Luận văn thạc sĩ quản lý nhà nước đối với đầu tư xây dựng cơ bản bằng ngân sách nhà nước trên địa bàn huyện lắk tỉnh đắk lắk

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu quản lý nhà nước đối với đầu tư xây dựng cơ bản bằng ngân sách nhà nước trên địa bàn huyện lắk tỉnh, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất

• Tác giả: Tạ Công Sơn
• Người hướng dẫn: TS. Lương Minh Việt
• Trường học: Học viện Hành chính Quốc gia
• Chuyên ngành: Quản lý kinh tế
• Đề tài: Quản Lý Nhà Nước Đầu Tư Xây Dựng Cơ Bản Bằng Ngân Sách Tại Huyện Lắk, Đắk Lắk
• Loại tài liệu: thesis
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Đắk Lắk

Tóm tắt

I. Cơ sở lý luận và thực tiễn về quản lý nhà nước đối với đầu tư xây dựng cơ bản bằng nguồn vốn nhà nước

Chương này tập trung vào việc phân tích các khái niệm cơ bản liên quan đến quản lý nhà nước và đầu tư xây dựng cơ bản. Đầu tư xây dựng cơ bản là hoạt động thiết yếu trong việc phát triển hạ tầng và kinh tế địa phương. Việc quản lý nhà nước đối với đầu tư xây dựng từ ngân sách là một yếu tố quyết định đến hiệu quả sử dụng nguồn lực. Các chính sách đầu tư cần được xây dựng dựa trên cơ sở lý luận vững chắc và thực tiễn địa phương. Đặc biệt, huyện Lắk, tỉnh Đắk Lắk, với những đặc thù riêng về điều kiện tự nhiên và kinh tế - xã hội, cần có những giải pháp phù hợp để nâng cao hiệu quả quản lý.

1.1. Những vấn đề lý luận về đầu tư xây dựng cơ bản bằng nguồn vốn nhà nước

Đầu tư xây dựng cơ bản từ ngân sách nhà nước đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển hạ tầng. Theo Luật Đầu tư, đầu tư được hiểu là việc sử dụng nguồn lực hiện tại để tạo ra tài sản trong tương lai. Đầu tư phát triển không chỉ tạo ra tài sản mới mà còn nâng cao năng lực sản xuất và cải thiện đời sống xã hội. Việc quản lý nhà nước đối với đầu tư xây dựng cần được thực hiện một cách chặt chẽ để đảm bảo hiệu quả và tránh lãng phí. Các chính sách cần được xây dựng dựa trên các nguyên tắc cơ bản của quản lý tài chính và đánh giá hiệu quả đầu tư.

1.2. Kinh nghiệm quản lý nhà nước đối với đầu tư xây dựng cơ bản tại một số địa phương

Nghiên cứu kinh nghiệm từ các địa phương khác cho thấy rằng việc quản lý dự án và đầu tư xây dựng cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cấp chính quyền. Các địa phương thành công trong quản lý nhà nước thường có hệ thống giám sát và đánh giá hiệu quả đầu tư rõ ràng. Huyện Lắk có thể học hỏi từ những mô hình này để cải thiện quản lý tài chính và nâng cao hiệu quả đầu tư. Việc áp dụng các công nghệ mới trong quản lý dự án cũng là một yếu tố quan trọng giúp nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn vốn nhà nước.

II. Thực trạng quản lý nhà nước đối với đầu tư xây dựng cơ bản bằng nguồn vốn nhà nước ở huyện Lắk tỉnh Đắk Lắk

Chương này phân tích thực trạng quản lý nhà nước đối với đầu tư xây dựng tại huyện Lắk. Tình hình kinh tế - xã hội của huyện có ảnh hưởng lớn đến hiệu quả quản lý. Huyện Lắk hiện đang đối mặt với nhiều thách thức trong việc sử dụng ngân sách cho đầu tư xây dựng. Các dự án thường gặp khó khăn trong việc phê duyệt và thực hiện, dẫn đến tình trạng chậm tiến độ và lãng phí nguồn lực. Việc đánh giá hiệu quả đầu tư cần được thực hiện thường xuyên để kịp thời điều chỉnh các chính sách và giải pháp phù hợp.

