Luận văn Quản lý nhà nước về gia đình ở huyện Tiền Hải, tỉnh Thái Bình

Dưới đây là meta tags cho bài viết: { "ai_description": "Luận văn thạc sĩ về quản lý văn hóa, quản lý nhà nước về gia đình ở huyện Tiền Hải, tỉnh Thái Bình.

• Tác giả: Trần Thị Hồng
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Thị Việt Hương
• Trường học: Trường Đại học Văn hóa Hà Nội
• Chuyên ngành: Quản lý văn hóa
• Đề tài: Quản lý nhà nước về gia đình huyện Tiền Hải, tỉnh Thái Bình
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Tổng quan về quản lý nhà nước văn hóa gia đình huyện Tiền Hải

Quản lý nhà nước về văn hóa gia đình tại huyện Tiền Hải, tỉnh Thái Bình là lĩnh vực quan trọng nhằm thúc đẩy xây dựng gia đình văn hóa, nâng cao chất lượng cuộc sống người dân. Địa bàn huyện có truyền thống văn hóa phong phú, gắn liền với lịch sử khai hoang, nhưng cũng tồn tại nhiều hủ tục lạc hậu trong sinh hoạt gia đình. Chính quyền địa phương đã triển khai nhiều chính sách, chương trình nhằm định hướng phát triển gia đình theo tiêu chí 'ấm no, bình đẳng, tiến bộ, hạnh phúc'. Hoạt động quản lý tập trung vào tuyên truyền, giáo dục, xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh, đồng thời phối hợp giữa các ban ngành, đoàn thể. Hiệu quả quản lý phụ thuộc vào sự tham gia tích cực của cộng đồng và vai trò lãnh đạo của Đảng bộ địa phương. Kết quả đạt được bước đầu thể hiện qua sự thay đổi nhận thức, hành vi của người dân trong xây dựng gia đình văn hóa.

1.1. Khái niệm và vai trò quản lý nhà nước về gia đình

Quản lý nhà nước về gia đình là hoạt động điều chỉnh của Nhà nước nhằm xây dựng gia đình trở thành tế bào lành mạnh của xã hội. Tại huyện Tiền Hải, quản lý văn hóa gia đình bao gồm tuyên truyền, giáo dục, xây dựng chính sách, tổ chức hoạt động nhằm thúc đẩy gia đình phát triển bền vững. Vai trò quản lý thể hiện qua việc xây dựng pháp luật, cơ chế chính sách, đào tạo cán bộ, đầu tư cơ sở vật chất. Nhà nước xác định mục tiêu 'mỗi gia đình là một pháo đài chống chủ nghĩa cá nhân', phối hợp với đoàn thể, cộng đồng dân cư thực hiện nhiệm vụ. Quản lý hiệu quả góp phần ổn định kinh tế - xã hội, nâng cao chất lượng dân số, bảo vệ quyền lợi hợp pháp của các thành viên gia đình.

1.2. Bối cảnh văn hóa gia đình huyện Tiền Hải

Huyện Tiền Hải có bề dày lịch sử văn hóa, gắn liền với truyền thống khai hoang, chống chọi thiên tai. Gia đình nơi đây mang đậm nét văn hóa truyền thống: tinh thần đoàn kết, chịu khó, ham học hỏi. Song song đó, tồn tại nhiều hủ tục như cưới xin xa hoa, tang ma lãng phí, phân biệt giới tính. Trong bối cảnh đổi mới, gia đình huyện Tiền Hải dần thay đổi theo hướng văn minh, hiện đại. Chính quyền địa phương đẩy mạnh tuyên truyền, xây dựng gia đình văn hóa theo tiêu chí của Đảng. Sự kết hợp giữa truyền thống tốt đẹp và tiếp thu tiến bộ khoa học giúp gia đình huyện Tiền Hải phát triển toàn diện, đóng góp tích cực vào sự nghiệp xây dựng nông thôn mới.

II. Thực trạng quản lý nhà nước văn hóa gia đình huyện Tiền Hải

Huyện Tiền Hải đã đạt được nhiều thành tựu trong quản lý văn hóa gia đình thông qua hệ thống chính sách, chương trình hành động cụ thể. Ủy ban nhân dân huyện giao Phòng Văn hóa - Thông tin chủ trì, phối hợp với các ban ngành, đoàn thể thực hiện nhiệm vụ. Hoạt động quản lý bao gồm xây dựng kế hoạch, ban hành văn bản chỉ đạo, tổ chức tuyên truyền, kiểm tra giám sát. Tuy nhiên, hiệu quả quản lý còn hạn chế do nhận thức chưa đồng đều, cơ sở vật chất thiếu thốn, thiếu cán bộ chuyên môn. Những hạn chế này ảnh hưởng đến việc thực hiện mục tiêu xây dựng gia đình văn hóa. Đánh giá thực trạng giúp xác định nguyên nhân, đề ra giải pháp phù hợp nhằm nâng cao chất lượng quản lý trong thời gian tới.

2.1. Hệ thống chủ thể và đối tượng quản lý

Chủ thể quản lý là Ủy ban nhân dân huyện, trực tiếp giao Phòng Văn hóa - Thông tin chịu trách nhiệm chính. Các chủ thể phối hợp gồm Công an, Tư pháp, GD&ĐT, Lao động - Thương binh xã hội, Phụ nữ, Đoàn thanh niên. Đối tượng quản lý là toàn bộ hộ gia đình trên địa bàn, đặc biệt chú trọng hộ gia đình chính sách, hộ nghèo, hộ có mâu thuẫn. Mối quan hệ giữa chủ thể và đối tượng được thể hiện qua hoạt động tuyên truyền, giáo dục, xử lý vi phạm. Sự phối hợp giữa các ban ngành đảm bảo tính thống nhất, toàn diện trong quản lý. Tuy nhiên, phân công trách nhiệm chưa rõ ràng dẫn đến chồng chéo, thiếu hiệu quả.

2.2. Nội dung và phương thức quản lý

Nội dung quản lý bao gồm lập kế hoạch, xây dựng văn bản, tổ chức hoạt động tuyên truyền giáo dục, kiểm tra giám sát. Phương thức quản lý đa dạng: chỉ đạo từ trên xuống, phối hợp ngang, huy động cộng đồng. Hoạt động tuyên truyền tập trung vào giáo dục pháp luật, xây dựng gia đình văn hóa, phòng chống bạo lực gia đình. Kiểm tra giám sát được thực hiện thông qua báo cáo định kỳ, kiểm tra đột xuất. Tuy nhiên, phương thức quản lý chưa linh hoạt, thiếu sáng tạo, chưa phát huy vai trò của cộng đồng. Phương thức quản lý hiệu quả cần kết hợp giữa truyền thống và hiện đại, giữa Nhà nước và xã hội.

III. Giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước văn hóa gia đình

Để nâng cao hiệu quả quản lý văn hóa gia đình tại huyện Tiền Hải, cần triển khai đồng bộ các giải pháp toàn diện. Trước hết, tăng cường công tác tuyên truyền, giáo dục nhằm thay đổi nhận thức, hành vi của người dân. Xây dựng và hoàn thiện hệ thống chính sách, pháp luật phù hợp với điều kiện địa phương. Đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ quản lý có trình độ chuyên môn, nghiệp vụ. Nâng cấp cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ hoạt động quản lý. Phát huy vai trò của cộng đồng, đoàn thể trong xây dựng gia đình văn hóa. Đẩy mạnh hợp tác quốc tế, học tập kinh nghiệm quản lý tiên tiến. Giải pháp cần được triển khai đồng bộ, có trọng tâm, trọng điểm nhằm đạt hiệu quả cao nhất.

