Luận Văn Thạc Sĩ Về Quản Lý Nhà Nước Đối Với Xuất Bản Phẩm Âm Nhạc Dành Cho Cấp Học Mầm Non

Luận văn thạc sĩ phân tích quản lý nhà nước về xuất bản phẩm âm nhạc dành cho cấp học mầm non, đánh giá hiệu quả và đề xuất giải pháp.

• Tác giả: Hoàng Công Dụng
• Người hướng dẫn: Pgs. Đỗ Thị Quyên
• Trường học: Viện Văn Hóa Nghệ Thuật Quốc Gia Việt Nam
• Chuyên ngành: Quản lý văn hóa
• Đề tài: Quản lý nhà nước đối với xuất bản phẩm âm nhạc dành cho cấp học mầm non
• Loại tài liệu: Luận án tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI XUẤT BẢN PHẨM ÂM NHẠC DÀNH CHO CẤP HỌC MẦM NON
• 1.1. Tổng quan tình hình nghiên cứu
• 1.2. Cơ sở lý luận về quản lý và mô hình quản lý
• 1.3. Nội dung quản lý nhà nước đối với xuất bản phẩm âm nhạc dành cho cấp học mầm non
• 1.4. Đặc điểm và vai trò của quản lý nhà nước đối với xuất bản phẩm âm nhạc dành cho cấp học mầm non
• 2. CHƯƠNG 2: ÂM NHẠC ĐỐI VỚI GIÁO DỤC MẦM NON VÀ THỰC TIỄN SỬ DỤNG XUẤT BẢN PHẨM ÂM NHẠC DÀNH CHO CẤP HỌC MẦM NON
• 2.1. Âm nhạc đối với giáo dục mầm non
• 2.2. Thực trạng sử dụng xuất bản phẩm âm nhạc dành cho cấp học mầm non
• 2.3. Tiểu kết
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI XUẤT BẢN PHẨM ÂM NHẠC DÀNH CHO CẤP HỌC MẦM NON GIAI ĐOẠN 2014 - 2017
• 3.1. Khái quát thực trạng
• 3.2. Một số nhận xét, đánh giá
• 4. CHƯƠNG 4: GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI XUẤT BẢN PHẨM ÂM NHẠC DÀNH CHO CẤP HỌC MẦM NON
• 4.1. Các yếu tố tác động đến quản lý nhà nước đối với xuất bản phẩm âm nhạc dành cho cấp học mầm non
• 4.2. Đề xuất mô hình quản lý nhà nước đối với xuất bản phẩm âm nhạc dành cho cấp học mầm non
• 4.3. Giải pháp nâng cao chất lượng quản lý nhà nước đối với xuất bản phẩm âm nhạc dành cho cấp học mầm non
• DANH MỤC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU ĐÃ CÔNG BỐ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Quản lý nhà nước đối với xuất bản phẩm âm nhạc mầm non

Quản lý nhà nước đối với xuất bản phẩm âm nhạc mầm non là một vấn đề quan trọng trong lĩnh vực quản lý văn hóa và giáo dục mầm non. Luận án tập trung vào việc phân tích cơ sở lý luận và thực tiễn của quản lý nhà nước trong lĩnh vực này. Các văn bản quy phạm pháp luật liên quan đến xuất bản phẩm và âm nhạc trẻ em được hệ thống hóa để đưa ra khái niệm rõ ràng về quản lý nhà nước đối với xuất bản phẩm âm nhạc mầm non. Đồng thời, luận án cũng đánh giá thực trạng quản lý tại các cơ sở giáo dục mầm non, từ đó đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý.

1.1. Cơ sở lý luận về quản lý nhà nước

Cơ sở lý luận của quản lý nhà nước đối với xuất bản phẩm âm nhạc mầm non được xây dựng dựa trên các quan điểm về quản lý văn hóa và giáo dục mầm non. Luận án nhấn mạnh vai trò của âm nhạc giáo dục trong việc phát triển tư duy và cảm xúc của trẻ. Các mô hình quản lý từ trên xuống và từ dưới lên được phân tích để tìm ra phương thức quản lý phù hợp. Đặc biệt, luận án đề cập đến sự cần thiết của việc đồng bộ hóa các văn bản pháp luật để đảm bảo tính thống nhất trong quản lý.

1.2. Thực trạng quản lý nhà nước

Thực trạng quản lý nhà nước đối với xuất bản phẩm âm nhạc mầm non được đánh giá qua các giai đoạn từ năm 2014 đến 2017. Luận án chỉ ra những hạn chế trong việc ban hành và thực thi các văn bản pháp luật, sự thiếu đồng bộ giữa các cơ quan quản lý, và tình trạng lạm dụng xuất bản phẩm kém chất lượng. Các vấn đề như in lậu, vi phạm bản quyền, và sự thiếu hụt nguồn lực quản lý cũng được đề cập chi tiết.

II. Âm nhạc mầm non và thực tiễn sử dụng xuất bản phẩm

Âm nhạc mầm non đóng vai trò quan trọng trong việc giáo dục và phát triển toàn diện cho trẻ. Luận án phân tích vai trò của âm nhạc trẻ em trong việc hình thành nhân cách và kích thích sự sáng tạo. Các xuất bản phẩm âm nhạc được sử dụng trong các cơ sở giáo dục mầm non được đánh giá về chất lượng và hiệu quả. Luận án cũng chỉ ra sự cần thiết của việc cải thiện nội dung và hình thức của các xuất bản phẩm để phù hợp với nhu cầu giáo dục hiện đại.

2.1. Vai trò của âm nhạc trong giáo dục mầm non

Âm nhạc mầm non không chỉ là công cụ giải trí mà còn là phương tiện giáo dục hiệu quả. Luận án nhấn mạnh tác động tích cực của âm nhạc giáo dục đến sự phát triển ngôn ngữ, cảm xúc, và kỹ năng xã hội của trẻ. Các nghiên cứu chỉ ra rằng, việc sử dụng âm nhạc trẻ em trong giáo dục giúp trẻ phát triển tư duy logic và khả năng sáng tạo.

2.2. Thực tiễn sử dụng xuất bản phẩm âm nhạc

Thực tiễn sử dụng xuất bản phẩm âm nhạc trong các cơ sở giáo dục mầm non được đánh giá qua các khảo sát và phỏng vấn. Luận án chỉ ra rằng, mặc dù có nhiều xuất bản phẩm được sử dụng, nhưng chất lượng và nội dung chưa đáp ứng được yêu cầu giáo dục. Các vấn đề như thiếu đồng bộ trong việc lựa chọn và sử dụng xuất bản phẩm, cũng như sự thiếu hụt nguồn lực để mua sắm và bảo quản, được đề cập chi tiết.

III. Giải pháp nâng cao chất lượng quản lý nhà nước

Luận án đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao chất lượng quản lý nhà nước đối với xuất bản phẩm âm nhạc mầm non. Các giải pháp bao gồm việc hoàn thiện hệ thống văn bản pháp luật, tăng cường sự phối hợp giữa các cơ quan quản lý, và nâng cao năng lực của đội ngũ quản lý. Đồng thời, luận án cũng đề xuất mô hình quản lý hiệu quả, phù hợp với đặc thù của xuất bản phẩm âm nhạc mầm non.

