Luận văn thạc sĩ: Quản lý nhà nước về du lịch biển từ thực tiễn tỉnh Quảng Trị

Luận văn thạc sĩ quản lý nhà nước về du lịch biển tại Quảng Trị. Nghiên cứu thực trạng, giải pháp phát triển du lịch biển bền vững, hiệu quả.

• Tác giả: Hoàng Thị Quyên
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Thị Việt Hương
• Trường học: Học viện Khoa học Xã hội
• Chuyên ngành: Luật Hiến pháp và luật Hành chính
• Đề tài: Quản lý nhà nước về du lịch biển từ thực tiễn tỉnh Quảng Trị
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Tổng Quan Luận Văn Quản Lý Nhà Nước Về Du Lịch Biển

Luận văn này tập trung nghiên cứu về quản lý nhà nước đối với du lịch biển từ góc độ pháp lý và thực tiễn, đặc biệt là tại tỉnh Quảng Trị. Mục tiêu là làm rõ cơ sở lý luận, đánh giá thực trạng và đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý, góp phần phát triển du lịch biển bền vững. Luận văn xem xét các yếu tố ảnh hưởng, phân tích các chính sách hiện hành và đề xuất các biện pháp cụ thể để cải thiện công tác quản lý nhà nước về du lịch tại địa phương. Nghiên cứu này có ý nghĩa quan trọng trong bối cảnh du lịch biển ngày càng đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế quốc gia, đặc biệt là ở các tỉnh ven biển như Quảng Trị.

1.1. Tính Cấp Thiết Của Nghiên Cứu Quản Lý Du Lịch Biển

Ngành du lịch biển Việt Nam đang trên đà phát triển, thu hút lượng lớn khách du lịch và đóng góp vào tăng trưởng kinh tế. Tuy nhiên, sự phát triển này cũng đặt ra nhiều thách thức về quản lý nhà nước, đặc biệt là vấn đề bảo vệ môi trường, khai thác tài nguyên bền vững và đảm bảo chất lượng dịch vụ. Quảng Trị, với tiềm năng du lịch biển phong phú, cần có các giải pháp quản lý hiệu quả để khai thác tối đa lợi thế và giảm thiểu tác động tiêu cực. Việc nghiên cứu và hoàn thiện công tác quản lý nhà nước là vô cùng cấp thiết để du lịch biển phát triển bền vững, trở thành ngành kinh tế mũi nhọn.

1.2. Mục Tiêu Và Phạm Vi Nghiên Cứu Luận Văn Thạc Sĩ

Luận văn hướng đến mục tiêu xây dựng luận cứ khoa học cho các giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về du lịch biển tại Quảng Trị. Nhiệm vụ nghiên cứu bao gồm làm sáng tỏ lý luận về pháp luật quản lý nhà nước trong lĩnh vực du lịch biển, phân tích thực trạng và đề xuất giải pháp. Đối tượng nghiên cứu là các vấn đề lý luận liên quan đến quản lý nhà nước về du lịch, các quy định pháp luật và thực tiễn áp dụng tại Quảng Trị. Phạm vi nghiên cứu giới hạn trong không gian tỉnh Quảng Trị, thời gian từ 2014 đến 2018 cho đánh giá thực trạng và định hướng đến 2025 cho giải pháp.

II. Cơ Sở Lý Luận Quản Lý Nhà Nước Về Du Lịch Biển

Chương này trình bày các khái niệm cơ bản về quản lý nhà nước, du lịch biển và quản lý nhà nước về du lịch biển. Nó đi sâu vào các đặc điểm, vai trò và nội dung của quản lý nhà nước trong lĩnh vực này. Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý nhà nước về du lịch biển, như thể chế chính sách, nguồn lực, và sự tham gia của cộng đồng, cũng được phân tích. Chương này cung cấp nền tảng lý thuyết quan trọng cho việc đánh giá thực trạng và đề xuất giải pháp trong các chương tiếp theo. Theo [33, tr 170], quản lý nhà nước là sự tác động có tổ chức và điều chỉnh bằng quyền lực Nhà nước đối với các quá trình xã hội và hành vi hoạt động của con người.

2.1. Khái Niệm Và Đặc Điểm Quản Lý Nhà Nước Về Du Lịch

Quản lý nhà nước là hoạt động mang tính quyền lực, sử dụng quyền lực để điều chỉnh các quan hệ xã hội. Nó bao gồm ban hành văn bản pháp luật, chỉ đạo hoạt động và giải quyết các vấn đề tư pháp. Hoạt động này chủ yếu do cơ quan nhà nước thực hiện, nhưng cũng có thể ủy quyền cho các tổ chức chính trị - xã hội. Du lịch biển là một loại hình dịch vụ du lịch sinh thái, liên quan đến chuyến đi của con người để tận hưởng khí hậu, cảnh quan biển, giải trí, thể thao, nghỉ dưỡng và tham quan. Quản lý nhà nước về du lịch biển là sự tác động có tổ chức đối với các chủ thể liên quan để đảm bảo tài nguyên biển được bảo tồn và du lịch biển phát triển bền vững.

2.2. Vai Trò Của Quản Lý Nhà Nước Trong Phát Triển Du Lịch

Quản lý nhà nước đóng vai trò quan trọng trong việc định hướng, điều phối và kiểm soát hoạt động du lịch biển. Nó đảm bảo sự phát triển du lịch theo đúng quy hoạch, bảo vệ tài nguyên môi trường, nâng cao chất lượng dịch vụ và đảm bảo an ninh trật tự. Quản lý nhà nước cũng tạo môi trường pháp lý thuận lợi cho các doanh nghiệp du lịch hoạt động và cạnh tranh lành mạnh. Đồng thời, nó thúc đẩy sự tham gia của cộng đồng vào hoạt động du lịch, đảm bảo lợi ích hài hòa giữa các bên liên quan. Tăng cường quản lý nhà nước là đòi hỏi tất yếu để du lịch biển phát triển bền vững và hiệu quả.

III. Thực Trạng Quản Lý Nhà Nước Về Du Lịch Biển Quảng Trị

Chương này tập trung phân tích thực trạng quản lý nhà nước về du lịch biển tại tỉnh Quảng Trị. Nó đánh giá các yếu tố đặc thù của Quảng Trị ảnh hưởng đến quản lý du lịch biển, như vị trí địa lý, tài nguyên thiên nhiên, và điều kiện kinh tế - xã hội. Thực tiễn quản lý nhà nước được xem xét trên các khía cạnh quy hoạch, đầu tư, xúc tiến quảng bá, bảo vệ môi trường, và đảm bảo an ninh trật tự. Chương này cũng chỉ ra những thành công, hạn chế và thách thức trong công tác quản lý nhà nước về du lịch biển tại địa phương.

3.1. Yếu Tố Đặc Thù Ảnh Hưởng Quản Lý Du Lịch Biển Quảng Trị

Quảng Trị có bờ biển dài 75km với nhiều bãi tắm đẹp như Cửa Tùng, Cửa Việt, Mỹ Thủy và đảo Cồn Cỏ. Vị trí trung điểm của đất nước, nằm trên hành lang kinh tế Đông - Tây, tạo điều kiện thuận lợi cho phát triển du lịch. Tuy nhiên, Quảng Trị cũng đối mặt với nhiều khó khăn do điều kiện kinh tế - xã hội còn hạn chế, cơ sở hạ tầng chưa đồng bộ và ảnh hưởng của thiên tai. Các yếu tố này tác động trực tiếp đến công tác quản lý nhà nước về du lịch biển, đòi hỏi các giải pháp phù hợp với điều kiện thực tế của địa phương.

3.2. Đánh Giá Hoạt Động Quản Lý Nhà Nước Về Du Lịch Biển

Trong những năm qua, du lịch biển Quảng Trị đã đạt được nhiều kết quả đáng khích lệ, lượng khách du lịch tăng, nhiều dự án đầu tư được triển khai. Tuy nhiên, hệ thống văn bản, cơ chế chính sách còn chưa đồng bộ, cơ sở vật chất phục vụ du lịch biển còn thiếu, sản phẩm du lịch còn nghèo nàn và đơn điệu, chất lượng phục vụ chưa cao. Một số yếu tố đã xuất hiện có ảnh hưởng đến sự phát triển bền vững của du lịch biển Quảng Trị và qua đó tác động đến việc thực hiện quy hoạch phát triển du lịch tỉnh Quảng Trị chưa đạt được những mục tiêu đã đề ra.

IV. Giải Pháp Nâng Cao Hiệu Quả Quản Lý Du Lịch Biển

Dựa trên phân tích thực trạng, chương này đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về du lịch biển từ thực tiễn tỉnh Quảng Trị. Các giải pháp tập trung vào hoàn thiện thể chế chính sách, tăng cường đầu tư cơ sở hạ tầng, phát triển sản phẩm du lịch đa dạng và chất lượng cao, nâng cao năng lực quản lý và xúc tiến quảng bá. Sự tham gia của cộng đồng và hợp tác giữa các bên liên quan cũng được nhấn mạnh. Các giải pháp này nhằm mục tiêu phát triển du lịch biển Quảng Trị bền vững, hiệu quả và cạnh tranh.