3.1. Giải pháp đối với chủ thể quản lý

Đối với Ủy ban nhân dân huyện, cần hoàn thiện cơ chế phối hợp giữa các ban ngành, đảm bảo vai trò lãnh đạo, chỉ đạo thống nhất. Tăng cường đầu tư ngân sách cho hoạt động quản lý, xây dựng cơ sở vật chất, trang thiết bị. Đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ có trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, phẩm chất đạo đức. Nâng cao năng lực quản lý, ứng dụng công nghệ thông tin vào quản lý. Tăng cường kiểm tra, giám sát, đánh giá hiệu quả hoạt động. Chủ thể quản lý cần chủ động đổi mới phương thức quản lý, huy động sự tham gia của cộng đồng, đoàn thể. Giải pháp này giúp nâng cao chất lượng quản lý, đáp ứng yêu cầu xây dựng gia đình văn hóa.

3.2. Giải pháp đối với đối tượng quản lý

Đối với hộ gia đình, cần nâng cao nhận thức về vai trò, trách nhiệm trong xây dựng gia đình văn hóa. Tham gia tích cực vào các hoạt động tuyên truyền, giáo dục do địa phương tổ chức. Chấp hành nghiêm pháp luật về gia đình, thực hiện tốt các tiêu chí gia đình văn hóa. Xóa bỏ hủ tục lạc hậu, xây dựng lối sống văn minh, lành mạnh. Phát huy truyền thống tốt đẹp, tiếp thu tiến bộ khoa học kỹ thuật. Đối tượng quản lý cần chủ động tham gia, đóng góp vào sự nghiệp xây dựng gia đình văn hóa. Giải pháp này giúp thay đổi nhận thức, hành vi, tạo nền tảng vững chắc cho gia đình phát triển.

IV. Kết luận và khuyến nghị cho quản lý văn hóa gia đình

Kết quả nghiên cứu cho thấy quản lý nhà nước văn hóa gia đình tại huyện Tiền Hải đạt được những thành tựu nhất định nhưng vẫn còn nhiều hạn chế. Hiệu quả quản lý phụ thuộc vào sự phối hợp giữa các ban ngành, đoàn thể, cộng đồng dân cư. Những giải pháp đề xuất nhằm nâng cao hiệu quả quản lý cần được triển khai đồng bộ, có trọng tâm, trọng điểm. Cần tăng cường công tác tuyên truyền, giáo dục, xây dựng chính sách pháp luật phù hợp. Đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ, nâng cấp cơ sở vật chất. Phát huy vai trò của cộng đồng, đoàn thể trong xây dựng gia đình văn hóa. Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa thực tiễn, góp phần nâng cao chất lượng quản lý, xây dựng gia đình văn hóa tại huyện Tiền Hải.

4.1. Kết luận nghiên cứu

Nghiên cứu đã làm rõ thực trạng quản lý nhà nước văn hóa gia đình tại huyện Tiền Hải thông qua khảo sát, phân tích, đánh giá. Kết quả cho thấy những thành tựu đạt được như thay đổi nhận thức, xây dựng gia đình văn hóa, đóng góp vào phát triển kinh tế - xã hội. Song song đó, tồn tại nhiều hạn chế như nhận thức chưa đồng đều, cơ sở vật chất thiếu thốn, thiếu cán bộ chuyên môn. Nguyên nhân chủ yếu do công tác tuyên truyền chưa hiệu quả, chính sách pháp luật chưa hoàn thiện, thiếu sự phối hợp giữa các ban ngành. Những hạn chế này ảnh hưởng đến hiệu quả quản lý, cần được khắc phục trong thời gian tới.

4.2. Khuyến nghị và định hướng phát triển

Để nâng cao hiệu quả quản lý, huyện Tiền Hải cần triển khai đồng bộ các giải pháp: tăng cường tuyên truyền giáo dục, xây dựng chính sách pháp luật, đào tạo cán bộ, nâng cấp cơ sở vật chất. Phát huy vai trò của cộng đồng, đoàn thể trong xây dựng gia đình văn hóa. Hợp tác quốc tế, học tập kinh nghiệm quản lý tiên tiến. Định hướng phát triển gắn liền với xây dựng nông thôn mới, nâng cao chất lượng cuộc sống người dân. Những khuyến nghị này góp phần nâng cao hiệu quả quản lý, xây dựng gia đình văn hóa bền vững tại huyện Tiền Hải.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 LÝ LUẬN CHUNG CỦA QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ GIA ĐÌNH VÀ TỔNG QUAN GIA ĐÌNH HUYỆN Ở TIỀN HẢI, TỈNH THÁI BÌNH 1. Những vấn đề lý luận chung của quản lý nhà nước về gia đình 1. Các khái niệm cơ bản quản lý và quản lý nhà nước về gia đình 1. Quản lý Quản lý là một hoạt động xã hội mang tính đặc trưng.

Sự phát triển của xã hội loài người chính là quá trình tạo ra của cải vật chất, tinh thần, nhằm đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của cộng đồng xã hội với quy mô lớn hơn, phức tạp hơn. Điều đó đòi hỏi con người phải có sự liên kết, hợp tác, phân công lao động trong một tổ chức. Chính từ sự phân công chuyên môn hóa và hiệp tác lao động đã làm xuất hiện một lao động đặc biệt đó là lao động quản lý. Trình độ xã hội hóa càng cao thì vai trò của quản lý ngày càng tăng lên để phù hợp với trình độ phân công và hợp tác lao động xã hội.

Theo quan điểm của chủ nghĩa Mác, quản lý là hoạt động có chức năng đặc biệt nảy sinh từ tính chất xã hội hóa lao động. Mác viết “Bất công kỳ một xã hội hay cộng đồng nào được tiến hành trên quy mô tương đối lớn cũng đều cần có sự quản lý. Nó xác lập mối quan hệ hài hòa giữa công việc riêng lẻ và thực hiện chức năng chung nhất, xuất phát từ sự vận động của toàn bộ cơ cấu sản xuất khác với sự vận động của từng bộ phận độc lập trong nền sản xuất ấy [3, tr. Khái niệm quản lý một cách tổng quát nhất, quản lý được xem là quá trình "tổ chức và điều khiển các hoạt động theo những yêu cầu nhất định", đó là sự kết hợp giữa tri thức và lao động trên phương diện điều hành.

Dưới góc độ chính trị: quản lý được hiểu là hành chính, là cai trị; nhưng dưới góc độ xã hội: quản lý là điều hành, điều khiển, chỉ huy. “Quản lý là việc đạt tới mục đích của tổ chức một cách có kết quả và hiệu quả thông qua quá trình lập kế hoạch, tổ chức, lãnh đạo và kiểm tra các nguồn lực của tổ chức” [31,tr. 16 Dù duới góc độ nào đi chăng nữa, quản lý vẫn phải dựa những cơ sở, nguyên tắc đã được định sẵn và nhằm đạt được hiệu quả của việc quản lý, tức là mục đích của quản lý. Và có sự khác nhau nhất định trong quan niệm, nhưng đều có sự thống nhất về các yếu tố cơ bản của hoạt động quản lý.

Chủ thể quản lý: Là tác nhân tạo ra các tác động quản lý trong mọi quá trình hoạt động. Chủ thể quản lý có thể là cá nhân hoặc một cơ quan quản lý. Chủ thể quản lý tác động lên đối tượng quản lý bằng các công cụ với những phương pháp quản lý thích hợp theo những những nguyên tắc nhất định. Đối tượng quản lý: Có thể là cá nhân, tổ chức, giới vô sinh hoặc sinh vật tiếp nhận trực tiếp sự tác động của chủ thể quản lý.

