CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÈ ĐÀO TẠO NGUÒN NHÂN LỰC TRONG DOANH NGHIỆP. KHÁI NIỆM, ĐẶC DIEM VA VAI TRO CUA DAO TAO NGUON NHÂN LỰC TRONG DOANH NGHIỆP 1. Nguồn nhân lực và đào tạo nguồn nhân lực a. Nguồn nhân lực Thuật ngữ nguồn nhân lực được sử dụng rộng rãi ở các nước có nền kinh tế phát triển từ những năm 80 của thế kỷ XX với ý nghĩa là nguồn lực con người, phản ánh sự đánh giá lại vai trò của yếu tố con người trong quá trình phát triển.
Sự xuất hiện của thuật ngữ “nguồn nhân lực” thể hiện sự công. nhận của phương thức quản lý mới trong việc sử dụng nguồn lực con người Nguồn nhân lực là "tổng hợp các năng lực lao động trong mỗi con người của một quốc gia, một vùng lãnh thỏ, địa phương, đã được chuẩn bị ở một mức độ nhất định và có khả năng huy động vào quá trình phát triển kinh tế xã hội của đất nước hoặc vùng địa phương cụ thể”. Theo liên hiệp quốc: “Nguồn nhân lực là tất cả những kiến thức, kỹ năng, kinh nghiệm, năng lực và tính sáng tạo của con người có quan hệ tới sự phát triển của mỗi cá nhân và của đất nước”. Theo tổ chức lao động quốc tế thì “Nguồn nhân lực của một quốc gia là toàn bộ những người trong độ tuổi có khả năng lao động”.
Nguồn nhân lực của một tổ chức được hình thành trên cơ sở cá nhân có vai trò khác nhau và được liên kết với nhau theo những mục tiêu nhất định. Nguồn nhân lực khác với nguồn lực khác của doanh nghiệp do bản chất của con người. Nhân viên có các năng lực, đặc điểm khác nhau, có tiềm năng phát triển, có khả năng hình thành các nhóm hội, các tổ chức công đoàn để bảo vệ quyền lợi của họ. Họ có thể đánh giá và đặt câu hỏi đối với những hoạt động của cán bộ quản lý, hành vi của họ có thể thay đổi phụ thuộc vào chính bản thân họ hoặc sự tác động môi trường xung quanh.
Do đó, quản trị nguồn nhân lực khó khăn và phức tạp hơn nhiều so với quản trị các yếu tố khác của quá trình sản xuất kinh doanh. (Trần Kim Dung, 2007) Từ các vấn đề trên, chúng ta có thí nguén nhân lực là tổng thể những tiềm năng của con người, bao gồm cả phẩm chất, trình độ chuyên môn, kiến thức, óc sáng tạo, năng lượng, nhiệt huyết và kinh nghiệm sống của con người, nhằm đáp ứng cơ cấu kinh tế xã hội đòi hỏi. Đào tạo nguồn nhân lực Đào tạo NNL là một trong những hoạt động quan trọng của quản trị NNL, có vai trò rất lớn giúp doanh nghiệp sử dụng có hiệu quả nguồn lực hiện có trong tổ chức thông qua việc giúp người lao động hiểu rõ hơn công. việc mà họ đang đảm nhận.
Quan điểm của tác giả Nguyễn Vân Điềm và tác giả Nguyễn Ngọc. Quân trong giáo trình Quản Trị Nhân Lực xuất bản năm 2007 cho rằng: “Đào tạo được hiểu là các hoạt động học tập nhằm giúp người lao động có thẻ thực hiện có hiệu quả hơn chức năng, nhiệm vụ của mình. Đó chính là quá trình học tập làm cho người lao động nắm vững hơn về công việc của mình, là những hoạt động học tập nhằm nâng cao trình độ, kỹ năng của người lao động để thực hiện nhiệm vụ lao động hiệu quả hơn”. Trong bộ sách quản trị nguồn nhân lực của George T.Milkovich và Jonh W.Boudreau, cho rằng “đào tạo là một quá trình có hệ thống nhằm nuôi dưỡng việc tích lũy các chức năng, những quy tắc, khái niệm hay thái độ dẫn đến sự tương xứng tốt hơn giữa đặc điểm của người lao động và những yêu cầu của công việc”.
