia đình thông qua mạng lưới hơn 10.000 điểm phục vụ bưu chính trên toàn quốc.

Tuy nhiên, việc tích hợp các nghiệp vụ ngân hàng phức tạp vào hạ tầng bưu cục truyền thống đặt ra bài toán hóc búa về sự tương thích công nghệ, chất lượng nguồn nhân sự và rào cản hành lang pháp lý. Nhằm giải quyết các điểm nghẽn này, luận văn tập trung hệ thống hóa cơ sở lý luận về ngân hàng bưu điện, phân tích toàn diện thực trạng phát triển dịch vụ ngân hàng qua hệ thống bưu cục của LienVietPostBank trong giai đoạn từ năm 2011 đến năm 2013. Mục tiêu cốt lõi là thiết lập hệ thống giải pháp khả thi nhằm mở rộng độ phủ dịch vụ, nâng cao hiệu quả khai thác mạng lưới bưu cục hiện mới chỉ tận dụng gần 25% công suất sẵn có, đồng thời gia tăng tỷ trọng huy động vốn dân cư và thúc đẩy mục tiêu phổ cập tài chính toàn diện tại các địa bàn nông thôn, vùng sâu vùng xa.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng Lý thuyết Trung gian Tài chính (Financial Intermediation Theory) và Lý thuyết Quản trị Ngân hàng Thương mại hiện đại của Peter S. Rose (2004). Khung phân tích làm rõ 4 khái niệm cốt lõi: Ngân hàng thương mại, Dịch vụ ngân hàng (theo khung định nghĩa của WTO và Luật các Tổ chức tín dụng Việt Nam), Dịch vụ Tiết kiệm Bưu điện (TKBĐ), và Mô hình Ngân hàng Bưu điện tích hợp.

Đặc biệt, tác giả vận dụng mô hình Marketing hỗn hợp ngành dịch vụ ngân hàng (với 5 yếu tố trọng tâm: Nghiên cứu thị trường, Tổ chức quản lý sản phẩm, Chiến lược định giá, Hoạt động phân phối mạng lưới và Xúc tiến quảng bá) kết hợp với các chỉ tiêu đánh giá quy mô, chất lượng và khả năng sinh lời dịch vụ (ROA, ROE). Cơ sở lý thuyết cũng làm rõ các đặc tính vô hình, không thể tách rời và tính không ổn định của sản phẩm tài chính bưu chính, làm tiền đề đánh giá sự hài lòng của khách hàng.

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn kết hợp phương pháp định tính và định lượng nhằm đảm bảo tính xác thực cao:

• Nguồn dữ liệu sơ cấp: Thu thập thông qua điều tra bằng bảng câu hỏi khảo sát trực tiếp với cỡ mẫu gồm 180 khách hàng cá nhân đang sử dụng dịch vụ tại các bưu cục trọng điểm. Phương pháp chọn mẫu thuận tiện có phân tầng theo khu vực địa lý được lựa chọn nhằm phản ánh chân thực hành vi, thói quen và nhu cầu của các tầng lớp dân cư.
• Nguồn dữ liệu thứ cấp: Trích xuất từ các Báo cáo tài chính đã kiểm toán năm 2011 và 2012 của Chi nhánh Tiết kiệm Bưu điện, báo cáo kết quả kinh doanh và số liệu thống kê nghiệp vụ huy động vốn, dư nợ tín dụng, thanh toán giai đoạn 2009 - 2013 của LienVietPostBank.
• Phương pháp phân tích: Sử dụng phần mềm Excel để thống kê mô tả, phân tích chuỗi thời gian, so sánh tỷ trọng và phân tích các chỉ số tài chính. Lý do lựa chọn phương pháp này là nhằm lượng hóa chính xác tốc độ tăng trưởng, nhận diện biến động nguồn vốn và đo lường mức độ ảnh hưởng của các yếu tố cấu thành chất lượng dịch vụ.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Quá trình phân tích thực chứng giai đoạn 2011 - 2013 mang lại 4 phát hiện quan trọng:

