Luận Văn Thạc Sĩ Quản Lý Kinh Tế: Phân Tích Chi Ngân Sách Nhà Nước Tỉnh Thái Nguyên

Luận văn thạc sĩ kinh tế phân tích quản lý kinh tế quản lý chi ngân sách nhà nước tỉnh thái nguyên, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất giải pháp khả thi cho thực tiễn.

• Tác giả: Lê Tuấn Hương
• Người hướng dẫn: PGS.TS Nguyễn Trúc Lê
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội - Trường Đại học Kinh tế
• Chuyên ngành: Quản lý kinh tế
• Đề tài: Quản lý chi ngân sách nhà nước của tỉnh Thái Nguyên
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU, CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ QUẢN LÝ CHI NSNN CẤP TỈNH
• 1.1. Tổng quan tình hình nghiên cứu về quản lý chi NSNN
• 1.2. Cơ sở lý luận về quản lý chi NSNN
• 1.2.1. Khái niệm chi NSNN
• 1.2.2. Vai trò của chi NSNN
• 1.2.3. Nội dung chi NSNN
• 2. CHƯƠNG 2: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ CHI NSNN CỦA TỈNH THÁI NGUYÊN
• 4. CHƯƠNG 4: ĐỊNH HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN QUẢN LÝ CHI NSNN CỦA TỈNH THÁI NGUYÊN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Luận Văn Thạc Sĩ Quản Lý Kinh Tế

Luận văn thạc sĩ này tập trung vào quản lý kinh tế, đặc biệt là chi ngân sách nhà nước tại tỉnh Thái Nguyên. Nghiên cứu nhằm đánh giá hiệu quả quản lý ngân sách, từ đó đề xuất các giải pháp cải thiện. Quản lý kinh tế địa phương là trọng tâm, với mục tiêu tối ưu hóa chi tiêu ngân sách và nâng cao hiệu quả quản lý tài chính công. Luận văn sử dụng các phương pháp nghiên cứu khoa học để phân tích thực trạng và đề xuất giải pháp phù hợp với điều kiện kinh tế - xã hội của Thái Nguyên.

1.1. Quản Lý Chi Ngân Sách Nhà Nước

Quản lý chi ngân sách nhà nước là một phần quan trọng trong quản lý tài chính công. Tại tỉnh Thái Nguyên, việc quản lý này đóng vai trò then chốt trong việc phân bổ nguồn lực tài chính cho các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội. Luận văn phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả quản lý, bao gồm cơ chế phân bổ, quy trình thực hiện và giám sát chi tiêu. Các giải pháp đề xuất nhằm tăng cường tính minh bạch và hiệu quả trong quản lý ngân sách địa phương.

1.2. Kinh Tế Thái Nguyên

Kinh tế Thái Nguyên là một trong những trọng tâm nghiên cứu của luận văn. Tỉnh này có đặc thù về cơ cấu kinh tế, với tỷ trọng lớn từ nông nghiệp và lâm nghiệp. Luận văn đánh giá tác động của chi ngân sách nhà nước đến sự phát triển kinh tế địa phương, đồng thời chỉ ra những thách thức trong việc cân đối ngân sách. Các giải pháp đề xuất tập trung vào việc tối ưu hóa chi tiêu, đặc biệt là trong các lĩnh vực cơ sở hạ tầng và dịch vụ công.

II. Phương Pháp Nghiên Cứu

Luận văn sử dụng các phương pháp nghiên cứu khoa học để phân tích thực trạng và đề xuất giải pháp. Các phương pháp bao gồm thu thập thông tin, xử lý dữ liệu, phân tích thống kê và so sánh. Quản lý ngân sách được đánh giá dựa trên các chỉ tiêu kinh tế - xã hội, từ đó rút ra những bài học kinh nghiệm và đề xuất các giải pháp cải thiện. Phương pháp nghiên cứu được thực hiện một cách hệ thống và khoa học, đảm bảo tính khách quan và chính xác.