2.1. Điều kiện tự nhiên kinh tế xã hội huyện Lắk

Huyện Lắk có điều kiện tự nhiên đa dạng nhưng cũng gặp nhiều khó khăn trong phát triển kinh tế. Mặc dù có tiềm năng về nông nghiệp và du lịch, nhưng thu ngân sách hàng năm của huyện vẫn còn thấp. Điều này ảnh hưởng đến khả năng đầu tư xây dựng và phát triển hạ tầng. Việc quản lý nhà nước cần chú trọng đến việc phát huy các lợi thế sẵn có và khắc phục những hạn chế trong quản lý tài chính.

2.2. Thực trạng hoạt động đầu tư xây dựng cơ bản bằng nguồn vốn nhà nước

Hoạt động đầu tư xây dựng tại huyện Lắk hiện nay còn nhiều bất cập. Nhiều dự án không đạt yêu cầu về chất lượng và tiến độ. Việc quản lý dự án còn thiếu chặt chẽ, dẫn đến tình trạng thất thoát và lãng phí. Cần có các giải pháp cụ thể để nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước đối với đầu tư xây dựng. Việc áp dụng các công nghệ thông tin trong quản lý dự án có thể giúp cải thiện tình hình này.

III. Phương hướng và giải pháp hoàn thiện quản lý nhà nước đối với đầu tư xây dựng cơ bản bằng ngân sách nhà nước trên địa bàn huyện Lắk tỉnh Đắk Lắk

Chương này đề xuất các phương hướng và giải pháp nhằm hoàn thiện quản lý nhà nước đối với đầu tư xây dựng tại huyện Lắk. Cần xây dựng một hệ thống quy hoạch và kế hoạch đầu tư rõ ràng, đồng thời tăng cường công tác giám sát và đánh giá hiệu quả đầu tư. Việc đào tạo nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ quản lý cũng là một yếu tố quan trọng để nâng cao hiệu quả quản lý tài chính và đầu tư.

3.1. Mục tiêu chỉ tiêu phát triển kinh tế xã hội huyện Lắk đến năm 2025

Mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội huyện Lắk đến năm 2025 cần được xác định rõ ràng. Các chỉ tiêu cụ thể về đầu tư xây dựng và phát triển hạ tầng cần được đưa ra để làm căn cứ cho việc quản lý nhà nước. Việc xác định các mục tiêu này sẽ giúp huyện Lắk có định hướng rõ ràng trong việc sử dụng ngân sách và đầu tư.

3.2. Giải pháp tiếp tục hoàn thiện quản lý nhà nước đối với đầu tư xây dựng cơ bản

Để hoàn thiện quản lý nhà nước đối với đầu tư xây dựng, huyện Lắk cần thực hiện đồng bộ các giải pháp. Cần tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra và giám sát các dự án đầu tư. Đồng thời, cần có các chính sách khuyến khích đầu tư từ các nguồn lực khác nhau. Việc xây dựng một hệ thống thông tin quản lý dự án cũng sẽ giúp nâng cao hiệu quả quản lý tài chính và đầu tư.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn về quản lý nhà nước đối với đầu tư xây dựng cơ bản bằng vốn nhà nước Chương 2: Thực trạng quản lý nhà nước đối với đầu tư xây dựng cơ bản bằng vốn nhà nước ở huyện Lắk, tỉnh Đắk Lắk Chương 3: Phương hướng và giải pháp hoàn thiện QLNN đối với đầu tư xây dựng cơ bản bằng vốn nhà nước trên địa bàn huyện Lắk, tỉnh Đắk Lắk 8 CHƢƠNG 1 CƠ SỞ KHOA HỌC VỀ QUẢN LÝ NHÀ NƢỚC ĐỐI VỚI ĐẦU TƢ XÂY DỰNG CƠ BẢN BẰNG NGÂN SÁCH NHÀ NƢỚC 1. Những vấn đề lý luận về đầu tƣ xây dựng cơ bản từ nguồn vốn nhà nƣớc 1. Khái niệm đầu tư xây dựng cơ bản 1. Khái niệm đầu tư và đầu tư phát triển Đầu tư nói chung là việc sử dụng các nguồn lực ở hiện tại để tiến hành các hoạt động nào đó nhằm thu về các kết quả nhất định trong tương lai.