• Thứ nhất, hoạt động huy động vốn qua bưu cục tạo bước đột phá về quy mô nguồn vốn cho LienVietPostBank với số vốn điều lệ đạt 6.460 tỷ đồng. Thời gian phục vụ tại bưu cục kéo dài từ 6h30 đến 20h30 hàng ngày, kể cả ngày nghỉ cuối tuần, vượt trội hơn hệ thống ngân hàng thương mại thông thường khoảng hơn 80 giờ giao dịch mỗi tháng, tạo sự thuận tiện tối đa cho khách hàng.
• Thứ hai, tỷ lệ khai thác hạ tầng mạng lưới còn thấp khi ngân hàng mới chỉ triển khai dịch vụ trên gần 25% tổng số bưu cục và điểm phục vụ hiện có của VNPost trên cả nước.
• Thứ ba, hạ tầng công nghệ thông tin chưa đồng bộ, có tới khoảng 60% bưu cục cung ứng dịch vụ (tương đương 3/5 tổng số điểm bưu cục) chưa được kết nối mạng diện rộng (WAN), dẫn đến việc xử lý chứng từ và phiếu rút tiền hoàn toàn thủ công, làm tăng thời gian chờ đợi của người dân.
• Thứ tư, danh mục sản phẩm qua bưu cục còn nghèo nàn, doanh thu chủ yếu dựa vào tiền gửi tiết kiệm có kỳ hạn và dịch vụ chuyển tiền mặt, trong khi các dịch vụ ngân hàng hiện đại như thẻ thanh toán POS/ATM, ngân hàng điện tử và bảo hiểm liên kết mới chỉ chiếm tỷ trọng khiêm tốn dưới 10% tổng thu nhập dịch vụ.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của các hạn chế xuất phát từ rào cản thể chế khi dịch vụ TKBĐ vẫn chịu sự chi phối đan xen giữa Luật các Tổ chức tín dụng và các văn bản đặc thù như Quyết định số 215/1998/QĐ-TTg, Quyết định số 270/2005/QĐ-TTg. Bên cạnh đó, phần lớn giao dịch viên tại bưu cục phải làm việc theo chế độ kiêm nhiệm nhiều dịch vụ bưu chính truyền thống và chưa qua đào tạo bài bản về nghiệp vụ tài chính ngân hàng.

Khi đối chiếu với các mô hình quốc tế, thực tiễn từ Tiết kiệm Bưu điện Nhật Bản (Japan Post) với 24.200 bưu cục phục vụ 96% dân số và chiếm tới 1/3 tổng lượng tiền gửi toàn quốc, hay Deutsche Postbank tại Đức phục vụ 14 triệu khách hàng cho thấy mô hình Ngân hàng Bưu điện có sức bật khổng lồ nếu được trang bị nền tảng công nghệ số hóa đồng bộ. Các phát hiện này được trình bày trực quan thông qua hệ thống biểu đồ tăng trưởng huy động vốn, bảng phân tích cơ cấu dư nợ và sơ đồ luồng cung ứng dịch vụ tại các điểm giao dịch bưu cục.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả nghiên cứu, tác giả đề xuất 4 nhóm giải pháp chiến lược nhằm thúc đẩy phát triển dịch vụ ngân hàng qua hệ thống bưu cục của LienVietPostBank:

• Hiện đại hóa cơ sở hạ tầng công nghệ thông tin: Triển khai nâng cấp hệ thống Core Banking và hoàn thiện kết nối mạng diện rộng (WAN) cho 100% các bưu cục cung ứng dịch vụ tài chính trong giai đoạn 2014 - 2016, mục tiêu giảm 50% thời gian xử lý giao dịch thủ công tại quầy. Đơn vị chủ trì: Ban Công nghệ thông tin LienVietPostBank phối hợp với Khối Kỹ thuật VNPost.
• Nâng cao năng lực và chuẩn hóa đội ngũ nhân sự: Tổ chức chương trình đào tạo nghiệp vụ tài chính - ngân hàng chuyên sâu định kỳ cho hơn 3.000 giao dịch viên bưu cục trên toàn quốc, chuyển dần từ cơ chế giao dịch viên kiêm nhiệm sang bố trí quầy giao dịch tài chính chuyên trách trước năm 2015. Đơn vị chủ trì: Trung tâm Đào tạo LienVietPostBank.
• Đa dạng hóa danh mục sản phẩm dịch vụ ngân hàng bán lẻ: Nghiên cứu phát triển các gói tín dụng vi mô phục vụ hộ kinh doanh nông nghiệp, phát hành thẻ ATM bưu điện, mở rộng dịch vụ thu hộ chi hộ tự động và đại lý phân phối bảo hiểm nhân thọ, phấn đấu đạt tốc độ tăng trưởng doanh thu phí dịch vụ trên 25%/năm trong giai đoạn 2014 - 2018. Đơn vị chủ trì: Khối Khách hàng cá nhân và Chi nhánh Tiết kiệm Bưu điện.
• Đẩy mạnh quảng bá thương hiệu và định vị khách hàng mục tiêu: Thực hiện chiến dịch tiếp thị tập trung tại địa bàn nông thôn và các vùng kinh tế trọng điểm, nâng cao nhận thức của người dân về tiện ích dịch vụ ngân hàng thông qua bưu cục, đặt mục tiêu nâng tỷ lệ khai thác mạng lưới bưu cục VNPost từ mức gần 25% lên trên 50% vào năm 2017. Đơn vị chủ trì: Phòng Marketing LienVietPostBank.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình nghiên cứu mang giá trị học thuật và ứng dụng thực tiễn cao, đặc biệt hữu ích cho 4 nhóm đối tượng sau:

• Ban Lãnh đạo và chuyên viên hoạch định chiến lược tại LienVietPostBank: Cung cấp cơ sở dữ liệu thực chứng và lộ trình tối ưu hóa việc vận hành mạng lưới bưu cục, hỗ trợ thiết kế các gói sản phẩm phù hợp với phân khúc khách hàng nông thôn.
• Ban Quản trị Tổng công ty Bưu điện Việt Nam (VNPost): Giúp đánh giá hiệu quả kinh tế của việc chia sẻ hạ tầng bưu chính công cộng, từ đó tối ưu hóa công suất mặt bằng và nâng cao năng suất lao động cho đội ngũ nhân viên bưu điện.
• Cơ quan quản lý nhà nước (Ngân hàng Nhà nước, Bộ Thông tin và Truyền thông): Làm tài liệu tham chiếu thực tiễn để rà soát, sửa đổi khung pháp lý và ban hành các cơ chế đặc thù quản lý mô hình ngân hàng bán lẻ qua kênh bưu chính.
• Giảng viên, học viên cao học và nhà nghiên cứu chuyên ngành Quản trị kinh doanh, Tài chính - Ngân hàng: Sử dụng như một tài liệu tham khảo chuẩn mực về mô hình trung gian tài chính phi ngân hàng chuyển đổi sang ngân hàng thương mại đa năng.

Câu hỏi thường gặp

Điểm khác biệt căn bản giữa dịch vụ Tiết kiệm Bưu điện trước đây và dịch vụ Ngân hàng Bưu điện hiện nay là gì?

Dịch vụ Tiết kiệm Bưu điện trước đây chỉ thuần túy huy động tiền gửi tiết kiệm bằng đồng nội tệ từ cá nhân để chuyển cho Chính phủ vay hoặc mua trái phiếu kho bạc. Hiện nay, Ngân hàng Bưu điện Liên Việt được phép cung ứng đầy đủ các dịch vụ tài chính đa năng gồm tín dụng thương mại, tài khoản thanh toán, dịch vụ thẻ và ngân hàng số.

Ưu thế cạnh tranh vượt trội nhất của LienVietPostBank khi liên kết với VNPost là gì?

Ưu thế lớn nhất là mạng lưới phân phối rộng khắp hơn 10.000 điểm phục vụ tới tận vùng sâu vùng xa mà không ngân hàng thương mại nào có được, cùng với quỹ thời gian giao dịch kéo dài nhiều hơn các ngân hàng thương mại khoảng 80 giờ mỗi tháng, giúp tiết kiệm tối đa chi phí mở chi nhánh mới.