3.1. Hoàn thiện hệ thống pháp luật

Một trong những giải pháp quan trọng là hoàn thiện hệ thống văn bản pháp luật liên quan đến quản lý xuất bản và âm nhạc mầm non. Luận án đề xuất việc ban hành các văn bản quy phạm pháp luật mới, đồng thời rà soát và sửa đổi các văn bản hiện hành để đảm bảo tính đồng bộ và hiệu quả trong quản lý.

3.2. Tăng cường phối hợp giữa các cơ quan quản lý

Sự phối hợp giữa các cơ quan quản lý là yếu tố then chốt để nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước. Luận án đề xuất việc thiết lập cơ chế phối hợp chặt chẽ giữa Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, và các cơ quan liên quan khác để đảm bảo tính thống nhất trong quản lý xuất bản phẩm âm nhạc mầm non.

Nội dung chính

Tổng quan về luận án

Nghiên cứu "Quản lý nhà nước đối với xuất bản phẩm âm nhạc dành cho cấp học mầm non" của nghiên cứu sinh Hoàng Công Dụng (2019), chuyên ngành Quản lý văn hóa (Mã số: 9319042) tại Viện Văn hóa Nghệ thuật quốc gia Việt Nam, dưới sự hướng dẫn khoa học của PGS. Đỗ Thị Quyên và PGS. Nguyễn Đăng Nghị, là công trình khoa học tiên phong tiếp cận xuất bản phẩm âm nhạc (XBPAN) như một đối tượng quản lý nhà nước (QLNN) độc lập và đặc thù. Trong bối cảnh chuyển đổi sang kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và bùng nổ công nghệ truyền thông số, thị trường XBPAN mầm non xuất hiện nghịch lý: sự gia tăng vượt bậc về số lượng và chủng loại đi liền với nguy cơ thương mại hóa, vi phạm bản quyền, xuất hiện ấn phẩm kém chất lượng và lệch chuẩn thẩm mỹ.

+---------------------------------------------------------------------------------------------------+
| KHUNG NGHIÊN CỨU TỔNG THỂ: QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI XUẤT BẢN PHẨM ÂM NHẠC MẦM NON                 |
+---------------------------------------------------------------------------------------------------+
| BỐI CẢNH VÀ KHOẢNG TRỐNG (RESEARCH GAP)                                                           |
| * Kinh tế thị trường + Kỷ nguyên số hóa tác động chuỗi xuất bản phẩm âm nhạc mầm non              |
| * Khoảng trống: Thiếu nghiên cứu liên ngành tích hợp Văn hóa - Giáo dục - Kinh tế xuất bản         |
+---------------------------------------------------------------------------------------------------+
+---------------------------------------------------------------------------------------------------+
| CƠ SỞ LÝ LUẬN & KHUNG PHÂN TÍCH                                                                   |
| * Thuyết Quản trị: H. Fayol, F. Taylor, D. McGregor (X-Y), W. Ouchi (Z), A. Maslow                |
| * Kinh tế Văn hóa: V.K. Ragudin (Tương tác Nhà nước - Tự chủ đơn vị văn hóa)                      |
| * Bản thể luận Âm nhạc & Giáo dục: J. Cage, J.J. Nattiez, Nguyễn Ánh Tuyết                        |
+---------------------------------------------------------------------------------------------------+
+---------------------------------------------------------------------------------------------------+
| THIẾT KẾ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU (MIXED-METHODS)                                                   |
| * Khảo sát 9 tỉnh/thành (9 cụm thi đua BGDĐT), 164 trường mầm non công lập                        |
| * N = 563 (190 CBQL, 190 Giáo viên, 183 Phụ huynh) + 30 Phỏng vấn sâu chuyên gia                   |
| * Phân tích định lượng SPSS 20.0 kết hợp Quan sát tham dự & Tổng hợp văn bản pháp quy (2005-2018)|
+---------------------------------------------------------------------------------------------------+
+---------------------------------------------------------------------------------------------------+
| PHÁT HIỆN ĐỘT PHÁ & ĐÓNG GÓP THỰC TIỄN                                                            |
| * Nhận diện 4 điểm nghẽn: Pháp lý bất cập, phân cấp chồng chéo, thanh tra thiếu chế tài, đứt gãy  |
| * Đề xuất "Mô hình quản lý tương tác đa chiều" (Multi-dimensional Interactive Governance Model)    |
+---------------------------------------------------------------------------------------------------+

Khoảng trống nghiên cứu (Research gap) được xác định rõ nét: các công trình trước đây chỉ tiếp cận quản lý xuất bản dưới góc độ kinh tế thương mại đơn thuần (Trương Bích Châu, 1996; Mạc Văn Thiện, 1999; Nguyễn Anh Tú, 2015), quản lý thị trường sách nói chung (Đỗ Thị Quyên, 2008), sách giáo khoa phổ thông (Lê Thị Phương Nga, 2011), hoặc chỉ xem âm nhạc như phương pháp sư phạm mầm non thuần túy (Nguyễn Ánh Tuyết, 1996; Lê Thu Hương, 2014). Chưa có công trình nào giải quyết thỏa đáng điểm giao thoa giữa ba trụ cột: Quản lý nhà nước – Công nghiệp xuất bản – Giáo dục thẩm mỹ lứa tuổi 3 tháng đến 6 tuổi.

Hệ thống câu hỏi nghiên cứu (Research Questions - RQ) và giả thuyết khoa học (Hypotheses - H) được xác lập:

• RQ1: Cơ sở lý luận và khung khái niệm về QLNN đối với XBPAN dành cho cấp học mầm non được cấu thành từ những yếu tố bản chất nào?
• RQ2: Thực trạng QLNN đối với chuỗi xuất bản, in, phát hành và sử dụng XBPAN mầm non tại Việt Nam giai đoạn 2014-2017 bộc lộ những ưu điểm và điểm nghẽn nào?
• RQ3: Mô hình và hệ thống giải pháp nào có khả năng tối ưu hóa hiệu quả quản lý loại hình văn hóa - giáo dục đặc thù này?
• H1: Hoạt động QLNN đối với XBPAN mầm non chưa đạt hiệu quả tối ưu bắt nguồn từ sự thiếu đồng bộ của mô hình quản lý chức năng truyền thống và sự phân tán trong cơ chế phối hợp liên ngành.
• H2: Xây dựng mô hình quản lý tương tác đa chiều kết hợp chuẩn hóa quy chuẩn kỹ thuật sẽ nâng cao chất lượng thẩm mỹ và giáo dục của XBPAN trong trường mầm non.

Phạm vi nghiên cứu bao quát dữ liệu thực chứng giai đoạn 2014–2017, rà soát hệ thống văn bản pháp quy từ năm 2005 đến 2018 trên địa bàn 9 tỉnh/thành phố trực thuộc Trung ương đại diện cho 9 cụm thi đua toàn quốc.

Literature Review và Positioning

Tổng quan tình hình nghiên cứu được phân chia thành ba dòng học thuật chính:

Dòng nghiên cứu lý luận quản trị và kinh tế văn hóa: Khái niệm quản lý văn hóa được định hình qua công trình của Nguyễn Tri Nguyên: "Quản lý văn hóa với tư cách là quản lý về nghệ thuật và văn hóa xác định tính cách hoạt động được định hướng về kinh tế, về kế hoạch, về tính công khai, hoạt động liên quan tới nội dung nghệ thuật và mục tiêu văn hóa, được tập trung nhằm vào sự kiến tạo hiện tại và tương lai". V.K. Ragudin đặt nền móng cho việc xác lập vai trò điều tiết của Nhà nước đối với kinh tế văn hóa nhằm duy trì thế cân bằng giữa định hướng vĩ mô và tính tự chủ của tổ chức nghệ thuật. Phan Hồng Giang và Bùi Hoài Sơn (2012) phân tích mối quan hệ đa chiều giữa quản lý văn hóa với thể chế chính trị, pháp luật và kinh tế thị trường trong hội nhập quốc tế.

Dòng nghiên cứu về quản lý hoạt động xuất bản và thị trường ấn phẩm: Đỗ Thị Quyên (2008) định nghĩa: "Quản lý thị trường sách là sự tác động liên tục, có tổ chức, có hướng đích của chủ thể quản lý lên đối tượng và khách thể quản lý thông qua hệ thống công cụ và phương pháp để sử dụng có hiệu quả các tiềm năng, các cơ hội của hệ thống trong môi trường nhằm đạt được các mục tiêu trước mắt và lâu dài". Công trình này cùng nghiên cứu của Lê Thị Phương Nga (2011) về sách giáo khoa đã nhận diện các lỗ hổng phân cấp và hạn chế trong thanh kiểm tra. Nguyễn Anh Tú (2015) tiếp cận QLNN đối với xuất bản từ góc độ kinh tế sản xuất kinh doanh, chỉ ra sự thiếu hụt cơ chế phối hợp liên ngành giữa Đảng, Nhà nước và các hội nghề nghiệp khi đối mặt với làn sóng công nghệ số.

Dòng nghiên cứu giáo dục âm nhạc mầm non: Nguyễn Ánh Tuyết (1996), Phạm Thị Sửu (2006), Trần Thị Ngọc Trâm và Lê Thu Hương (2014) khẳng định âm nhạc là phương tiện chủ đạo hình thành thẩm mỹ và tâm sinh lý cho trẻ dưới 6 tuổi, đặt XBPAN vào vị trí học liệu - đồ dùng giáo dục thiết yếu.

+---------------------------------------------------------------------------------------------------+
| ĐỐI CHIẾU CÁC MÔ HÌNH QUẢN LÝ XUẤT BẢN PHẨM VĂN HÓA - GIÁO DỤC                                    |
+--------------------------+------------------------------+-----------------------------------------+
| MÔ HÌNH / QUỐC GIA       | CƠ CHẾ VẬN HÀNH CHÍNH        | ĐẶC ĐIỂM & ĐỐI SÁNH VỚI VIỆT NAM        |
+--------------------------+------------------------------+-----------------------------------------+
| Mô hình Tập trung hóa    | Nhà nước kiểm soát chặt      | Kiểm soát tư tưởng chặt chẽ nhưng dễ xơ |
| (Trung Quốc)             | duyệt nội dung trước xuất bản| cứng, phản ứng chậm với kinh tế số      |
+--------------------------+------------------------------+-----------------------------------------+
| Mô hình Thị trường tự do | Hiệp hội nghề nghiệp + Tiêu  | Tự do sáng tạo cao nhưng tiềm ẩn rủi ro |
| (Hoa Kỳ, Anh - NAEYC)    | chuẩn chuyên môn tự nguyện   | thương mại hóa và khó kiểm soát bản quyền|
+--------------------------+------------------------------+-----------------------------------------+
| Mô hình Việt Nam         | Kết hợp quản trị nhà nước    | Cần chuyển dịch từ mô hình phân mảnh    |
| (Luận án đề xuất)        | và tương tác đa chiều xã hội | sang "Mô hình quản lý tương tác đa chiều"|
+--------------------------+------------------------------+-----------------------------------------+

Về mặt học thuật quốc tế, nghiên cứu so sánh đối chiếu với hai mô hình tiêu biểu:

1. Mô hình quản lý tập trung hóa của Trung Quốc trong quản trị xuất bản phẩm tư tưởng và giáo dục, nơi cơ quan quản lý thực hiện chế độ duyệt tiền kiểm nghiêm ngặt đối với sản phẩm văn hóa cho trẻ em, song bộc lộ độ trễ trước các loại hình đa phương tiện số.
2. Mô hình quản trị phân quyền tự điều tiết của Anh và Hoa Kỳ (thông qua các bộ tiêu chuẩn của NAEYC – Hiệp hội Quốc gia về Giáo dục Trẻ nhỏ), nơi thị trường vận hành dựa trên cơ chế tự kiểm định của nhà xuất bản kết hợp đánh giá chuyên môn độc lập của giới sư phạm.

Luận án của Hoàng Công Dụng định vị chính xác ở khoảng trống tri thức: thiết lập khung quản lý kết hợp giữa định hướng chính trị - tư tưởng chặt chẽ của nhà nước xã hội chủ nghĩa với tính linh hoạt của kinh tế thị trường định hướng dịch vụ văn hóa công, xem xét trọn vẹn vòng đời của XBPAN từ bản thảo, sản xuất, phát hành đến khâu tiếp nhận học đường.

Đóng góp lý thuyết và khung phân tích

Đóng góp cho lý thuyết

Luận án làm giàu thêm lý luận quản lý văn hóa và hành chính công thông qua việc phát triển hệ thống khái niệm chuyên biệt:

Khái niệm bản quyền và tính chất xuất bản phẩm: Dẫn chiếu Khoản 4 Điều 4 Luật Xuất bản năm 2012, XBPAN được định danh chuẩn xác bao gồm sách nhạc in, bản ghi âm, ghi hình có nội dung thay sách hoặc minh họa cho sách, đồ dùng đồ chơi tích hợp âm thanh và các ấn phẩm định dạng số.

Định nghĩa cốt lõi do tác giả xác lập:

"Quản lý nhà nước đối với xuất bản phẩm âm nhạc dành cho cấp học mầm non là quá trình tổ chức xây dựng và triển khai thực hiện hệ thống văn bản quy phạm pháp luật và cơ chế, chính sách đối với toàn bộ hoạt động xuất bản liên quan đến xuất bản phẩm âm nhạc phục vụ đối tượng trẻ em lứa tuổi mầm non thông qua bộ máy quản lý nhà nước về các lĩnh vực xuất bản, văn hóa và giáo dục. Từ đó, giúp hoạt động xuất bản hiệu quả, đúng định hướng, đáp ứng mục tiêu chương trình giáo dục thẩm mỹ cấp học mầm non."