4.1. Quan Điểm Nâng Cao Hiệu Quả Quản Lý Du Lịch Biển

Nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về du lịch biển cần dựa trên quan điểm phát triển bền vững, bảo tồn tài nguyên môi trường, và đảm bảo lợi ích hài hòa giữa các bên liên quan. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cấp, các ngành, và sự tham gia tích cực của cộng đồng. Quản lý nhà nước cần tạo môi trường thuận lợi cho doanh nghiệp du lịch phát triển, đồng thời kiểm soát chặt chẽ các hoạt động gây ảnh hưởng tiêu cực đến môi trường và xã hội. Phát triển du lịch biển cần gắn với bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống của địa phương.

4.2. Giải Pháp Cụ Thể Phát Triển Du Lịch Bền Vững

Các giải pháp cụ thể bao gồm hoàn thiện hệ thống pháp luật về du lịch biển, tăng cường đầu tư cơ sở hạ tầng, phát triển sản phẩm du lịch đa dạng và chất lượng cao, nâng cao năng lực quản lý và xúc tiến quảng bá. Cần có chính sách ưu đãi để thu hút đầu tư vào lĩnh vực du lịch biển, đồng thời khuyến khích các doanh nghiệp áp dụng công nghệ tiên tiến và thân thiện với môi trường. Tăng cường đào tạo nguồn nhân lực du lịch, nâng cao chất lượng dịch vụ và ý thức bảo vệ môi trường cho cộng đồng. Xây dựng các chương trình du lịch cộng đồng, tạo cơ hội cho người dân địa phương tham gia và hưởng lợi từ hoạt động du lịch.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ PHÁP LUẬT CỦA QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ DU LỊCH BIỂN 1. Khái niệm, đặc điểm, vai trò của quản lý nhà nước về du lịch biển 1. Khái niệm quản lý nhà nước về du lịch biển 1. Khái niệm quản lý nhà nước Quản lý Nhà nước là sự tác động có tổ chức và điều chỉnh bằng quyền lực Nhà nước đối với các quá trình xã hội và hành vi hoạt động của con người, duy trì và phát triển các mối quan hệ xã hội và trật tự pháp luật nhằm thực hiện những chức năng và nhiệm vụ của Nhà nước trong công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội và bảo vệ tổ quốc xã hội chủ nghĩa [33, tr 170].

Như vậy, quản lý Nhà nước là hoạt động mang tính chất quyền lực Nhà nước, được sử dụng quyền lực Nhà nước để điều chỉnh các quan hệ xã hội. Quản lý Nhà nước bao gồm toàn bộ các hoạt động từ ban hành các văn bản luật, các văn bản dưới luật đến việc chỉ đạo trực tiếp hoạt động của đối tượng bị quản lý và vấn đề tư pháp đối với đối tượng quản lý cần thiết của Nhà nước. Hoạt động quản lý nhà nước chủ yếu và trước hết được thực hiện bởi tất cả các cơ quan nhà nước, song có thể các tổ chức chính trị - xã hội, đoàn thể quần chúng và nhân dân trực tiếp thực hiện nếu được Nhà nước uỷ quyền, trao quyền thực hiện chức năng của Nhà nước theo quy định của pháp luật. Khái niệm về du lịch biển Từ xa xưa trong lịch sử nhân loại, du lịch đã được ghi nhận như một sở thích, một hoạt động nghỉ ngơi tích cực của con người.

Ngày nay du lịch trở thành một nhu cầu không thể thiếu được trong đời sống văn hóa xã hội của nhân dân các nước. Khái niệm về du lịch có nhiều cách hiểu do được tiếp cận 8 bằng nhiều góc độ khác nhau: Theo Tổ chức Du lịch Thế giới (World Tourist Organization)- một tổ chức thuộc Liên Hiệp Quốc “Du lịch bao gồm tất cả mọi hoạt động của những người du hành, tạm trú, trong mục đích tham quan, khám phá và tìm hiểu, trải nghiệm hoặc trong mục đích nghỉ ngơi, giải trí, thư giãn; cũng như mục đích hành nghề và những mục đích khác nữa, trong thời gian liên tục nhưng không quá một năm, ở bên ngoài môi trường sống định cư; nhưng loại trừ các du hành mà có mục đích chính là kiếm tiền”. Du lịch cũng là một dạng nghỉ ngơi năng động trong môi trường sống khác hẳn nơi định cư. Du lịch được xem như là một chuyến đi của con người, với nhiều mục đích cụ thể riêng biệt đến một nơi khác mà không phải để định cư và có sự trở về sau chuyến đi.

Thuật ngữ này được đưa vào hệ ngữ La tinh thành Turnur và sau đó thành Tour trong tiếng Pháp với nghĩa là đi vòng quanh, cuộc dạo chơi. Theo Robert Langquar (1980), từ Tourism (du lịch) lần đầu tiên được sử dụng trong tiếng Anh vào khoảng năm 1800 và được quốc tế hoá, nhiều nước đã sử dụng trực tiếp mà không dịch nghĩa. Trong tiếng Việt, thuật ngữ du lịch là một từ gốc Hán - Việt, tạm hiểu là đi chơi, trải nghiệm. Ngày nay, du lịch đã trở thành một hiện tượng kinh tế - xã hội phổ biến ở mọi quốc gia.

Theo Luật Du lịch Việt Nam năm 2017 đã nêu khái niệm du lịch như sau: “Du lịch là các hoạt động có liên quan đến chuyến đi của con người ngoài nơi cư trú thường xuyên trong thời gian không quá 01 năm liên tục nhằm đáp ứng nhu cầu tham quan, nghỉ dưỡng, giải trí, tìm hiểu, khám phá tài nguyên du lịch hoặc kết hợp với mục đích hợp pháp khác”. Biển là tài nguyên tự nhiên thuộc tài nguyên du lịch. Con người có thể 9 tận dụng những vốn quý của tự nhiên để cải thiện và nâng cao cuộc sống cho mình. Du khách đến biển sẽ được đáp ứng tốt nhất nhu cầu thông qua sức mạnh sáng tạo nhân văn của con người để phục vụ con người.

Du lịch biển hình thành và phát triển dựa vào tiềm năng của biển và những yếu tố khác do chính con người làm nên. Theo luật Du lịch thì Du lịch biển là một loại hình dịch vụ du lịch sinh thái của ngành du lịch, là hoạt động liên quan đến chuyến đi của con người nhằm tận hưởng khí hậu mát mẻ, dễ chịu của cảnh quan biển, ngoài ra còn đáp ứng được nhu cầu giải trí, thể thao, nghỉ dưỡng và tham quan du lịch nơi con người đến hưởng thụ ở biển. Du lịch biển là ngành dịch vụ tổng hợp, cùng với du lịch có chung mục đích là phục vụ nhu cầu của du khách, hoạt động kinh doanh với mục đích là thu lợi nhuận. Khái niệm quản lý nhà nước về du lịch biển Du lịch là ngành kinh doanh tổng hợp và phổ biến.

Nó liên quan và tác động trực tiếp, gián tiếp đến những ngành, nghề khác nhau. Du lịch biển là một loại hình kinh doanh du lịch phổ biến ngày nay. Những sản phẩm du lịch mang lại hỗ trợ cho du lịch biển phát triển và ngược lại, những sản phẩm du lịch biển đóng góp to lớn cho sự phát triển toàn ngành du lịch. Vì vậy, việc tăng cường QLNN đối với du lịch là một đòi hỏi tất yếu khách quan.

Hoạt động quản lý nhà nước do các cơ quan nhà nước từ trung ương đến địa phương tiến hành. Trên cơ sở đó, QLNN đối với du lịch biển không chỉ là sự quản lý chung của nhà nước về du lịch mà còn là sự quản lý mang nét đặc trưng riêng của loại hình dịch vụ này. Nói đến QLNN về du lịch là nói đến cơ chế quản lý. Trong cơ chế đó, phải đảm bảo hệ thống các công cụ quản lý phát huy được vai trò của mình trong cơ chế kinh tế thị trường định hướng xã hội, đồng thời đảm bảo cho các hoạt động du lịch vừa hoạt động hiệu quả, vừa tuân thủ các quy định, yêu cầu của quy luật kinh tế.