Mô hình Tiết kiệm Bưu điện tại Nhật Bản mang lại bài học kinh nghiệm gì cho Việt Nam?

Nhật Bản đã thành công biến hệ thống bưu điện thành trung tâm tài chính lớn nhất cả nước phục vụ 96% dân số nhờ 24.200 bưu cục được nối mạng hiện đại hóa toàn diện và đa dạng hóa mạnh mẽ các sản phẩm từ bảo hiểm, hưu trí đến chuyển tiền tự động, tạo niềm tin tuyệt đối cho người dân.

Rào cản lớn nhất trong việc phát triển dịch vụ ngân hàng qua bưu cục tại Việt Nam là gì?

Rào cản lớn nhất nằm ở việc khoảng 60% bưu cục trong giai đoạn nghiên cứu chưa được nối mạng trực tuyến diện rộng, cùng với việc giao dịch viên bưu cục chủ yếu làm việc kiêm nhiệm, thiếu kỹ năng tài chính chuyên sâu để tư vấn các sản phẩm hiện đại cho khách hàng.

Luận văn sử dụng phương pháp nào để đánh giá thực trạng mức độ hài lòng của khách hàng?

Tác giả đã triển khai điều tra khảo sát thực nghiệm thông qua bảng câu hỏi chi tiết với cỡ mẫu 180 khách hàng sử dụng dịch vụ tại các bưu cục, sau đó xử lý số liệu bằng phần mềm Excel nhằm phân tích đa chiều mức độ hài lòng về thời gian, chi phí và chất lượng phục vụ.

Kết luận

• Luận văn hệ thống hóa cơ sở lý luận về ngân hàng thương mại, dịch vụ tài chính bán lẻ và đúc kết bài học giá trị từ các mô hình ngân hàng bưu điện hàng đầu thế giới như Nhật Bản, Đức, Trung Quốc và Singapore.
• Phân tích thực trạng hoạt động của LienVietPostBank giai đoạn 2011 - 2013 với số vốn điều lệ 6.460 tỷ đồng, làm rõ ưu thế thời gian giao dịch vượt trội hơn 80 giờ mỗi tháng so với hệ thống ngân hàng truyền thống.
• Nhận diện các nút thắt then chốt về mặt hạ tầng công nghệ khi khoảng 60% bưu cục chưa kết nối mạng WAN và tỷ lệ khai thác mạng lưới bưu chính mới chỉ đạt gần 25%.
• Xây dựng 4 nhóm giải pháp toàn diện về công nghệ, nhân lực, sản phẩm và truyền thông gắn liền với lộ trình hiện đại hóa Core Banking và đào tạo hơn 3.000 nhân sự đến năm 2018.
• Khẳng định giá trị thực tiễn to lớn của mô hình Ngân hàng Bưu điện trong việc huy động nguồn vốn nhàn rỗi và đẩy mạnh chiến lược tài chính toàn diện quốc gia.

Công trình nghiên cứu của tác giả Trần Thùy Dung là tài liệu khoa học có giá trị lý luận và thực tiễn sâu sắc, cung cấp góc nhìn toàn diện cho các nhà quản trị ngân hàng và chuyên gia tài chính trong việc tối ưu hóa mạng lưới phân phối đa kênh. Quý độc giả và các nhà nghiên cứu hãy tham khảo toàn văn công trình để tiếp cận đầy đủ hệ thống dữ liệu và các hàm ý quản trị chuyên sâu.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1. Một số vấn đề về ngân hàng thương mại, phát triển dịch vụ ngân hàng và dịch vụ Tiết kiệm Bưu điện Chương 2. Thực trạng phát triển dịch vụ Tiết kiêm Bưu điện thông qua hệ thống các Bưu cục của NH TMCP Bưu điện Liên Việt. Giải pháp phát triển dịch vụ ngân hàng thông qua hệ thống Tiết kiệm Bưu điện tại NH TMCP Bưu điện Liên Việt 6.

Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài nghiên cứu Đề tài đi sâu vào nghiên cứu lý thuyết của loại hình dịch vụ tỉ bưu điện, một loại dịch vụ ngân hàng được phát triển thông qua hệ thống các Buu cục và mô hình ngân hàng mới lần đầu xuất hiện tại Việt Nam — Mô hình Ngân hàng Bưu điện. Đồng thời nghiên cứu thực trạng, các nhân tố bên ngoài và bên trong tác động đến sự phát triển của loại hình dịch vụ này tại Việt Nam, nghiên cứu mô hình tương tự tại các nước bạn để đưa ra những giải pháp trước mắt và lâu dài cho NH Bưu điện Liên Việt trong hiện tại và tương lai để phát huy tối đa hiệu quả kinh doanh theo đúng định hướng trở thành “Ngân hàng của mọi người”. Tổng quan tài liệu Trước khi sát nhập và chịu sự quản lý của NH TMCP Bưu điện Liên Việt, dịch vụ Tiết kiệm Bưu điện - hiện thân cho dịch vụ ngân hàng thông qua hệ thống các Bưu cục hiện tại được cung cấp và quản lý trực tiếp bởi Công ty dịch vụ Tiết kiệm Bưu điện, trực thuộc Tổng công ty Bưu chính — Viễn thông Việt Nam. Do đó, các đề tài nghiên cứu liên quan đến việc phát triển dich vụ này trước đây đa phần đều chỉ nghiên cứu tập trung việc phát triển địch vụ tại Tổng công ty Bưu chính Việt Nam.

Luận văn lần này đi sâu vào nghiên cứu ở một khía cạnh khác. Đó là việc đưa ra những giải pháp nhằm phát triển các dịch vụ ngân hàng thông qua hệ thống các Bưu cục của một mô hình ngân hàng hoàn toàn mới ở Việt Nam, mô hình Ngân hàng kết hợp với Bưu điện - Ngân hàng Bưu điện Liên Việt Tác giả đã thu thập một số thông tin qua các rang web và sách báo, tạp chí Ngân hàng về các mô hình Ngân hàng Bưu điện tại những nước khác như Nhật Bản, Trung Quốc, Đức và Singapore để rút ra bài học ứng dụng cho mô hình này tại Việt Nam Để phục vụ cho việc nghiên cứu và hoàn thành luận văn, tác giả đã dựa vào các văn bản pháp quy của Chính phủ quy định về dịch vụ Tiết Kiệm Bưu điện được áp dụng vào thời điểm hiện tại như : - “Quyết định số 215/1998/QĐ-TTg ngày 04/11/1998 của Thủ tướng Chính phủ vẻ việc tổ chức huy động, quản lý và sử dụng nguén vốn tiền gửi tiết kiệm bưu điện, Thủ tướng chính phủ (1998). - “Công văn số 244/TTg - ĐMDN đồng ý dé Tổng công ty Bưu chính Việt Nam (VnPost) góp vốn vào Ngân hàng TMCP Liên Việt (LienVietBank) bằng giá trị Công ty Dịch vụ Tiết kiệm Bưu điện (VPSC) ”, Thủ tướng chính phủ, 2011 ~_ “Luật các tổ chức tín dụng”, Quốc hội khóa X (1997). - “Luật sửa đổi, bồ sung một số điều của Luật các tổ chức tín dụng”, Quốc hội khóa XI (2004) -_ “Hệ thống các văn bản Tiết kiệm Bưu điện ”, Công ty Dịch vụ Tiết kiệm Bưu điện (2008) Tác giả cũng đã thu thập và nghiên cứu số liệu thông qua: “Báo cáo rài chính đã được kiểm toán”, 2011, 2012 của Chỉ nhánh Tiết kiệm Bưu điện (Chỉ nhánh chịu trách nhiệm chính về việc quản lý dịch vụ Tiết kiệm bưu điện) đê đưa ra những nhận định khách quan về thực trạng của dịch vụ này tại Ngân hàng Bưu điện Liên Việt.