Nó thường được gắn với các nhóm hoạt động cụ thể. Khách thể quản lý: Là yếu tố tạo nên môi trường bao gồm cả môi trường tự nhiên, kinh tế, chính trị, xã hội ảnh hưởng đến quá trình quản lý cũng như mục tiêu quản lý. Trong các môi trường khác nhau, chủ thể quản lý phải tìm kiếm, sử dụng các công cụ, phương pháp quản lý cho phù hợp. Môi trường là yếu tố quan trọng trong quản lý và chịu sự tác động hay chịu sự điều chỉnh của chủ thể quản lý, đó là hành vi của con người và các quá trình xã hội.

Cơ sở của hoạt động quản lý: Là quy luật khách quan. Chủ thể quản lý phải tuân thủ nguyên tắc quản lý, mà những nguyên tắc đó được hình thành từ chính bản chất xã hội, nên nó mang tính khách quan. Mục tiêu quản lý: Là cái đích phải đạt tới tại một điểm nhất định do chủ thể quản lý định trước, đây là căn cứ để chủ thể quản lý thực hiện các tác động quản lý cũng như sự lựa chọn các phương pháp quản lý thích hợp. Quản lý xã hội suy đến cùng là quản lý con người: Xét về mặt tổ chức và kỹ thuật của hoạt động quản lý, quản lý chính là sự kết hơp được mọi nỗ lực chung của con người trong hệ thống.

Từ những đặc điểm trên, có thể đưa ra khái niệm: Quản lý là một quá trình tác động có định hướng, có tổ chức, thông qua sự tác động liên tục của chủ thể 17 quản lý lên đối tượng quản lý thông qua các chính sách, nguyên tắc, các hình thức, các phương pháp và biện pháp cụ thể nhằm đạt được mục tiêu đặt ra trong điều kiện môi trường luôn biến động. Quản lý ra đời bao giờ cũng mang tính mục đích, tính tổ chức và tính hiệu quả. Quản lý là một quá trình bao gồm nhiều hoạt động khác nhau để đạt được hiệu quả đề ra, do nhiều chủ thể thực hiện. Quản lý xã hội thường được thực hiện theo các phương thức như: Quản lý nhà nước, quản lý cộng đồng, tự quản.

Quản lý xã hội ở tầm vĩ mô do các cơ quan quản lý của nhà nước thực hiện chính là quản lý nhà nước. Quản lý nhà nước Ở nước ta, hệ thống quyền lực của bộ máy Nhà nước tập trung ở quyền lập pháp thuộc cơ quan Quốc hội, quyền hành pháp thuộc cơ quan Chính phủ và quyền tư pháp thuộc hệ thống cơ quan Tòa án. Trong bộ máy Nhà nước, mỗi loại cơ quan thực hiện những chức năng, nhiệm vụ nhất định. Trong đó, quản lý nhà nước được thể hiện ở quyền hành pháp.

Trong mối quan hệ với Quốc hội (cơ quan đại diện, cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất, thực hiện chức năng lập hiến, lập pháp, giám sát tối cao đối với toàn bộ bộ máy nhà nước), Chính phủ theo Hiến pháp 2014 là “cơ quan hành chính nhà nước cao nhất của nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam, thực hiện quyền hành pháp, là cơ quan chấp hành của Quốc hội” thực hiện chức năng quản lý Nhà nước trên mọi lĩnh vực đời sống xã hội [24, tr. Quản lý nhà nước do các cơ quan trong hệ thống hành chính từ Trung ương đến cơ sở tiến hành trên cơ sở Hiến pháp, các đạo luật, các nghị quyết… Nhằm thực hiện chức năng, nhiệm vụ của Nhà nước bằng sự tác động có tổ chức và điều chỉnh bằng quyền lực Nhà nước trong quá trình vận hành xã hội và hành vi của công dân nhằm duy trì trật tự an ninh và phát triển kinh tế - xã hội. Như vậy, quản lý nhà nước là tác động liên tục có tổ chức, có định hướng của chủ thể (người quản lý, tổ chức quản lý) lên khách thể (đối tượng quản lý) về mặt chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội…bằng một hệ thống các luật lệ, các chính 18 sách, các nguyên tắc, các phương pháp và các biện pháp cụ thể nhằm tạo ra môi trường và điều kiện cho sự phát triển của đối tượng. Đối tượng của quản lý có thể trên quy mô toàn cầu, khu vực, quốc gia, ngành, đơn vị, có thể là một con người cụ thể, sự vật cụ thể.