Nghiên cứu mở rộng lý thuyết hành chính cổ điển của Henri Fayol (5 chức năng: Hoạch định, Tổ chức, Chỉ đạo, Điều chỉnh, Kiểm soát) và nguyên lý quản trị khoa học của Frederick Taylor khi chứng minh rằng các chức năng quản trị hành chính công không thể áp đặt cơ học từ trên xuống đối với sản phẩm nghệ thuật. Luận án tích hợp Thuyết X-Y của Douglas McGregor và Thuyết Z của William Ouchi, khẳng định công tác quản lý XBPAN đòi hỏi sự tin cậy, kích thích năng lực sáng tạo tự thân của biên tập viên, nhạc sĩ, đồng thời coi trọng nhu cầu tinh thần của trẻ theo Tháp nhu cầu Abraham Maslow.

Khung phân tích độc đáo

Khung phân tích của luận án tích hợp liên ngành giữa ba trường phái lý thuyết:

1. Lý thuyết Thể chế và Quản trị công: Phân tích cơ chế vận hành của bộ máy quản lý nhà nước thông qua hệ thống pháp luật, chiến lược, quy hoạch và thanh tra giám sát.
2. Lý thuyết Kinh tế Văn hóa (Ragudin): Khảo sát sự tương tác giữa quy luật giá trị thị trường và chức năng phúc lợi xã hội của sản phẩm văn hóa.
3. Bản thể luận Âm nhạc học và Tâm lý học Sư phạm: Vận dụng luận điểm của John Cage và Jean-Jacques Nattiez về cấu trúc âm thanh cùng quan điểm giáo dục mầm non tích hợp của PGS. Nguyễn Ánh Tuyết để nhận diện các thuộc tính: cao độ, trường độ, cường độ, âm sắc trong cấu trúc học liệu mầm non.

+---------------------------------------------------------------------------------------------------+
| KHUNG PHÂN TÍCH TƯƠNG TÁC ĐA CHIỀU TRONG QUẢN LÝ XBP ÂM NHẠC MẦM NON                              |
+---------------------------------------------------------------------------------------------------+
|                                 CHỦ THỂ QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC                                          |
|                          (Pháp quy & Quy chuẩn)   (Giám sát & Đánh giá)                           |
|                             KHÁCH THỂ TRUNG GIAN & THỊ TRƯỜNG                                     |
|                            (Cung ứng XBPAN)   (Phản hồi chất lượng)                               |
|                                    ĐỐI TƯỢNG THỤ HƯỞNG CUỐI                                       |
+---------------------------------------------------------------------------------------------------+

Khung phân tích này phá vỡ cách tiếp cận phân đoạn đơn tuyến, thiết lập mô hình luân chuyển thông tin hai chiều giữa cơ quan công quyền, đơn vị sản xuất, cơ sở thụ hưởng giáo dục và gia đình. Điều kiện biên (Boundary conditions) của mô hình được xác lập trong phạm vi cơ sở giáo dục mầm non công lập và ngoài công lập tại Việt Nam, vận hành dưới sự chi phối của thể chế chính trị và quy chuẩn chương trình mầm non quốc gia.

Phương pháp nghiên cứu tiên tiến

Thiết kế nghiên cứu

Nghiên cứu được thiết kế theo trường phái Hiện thực phê phán (Critical Realism) kết hợp Thực chứng (Positivism), sử dụng phương pháp hỗn hợp (Mixed-methods Research) nhằm bảo đảm tính khách quan khoa học và chiều sâu thực tiễn.

+---------------------------------------------------------------------------------------------------+
| MA TRẬN MẪU KHẢO SÁT 9 TỈNH/THÀNH THEO 9 CỤM THI ĐUA TOÀN QUỐC (CV 4171/BGDĐT-TĐKT)              |
+-------------------+--------------------------------+-------------------+--------------------------+
| KHU VỰC ĐỊA LÝ    | TỈNH / THÀNH PHỐ ĐẠI DIỆN      | SỐ TRƯỜNG MẦM NON | MẪU ĐIỀU TRA (N = 563)   |
+-------------------+--------------------------------+-------------------+--------------------------+
| Miền Bắc          | Hà Nội, Hòa Bình, Thái Bình    | 58 trường         | 65 CBQL, 65 GV, 62 PH    |
| Miền Trung-Tây Ng.| Hà Tĩnh, Đà Nẵng, Gia Lai      | 52 trường         | 63 CBQL, 63 GV, 60 PH    |
| Miền Nam          | Đồng Nai, TP.HCM, Đồng Tháp    | 54 trường         | 62 CBQL, 62 GV, 61 PH    |
+-------------------+--------------------------------+-------------------+--------------------------+
| TỔNG CỘNG         | 9 Tỉnh / Thành phố             | 164 Trường        | 190 CBQL, 190 GV, 183 PH |
+-------------------+--------------------------------+-------------------+--------------------------+

Thiết kế nghiên cứu đa tầng (Multi-level design) phản ánh 3 cấp độ:

• Cấp độ vĩ mô: Cơ quan quản lý trung ương (Bộ Thông tin và Truyền thông - Cục Xuất bản, In và Phát hành; Bộ Giáo dục và Đào tạo - Vụ Giáo dục Mầm non; Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch).
• Cấp độ trung gian: Các đơn vị xuất bản, in ấn, phân phối (Nxb Giáo dục Việt Nam, Công ty CP Mỹ thuật và Truyền thông, Công ty TNHH MTV Nxb Âm nhạc, Nxb Kim Đồng).
• Cấp độ vi mô: Cơ sở giáo dục mầm non, đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên trực tiếp giảng dạy và phụ huynh học sinh.

Quy trình nghiên cứu rigorous

Chiến lược chọn mẫu xác suất phân tầng ngẫu nhiên được thực hiện trên 9 tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương đại diện cho 9 cụm thi đua của Bộ Giáo dục và Đào tạo theo Công văn số 4171/BGDĐT-TĐKT:

• Vùng Đồng bằng sông Hồng: Hà Nội, Thái Bình.
• Vùng Trung du và Miền núi phía Bắc: Hòa Bình.
• Vùng Bắc Trung Bộ: Hà Tĩnh.
• Vùng Duyên hải Miền Trung: Đà Nẵng.
• Vùng Tây Nguyên: Gia Lai.
• Vùng Đông Nam Bộ: TP. Hồ Chí Minh, Đồng Nai.
• Vùng Đồng bằng sông Cửu Long: Đồng Tháp.

Hệ thống công cụ thu thập dữ liệu gồm 3 bộ phiếu khảo sát cấu trúc chuẩn hóa:

1. Phiếu 1 dành cho Cán bộ quản lý GDMN (N = 190).
2. Phiếu 2 dành cho Giáo viên mầm non trực tiếp đứng lớp (N = 190).
3. Phiếu 3 dành cho Cha mẹ học sinh mầm non (N = 183).

Quy trình chuẩn hóa công cụ được tiến hành thử nghiệm từ tháng 9/2016 đến tháng 3/2017; điều tra diện rộng từ tháng 3/2017 đến tháng 10/2017. Tỷ lệ phản hồi hợp lệ đạt mức tuyệt đối trên quy mô tổng thể (100%), với tỷ lệ hoàn thành chi tiết từng câu hỏi: Cán bộ quản lý đạt 97,9% (186/190), Giáo viên đạt 95,3% (181/190), Cha mẹ trẻ đạt 99,5% (182/183).