Bên cạnh việc nghiên cứu lý thuyết và thực trạng của dich vụ Ti bưu điện hiện tại, tác giả còn đi sâu vào nghiên cứu các tài liệu về: ~_“Dịch vụ ngân hàng trong kinh doanh Bưu chính Viễn thông”, Phan Văn Thường (2002), NXB Bưu điện và ~ “Quản trị ngân hàng thương mai”, Peter S.Rose (2004), NXB Tai Chính. - “Phân tíh hoạt động kinh doanh ngân hàng”, PGS.TS Tô Ngọc Hung (2012), NXB Thống Kê. - “Báo cáo kết quả chuyên dé nghiên cứu phát triển các dịch vụ Tiết kiệm Bưu điện ”, Viện kinh tế Bưu điện (2002) 'Và dựa vào bảng điều tra khảo sát thực tế, trực tiếp đối với khách hàng, để có thể đưa ra những nhận xét riêng và đóng góp ý kiến nhằm ứng dụng dịch vụ ngân hàng hiệu quả tại mô hình mới được thành công. CHUONG 1 MOT SO LY LUAN VE NGAN HANG THUONG MAIL, PHAT TRIEN DỊCH VỤ NGÂN HÀNG VÀ DỊCH VỤ TIẾT KIỆM BƯU ĐIỆN 1.

KHAI QUAT VE NGAN HANG THUONG MAI 1. Khái niệm về Ngân hàng thương mại Theo Luật các Tổ chức tín dụng Việt Nam thông qua ngày 12/12/1997 định nghĩa: “ Ngân hàng thương mại là một loại hình Tổ chức tín dụng được. thực hiện toàn bộ các hoạt động ngân hàng, hoạt động kinh doanh tiền tệ, làm dịch vụ ngân hàng với nội dung tiền gửi và sử dụng tiền gửi để cấp tín dụng, cung ứng các dịch vụ thanh toán”. Các hoạt động cơ bản của Ngân hàng thương mại a.

Hoạt động huy động vốn NHTM tiến hành các hoạt động nghiệp vụ của mình không chỉ bằng nguồn vốn tự có mà chủ yếu bằng nguồn vốn huy động từ khách hàng. Nguồn vốn này chiếm tỷ trọng lớn trong tông tài sản của NH. Vì vậy, các NH phải bỏ ra một khoản phí để mua “quyền sử dụng” các khoản tiền này với nghĩa vụ hoàn trả kịp thời và đầy đủ khi KH yêu cầu. Do đó, hoạt động huy động vốn hiệu quả đóng vai trò rất quan trọng trong việc đảm bảo các hoạt động của NH diễn ra bình thường, cung cấp nguồn vốn dồi dào cho nền kinh tế.

Hoạt động cho vay và đầu tre Với nguồn vốn huy động được sau khi dự trữ tiền mặt nhằm đáp ứng. nhu cầu rút tiền và thanh toán thường xuyên của KH thì các NH tiến hành cho. vay và đầu tư. Tuy nhiên, cho vay là hoạt động kinh doanh chủ chốt của các NHTM.

Hoạt động này có hiệu quả sẽ bù đắp phần chỉ phí huy động vốn và dự trữ tiền mặt bên cạnh các nguồn thu từ đầu tư và tạo cho NH một phần thăng dư, đảm bảo cho các NHTM ngày càng phát triển. Hoạt động cho vay của NH rất phong phú và đa dạng. e- Các hoạt động khác Ngoài hai hoạt động chính, các NHTM còn có những hoạt động khác như: dịch vụ thanh toán, dịch vụ bão lãnh, kinh doanh ngoại tệ, đại lý, tư vấn, thông tin, giữ hộ chứng từ, vật quí giá. Có huy động vốn thì mới có nguồn vốn để cho vay, đầu tư nhưng để nguồn vốn vay đó hoạt động hết hiệu quả thì phải biết phát huy tốt các dịch vụ NH khác.