2.1. Thu Thập Và Xử Lý Thông Tin

Quá trình thu thập thông tin được thực hiện thông qua các nguồn dữ liệu chính thống từ các cơ quan nhà nước và tổ chức liên quan. Xử lý thông tin bao gồm phân tích dữ liệu, đánh giá hiệu quả chi tiêu và xác định các vấn đề tồn tại. Phương pháp này giúp đưa ra các kết luận chính xác về thực trạng quản lý ngân sách tại Thái Nguyên.

2.2. Phân Tích Và Tổng Hợp

Phân tích và tổng hợp là các bước quan trọng trong quá trình nghiên cứu. Luận văn sử dụng các công cụ phân tích để đánh giá hiệu quả chi tiêu ngân sách, từ đó đề xuất các giải pháp cải thiện. Phương pháp này giúp làm rõ các nguyên nhân gốc rễ của các vấn đề trong quản lý ngân sách và đưa ra các giải pháp khả thi.

III. Thực Trạng Quản Lý Chi Ngân Sách Tại Thái Nguyên

Luận văn phân tích thực trạng quản lý chi ngân sách nhà nước tại tỉnh Thái Nguyên giai đoạn 2016-2018. Các vấn đề chính bao gồm cơ cấu chi tiêu, hiệu quả quản lý và những hạn chế trong quá trình thực hiện. Quản lý tài chính công tại Thái Nguyên được đánh giá dựa trên các chỉ tiêu kinh tế - xã hội, từ đó rút ra những bài học kinh nghiệm và đề xuất các giải pháp cải thiện. Luận văn cũng chỉ ra những thách thức trong việc cân đối ngân sách và đề xuất các giải pháp để tăng cường hiệu quả quản lý.

3.1. Cơ Cấu Chi Tiêu

Cơ cấu chi tiêu của tỉnh Thái Nguyên được phân tích dựa trên các khoản chi thường xuyên và đầu tư phát triển. Luận văn chỉ ra sự mất cân đối trong phân bổ ngân sách, đặc biệt là trong các lĩnh vực cơ sở hạ tầng và dịch vụ công. Các giải pháp đề xuất tập trung vào việc tối ưu hóa cơ cấu chi tiêu, đảm bảo hiệu quả sử dụng ngân sách.

3.2. Hiệu Quả Quản Lý

Hiệu quả quản lý ngân sách được đánh giá dựa trên các chỉ tiêu kinh tế - xã hội. Luận văn chỉ ra những hạn chế trong quá trình thực hiện, bao gồm việc thiếu minh bạch và hiệu quả giám sát. Các giải pháp đề xuất nhằm tăng cường tính minh bạch và hiệu quả trong quản lý ngân sách địa phương.

IV. Định Hướng Và Giải Pháp

Luận văn đề xuất các định hướng và giải pháp để hoàn thiện quản lý chi ngân sách nhà nước tại tỉnh Thái Nguyên. Các giải pháp tập trung vào việc tối ưu hóa cơ cấu chi tiêu, nâng cao hiệu quả quản lý và tăng cường giám sát. Quản lý tài chính công được coi là trọng tâm, với mục tiêu đảm bảo hiệu quả sử dụng ngân sách và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội. Các giải pháp đề xuất được xây dựng dựa trên cơ sở lý luận và thực tiễn, đảm bảo tính khả thi và hiệu quả.

4.1. Tối Ưu Hóa Cơ Cấu Chi Tiêu

Tối ưu hóa cơ cấu chi tiêu là một trong những giải pháp chính được đề xuất. Luận văn nhấn mạnh việc phân bổ ngân sách hợp lý cho các lĩnh vực ưu tiên, đặc biệt là cơ sở hạ tầng và dịch vụ công. Các giải pháp này nhằm đảm bảo hiệu quả sử dụng ngân sách và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội.

4.2. Nâng Cao Hiệu Quả Quản Lý

Nâng cao hiệu quả quản lý ngân sách là một trong những mục tiêu chính của luận văn. Các giải pháp đề xuất bao gồm tăng cường giám sát, cải thiện quy trình thực hiện và nâng cao tính minh bạch trong quản lý ngân sách. Các giải pháp này nhằm đảm bảo hiệu quả sử dụng ngân sách và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong giai đoạn 2016-2018, tỉnh Thái Nguyên đã chứng kiến sự gia tăng liên tục về quy mô chi ngân sách nhà nước (NSNN), với tổng chi ngân sách tăng từ khoảng 17.502 tỷ đồng năm 2016 lên mức cao hơn trong các năm tiếp theo. Chi NSNN đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì hoạt động bộ máy nhà nước, phát triển kinh tế - xã hội và đảm bảo an sinh xã hội. Tuy nhiên, quản lý chi NSNN tại Thái Nguyên vẫn còn nhiều thách thức, đặc biệt trong việc cân đối giữa chi thường xuyên (CTX) và chi đầu tư phát triển (ĐTPT), cũng như hiệu quả sử dụng nguồn ngân sách.

Mục tiêu nghiên cứu của luận văn là đánh giá thực trạng quản lý chi NSNN của tỉnh Thái Nguyên trong giai đoạn 2016-2018, từ đó đề xuất các giải pháp hoàn thiện công tác quản lý chi NSNN nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng ngân sách, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội bền vững. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào công tác quản lý chi NSNN cấp tỉnh, đặc biệt là chi CTX và chi ĐTPT, với dữ liệu thu thập từ các báo cáo tài chính, quyết toán ngân sách và các văn bản pháp luật liên quan.

Ý nghĩa nghiên cứu được thể hiện qua việc cung cấp cơ sở khoa học cho các nhà quản lý tỉnh Thái Nguyên trong việc điều chỉnh chính sách chi ngân sách, nâng cao tính minh bạch, hiệu quả và kỷ luật tài chính, đồng thời góp phần cải thiện công tác lập dự toán, thực hiện và quyết toán chi NSNN. Qua đó, giúp tỉnh Thái Nguyên phát huy tối đa nguồn lực tài chính, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội trong bối cảnh nguồn thu ngân sách còn hạn chế.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên hai khung lý thuyết chính: lý thuyết quản lý ngân sách nhà nước và mô hình quản lý chi ngân sách cấp tỉnh. Lý thuyết quản lý ngân sách nhà nước nhấn mạnh vai trò của ngân sách như một công cụ điều tiết vĩ mô, phân phối lại nguồn lực tài chính nhằm đảm bảo hoạt động của bộ máy nhà nước và phát triển kinh tế - xã hội. Mô hình quản lý chi ngân sách cấp tỉnh tập trung vào các nguyên tắc quản lý như tính tập trung, kỷ luật tài chính, minh bạch, công khai và cân đối ngân sách.

Các khái niệm chính bao gồm:

• Chi thường xuyên (CTX): Khoản chi đảm bảo hoạt động bình thường của các cơ quan nhà nước và các lĩnh vực sự nghiệp như giáo dục, y tế, văn hóa.
• Chi đầu tư phát triển (ĐTPT): Khoản chi nhằm tăng tài sản xã hội, đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng, phát triển kinh tế địa phương.
• Quản lý chi NSNN cấp tỉnh: Hoạt động xây dựng dự toán, thực hiện, quyết toán và kiểm tra giám sát chi NSNN tại cấp tỉnh, đảm bảo sử dụng ngân sách hiệu quả, đúng mục đích.
• Nguyên tắc quản lý ngân sách: Tập trung thống nhất, kỷ luật tài chính, minh bạch, công khai, cân đối và ổn định tài chính, gắn với chính sách kinh tế trung và dài hạn.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu chính được sử dụng là số liệu thứ cấp từ các báo cáo quyết toán ngân sách tỉnh Thái Nguyên giai đoạn 2016-2018, các văn bản pháp luật liên quan đến quản lý ngân sách nhà nước, cùng các tài liệu nghiên cứu, luận án, báo cáo chuyên ngành.

Phương pháp thu thập thông tin bao gồm tổng hợp, phân tích các số liệu thống kê về chi NSNN, dự toán và thực hiện chi ngân sách. Phương pháp phân tích kết hợp định tính và định lượng được áp dụng để đánh giá thực trạng quản lý chi NSNN, bao gồm:

• Phân tích thống kê: Tính toán tỷ lệ phần trăm, giá trị trung bình, tổng số chi NSNN theo từng năm và từng loại chi.
• Phân tích so sánh: So sánh dự toán và thực hiện chi NSNN qua các năm, so sánh với các địa phương khác để rút ra bài học kinh nghiệm.
• Phân tích tổng hợp: Đánh giá toàn diện các mặt được và chưa được trong công tác quản lý chi NSNN.
• Phân tích nguyên nhân: Xác định các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả quản lý chi NSNN, từ đó đề xuất giải pháp phù hợp.

Cỡ mẫu nghiên cứu là toàn bộ số liệu chi NSNN cấp tỉnh Thái Nguyên trong giai đoạn 2016-2018, được lựa chọn do tính đại diện và tính khả thi trong việc đánh giá thực trạng quản lý chi ngân sách.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tăng trưởng quy mô chi NSNN: Tổng chi ngân sách tỉnh Thái Nguyên tăng liên tục trong giai đoạn 2016-2018, với chi thường xuyên chiếm tỷ trọng lớn, khoảng 78-84% tổng chi NSNN. Chi ĐTPT tăng từ 16% năm 2016 lên 22% năm 2018, tuy nhiên chi ĐTPT thực tế vượt dự toán từ 253% đến 281% qua các năm, cho thấy dự toán chi đầu tư chưa sát với thực tế.

2. Cơ cấu chi chưa tối ưu: Chi thường xuyên tập trung nhiều vào các lĩnh vực giáo dục, y tế, quản lý hành chính và các hoạt động sự nghiệp khác. Chi sự nghiệp giáo dục chiếm khoảng 36-39% tổng chi thường xuyên, chi quản lý hành chính chiếm 16-19%. Chi sự nghiệp khoa học công nghệ chiếm tỷ trọng thấp nhất, dưới 1%, và thường xuyên vượt dự toán.

3. Hiệu quả lập và thực hiện dự toán: Công tác lập dự toán chi NSNN cơ bản tuân thủ quy định pháp luật, nhưng còn tồn tại tình trạng dự toán chi đầu tư phát triển không sát với nhu cầu thực tế, dẫn đến việc điều chỉnh dự toán và vượt chi trong quá trình thực hiện. Tỷ lệ thực hiện chi thường xuyên so với dự toán đạt trên 90% trong hầu hết các lĩnh vực, tuy nhiên chi đầu tư phát triển có sự chênh lệch lớn giữa dự toán và thực tế.

4. Công tác quyết toán và kiểm tra: Quyết toán chi NSNN được thực hiện theo quy định, sử dụng phần mềm quản lý TABMIS giúp nâng cao tính chính xác và minh bạch. Tuy nhiên, công tác kiểm tra, thanh tra chưa được thực hiện thường xuyên mà tập trung vào thời điểm quyết toán, gây quá tải và giảm hiệu quả kiểm tra. Việc đánh giá hiệu quả sử dụng ngân sách còn hạn chế, chủ yếu tập trung vào số liệu chi tiêu mà chưa phân tích sâu về hiệu quả kinh tế - xã hội.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của các hạn chế trên là do công tác lập dự toán chi đầu tư phát triển chưa dự báo chính xác nhu cầu và tiến độ thực hiện các dự án, dẫn đến tình trạng vượt chi và khó khăn trong cân đối ngân sách. So với các địa phương như Gia Lai và Đà Nẵng, Thái Nguyên còn hạn chế trong việc phân bổ ngân sách theo kết quả đầu ra và chưa thực hiện tốt việc giao quyền tự chủ tài chính cho các đơn vị sử dụng ngân sách.

Việc chi thường xuyên chiếm tỷ trọng lớn phản ánh nhu cầu duy trì hoạt động bộ máy nhà nước và các lĩnh vực sự nghiệp xã hội, tuy nhiên cũng đặt ra thách thức trong việc cân đối nguồn lực cho đầu tư phát triển. Công tác kiểm tra, thanh tra chưa thường xuyên và chưa gắn kết chặt chẽ với đánh giá hiệu quả sử dụng ngân sách làm giảm khả năng phát hiện và xử lý kịp thời các sai phạm, gây lãng phí nguồn lực.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ cơ cấu chi NSNN theo loại chi qua các năm, bảng so sánh dự toán và thực hiện chi đầu tư phát triển, cũng như biểu đồ tỷ lệ thực hiện chi thường xuyên theo lĩnh vực để minh họa rõ nét các vấn đề nêu trên.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Hoàn thiện công tác lập dự toán chi NSNN: Áp dụng phương pháp dự toán theo kết quả đầu ra, tăng cường phối hợp giữa các đơn vị liên quan để dự báo chính xác nhu cầu chi đầu tư phát triển. Thời gian thực hiện: từ năm 2024, chủ thể thực hiện là Sở Tài chính phối hợp với các sở, ngành liên quan.

2. Tăng cường kiểm soát và giám sát chi NSNN: Thiết lập quy trình kiểm tra, thanh tra thường xuyên, không chỉ tập trung vào thời điểm quyết toán, nhằm phát hiện sớm các sai phạm và nâng cao hiệu quả sử dụng ngân sách. Thời gian thực hiện: liên tục hàng năm, chủ thể thực hiện là Thanh tra tỉnh, Sở Tài chính và Kho bạc Nhà nước.

3. Nâng cao năng lực quản lý và đào tạo cán bộ: Tổ chức các khóa đào tạo nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ và đạo đức công vụ cho đội ngũ cán bộ quản lý chi NSNN, nhằm nâng cao hiệu quả công tác quản lý. Thời gian thực hiện: từ năm 2024, chủ thể thực hiện là UBND tỉnh phối hợp với các cơ sở đào tạo.

4. Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin: Mở rộng và nâng cấp hệ thống quản lý ngân sách điện tử TABMIS, đảm bảo tính minh bạch, nhanh chóng và chính xác trong công tác lập dự toán, thực hiện và quyết toán chi NSNN. Thời gian thực hiện: giai đoạn 2024-2025, chủ thể thực hiện là Sở Tài chính và Kho bạc Nhà nước.

5. Tăng cường công khai, minh bạch và giám sát của cộng đồng: Công khai dự toán, quyết toán chi NSNN trên các phương tiện truyền thông và tạo điều kiện cho người dân tham gia giám sát, góp phần nâng cao trách nhiệm giải trình của các cơ quan quản lý. Thời gian thực hiện: từ năm 2024, chủ thể thực hiện là UBND tỉnh và các cơ quan truyền thông.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Lãnh đạo và cán bộ quản lý ngân sách tỉnh Thái Nguyên: Giúp hiểu rõ thực trạng, các vấn đề tồn tại và giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý chi NSNN, từ đó áp dụng vào công tác quản lý ngân sách địa phương.

2. Các nhà nghiên cứu và sinh viên chuyên ngành quản lý kinh tế, tài chính công: Cung cấp cơ sở lý luận và thực tiễn về quản lý chi ngân sách cấp tỉnh, làm tài liệu tham khảo cho các nghiên cứu tiếp theo.

3. Cơ quan thanh tra, kiểm toán và kiểm soát tài chính: Hỗ trợ trong việc xây dựng kế hoạch thanh tra, kiểm toán hiệu quả, nâng cao chất lượng giám sát chi NSNN.

4. Các tổ chức xã hội và cộng đồng dân cư: Tăng cường nhận thức về vai trò giám sát ngân sách nhà nước, thúc đẩy sự tham gia của người dân trong quản lý tài chính công.

Câu hỏi thường gặp

1. Quản lý chi ngân sách nhà nước cấp tỉnh là gì?
   Quản lý chi NSNN cấp tỉnh là quá trình xây dựng dự toán, thực hiện, quyết toán và kiểm tra giám sát các khoản chi ngân sách tại cấp tỉnh nhằm đảm bảo sử dụng ngân sách hiệu quả, đúng mục đích và phù hợp với chính sách phát triển kinh tế - xã hội.

2. Tại sao chi thường xuyên chiếm tỷ trọng lớn trong ngân sách tỉnh Thái Nguyên?
   Chi thường xuyên chiếm tỷ trọng lớn do nhu cầu duy trì hoạt động bộ máy nhà nước, các lĩnh vực giáo dục, y tế và các hoạt động sự nghiệp xã hội cần nguồn kinh phí ổn định và liên tục để đảm bảo chất lượng dịch vụ công.

3. Nguyên nhân chính dẫn đến vượt chi đầu tư phát triển là gì?
   Nguyên nhân chủ yếu là do công tác lập dự toán chưa sát với thực tế, thiếu dự báo chính xác tiến độ và nhu cầu vốn của các dự án, dẫn đến việc điều chỉnh và vượt chi trong quá trình thực hiện.

4. Làm thế nào để nâng cao hiệu quả quản lý chi NSNN?
   Cần hoàn thiện công tác lập dự toán theo kết quả đầu ra, tăng cường kiểm tra, thanh tra thường xuyên, nâng cao năng lực cán bộ quản lý, ứng dụng công nghệ thông tin và tăng cường công khai minh bạch, giám sát của cộng đồng.

5. Vai trò của công nghệ thông tin trong quản lý chi NSNN như thế nào?
   Công nghệ thông tin giúp rút ngắn thời gian lập dự toán, theo dõi, thanh toán và quyết toán chi NSNN, nâng cao tính minh bạch, chính xác và hiệu quả quản lý, đồng thời hạn chế tiêu cực trong sử dụng ngân sách.

Kết luận

• Quản lý chi ngân sách nhà nước tỉnh Thái Nguyên giai đoạn 2016-2018 đã đạt được nhiều kết quả tích cực nhưng vẫn còn tồn tại các hạn chế về lập dự toán, cân đối chi đầu tư phát triển và hiệu quả kiểm tra, giám sát.
• Chi thường xuyên chiếm tỷ trọng lớn trong tổng chi ngân sách, trong khi chi đầu tư phát triển có sự chênh lệch lớn giữa dự toán và thực tế.
• Công tác quyết toán được thực hiện theo quy định, tuy nhiên việc đánh giá hiệu quả sử dụng ngân sách còn hạn chế.
• Đề xuất các giải pháp hoàn thiện công tác quản lý chi NSNN bao gồm nâng cao chất lượng lập dự toán, tăng cường kiểm tra, đào tạo cán bộ và ứng dụng công nghệ thông tin.
• Các bước tiếp theo cần triển khai ngay từ năm 2024 nhằm nâng cao hiệu quả quản lý chi NSNN, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội tỉnh Thái Nguyên bền vững.

Hành động ngay hôm nay để nâng cao hiệu quả quản lý chi ngân sách nhà nước tại địa phương bạn!

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU, CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ QUẢN LÝ CHI NSNN CẤP TỈNH 1. Tổng quan tình hình nghiên cứu về quản lý chi NSNN Những nghiên cứu về quản lý chi NSNN được thể hiện qua một số công trình như: - Luận án tiến sỹ kinh tế của Trần Văn Lâm (2011): “Hoàn thiện quản lý chi NSNN nhằm thúc đẩy phát triển kinh tế xã hội trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh”. Trong luận án này đã hệ thống hoá cơ sở lý luận giữa chi NSNN và phát triển KT-XH ở địa phương, làm rõ mục tiêu, nguyên tắc, phương thức quản lý chi NSĐP trong điều kiện kinh tế thị trường. Đã trình bày một cách khái quát thực trạng quản lý chi NS trong mối quan hệ với phát triển KT-XH trên các mặt.

Tác giả luận án phân tích kinh nghiệm cải cách quản lý chi NSNN ở các nước công nghiệp phát triển và rút ra bài học cho Việt Nam, nhất là kinh nghiệm cải cách quản lý NS theo kết quả đầu ra và khuôn khổ NS trung hạn. Đặc biệt, tác giả luận án đã luận chứng khá thuyết phục về các quan điểm hoàn thiện quản lý chi NSĐP, kiến nghị áp dụng 6 nhóm giải pháp hoàn thiện quản lý chi NSĐP phù hợp với điều kiện Việt Nam. Một số giải pháp có ý nghĩa tham khảo cho các địa phương khác như áp dụng quy trình lập dự toán và phân bổ NS trên cơ sở khuôn khổ chi tiêu trung hạn hướng đến kết quả đầu ra; hoàn thiện cơ chế quản lý chi NS theo hướng mở rộng quyền tự chủ cho tổ chức thụ hưởng NS…. - Luận án tiến sĩ kinh tế của Bùi Thị Quỳnh Thơ (2013) : “Hoàn thiện quản lý chi NSNN tỉnh Hà Tĩnh”.

Trên cơ sở các nghiên cứu lý luận về quản lý chi NSNN, kinh nghiệm của một số quốc gia và địa phương của Việt Nam về quản lý chi NSNN như: quy hoạch và quản lý nghiêm theo quy hoạch, bứt phá 5 về cơ sở hạ tầng, đổi đất lấy cơ sở hạ tầng, người có đất ra mặt đường phải đóng tiền… Căn cứ thực trạng quản lý chi NSNN tại Hà Tĩnh, có tính đến các xu hướng diễn biến bối cảnh và thực tế mục tiêu, yêu cầu phát triển của địa phương, tác giả đã đề xuất 06 nhóm giải pháp đổi mới quản lý chi NSNN trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh, trong đó một số giải pháp có ý nghĩa tham khảo cho các địa phương khác như: lựa chọn, quyết định danh mục và thứ tự ưu tiên các sản phẩm đầu ra; các giải pháp nâng cao hiệu quả CTX, chi ĐTPT; hoàn thiện hệ thống cácđịnh mức chi NSNN… Đề xuất các giải pháp trên có tính khả thi, triển khai thực hiện được trong cuộc sống, luận án cũng đã nghiên cứu và đề xuất 4 nhóm điều kiện thực hiện như: đổi mới tư duy quản lý chi NSNN; các điều kiện chủ yếu liên quan đến việc triển khai thực hiện khuôn khổ chi tiêu trung hạn và hoàn thiện khung pháp lý; các điều kiện liên quan đến hoàn thiện hệ thống cơ chế quản lý chi NSNN trên địa bàn Hà Tĩnh. Luận án tiến sĩ của Tô Thiện Hiền (2012): “Nâng cao hiệu quả quản lý NSNN tỉnh An Giang giai đoạn 2011 – 2015 và tầm nhìn đến 2020”. Luận án đã hệ thống hoá và làm rõ các vấn đề liên quan đến quản lý NSNN, hiệu quả quản lý NSNN như: hiệu quả thu, chi NSNN; hiệu quả quản lý NSNN, hiệu quả tổng hợp và đưa ra các chỉ tiêu để đánh giá việc quản lý NSNN như: Tăng thu NSNN hàng năm đạt 3-5%, thu NSNN đạt từ 22-25%GDP; Nợ công không quá 6% GDP; Luận án đã đưa ra 4 nhân tố ảnh hưởng đến quản lý NSNN và 3 yếu tố đảm bảo hiệu quả quản lý NSNN. Tuy nhiên luận án chưa chỉ ra được yếu tố quan trọng nhất, mang tính quyết định đến hiệu quả quản lý NSNN.

Các nghiên cứu trên đã góp phần tạo cơ sở lý luận cho các phương pháp quản lý NSNN nói chung và quản lý chi NSNN nói riêng, từ đó đưa ra định hướng và giải pháp giải quyết những vấn đề còn tồn đọng trong công tác quản lý NSNN. Cơ sở lý luận về quản lý chi NSNN 1. Khái niệm chi NSNN Chi NSNN là những khoản chi phát triển KT-XH đảm bảo an ninh, quốc phòng và các hoạt động của bộ máy nhà nước và các khoản chi khác theo quy định của pháp luật. Bản chất chi NSNN là quá trình phân phối lại các nguồn tài chính được tập trung vào NSNN theo mục đích đã dược quy định.

Như vậy, có thể khái quat: Chi NSNN là việc phân phối và sử dụng NSNN được dự toán nhằm bảo đảm điều kiện để duy trì hoạt động và thực hiện các chức năng đáp ứng nhu cầu kinh tế- xã hội theo quy định của pháp luật. