Chương I: Cơ sở lý luận về quản lý nhà nước đối với doanh nghiệp nhỏ. và vừa Chương 2: Thực trạng quản lý nhà nước đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa trên địa bàn tỉnh Quảng Nam thời gian qua Chương 3: Giải pháp hoàn thiện quản lý nhà nước đối với doanh nghiệp. nhỏ và vừa trên địa bàn tỉnh Quảng Nam thời gian tới. 10 CHUONG 1 CƠ SỞ LÝ L VE QUAN LY NHA NUOC DOI VOI DOANH NGHIEP NHO VA VUA 1.
DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA, QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐÓI VỚI DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA. Doanh nghiệp nhỏ và vừa a. Khái niệm, phân loại doanh nghiệp nhỏ và vừa * Khái niệm doanh nghiệp nhỏ và vừa Theo Nghị định 39/2018/NĐ-CP ngày 11/3/2018 của Chính phủ định nghĩa: DNNVV là Doanh nghiệp được thành lập, tổ chức và hoạt động theo quy định của pháp luật về doanh nghiệp, được chia thành 3 cấp: Siêu nhỏ, nhỏ, vừa theo số lao động bình quân và tông doanh thu của năm hoặc theo. tổng nguồn vốn.
* Phân loại doanh nghiệp nhỏ và vừa ~ Doanh nghiệp siêu nhỏ trong lĩnh vực thương mại, dịch vụ. ~ Doanh nghiệp nhỏ trong lĩnh vực nông nghiệp, lâm nghiệp, thủy sản và lĩnh vực công nghiệp, xây dựng. ~ Doanh nghiệp vừa trong lĩnh vực nông nghiệp, lâm nghiệp, thủy sản và lĩnh vực công nghiệp, xây dựng. - Doanh nghiệp vừa trong lĩnh vực thương mại, dịch vụ b.
Vai trò của doanh nghiệp nhỏ và vừa ~ Tạo được nhiều công ăn việc làm, tăng thu nhập cho người lao động. và qua đó góp phần thực hiện các mục tiêu quốc gia về phát triển bền ving [16]. - Góp phần chuyên dịch cơ cấu của nên kinh tế theo hướng năng động, và hiệu quả [16]. 11 - Đóng góp vào năng lực sản xuất và tăng trưởng kinh tế của các quốc gia [16].
~ Sự phát triển của DNNVV còn góp phần xây dựng một thể chế kinh tế thị trường hoàn chinh [ 16]. Đặc điỗm của doanh nghiệp nhö và vừa Mỗi doanh nghiệp ở mỗi ngành nghề, lĩnh vực hay ở các quốc gia khác nhau đều có những đặc điểm nỗi bật khác nhau. Tuy nhiên, khi so sánh với các doanh nghiệp quy mô lớn, DNVVN nhìn chung có một số đặc điểm được. xem như những ưu thế, cụ thể như sau: DNVVN được thành lập dễ dàng vì không đòi hỏi nhiều , số lượng, lao động không nhiều, chỉ phí đầu tư cơ sở hạ tầng thấp [8].
Vì vậy, DNVVN thường gặp thuận lợi hơn trong việc thâm nhập thị trường mới, cung cấp các sản phẩm và dịch vụ mới hoặc những mặt hàng có tỷ suất lợi nhuận cao. nhưng đi kèm thường là rủi ro lớn. Đồng thời, DNVVN cũng có nhiều động. cơ để hướng vào các hoạt động kinh doanh mới mang tính rủi ro cao vì với tính chất nhỏ bé về quy mô, DNVVN sẽ khó cạnh tranh với các doanh nghiệp lớn trong các hoạt động kinh doanh thông thường.
Mặc dù cần ít vốn đầu tư để hoạt động nhưng DNVVN vẫn có khả năng trang bị những công nghệ mới và tương đối hiện đại. Nhờ sự phát triển của khoa học công nghệ, đặc biệt là công nghệ thông tin, DNVVN ngày càng có nhiều khả năng ứng dụng mạnh mẽ công nghệ hiện đại vào trong hoạt động của mình, nhờ đó đạt được năng suất lao động cao và cung cấp những sản phẩm và dịch vụ có chất lượng tốt [8]. DNVVN sau khi thành lập xong thường nhanh chóng đi vào sản xuất kinh doanh do việc xây dựng cơ sở hạ tầng cần thiết cho hoạt động diễn ra trong thời gian ngắn, đồng thời không mắt nhiều thời gian thành lập bộ máy quản lý nên hiệu suất hoạt động của DNVVN thường cao hơn so với các doanh nghiệp lớn. 12 Do có bộ máy tổ chức quản lý gọn nhẹ, nên hầu hết DNVVN đều năng.
động hơn, nhạy bén hơn đối với những thay đổi của thị trường. Khi nhu cầu của thị trường thay đổi hay khi gặp khó khăn, nội bộ doanh nghiệp dễ dàng bàn bạc đi đến thống nhất thực hiện điều chỉnh, DNVVN dễ dàng thực hiện thay đổi máy móc thiết bị, chuyển hướng sản xuất kinh doanh các mặt hàng để đáp ứng nhanh chóng những nhu cầu mới của thị trường, vượt qua khó khăn và đạt hiệu quả kinh tế cao trong thời gian ngắn. Trên thực tế, bắt đầu từ những năm 1990, nhiều công ty lớn trong một số lĩnh vực như vận tải, giáo. dục, dịch vụ du lịch.
trên toàn cầu có xu hướng điều chinh và phân chia thành các công ty nhỏ để tăng hiệu quả trong hoạt động kinh doanh [8]. Ngoài ra, nhờ cơ cầu gọn nhẹ, DNVVN có tính chủ động và linh hoạt cao hơn về giá cả, và đây là một trong những ưu thế quan trọng của các DNVVN nhằm đáp. ứng nhu cầu đa dạng của thị trường. DNVVN có khả năng cung cấp các dịch vụ có giá cả thấp, đồng thời đưa ra nhiều mức giá linh hoạt khác nhau, phù hợp với túi tiền và nhu cầu của nhiều đối tượng khách hàng.
Đa số các DNVVN không cần diện tích sản xuất tập trung lớn, do đó có thể đặt trụ sở doanh nghiệp tại nhiều nơi, nhiều địa phương đề thuận tiện cho sản xuất và cung ứng hàng hoá dịch vụ ra thị trường một cách nhanh nhóng, giảm chỉ phí vận chuyển. Khả năng này giúp DNVVN phát huy được lợi thế về giảm đầu tư ban đầu cho cơ sở vật chất, tận dụng được các nguồn lực phân tán, đồng thời cũng tạo ra tính linh hoạt cao trong tô chức sản xuất. Nhìn chung các DNVVN còn nhiều hạn chế trình độ quản lý và phương thức điều hành doanh nghiệp. Phần lớn DNVVN được thành lập trên cơ sở góp vốn của nhiều.
thành viên trong gia đình, bạn bè, đồng nghệp. và người chủ sở hữu thường đồng thời là người quản lý, giám đốc hay quản đốc. Đa số các chủ DNVVN chưa được đào tạo cơ bản, đặc biệt những kiến thức về kinh tế thị trường, về quản trị kinh doanh, họ quản lý bằng kinh nghiệm và thực tiễn là chủ yếu. 13 vậy mức độ chuyên môn trong quản lý thường không cao, đôi khi việc tách bạch giữa các bộ phận không rõ ràng, những người quản lý các bộ phận cũng thường tham gia trực tiếp vào quá trình sản xuất.
Và hệ quả rõ ràng là môi trường làm việc ở các DNVVN chưa phát huy tốt tính tự chủ, sáng tạo của nhân viên. Không ít DNVVN vẫn còn xa lạ với việc xây dựng chiến lược phát triển kinh doanh lâu dài và bền vững với những mục tiêu, sứ mệnh được xác định rõ ràng, cụ thể trong từng giai đoạn, từng điều kiện và hoàn cảnh. DNVVN không có lợi thế về quy mô, đồng thời mỗi DNVVN chỉ chiếm một phần nhỏ trong thị phần của toàn thị trường, hoặc đóng vai trò là những nhà thầu phụ cho các doanh nghiệp lớn, do đó vị thế cạnh tranh thấp và trong nhiều trường hợp thường bị động và phụ thuộc vào chiến lược kinh doanh và định hướng phát triển của các doanh nghiệp lớn. DNVVN nhìn chung thường bị hạn chế hơn so với các doanh nghiệp lớn trong việc thiết lập và mở rộng, quan hệ hợp tác với các đơn vị kinh tế bên ngoài địa phương và trong các mối quan hệ với các cơ quan chính quyền, với các tổ chức tài chính như ngân hàng, và các quỹ, với các đơn vị báo chí.
Nguyên nhân chủ yếu là do quy mô thị trường của các DNVVN thường bó hẹp trong phạm vi địa phương và do han chế về khả năng tài chính dành cho các hoạt động quảng bá của doanh nghiệp. Mặt khác, những khó khăn (thường là do chỉ phí cao) trong việc thu thập thông tin về những người vay trên thị trường tài chính là nguyên nhân khiến những người cho vay thường hạn chế đối với những người đi vay nhất định, thay vì để lãi suất thực hiện đầy đủ chức năng của nó. Việc thiếu thông tin về những khách hàng tiềm năng, tăng lãi suất đã thu hút những người đi vay chấp nhận mạo hiểm tham gia thị trường, giảm lợi nhuận của các bên cho vay. Trong bồi cảnh đó, các doanh nghiệp nhỏ thường là những đối tượng đầu tiên bị hạn chế tiếp cận thị trường tín dụng.
Ở nhiều nước đang phát triển, các cơ quan nhà nước gặp nhiều khó khăn trong việc thực hiện đầy đủ các quy định 14 về kinh doanh và quyền sở hữu, khó cung cấp thông tin đầy đủ về các thị trường, làm gia tăng các chỉ phí giao dịch trên thị trường, và đôi khi cao đến mức không thể chấp nhận được. Trong môi trường đòi hỏi chỉ phí giao dịch cao như vậy, việc mở rộng thị trường cho các doanh nghiệp kinh doanh đơn lẻ thường bị hạn chế do hàng loạt các giao dịch trong kinh doanh có thể bị chỉ phối bởi mối quan hệ thân quen [3]. Trong khi đó, các doanh nghiệp quy mô lớn thường cung cấp những sự thay thế riêng có thể lắp đầy khoảng trồng của cơ cấu thể chế công ở những nền kinh tế này. Các doanh nghiệp lớn tự thiết lập những thoả thuận nhằm bảo vệ quyền sở hữu của mình trước những mối đe doạ từ bên ngoài, chỉ phí nhiều cho việc tiếp cận thông tin và đầu tư bằng nhiều cách khác nhau nhằm thực hiện những giao dịch với bên ngoài.
Trong những trường hợp như vậy, những thoả thuận về thê chế riêng được tạo ra sẽ gắn bó mật thiết với sản xi it va các hoạt động của doanh nghiệp lớn. Các doanh nghiệp lớn thậm chí còn thấy hiệu quả trong việc thực hiện những cơ cấu thể chế tư nhân tại các nước phát triển, nơi những thoả thuận thể chế công, đối với các mục tiêu này đã ở mức cao, và thường bảo vệ tính tự quản của các cơ cấu do họ thiết lập hơn là những cơ cấu công. DNVVN dĩ nhiên cũng có nhu cầu cần có những cơ cấu thể chế riêng, đặc biệt là trong những môi trường chỉ phí giao dịch cao. Tuy nhiên, khả năng của họ trong việc thực hiện những vấn đề này lại hạn chế.
Một trong những nguyên nhân chính là tính hiệu quả về quy mô đối với việc thiết lập các thoả thuận về thể chế riêng. Một doanh nghiệp nhỏ sẽ có tỷ lệ giá trị gia tăng trên mỗi đơn vị doanh số thấp hơn và số lượng các giao dịch thị trường trên mỗi đơn vị doanh số cao hơn so với một doanh nghiệp lớn. Đồng thời, sẽ có những yếu tố chi phí có định nhằm tìm kiếm và đòi hỏi thông tin kinh doanh liên quan đến nhu cầu của doanh nghiệp, và do đó các doanh nghiệp nhỏ sẽ phải chịu gánh nặng chỉ phí nhiều hơn trên mỗi đơn vị doanh số để có được thông tin.