Vì vậy, các hoạt động kinh doanh được thể hiện dưới hình thức nào thì chúng vẫn có mối quan hệ mật thiết với nhau, tác động, hỗ trợ qua lại nhằm đem lại uy tín và tối đa lợi nhuận hóa cho NH. DỊCH VỤ NGÂN HÀNG 1. Khái niệm về dịch vụ ngân hàng Hệ thống DVNH đang ngày càng được hoàn thiện nhằm đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng của chủ thể trong nền kinh tế. Tuy nhiên vẫn chưa có một khái niệm chung thống nhất về dịch vụ NH trên thế giới.

Theo cách định nghĩa của WTO đưa ra thì: “Một dịch vụ tài chính là bất kỳ địch vụ nào có tính chất tài chính được một nhà cung cấp dịch vụ tài chính cung cấp. Dịch vụ tài chính bao gồm dịch vụ bảo hiểm và dịch vụ liên quan tới bảo hiểm, mọi dịch vụ tài chính khác (ngoại trừ bảo hiểm)” [1, tr. Ở nước ta, theo tác giả Trịnh Bá Tửu, DVNH đang được hiểu theo hai quan điểm khác nhau: “Theo nghĩa hẹp, DVNH chỉ bao gồm những hoạt động ngoài chức năng truyền thống của định chế tài chính trung gian (huy động vốn và cho vay) Theo nghĩa rộng, lĩnh vực DVNH là toàn bộ hoạt động tiền tệ, tín dụng, thanh toán, ngoại hối.của hệ thống ngân hàng dối với doanh nghiệp và công chúng. Trong này, không bao gồm các hoạt động tự làm cho mình của các tổ chức tín dụng” [17, tr.

Đặc điểm của dịch vụ ngân hàng a. Tinh vo hinh DVNH nó là sản phẩm trừu tượng, vô hình. Chúng ta không thê cảm nhận được dịch vụ bằng các giác quan thông thường, không thể sờ, nắm, ngửi, thấy, nếm, nghe, cảm thấy trước khi chúng được bán. Do đó, nó rất khoe mô tả, định giá, trưng bày, phân phối.

Vì vậy nó rất khó trong việc định giá địch vu cho KH. Tính không thể tách biệt Là đặc điểm phát sinh do quá trình cung cấp dịch vụ và quá trình tiêu dung dịch vụ xảy ra đồng thời. Mặt khác, quá trình cung ứng dịch vụ này được tiến hành theo những quy định nhất định, không có sản phẩm dở dang, dự trữ lưu kho, mà sản phẩm được cung ứng trực tiếp cho người sử dụng khi và chỉ khi KH có nhu cầu và đáp ứng được những điều kiện của nhà cung cấp. Đặc tính này sẽ chỉ phối việc xác định giá cả dịch vụ (lãi, phí) nhằm đảm bao cả người sử dụng và tổ chức cung ứng dịch vụ cùng tồn tại, cùng có lợi và phát triển bền vững.

Tinh không ổn định và khó xác định Vì một sản phẩm DVNH dù lớn hay bé (xét về quy mô) đều không đồng nhất về thời gian, cách thức, điều kiện thực hiện vì vậy rất khó xác định Chất lượng của mỗi sản phâm DVNH được cấu thành bởi nhiều yếu tố như uy tín của nhà cung cấp, công nghệ, trình độ cán bộ, KH,.trong đó, đặc biệt quan trọng là uy tín của bản than nhà cung cấp dịch vụ. Những yếu tố này ảnh hưởng trực tiếp đến chát lượng dịch vụ, nhưng thường xuyên biến động và rất khó lượng hóa. Do vậy nó không ổn định, khó xác định chính xác. Phát triển dịch vụ Ngân hàng a.

Khái niệm về phát triển dịch vụ Ngân hang Phát triển dịch vụ ngân hàng là việc mở rộng số lượng và nâng cao chất lượng các dịch vụ ngân hàng nhằm làm thoả mãn ngày càng tốt nhu cầu của khách hàng, trên cơ sở đảm bảo các mục tiêu của ngân hàng. Phát triển dịch vụ ngân hàng là một nhiệm vụ và mục tiêu quan trọng của các ngân hàng thương mại. Vậy phát triển dịch vụ ngân hàng theo hướng nào?