Nguồn lực có thể là tiền, tài nguyên thiên nhiên, sức lao động và trí tuệ. Những kết quả của đầu tư có thể là sự tăng thêm các tài sản tài chính, tài sản vật chất, tài sản trí tuệ và nguồn nhân lực. Đầu tư là hoạt động kinh tế rất phổ biến và có tính chất liên ngành. Có nhiều khái niệm khác nhau về đầu tư nhưng suy cho cùng có thể hiểu đầu tư trên hai góc độ khác nhau: Theo nghĩa rộng: Đầu tư là sự hi sinh nguồn lực ở hiện tại để tiến hành các hoạt động nào đó nhằm thu về cho người đầu tư các kết quả nhất định trong tương lai lớn hơn các nguồn lực (tài lực, vật lực, nhân lực, trí lực.) đã bỏ ra để đạt được các kết quả đó.

Kết quả đó có thể là sự tăng thêm các tài sản tài chính (tiền vốn), tài sản vật chất (nhà máy, đường sá, các của cải vật chất khác) và gia tăng năng suất lao động trong nền sản xuất xã hội. Theo nghĩa hẹp: Đầu tư chỉ bao gồm các hoạt động sử dụng các nguồn lực 9 hiện tại, nhằm đem lại cho nền kinh tế xã hội những kết quả trong tương lai lớn hơn các nguồn lực đã bỏ ra để đạt được kết quả đó. Theo Luật Đầu tư số 67/2014/QH13 ngày 26/11/2014 của Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, tại Điều 3, đầu tư được hiểu: “Đầu tư là việc nhà đầu tư bỏ vốn bằng các loại tài sản hữu hình hoặc vô hình để hình thành tài sản tiến hành các hoạt động đầu tư". Còn theo Điều 3 Luật Đầu tư mới nhất Luật số 61/2020/QH14 ngày 17/6/2020 bắt đầu có hiệu lực từ 1/1/2021, không có khái niệm đầu tư mà chỉ có khái niệm đầu tư kinh doanh: “Đầu tư kinh doanh là việc nhà đầu tư bỏ vốn đầu tư để thực hiện hoạt động kinh doanh”.

Trong đó vốn đầu tư được định nghĩa theo luật này như sau: “Vốn đầu tư là tiền và tài sản khác theo quy định của pháp luật về dân sự và điều ước quốc tế mà nước CHXHCN Việt Nam là thành viên để thực hiện hoạt động đầu tư kinh doanh”. Như vậy, xét theo bản chất có thể phân chia hoạt động đầu tư trong nền kinh tế ra thành 3 loại: - Đầu tư tài chính (là hình thức đầu tư mang lại lợi nhuận trực tiếp cho người bỏ tiền ra để cho vay hoặc mua bán các chứng chỉ có giá mà không tạo ra tài sản mới cho nền kinh tế); - Đầu tư thương mại (đây là hình thức mà nhà đầu tư bỏ tiền ra để mua hàng hoá và sau đó bán với giá cao nhằm thu lợi nhuận do chênh lệch giá khi mua và khi bán); - Đầu tư tài sản vật chất và sức lao động (còn gọi là đầu tư phát triển). Khác với hai hình thức trên, đầu tư phát triển tạo ra tài sản mới cho nền kinh tế, nâng cao năng lực sản xuất kinh doanh, góp phần tích cực tạo việc làm, nâng cao 10 đời sống của mọi thành viên trong xã hội. Hoạt động đầu tư phát triển bao gồm 3 yếu cơ bản: + Đầu tư phát triển là một chuỗi các hoạt động chi tiêu, hao phí các nguồn lực: nguồn lực tài chính, nguồn lực vật chất ( đất đai, máy móc thiết bị, nguyên nhiên vật liệu.), nguồn lực lao động và trí tuệ.