Tam giác hóa phương pháp (Methodological Triangulation) được thực hiện chặt chẽ qua việc kết hợp điều tra định lượng với 30 cuộc phỏng vấn sâu cá nhân (In-depth interviews) từ năm 2016 đến 2018 đối với lãnh đạo Cục Xuất bản, Vụ GDMN, lãnh đạo các Nhà xuất bản, chuyên gia âm nhạc và quan sát tham dự tại 164 cơ sở mầm non.

Data và phân tích

Dữ liệu khảo sát được xử lý và kiểm định thống kê trên phần mềm IBM SPSS Statistics 20.0. Các chỉ tiêu đo lường độ tin cậy thang đo (Cronbach’s Alpha) và phân tích thống kê mô tả, kiểm định tương quan giữa các nhóm biến thực trạng được áp dụng chuẩn mực.

Dữ liệu định lượng phản ánh các chỉ số:

• Bảng 2.1: Tỷ lệ ứng dụng công nghệ thông tin trong khai thác XBPAN mầm non.
• Bảng 2.2: Cơ cấu và trình độ đào tạo của đội ngũ giáo viên âm nhạc mầm non.
• Bảng 2.3 & 2.4: Tỷ lệ các loại hình và hình thức XBPAN (sách in, đĩa CD/DVD, học liệu số).
• Bảng 2.5 & 2.6: Mức độ đáp ứng chuẩn chương trình giáo dục mầm non của XBPAN.
• Bảng 3.1 & 3.2: Số liệu thống kê đăng ký lưu chiểu và phát hành xuất bản phẩm toàn quốc giai đoạn 2014–2017.
• Bảng 3.7: Kết quả thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm hành chính trong hoạt động xuất bản 2014–2017.

Phát hiện đột phá và implications

Những phát hiện then chốt

Thứ nhất, tồn tại sự mất cân đối nghiêm trọng về cơ cấu loại hình XBPAN. Mặc dù số lượng XBP phát hành toàn quốc gia tăng (giai đoạn 2014-2017), các XBPAN chuyên biệt dành cho trẻ mầm non phần lớn tập trung ở dạng sách in truyền thống kèm đĩa CD/VCD chất lượng thấp, trong khi nhu cầu về xuất bản phẩm điện tử tương tác và học liệu đa phương tiện chiếm tỷ lệ rất cao nhưng mức độ đáp ứng chỉ đạt dưới 30% tại các tỉnh miền núi, Tây Nguyên.

Thứ hai, phát hiện điểm nghẽn thể chế trong phân cấp quản lý trực tuyến và theo chức năng. Thực tiễn chỉ ra sự chồng chéo chức năng giữa Bộ Thông tin và Truyền thông (quản lý khâu cấp phép xuất bản, in, phát hành) và Bộ Giáo dục và Đào tạo (quản lý nội dung chuyên môn và việc sử dụng trong trường học theo Thông tư số 21/2014/TT-BGDĐT). Tình trạng "khoảng trống kiểm định" xuất hiện đối với các sản phẩm phát hành trôi nổi ngoài thị trường nhưng được đưa vào trường mầm non dưới danh nghĩa tài liệu tham khảo xã hội hóa.

Thứ ba, cơ chế tài chính và trang bị học liệu bộc lộ sự bất bình đẳng vùng miền sâu sắc. Dữ liệu khảo sát cho thấy tại các đô thị lớn như Hà Nội, TP.HCM, tỷ lệ trường mầm non trang bị thư viện và phòng học âm nhạc đạt trên 75%, trong khi tại các vùng đặc biệt khó khăn (Gia Lai, Hòa Bình, Đồng Tháp), việc trang bị XBPAN phụ thuộc chủ yếu vào ngân sách cấp phát tối thiểu theo Thông tư số 02/2010/TT-BGDĐT, dẫn đến hiện tượng giáo viên phải tự khai thác nguồn nhạc không được thẩm định trên mạng Internet.

Thứ tư, hiệu lực chế tài xử phạt và thanh tra liên ngành còn yếu. Dữ liệu từ các đoàn kiểm tra liên ngành phòng chống in lậu (theo Thông tư liên tịch số 16/2009/TTLT-BTTTT-BCA) cho thấy các vụ việc xử lý vi phạm bản quyền âm nhạc mầm non chiếm tỷ lệ không đáng kể do chế tài xử phạt hành chính theo Nghị định 158/2013/NĐ-CP chưa đủ sức răn đe trước siêu lợi nhuận của việc in sang lậu đĩa và sao chép học liệu số lậu.

Implications đa chiều

Ý nghĩa học thuật: Luận án bổ sung cho lý luận quản lý văn hóa một mô hình phân tích liên ngành, chứng minh sự cần thiết phải tích hợp quy chuẩn sư phạm âm nhạc vào quy trình cấp phép xuất bản văn hóa.

Ý nghĩa phương pháp luận: Thiết lập bộ công cụ khảo sát 3 đối tượng (Cán bộ - Giáo viên - Phụ huynh) có thể nhân rộng để đánh giá các phân khúc xuất bản phẩm giáo dục chuyên biệt khác.

Ý nghĩa thực tiễn và chính sách:

• Cung cấp luận cứ hoàn thiện hệ thống văn bản quy phạm pháp luật, sửa đổi bổ sung các quy định về thẩm định xuất bản phẩm điện tử mầm non.
• Đề xuất xây dựng Hội đồng liên ngành Giáo dục - Văn hóa - Xuất bản nhằm kiểm duyệt nội dung nghệ thuật trước khi phát hành học đường.
• Định hướng chuẩn hóa danh mục học liệu âm nhạc số, hỗ trợ đầu tư ngân sách có trọng tâm cho các địa bàn khó khăn.

Limitations và Future Research

Luận án thẳng thắn nhìn nhận các giới hạn học thuật:

• Giới hạn về mẫu: Khảo sát thực hiện chủ yếu tại 164 trường mầm non công lập, chưa bao quát đầy đủ phân khúc trường mầm non tư thục quốc tế và nhóm trẻ độc lập tư thục – nơi có mức độ sử dụng XBPAN ngoại nhập rất cao.
• Giới hạn về khung thời gian: Số liệu định lượng tập trung vào giai đoạn 2014–2017, trước thời điểm bùng nổ mạnh mẽ của các nền tảng phân phối số xuyên biên giới (Spotify, YouTube Kids, TikTok).

+---------------------------------------------------------------------------------------------------+
| BẢN ĐỒ ĐỊNH HƯỚNG NGHIÊN CỨU 10 NĂM TỚI (2020 - 2030)                                            |
+-------------------+--------------------------------+----------------------------------------------+
| PHÂN KỲ THỜI GIAN | TRỌNG TÂM NGHIÊN CỨU           | MỤC TIÊU HỌC THUẬT & ỨNG DỤNG                |
+-------------------+--------------------------------+----------------------------------------------+
| Giai đoạn 1       | Khung pháp lý xuất bản phẩm    | Xây dựng tiêu chuẩn kỹ thuật số và an toàn   |
| (Ngắn hạn: 1-3 năm)| âm nhạc số cho trẻ mầm non     | dữ liệu trẻ em trên không gian mạng          |
+-------------------+--------------------------------+----------------------------------------------+
| Giai đoạn 2       | Ứng dụng AI & Công nghệ tương  | Đánh giá tác động của âm nhạc tạo sinh (AI)  |
| (Trung hạn: 3-5 năm)| tác trong giáo dục âm nhạc sớm | đến sự phát triển nhận thức và cảm xúc của trẻ|
+-------------------+--------------------------------+----------------------------------------------+
| Giai đoạn 3       | Quản trị bản quyền số xuyên    | Thiết lập cơ chế giám sát bản quyền đa quốc  |
| (Dài hạn: 5-10 năm)| biên giới đối với âm nhạc trẻ em| gia và công nghiệp văn hóa mầm non toàn cầu  |
+-------------------+--------------------------------+----------------------------------------------+

Chương trình nghiên cứu tương lai:

1. Mở rộng điều tra quản trị bản quyền âm nhạc mầm non trên các nền tảng số xuyên biên giới.
2. Ứng dụng mô hình kinh tế lượng đánh giá tác động biên của chi tiêu công cho học liệu âm nhạc đối với chỉ số phát triển trí tuệ cảm xúc (EQ) của trẻ mầm non.
3. Nghiên cứu cơ chế hợp tác công - tư (PPP) trong sản xuất và phát hành xuất bản phẩm giáo dục thẩm mỹ chất lượng cao.

Tác động và ảnh hưởng

Về mặt học thuật: Công trình tạo bước ngoặt trong phân ngành Quản lý văn hóa, dự kiến thu hút trích dẫn cao trong các nghiên cứu về chính sách văn hóa giáo dục, thể chế xuất bản và giáo dục nghệ thuật mầm non.

Về công nghiệp xuất bản: Định hướng cho các nhà xuất bản (Nxb Giáo dục, Nxb Âm nhạc, Nxb Kim Đồng) tái cấu trúc quy trình biên tập, chuyển trọng tâm sang xuất bản phẩm đa phương tiện tích hợp công nghệ tương tác, bảo vệ quyền tác giả âm nhạc thiếu nhi.

Về hoạch định chính sách: Luận án là tài liệu tham khảo trực tiếp cho Ban Tuyên giáo Trung ương, Bộ Thông tin và Truyền thông, Bộ Giáo dục và Đào tạo trong việc xây dựng Chiến lược phát triển văn hóa và Quy hoạch phát triển mạng lưới xuất bản đến năm 2030.

Về xã hội: Đóng góp bảo tồn các làn điệu dân ca, âm nhạc truyền thống Việt Nam thông qua hệ thống XBPAN mầm non chuẩn hóa, ngăn chặn sự xâm lăng của các sản phẩm văn hóa độc hại, phản cảm đối với thế hệ tương lai.

Đối tượng hưởng lợi

• Nhà nghiên cứu và Nghiên cứu sinh chuyên ngành Quản lý văn hóa, Quản lý giáo dục: Tiếp cận khung lý thuyết liên ngành và bộ dữ liệu thực chứng chuẩn hóa.
• Cơ quan Quản lý Nhà nước (Bộ TTTT, Bộ GDĐT, Sở TTTT, Sở GDĐT): Sử dụng làm căn cứ hoàn thiện thể chế quản lý, cơ chế phối hợp liên ngành và quy trình thanh kiểm tra.
• Các Nhà xuất bản và Doanh nghiệp phát hành: Nắm bắt nhu cầu thực tế của thị trường trường học để xây dựng kế hoạch xuất bản, đổi mới công nghệ in ấn và phân phối số.
• Đội ngũ Cán bộ quản lý và Giáo viên mầm non: Nâng cao năng lực thẩm định, lựa chọn và khai thác sử dụng XBPAN đúng quy chuẩn chuyên môn.
• Trẻ em và Phụ huynh học sinh: Thụ hưởng môi trường văn hóa âm nhạc lành mạnh, an toàn, chuẩn mực về thẩm mỹ và giáo dục.

Câu hỏi chuyên sâu

1. Đóng góp lý thuyết độc đáo nhất của luận án là gì?

Luận án đã mở rộng Lý thuyết Quản trị Hành chính Công của Henri Fayol và Lý thuyết Kinh tế Văn hóa của V.K. Ragudin khi lần đầu tiên xây dựng thành công khái niệm khoa học hoàn chỉnh về "Quản lý nhà nước đối với xuất bản phẩm âm nhạc dành cho cấp học mầm non", đồng thời luận giải bản chất kép của XBPAN: vừa là hàng hóa văn hóa chịu sự điều tiết của thị trường, vừa là công cụ giáo dục thẩm mỹ cốt lõi chịu sự định hướng tư tưởng của Nhà nước.

2. Đổi mới phương pháp luận so với các nghiên cứu trước đây được thể hiện như thế nào?

So với nghiên cứu của Đỗ Thị Quyên (2008) chỉ tập trung vào thị trường sách hay Nguyễn Anh Tú (2015) chỉ phân tích quản trị kinh tế ngành xuất bản, luận án này áp dụng thiết kế đa tầng kết hợp kỹ thuật lấy mẫu phân tầng đại diện 9 cụm thi đua toàn quốc (N = 563 cá nhân, 164 trường mầm non), xử lý định lượng bằng SPSS 20.0 kết hợp 30 phỏng vấn sâu chuyên gia quản lý đầu ngành, tạo nên độ tin cậy và tính đại diện khoa học vượt trội.

3. Phát hiện bất ngờ nhất từ dữ liệu thực chứng là gì?

Phát hiện về sự đứt gãy giữa chỉ số nhận thức và hành vi thực tế: 100% cán bộ quản lý và giáo viên thừa nhận tầm quan trọng tối cao của XBPAN chuẩn hóa, nhưng có tới hơn 68% cơ sở giáo dục vùng khó khăn phải sử dụng các nguồn nhạc điện tử trôi nổi, không có bản quyền và chưa qua thẩm định nội dung do thiếu hụt ngân sách phân bổ và sự chậm trễ trong ban hành quy chuẩn học liệu số.

4. Luận án có cung cấp quy trình nhân rộng và kiểm chứng (Replication Protocol) không?

Có. Toàn bộ 3 bộ phiếu khảo sát chi tiết (Phụ lục luận án), ma trận chọn mẫu 9 cụm thi đua theo Công văn 4171/BGDĐT-TĐKT, danh mục biến số và quy trình làm sạch dữ liệu trên SPSS 20.0 đều được trình bày minh bạch, cho phép các nhà nghiên cứu độc lập tái lập quy trình khảo sát trên các địa bàn hoặc phân khúc học liệu khác.

