Đặt vấn đề nghiên cứu Trong những năm sau đại dịch, lĩnh vực xây dựng Việt Nam đã trải qua những bước tiến lớn, đóng góp quan trọng vào sự phát triển của đất nước. Mỗi năm, khoản đầu tư vào ngành xây dựng chiếm một phần đáng kể vào tổng sản phẩm nội địa (GDP) và ngân sách của chính phủ. Với tốc độ tăng trưởng trong hai quý đầu năm 2023 là 4,74% so với cùng kỳ 2022, cao hơn cả tốc độ tăng trưởng GDP của quốc gia [1] cho thấy năng lực phục hồi sau đại dịch và khả năng thích ứng cũng như xu hướng phát triển song hành cùng nền kinh tế Việt Nam của ngành Xây dựng. 1 Tăng trưởng GDP ngành Xây dựng 12 Quý gần nhất, tính đến Quý I – 2022 [2] Dữ liệu từ Hình 1.1 chỉ ra tăng trưởng ngành xây dựng đang có xu hướng hồi phục sau đại dịch và tăng trưởng, ngành xây dựng đang vươn lên về nhiều mặt để đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng của các ngành khác, các địa phương, cá nhân và doanh nghiệp.
Đối với bất kỳ dự án nói chung hay một dự án xây dựng nói riêng, ba mục tiêu cơ bản luôn được các bên liên quan chú trọng là [3]: • Đạt chất lượng mong muốn. • Không vượt ngân sách cho phép. • Hoàn thành đúng thời hạn tiến độ. Luận văn Thạc sĩ HVTH: Nguyễn Thọ Quốc Vũ - 2270199 2 Hình 1.
2 Ba vấn đề cơ bản trong việc xác lập mục tiêu của QLDA Khi khởi công một dự án, việc tiến hành giám sát và kiểm soát quá trình thi công bao gồm những quy trình cần thiết để theo dõi, đánh giá, điều chỉnh tiến độ và hiệu suất của dự án được gọi là quản lý tiến độ của dự án. XÁC ĐỊNH CÁC DỰ TÍNH TÀI NSGUYÊN DỰ TÍNH THỜI GIAN CÔNG TÁC CHO CÁC CÔNG TÁC TRÌNH TỰ THI CÔNG CHO HOÀN THÀNH CHO CÁC - Danh sách các công tác - Yêu cầu tài nguyên cho các CÁC CÔNG TÁC CÔNG TÁC - Thuộc tính các công tác- công tác THIẾT LẬP TIẾN ĐỘ QUẢN LÝ TIẾN ĐỘ (Tiến độ dự án) Hình 1. 3 Các bước hình thành một tiến độ (PMBOK, 4th edition) [4] Hiện nay tại Việt Nam, ngành xây dựng đang đối mặt một số vấn đề nghiêm trọng, bao gồm việc chậm trễ tiến độ các dự án. Nhiều nguyên nhân có thể khiến cho dự án bị chậm trễ so với kế hoạch ban đầu, điều này làm suy giảm hiệu suất hoạt động của dự án và có thể dẫn đến việc dự án không thành công [5].
Vì vậy, tìm ra và khắc phục các nhân tố ảnh hưởng (NTAH) tiến độ giúp quá trình quản lý tiến độ thành công là một trong những vấn đề then chốt ảnh hưởng đến sự thành công của dự án, đồng thời cũng là một trong những vấn đề khó khăn nhất. Để một quy trình hoạt động hiệu quả, có thể thích ứng với những thay đổi và phát triển theo xu hướng của xã hội thì phải trải qua 3 giai đoạn [6] như sau: Luận văn Thạc sĩ HVTH: Nguyễn Thọ Quốc Vũ - 2270199 3 Hình 1. 4 Lộ trình phát triển của một quy trình hiệu quả Ở Việt Nam trước khi có các phần mềm máy tính hỗ trợ, việc xây dựng TĐDA đa phần được tạo thủ công thông qua việc lên lịch, vẽ biểu đồ và họp báo cáo định kỳ.v…Ngày nay tiến độ các dự án phần lớn được lập trên cơ sở của phương pháp CPM (critical path method), thông qua các phần mềm thương mại như MS project, Primavera hoặc thủ công như MS Excel.v… Đây là một phương pháp phổ biến, dễ dàng áp dụng và có hiệu quả. Tuy nhiên, nó được cho là chưa đưa ra được tiến độ sát thực tế và cập nhật dễ dàng khi có thay đổi cũng như không đưa ra được những thay đổi trực quan khi những NTAH đến tiến độ thay đổi.
Thêm vào đó, việc dự báo tình trạng của dự án tại một thời điểm trong tương lai hầu như đều mang tính chủ quan của người quản lý hay Chỉ huy trưởng nên khả năng xảy ra chính xác đến đâu hoàn toàn phụ thuộc vào kĩ năng và kinh nghiệm của người quản lý. Hơn nữa các yếu tố phát sinh của dự án nếu người quán lý không nắm rõ hoặc nắm quá nhiều thông tin sẽ dẫn đến mất đi năng suất và có hiện tượng thiếu sót của các NTAH tới tiến độ trong quá trình tạo tiến độ. Vì thế, việc ứng dụng công nghệ hỗ trợ trong công tác lập tiến độ là vô cùng cần thiết. Ở một góc độ khác, lĩnh vực Xây dựng thường được nhìn nhận là ngành nghề đòi hỏi sức lao động lớn, điều kiện làm việc không tốt và đầy rẫy rủi ro nhưng lại mang lại mức thu nhập không mấy ấn tượng so với các ngành nghề khác.
Gần đây, đã có sự sụt giảm lớn về số lượng người theo học ngành này tại các trường Đại học, Cao đẳng, gây ra tình trạng thiếu nguồn nhân lực cho ngành Xây dựng trong tương lai, kể cả ở những quốc gia đang phát triển dù chưa phải đối mặt với vấn đề già hóa dân số như Việt Nam. Do đó, nâng cao và cải thiện hình ảnh của ngành Xây dựng trở nên cấp thiết, nhất là khi của cuộc cách mạng công nghiệp 4.0, nơi mà sự tiến bộ của khoa học kỹ thuật, từ IoT, AI cho tới VR/AR/MR, đang tạo ra những sự thay đổi sâu sắc bản chất Luận văn Thạc sĩ HVTH: Nguyễn Thọ Quốc Vũ - 2270199 4 của nhiều lĩnh vực. Sự ứng dụng những công nghệ tiên tiến này có thể biến đổi ngành Xây dựng từ “khó khăn, bất lợi, rủi ro” sang “có thu nhập tốt, an toàn, đầy tiềm năng”, giúp thu hút nguồn nhân lực chất lượng, đặc biệt là những tầng lớp có trình độ cao. Vì những lập luận trên, đề tài “Đánh giá hiệu quả ứng dụng ChatGPT trong công tác lập tiến độ dự án xây dựng” đã được lựa chọn để nghiên cứu.2 Mục tiêu đề tài - Khảo sát và phân tích các NTAH đến TĐDA xây dựng.
- Phân tích mức độ tác động của các nhân tố đến TĐDA xây dựng và ảnh hưởng của việc tiến độ bị chậm trễ đến chất lượng và chi phí của dự án. - Nghiên cứu lý thuyết và các ứng dụng của mô hình GPT (Generative Pre- trained Transformer). - Xây dựng quy trình sử dụng và đánh giá ChatGPT trong công tác lập TĐDA xây dựng. - Ứng dụng quy trình vào các trường hợp điển hình và tổng hợp các đầu ra được đề xuất từ ChatGPT.
- Khảo sát ý kiến các chuyên gia trong lĩnh vực xây dựng về các phản hồi qua trải nghiệm tương tác tổng thể với các đề xuất đầu ra của ChatGPT. - Xây dựng demo website BKCons-GPT nhằm tinh gọn giao diện, tăng tính năng cá nhân hóa cũng như nâng cao mức độ bảo mật.3 Đối tượng nghiên cứu và phạm vi nghiên cứu 1.1 Đối tượng nghiên cứu - Các NTAH đến TĐDA xây dựng. - Hiệu quả ứng dụng ChatGPT vào công tác lập TĐDA xây dựng, cụ thể hơn là xây dựng một quy trình tối ưu áp dụng vào trường hợp điển hình nhằm tự động hóa, tiết kiệm thời gian và hướng tới phát triển, ứng dụng công nghệ GPT vào công tác lập tiến độ nói riêng và ngành xây dựng nói chung trong tương lai. Luận văn Thạc sĩ HVTH: Nguyễn Thọ Quốc Vũ - 2270199 5 1.2 Phạm vi nghiên cứu - Đánh giá một cách phổ quát các NTAH đến TĐDA xây dựng, dựa vào phân tích các tài liệu nghiên cứu và khảo sát ý kiến chuyên gia trong nước và ngoài nước.
- Đề tài nghiên cứu một số công đoạn với quy mô vừa phải của những dự án xây dựng như thi công lắp đặt vách ngăn, thi công sàn và đài móng của dự án xây dựng. - Dữ liệu sử dụng cho nghiên cứu được trích xuất từ hồ sơ dự thầu, hồ sơ thi công của các dự án đã hoàn thành và các dự án đang thi công. - Đối tượng khảo sát: những chuyên gia, kỹ sư có kinh nghiệm trong lĩnh vực xây dựng trong và ngoài nước làm việc trong các dự án tại Việt Nam. - Địa điểm khảo sát: Tp.
Hồ Chí Minh. - Quan điểm: nghiên cứu này dựa trên quan điểm của nhà thầu thi công.4 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài Với những mục tiêu đã đưa ra, các kết quả của đề tài dự kiến sẽ bao gồm: 1.1 Ý nghĩa khoa học - Nhận định được các nhân tố chính ảnh hưởng đến TĐDA xây dựng để kiến nghị các giải pháp nhằm đảm bảo TĐDA. - Phân tích mức độ ảnh hưởng của các nhân tố đến TĐDA xây dựng và ảnh hưởng của chậm trễ tiến độ đến chi phí và chất lượng của dự án. - Nghiên cứu này gợi ra một cách thức ứng dụng công nghệ AI và mô hình học máy như GPT vào lĩnh vực QLDA xây dựng.
- Đưa ra một góc nhìn mới về khả năng và tiềm năng của ChatGPT trong việc hỗ trợ tạo tiến độ cũng như quản lý tiến độ. - Khích lệ sự đổi mới trong việc phát triển và ứng dụng các công nghệ AI mới trong lĩnh vực xây dựng. - Cung cấp dữ liệu và kết quả cho các nghiên cứu tiếp theo trong lĩnh vực xây dựng và QLDA. Luận văn Thạc sĩ HVTH: Nguyễn Thọ Quốc Vũ - 2270199 6 1.2 Ý nghĩa thực tiễn - Nghiên cứu đề xuất quy trình áp dụng thực tiễn nhằm giảm thiểu rủi ro, tiết kiệm thời gian và nguồn lực trong quá trình lập TĐDA xây dựng.
- Góp phần vào việc nâng cao tính cạnh tranh và hiệu suất của ngành xây dựng thông qua việc áp dụng các công nghệ mới. - Với nền tảng các công cụ của ChatGPT có thể giúp tự động hóa một số công việc lặp đi lặp lại, rút ngắn thời gian, làm nhẹ bớt gánh nặng công việc cho kĩ sư và QLDA. - Hỗ trợ việc tạo ra báo cáo và tài liệu dự án một cách tốc độ và sai số thấp, giúp cải thiện khả năng giao tiếp và hợp tác giữa các bên liên quan. - Lấy ý kiến từ các chuyên gia thông qua khảo sát làm cơ sở về các kết quả đề xuất từ ChatGPT có thể đưa ra được độ tin cậy, hiệu suất và mức độ phù hợp của nền tảng này.
- Tạo lập được công cụ BKCons-GPT tận dụng thế mạnh của ChatGPT nhằm tăng tính năng bảo mật và tinh gọn các chức năng. Luận văn Thạc sĩ HVTH: Nguyễn Thọ Quốc Vũ - 2270199 7 CHƯƠNG 2.1 Tổng quan các vấn đề về kinh tế, xã hội, quản lý, pháp luật tại Việt Nam 2.1 Tổng quan về kinh tế, thị trường xây dựng tại Việt Nam.