Theo Cenzo và Robbins, đào tạo là tiến trình bao gồm những phương. 10 pháp được sử dụng nhằm tác động lên quá trình học tập nhằm nâng cao kiến thức và kỹ năng thực hành. Tuy nhiên, đào tạo có định hướng vào hiện tại, chú trọng vào công việc hiện thời của cá nhân, giúp cá nhân có ngay các kỹ năng cần thiết đề thực hiện tốt các công việc hiện tại. Tóm lại, qua các quan điểm trên có thẻ nêu khái niệm tổng quát về đào.
tạo nguồn nhân lực như sau: Đào rạo nguồn nhân lực chính là toàn bộ những hoạt động học tập được tổ chức bởi doanh nghiệp, do doanh nghiệp cung cấp cho người lao động. Các hoạt động đó nhằm tạo ra sự thay đổi hành vi nghề nghiệp cho người lao động theo hướng đi lên, tức là nâng cao khả năng và trình độ nghề nghiệp của họ. ©) Mối quan hệ giữa đào tạo và phát triển nguồn nhân lye trong DN ~ Phát triển NNL: là các hoạt động học tập vươn ra khỏi phạm vi công việc trước mắt của người lao động, nhằm mở ra cho họ những công việc mới dựa trên cơ sở những định hướng tương lai của tổ chức. So sánh giữa đào tạo và phát triển nguồn nhân lực Đào tạo Phát triển 1.
Tập trung Công việc hiện tại Công việc tương lai 2. Pham vi Cá nhân Cá nhân và tô chức 3. Thời gian Ngắn hạn Dài hạn 4. Mục đích Khắc phục vẽ kiến thức | Chuân bị cho tương lai và kỹ năng hiện tại Như vậy: Đào tạo và phát triển là sử dụng các phương pháp nhằm tác động lên quá trình học tập để nâng cao các kiến thức, kỹ năng thực hành.
Tuy nhiên đào tạo có định hướng cho hiện tại, chú trọng vào công việc hiện thời của cá nhân, giúp các cá nhân có ngay kỹ năng cần thiết để thực hiện tốt công việc hiện tại. Còn phát triển nhằm chú trọng lên các công việc tương lai trong tô ll chức, doanh nghiệp. Khi một người được thăng tiến lên những chức vụ mới, họ cần có những kiến thức, kỹ năng mới theo yêu cầu mới của công vi Công tác phát triển nhân viên sẽ giúp cá nhân chẩn bị sẵn các kiến thức, kỹ năng cần thiết đó. Đặc điểm của đào tạo nguồn nhân lực trong doanh nghiệp Dao tao nguồn nhân lực trong doanh nghiệp có 4 đặc điểm sau: Thứ nhất, đào tạo trong doanh nghiệp mang tính chất đa dạng, phức tạp.
Với mỗi loại hình hoạt động SXKD của doanh nghiệp mà có các hình thức đào tạo và kiến thức đào tạo khác nhau. Chất lượng nguồn nhân lực tại mỗi doanh nghiệp cũng khác nhau do đó đòi hỏi phương thức đào tạo khác nhau. Người lao động có độ tuổi và trình độ khác nhau khi tham gia lớp học nên yêu cầu công tác tô chức, bồ trí lớp học phức tạp. Thứ hai, hoạt động đào tạo trong DN gắn liền với hoạt động SXKD của DN, người tham gia đào tạo vừa phải đảm bảo công việc của mình được thực hiện đúng, vừa phải đảm bảo thời gian lớp học nên đào tạo trong DN có tính đặc thù rất cao.
Thứ ba, đào tạo trong doanh nghiệp chủ yếu đào tạo cho người lớn tuổi đã có trình độ và kinh nghiệm nhất định nên đòi hỏi nội dung đào tạo, chương. trình đào tạo cũng phải có tính thực tế và phù hợp với tình hình SXKD của doanh nghiệp. Thứ tư, đào tạo nguồn nhân lực tại trường chỉ là lý thuyết, nhưng đào. tạo tại doanh nghiệp là đào tạo có kiến thức chuyên sâu, kiến thức được cập nhật thường xuyên, đào tạo tại doanh nghiệp có tính chuyên biệt cao, mỗi loại hình doanh nghiệp, mỗi lĩnh vực kinh doanh có phương pháp, nội dung đào tạo khác nhau.
Vai trò của đào tạo nguồn nhân lực trong doanh nghiệp Đào tạo NNL là một trong những hoạt động quan trọng của quản trị NNL, có vai trò rất lớn giúp DN sử dụng có hiệu quả nguồn lực hiện có trong. tổ chức thông qua việc giúp người lao động hiểu rõ hơn công việc mà họ đang. Vai trò của đào tạo nguồn nhân lực > Về phía doanh nghiệp đào tạo nguồn nhân lực là để đáp ứng được yêu cầu công việc của tổ chức, nghĩa là đáp ứng được nhu cầu tồn tại và phát triển của doanh nghiệp. Đó là một hoạt động sinh lợi đáng kẻ.
- Trình độ tay nghề nâng lên, từ đó mà nâng cao năng suất và hiệu quả công việc. Nâng cao chất lượng phục vụ công việc. - Giảm bớt sự giám sát vì người lao động được đào tạo là người có khả năng tự giám sát công việc nhiều hơn do hiểu rõ quy trình, hiểu rõ công việc. - Nâng cao tính ổn định và năng động của doanh nghiệp.
Doanh nghiệp muốn đổi mới hay thay đổi phương thức sản xuất kinh doanh cũng dễ dàng hơn vì trình độ người lao động trong doanh nghiệp cao, có sự thích ứng với tay đổi môi trường kinh doanh. Giúp doanh nghiệp nâng cao tính cạnh tranh. > Đối với người lao động: - Đảm bảo người lao động có đủ kiến thức, kĩ năng đẻ thực thi công việc. giúp người lao động nắm bắt được quy trình xử lý công việc, giảm thiểu rủi ro trong quá trình lao động của người lao động.
~ Đào tạo giúp người lao động cập nhật kiến thức hàng ngày nhằm theo. kịp sự tiến bộ của xã hội. - Đào tạo cũng giúp cho người lao động có sự đảm bảo trong thăng tiến và phát triển trong nghề nghiệp. - Đào tạo giúp người lao động thỏa mãn về học tập, nâng cao các kỹ năng giao tiếp trong công việc cũng như trong cuộc sống, đảm bảo thỏa mãn nhu cầu tự hoàn thiện bản thân.
> Đối với xã hội - Giúp người dân có kỹ năng, kiến thức, nâng cao trình độ trỉ thức cho xã hội. giúp giảm tình trạng thất nghiệp. ~ Chất lượng nguồn nhân lực cao sẽ giúp việc hội nhập quốc tế dễ dàng. và chọn được nhiều phương án có hiệu quả hơn.
Nguyên tắc đào tạo và phát triển nguồn nhân lực Đào tạo và phát triển nguồn nhân lực dựa trên các nguyên tắc sau: Thứ nhất, đào tạo phải hướng vào việc thực hiện các mục tiêu của tổ chức. Mục tiêu của tổ chức khá đa dạng, gồm mục tiêu ngắn hạn, trung hạn và dai hạn. Thông thường, mục tiêu ngắn hạn tập trung vào việc khắc phục các thiếu sót trong kiến thức, kỹ năng và thái độ đối với công việc hiện tại. Mục tiêu trung hạn thường hướng tới việc trong tương lai gần, tổ chức cần đạt được sự phát triển theo hướng giúp người lao động nắm được các kiến thức, kỹ năng dé góp phần đạt được mục tiêu đó.
Đối với các mục tiêu dài hạn, tổ chức sẽ phải lựa chọn những cá nhân nòng cốt dé đào tạo chuyên sâu dựa trên định hướng phát triển tron tương lai của tô chức, đồng thời có những chương trình đào tạo định hướng đối với số đông lao động còn lại.