5. Khung chương trình nghiên cứu 10 năm được phác thảo ra sao?

Luận án vạch ra lộ trình 3 giai đoạn: Giai đoạn 2020-2023 tập trung vào chuẩn hóa pháp lý và quy chuẩn kỹ thuật cho XBPAN số; Giai đoạn 2023-2026 đánh giá tác động của AI và truyền thông số tương tác đối với tiếp nhận âm nhạc của trẻ; Giai đoạn 2026-2030 thiết lập mô hình quản trị chuỗi cung ứng công nghiệp văn hóa mầm non hội nhập quốc tế.

Kết luận

1. Xác lập hệ thống lý luận chuyên biệt: Luận án đã hệ thống hóa và luận giải toàn diện cơ sở lý luận về QLNN đối với XBPAN mầm non, định vị rõ bản chất văn hóa - kinh tế - giáo dục của đối tượng nghiên cứu.
2. Nhận diện chính xác thực trạng thể chế: Đánh giá khách quan bức tranh quản lý giai đoạn 2014–2017, chỉ rõ 4 nút thắt lớn về khung pháp lý, phân cấp chức năng, thanh tra liên ngành và phân bổ nguồn lực.
3. Đề xuất "Mô hình quản lý tương tác đa chiều": Phá vỡ thế bế tắc của mô hình quản lý tập trung hành chính truyền thống, thiết lập cơ chế tương tác 4 bên (Nhà nước - Nhà xuất bản - Trường học - Gia đình).
4. Hệ thống giải pháp đồng bộ, khả thi: Xây dựng 5 nhóm giải pháp chiến lược bao gồm hoàn thiện thể chế pháp luật, đổi mới quy trình thẩm định nội dung, tăng cường đầu tư công nghệ số, thắt chặt chế tài bản quyền và phát triển nguồn nhân lực biên tập âm nhạc mầm non.
5. Mở ra các hướng nghiên cứu liên ngành mới: Đặt nền móng cho các nghiên cứu tiếp theo về kinh tế văn hóa mầm non, an ninh văn hóa số cho trẻ em và chuẩn hóa quốc tế học liệu giáo dục nghệ thuật sớm.
6. Giá trị thực tiễn và dấu ấn học thuật bền vững: Đóng góp trực tiếp vào công cuộc đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, bảo vệ và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc trong tâm hồn trẻ thơ Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

đặt vấn đề cho trẻ em ở những gia đình có điều kiện học một số nhạc cụ. Qua phần trình bày tại phần V của cuốn sách, tác giả đã đặt XBPAN trong vai trò là một thành phần để trẻ em có thể tiếp cận với âm nhạc một cách thuận lợi nhất. Cuốn sách 60 năm giáo dục mầm non Việt Nam do CN. Phạm Thị Sửu chủ biên [83] tổng hợp khái quát quá trình hình thành và phát triển giáo dục mầm non giai đoạn từ năm 1945 đến năm 2006.

Cuốn sách đã hệ thống các quan điểm, chính sách pháp luật của Đảng và Nhà nước, thực trạng QLNN đối với lĩnh vực GDMN qua từng thời kỳ. XBPAN dành cho cấp học mầm non được liệt kê trong cuốn sách từ những ngày đầu hình thành cấp học một cách khá cụ thể, chi tiết. Trong cuốn Tổ chức hoạt động âm nhạc cho trẻ mầm non theo hướng tích hợp do TS. Lê Thu Hương chủ biên [41], các tác giả hướng dẫn giáo viên sử dụng từng học liệu, đồ dùng, đồ chơi âm nhạc vào từng hoạt động cụ thể.

Tương tự, các cuốn sách Hướng dẫn tổ chức thực hiện Chương trình giáo dục 15 mầm non (từng cuốn cho từng độ tuổi: 3-36 tháng tuổi; 3-4 tuổi; 4-5 tuổi; 5-6 tuổi) của các tác giả TS. Trần Thị Ngọc Trâm - TS. Lê Thu Hương - PGS. Lê Thị Ánh Tuyết (Đồng Chủ biên) [97] cũng chỉ đề cập đến việc sử dụng từng XBP đó vào các hoạt động cụ thể như thế nào.

Từ việc tìm hiểu nghiên cứu của các tác giả đi trước liên quan đến QLNN đối với XBPAN dành cho cấp học mầm non, có thể thấy một số điểm chính như sau: Thứ nhất, các công trình nghiên cứu đã tìm hiểu, thống kê, hệ thống hóa nhiều khái niệm về vấn để quản lý, một số tài liệu nghiên cứu lý thuyết, phương thức quản lý của một số nước trên thế giới, để xây dựng các khái niệm tùy theo từng lĩnh vực, nội dung và góc độ nghiên cứu khác nhau đối với việc QLNN đối với XBP như: khái niệm về QLNN đối với thị trường sách, thị trường xuất bản phẩm, sách giáo khoa, hoạt động xuất bản. Các khái niệm này là một trong những kết quả quan trọng để nhận diện đối tượng nghiên cứu một cách khoa học và bảo đảm mối quan hệ chặt chẽ giữa lý luận và thực tiễn nghiên cứu. Một số tài liệu trình bày quan điểm lý thuyết về QLNN đối với cấp học mầm non và đối với XBP sử dụng trong cơ sở GDMN, với việc học âm nhạc của trẻ mầm non. Bên cạnh đó, hầu hết các công trình nghiên cứu đều khẳng định XBP là một loại sản phẩm đặc biệt bởi nó chứa đựng cả giá trị vật chất, giá trị sử dụng và giá trị tinh thần; XBP biểu hiện mối liên hệ kinh tế - văn hóa - giáo dục.

Chính vì vậy, đây là một trong những đối tượng quản lý mang tính chất đặc thù, đa dạng và phức tạp. Các nghiên cứu này là một phần quan trọng giúp NCS đánh giá vai trò của XBPAN dành cho cấp học mầm non cũng như tìm hiểu phương pháp, cách thức quản lý phù hợp đối với loại hình XBP đặc biệt này. Thứ hai, các tác giả thường tìm hiểu, phân tích, đánh giá thực tiễn QLNN đối với đối tượng quản lý theo một cấu trúc khá phổ biến: Quan điểm, định hướng - Việc ban hành văn bản quy phạm pháp luật - Tổ chức thực hiện - Thanh 16 tra, kiểm tra, đánh giá. Từ đó, đánh giá những mặt mạnh, những hạn chế và nguyên nhân của hạn chế.

Cấu trúc này khá chặt chẽ và khoa học mà từ đó có thể rà soát một cách tổng thể nhất nhưng cũng lại rất cụ thể đối với từng lĩnh vực nghiên cứu về toàn bộ hoạt động xuất bản hoặc về một vài khâu nào đó trong chuỗi xuất bản. Từ tìm hiểu thực trạng QLNN đối với lĩnh vực nghiên cứu, một số tác giả đã khái quát hóa thành các mô hình QLNN đối với đối tượng quản lý thuộc phạm vi nghiên cứu. Các mô hình này sẽ phản ánh một phần nào đó những điểm mạnh và lỗ hổng/điểm yếu trong cơ cấu tổ chức quản lý. Mỗi số liệu, mỗi nhận định, đánh giá thực trạng QLNN đối với các đối tượng liên quan đến hoạt động xuất bản là những kết quả tiền đề quý giá để có thể áp dụng vào những nghiên cứu tiếp theo sâu hơn, chi tiết hơn cho một đối tượng quản lý hẹp hơn về lĩnh vực xuất bản nhưng lại mở rộng phạm vi quản lý sang lĩnh vực văn hóa, giáo dục, đó là XBPAN dành cho cấp học mầm non.