Quản lý thể hiện việc tổ chức, điều hành tập hợp người, công cụ, phương diện tài chính… Để kết hợp các yếu tố đó với nhau nhằm mục tiêu định trước. Chủ thể quản lý muốn kết hợp được các hoạt động của đối tượng theo một định hướng quản lý đặt ra, phải tạo ra được “quyền uy” buộc đối tượng phải tuân thủ. Có thể nói cách khác, quản lý là sự tác động chỉ huy, điều khiển, hướng dẫn các quá trình xã hội và hành vi hoạt động của con người nhằm đạt tới mục đích đã đề ra. Sự tác động của quản lý phải bằng cách nào đó để người bị quản lý luôn hồ hởi, phấn khởi đem hết năng lực và trí tuệ để sáng tạo ra lợi ích cho bản thân, cho Nhà nước và cho xã hội.

Trình độ quản lý của một xã hội, đánh dấu sự phát triển của xã hội đó trong những giai đoạn lịch sử nhất định. Trình độ quản lý xã hội thể hiện ở sự hoàn thiện của hệ thống tổ chức bộ máy, hệ thống thể chế và trình độ của đội ngũ cán bộ quản lý. Quản lý nhà nước về gia đình là một dạng quản lý xã hội đặc thù, mang tính tất yếu. Gia đình Gia đình đã tồn tại trong lịch sử nhân loại hàng vạn năm, đã biến đổi theo các hình thái kinh tế xã hội qua nhiều kiểu loại, qui mô và cơ cấu khác nhau.

Hiện nay gia đình vẫn hiện diện trong các cộng đồng, các nền văn hóa với nhiều loại hình, nhiều biểu hiện phong phú và đa dạng. Do vậy, không thể đưa ra một khái niệm có thể bao hàm hết các kiểu gia đình trong lịch sử và trong đời sống nhân loại. Gia đình, từ lâu đã được nhiều nhà khoa học nghiên cứu trên các khía cạnh khác nhau, do đó cũng đưa ra nhiều quan niệm khác nhau về gia đình. Trên thế giới, trong tác phẩm “Hệ tư tưởng Đức” Các Mác khi luận chứng về những tiền đề, điều kiện cho sự tồn tại của con người, ông nói; “Hằng ngày tái tạo ra đời sống cho bản thân mình, con người tạo ra những người khác sinh sôi, nảy nở, đó là quan hệ giữa vợ và chồng, cha mẹ và con cái đó là gia đình”.

19 Chúng ta biết tác phẩm nổi tiếng Nguồn gốc của gia đình, của chế độ tư hữu và của nhà nước của Ph.Ăngghen được coi là một trong những tác phẩm dẫn đường cho trào lưu nghiên cứu về gia đình của thế kỷ XIX. Ông cho rằng: Gia đình thường gắn với hôn nhân và là khái niệm phát sinh từ chính hôn nhân, song không thể chỉ quy trực tiếp vào hôn nhân được. Gia đình đòi hỏi phải có hành động tương hỗ giữa các cá thể trong quá trình thỏa mãn không chỉ nhu cầu sinh dục, mà còn cả các nhu cầu ăn uống và sinh hoạt giáo dục và tình cảm nữa. Nó cũng bao gồm các việc làm kinh tế chung, sinh con đẻ cái và giáo dục chúng, việc con cháu thừa hưởng gia tài của tổ tiên [3, tr.

Tổ chức UNESCO đã đưa ra định nghĩa: “Gia đình là một nhóm người có quan hệ họ hàng, cùng chung sống và có ngân sách chung. Các thành viên trong gia đình gắn bó với nhau về trách nhiệm và quyền lợi về mọi mặt, được pháp luật thừa nhận”.