Yêu cầu đặt ra đối với công tác QLNN là phải đảm bảo 10 môi trường thông thoáng, ổn định, định hướng hỗ trợ, thúc đẩy các hoạt động du lịch phát triển nhưng có trật tự nhằm giải quyết hài hòa các lợi ích. Thực hiện kiểm tra, giám sát hoạt động du lịch đảm bảo phát triển du lịch bền vững, phát triển một cách trật tự, ổn định, kỹ cương và uốn nắn những hiện tượng, hành vi vi phạm pháp luật. Từ đó có thể hiểu: Quản lý nhà nước về du lịch biển là sự tác động có tổ chức và bằng quyền lực nhà nước đối với hoạt động của nhà kinh doanh du lịch biển, du khách và các chủ thể khác liên quan nhằm đảm bảo tài nguyên biển được bảo tồn, du lịch biển phát triển theo đúng định hướng, chiến lược, tạo nên sự phát triển bền vững và có hiệu quả trong toàn ngành du lịch và trong nền kinh tế - xã hội của đất nước 1. Đặc điểm của quản lý nhà nước về du lịch biển Thứ nhất, quản lý Nhà nước về du lịch biển là hoạt động mang tính tổ chức và điều chỉnh.

Tính tổ chức và điều chỉnh được thể hiện ở việc các cơ quản quản lý nhà nước về du lịch biển ban hành các văn bản quy phạm pháp luật để hướng các đối tượng quản lý là du lịch biển phát triển và theo một thể thống nhất. Việc phát triển du lịch biển phải nằm trong khuôn khổ của pháp luật để buộc hoạt động của nhà kinh doanh du lịch biển, du khách và các chủ thể khác liên quan phải thực hiện theo quy luật xã hội khách quan nhằm đạt được sự cân bằng trong xã hội. Thứ hai, quản lý Nhà nước về du lịch biển phải mang tính khoa học, tính kế hoạch. Du lịch biển, đảo được xây dựng và phát triển trên cơ sở khai thác tài nguyên du lịch tự nhiên là ven biển, nước biển, cát biển,.

và các hòn đảo tự nhiên trên cơ sở khai thác và phát triển cùng với du lịch nhân văn. Hoạt động du lịch biển thường gắn với các hoạt động nghỉ mát, tắm biển, an dưỡng cũng 11 như các dịch vu giải trí, thể dục thể thao đi kèm.đòi hỏi Nhà nước phải tổ chức các hoạt động quản lý, phải có một chương trình nhất quán, cụ thể. Một bất lợi của du lịch biển đảo là cải tạo hạ tầng khó, và thường rất tốn kém so với các ngành du lịch khác. Ví dụ như cải tạo các bãi biển, bảo tồn và nuôi trồng các khu san hô.

đòi hỏi phải có kỹ thuật cao, và chi phí rất lớn. Bên cạnh đó Du lịch biển chịu sự tác động mạnh đến sự biến động của tự nhiên và khí hậu, nên việc quản lý nhà nước về du lịch biển đòi hỏi cơ quan quản lý phải có các chính sách cụ thể theo những kế hoạch được vạch ra từ trước trên cơ sở nghiên cứu một cách khoa học và có kế hoạch. Thứ ba, quản lý Nhà nước là những tác động mang tính liên tục, và ổn định. Du lịch biển là một ngành dễ bị chịu tác động của các yếu tố trong môi trường bao gồm kinh tế, chính trị, xã hội, luật pháp.

Du lịch biển chỉ có thể phát triển trong một môi trường có tính ổn định về mặt chính trị, quốc phòng. Sự đảm bảo vững chắc của an ninh và quốc phòng tạo môi trường ổn định cho đất nước và khách tham quan. Từ đây, có thể thấy, du lịch biển là một ngành chịu ảnh hưởng khá nhiều các yếu tố từ an ninh, quốc phòng đến các nhân tố xã hội. Cùng với sự vận động biến đổi của các yếu tố đó, hoạt động quản lý nhà nước về du lịch biển phải diễn ra thường xuyên, liên tục, không bị gián đoạn.

Các quyết định của Nhà nước phải có tính ổn định, không được thay đổi quá nhanh. Việc ổn định của các quyết định của Nhà nước giúp cho các cơ quan quản lý có điều kiện kiện toàn hoạt động của mình và hệ thống hành vi xã hội được ổn định. Vai trò của quản lý nhà nước về du lịch biển Thứ nhất, hoạt động QLNN về du lịch biển nhằm góp phần phát huy tối đa tiềm năng, lợi thế của mỗi địa phương, đảm bảo việc phát triển du lịch biển 12 đi đúng hướng,; hạn chế những mặt tiêu cực trong việc phát triển du lịch biển mang lại như tình trạng ô nhiễm môi trường, phức tạp trong an ninh trật tự,.