Thứ ba, mỗi nghiên cứu đều đưa ra một hệ thống giải pháp nâng cao chất lượng QLNN đối với đối tượng nghiên cứu, cụ thể là nâng cao chất lượng quản lý đối với thị trường sách, thị trường xuất bản phẩm, sách giáo khoa, hoạt động xuất bản. Mỗi hệ thống giải pháp chứa đựng những nội dung vĩ mô (QLNN hầu như xuất phát từ quan điểm, định hướng mang tính vĩ mô), thêm vào đó là những giải pháp rất cụ thể, giải quyết những bất cập mà kết quả nghiên cứu đã nêu ra. Đây là những đề xuất quan trọng giúp NCS có căn cứ để áp dụng vào việc xây dựng một hệ thống giải pháp nhằm nâng cao chất lượng QLNN đối với XBPAN dành cho cấp học mầm non. Đối chiếu với việc QLNN đối với XBPAN dành cho cấp học mầm non, NCS nhận thấy còn có một số điểm còn trống như sau: Các nghiên cứu đã tập trung vào các vấn đề về QLNN đối với hoạt động xuất bản dưới góc độ quản lý kinh tế, xã hội, quản lý đội ngũ tham gia vào hoạt động xuất bản và quản lý một số loại hình XBP như sách, sách giáo khoa.

Toàn bộ các nghiên cứu trước đó đều chưa đề cập tới việc quản lý XBPAN như một 17 đối tượng quản lý độc lập. Ví dụ, Luận án tiến sĩ văn hóa học năm 2008 của tác giả Đỗ Thị Quyên với đề tài Quản lý thị trường sách ở Việt Nam từ 1993 đến nay [76]. Tác giả tập trung vào XBP dạng sách mà sách là một trong các loại hình XBP âm nhạc. Tuy nhiên, ngoài sách, XBPAN còn có nhiều loại hình khác.

Luận án tiến sỹ Văn hóa học năm 2011 của tác giả Lê Thị Phương Nga Nghiên cứu hoạt động quản lý xuất bản sách giáo khoa ở Việt Nam từ năm 1993 đến nay [57]. Mặc dù sách giáo khoa là một trong các loại hình XBP phục vụ trong nhà trường nhưng XBPAN dành cho cấp học mầm non không phải là sách giáo khoa mà chỉ được coi là tài liệu tham khảo hoặc đồ dùng, đồ chơi, học liệu phục vụ tổ chức hoạt động âm nhạc cho trẻ lứa tuổi mầm non. Mỗi hoạt động xuất bản, mỗi loại hình XBP đều có đặc trưng riêng và cũng cần có những phương pháp, cách thức quản lý khác nhau. Quản lý XBPAN dành cho cấp học mầm non không chỉ dựa trên cơ sở lý luận về quản lý kinh doanh sản xuất, cũng không chỉ tiếp cận theo cách quản lý một sản phẩm làm công cụ hỗ trợ quá trình dạy - học nhằm hướng tới đạt mục tiêu giáo dục.

Đây là đối tượng quản lý đa chức năng, nó vừa là hàng hóa - sản phẩm của quá trình xuất bản, vừa là sản phẩm nghệ thuật lại vừa là đối tượng sử dụng vào mục đích giáo dục cụ thể. Những quan điểm, nhận thức về việc học âm nhạc cấp học mầm non sẽ giúp xác định đáp án cho các câu hỏi quản lý ai? (tổ chức, cá nhân tham gia vào hoạt động xuất bản, in, phát hành và sử dụng XBPAN), quản lý cái gì? (XBPAN dành cho cấp học mầm non) và quản lý như thế nào? (phương pháp, cách thức, mô hình QLNN đối với XBPAN). Các tài liệu nêu trên cho thấy mỗi nghiên cứu đều có những phạm vi nhất định, có tài liệu nghiên cứu về việc QLNN đối với hoạt động xuất bản theo góc độ quản lý kinh tế đối với việc sản xuất, xuất nhập khẩu XBP; có tài liệu nghiên cứu về QLNN đối với thị trường sách - cung cầu sách. Mặc dù XBPAN đã nằm đâu đó trong các đối tượng quản lý XBP, vấn đề quản lý xuất bản và sử dụng XBPAN hầu như chưa được đề cập tới trong các công trình nghiên cứu, mà đây 18 lại là khâu phản ánh đầy đủ nhất mối liên hệ giữa cung và cầu, phản ánh hiệu quả, mức độ đáp ứng nhu cầu của người sử dụng sản phẩm xuất bản.

Hiện nay, nguồn kinh phí đầu tư mua sắm trang thiết bị, học liệu, đồ dùng đồ chơi cấp học mầm non chủ yếu từ nhà nước, thêm vào đó là một số nguồn kinh phí khác từ địa phương, từ nguồn xã hội hóa giáo dục, chương trình dự án và một số nguồn hợp pháp khác. Ngoài một số văn bản quy định về tiêu chuẩn kỹ thuật, số lượng, hình thức, nội dung XBP sử dụng cho lứa tuổi mầm non, việc mua sắm trang thiết bị, học liệu, đồ dùng đồ chơi, hầu như việc sử dụng chúng nói chung, sử dụng XBPAN dành cho cấp học mầm non nói riêng chỉ được đề cập đến thông qua một số tài liệu hướng dẫn chuyên môn mà chưa có công trình nghiên cứu một cách có hệ thống về việc QLNN đối với các XBP này. Cơ sở lý luận về quản lý và mô hình quản lý 1. Những vấn đề lý luận về quản lý Quản lý là một hoạt động tất yếu khách quan của một hoặc nhiều nhóm người làm việc với nhau để thực hiện một công việc chung hoặc nhằm đạt một mục tiêu chung nhất định.

Hoạt động quản lý ra đời khi xã hội loài người xuất hiện và phát triển từng bước từ thấp đến cao, từ đơn giản đến phức tạp. Nhu cầu và trình độ quản lý ngày càng tăng cùng với sự phát triển mạnh của các lĩnh vực kinh tế, xã hội, khoa học công nghệ và sự phân công lao động xã hội trên phạm vi quốc gia và thế giới. Để quản lý trở thành một khoa học, nó đã trải qua một quá trình lâu dài với sự ra đời và phát triển của tư tưởng quản lý trong các giai đoạn lịch sử. Xuất phát từ những góc độ nghiên cứu khác nhau, rất nhiều học giả trên thế giới đã đưa ra các quan điểm khác nhau về quản lý.

Các trường phái quản lý học đã đưa ra những định nghĩa, quan điểm về quản lý như: Tailor: "Làm quản lý là bạn phải biết rõ: muốn người khác làm việc gì và hãy chú ý đến cách tốt nhất, kinh tế nhất mà họ làm " .