+ Phương thức tiến hành các hoạt động đầu tư: xây dựng mới, sửa chữa nhà cửa và cấu trúc hạ tầng, mua sắm trang thiết bị và lắp đặt chúng trên nền bệ, bồi dưỡng đào tạo nguồn nhân lực, thực hiện chi phí thường xuyên gắn liền với hoạt động của các tài sản này. + Kết quả đầu tư, lợi ích đầu tư: Hoạt động đầu tư mang lại lợi ích cho chủ đầu tư nói riêng (doanh thu, lợi nhuận.) và đem lại lợi ích cho nền kinh tế- xã hội nói chung. Đầu tư được tiến hành trong hiện tại và kết quả của nó được thu về trong tương lai. Như vậy, đầu tư phát triển là những hoạt động sử dụng các nguồn lực ở hiện tại để trực tiếp làm tăng các tài sản vật chất, nguồn nhân lực và tài sản trí tuệ, hoặc duy trì sự hoạt động của các tài sản và nguồn nhân lực sẵn có.

Đầu tư phát triển là hoạt động đầu tư nhằm duy trì và tạo ra năng lực mới trong sản xuất kinh doanh dịch vụ và sinh hoạt đời sống của xã hội. Đây là hình thức đầu tư trực tiếp tạo ra tài sản mới cho nền kinh tế, đơn vị sản xuất và cung ứng dịch vụ. Hình thức đầu tư này đóng vai trò rất quan trọng đối với tăng trưởng và phát triển của nền kinh tế tại mỗi quốc gia. Nói cách khác, đầu tư phát triển chính là việc chỉ dùng vốn trong hiện tại để tiến hành các hoạt động nhằm làm tăng thêm hoặc tạo ra những tài sản vật chất (nhà xưởng, thiết bị) tài sản trí tuệ (tri thức, kĩ năng…) gia tăng năng lực sản xuất, tạo thêm việc làm và vì mục tiêu phát triển.

11 Xét về bản chất chính là đầu tư tài sản vật chất và sức lao động trong đó người có tiền bỏ tiền ra để tiến hành các hoạt động nhằm tăng thêm hoặc tạo ra tài sản mới cho mình đồng thời cho cả nền kinh tế, từ đó làm tăng tiềm lực sản xuất kinh doanh và mọi hoạt động sản xuất khác, là điều kiện chủ yếu tạo việc làm, nâng cao đời sống của mọi người dân trong xã hội. Đó chính là việc bỏ tiền ra để xây dựng, sửa chữa nhà cửa và kết cấu hạ tầng, mua sắm trang thiết bị và lắp đặt chúng trên nền bệ, bồi dưỡng đào tạo nguồn nhân lực, thực hiện các chi phí thường xuyên gắn liền với sự hoạt động của các tài sản này nhằm duy trì hoặc tăng thêm tiềm lực hoạt động của các cơ sở đang tồn tại, bổ sung tài sản và tăng thêm tiềm lực của mọi lĩnh vực hoạt động kinh tế – xã hội của đất nước. Khái niệm đầu tư xây dựng cơ bản Đầu tư xây dựng có thể hiểu là các hoạt động nhằm tạo ra các tài sản cố định để có một năng lực sản xuất và phục vụ nhất định liên quan đến các hoạt động khảo sát, thiết kế, xây lắp. Đầu tư xây dựng trong nền kinh tế quốc dân được tiến hành thông qua nhiều hình thức như xây dựng mới, cải tạo, mở rộng, hiện đại hoá hay khôi phục tài sản cố định.

Đầu tư xây dựng là hoạt động phức tạp, được thực hiện thông qua các dự án đầu tư, và sản phẩm của đầu tư xây dựng chính là các công trình xây dựng. Đầu tư xây dựng cơ bản (XDCB) là hoạt động đầu tư nhằm tạo ra các công trình xây dựng theo mục đích của người đầu tư, là lĩnh vực sản xuất vật chất tạo ra các tài sản cố định (TSCĐ) và tạo ra cơ sở vật chất kỹ thuật cho xã hội. Đầu tư XDCB là một hoạt động kinh tế. Đặc điểm của đầu tư xây dựng cơ bản 12 Sản phẩm của đầu tư XDCB là những công trình xây dựng như nhà máy, công trình công cộng, nhà ở, cầu cống, sân bay, cảng biển,.

thường là gắn liền với đất đai. Vì thế, nên trước khi đầu tư các công trình phải được quy hoạch cụ thể, khi thi công xây lắp thường gặp phải khó khăn trong đền bù giải toả giải phóng mặt bằng, khi đã hoàn thành công trình thì sản phẩm đầu tư khó di chuyển đi nơi khác. Sản phẩm của đầu tư XDCB là những TSCĐ, có chức năng tạo ra các sản phẩm và dịch vụ khác cho xã hội, thường có vốn đầu tư lớn, do nhiều người, thậm chí do nhiều cơ quan đơn vị khác nhau cùng tạo ra. Sản phẩm đầu tư XDCB mang tính đặc biệt và tổng hợp, sản xuất không theo một dây chuyền sản xuất hàng loạt, mà có tính cá biệt.

Mỗi công trình đều có điểm riêng có nhất định. Ngay trong một công trình, thiết kế, kiểu cách, kết cấu các cấu phần cũng không hoàn toàn giống nhau. Với những công trình công nghệ cao, có vòng đời thay đổi công nghệ ngắn như các công trình thuộc lĩnh vực bưu chính viễn thông, công nghệ thông tin, điện tử,. thì việc thay đổi công nghệ, kiểu dáng, hình thức, công năng luôn luôn xảy ra.

Giá thành của sản phẩm XDCB rất phức tạp và thường xuyên thay đổi theo từng giai đoạn. Sản phẩm đầu tư XDCB không chỉ mang ý nghĩa kinh tế kỹ thuật mà còn mang tính nghệ thuật, chịu nhiều ảnh hưởng của nhân tố thượng tầng kiến trúc, mang màu sắc truyền thống dân tộc, thói quen, tập quán sinh hoạt,.Sản phẩm đầu tư XDCB phản ánh trình độ kinh tế, trình độ khoa học kỹ thuật và trình độ văn hoá nghệ thuật của từng giai đoạn lịch sử nhất định của một đất nước. 13 Quá trình thực hiện đầu tư XDCB thiếu tính chất ổn định, luôn bị biến động thể hiện trên các mặt sau: Rất nhiều trường hợp thiết kế phải thay đổi trong quá trình thực hiện do yêu cầu của chủ đầu tư; do địa điểm xây dựng các công trình luôn luôn thay đổi đối với các nhà thầu thi công xây lắp nên phương pháp tổ chức sản xuất và biện pháp kỹ thuật cũng luôn thay đổi cho phù hợp với mỗi nơi. Trong XDCB, sản phẩm luôn đứng im gắn liền với đất.

Con người, máy móc luôn di chuyển làm cho máy móc chóng hỏng, sản xuất dễ bị gián đoạn, làm tăng chi phí do phải xây dựng nhiều công trình tạm. Vật liệu xây dựng số lượng nhiều, trọng lượng lớn, nhất là phần thô nên nhu cầu vận chuyển lớn, chi phí vận chuyển cao không trực tiếp tạo thêm giá trị cho sản phẩm.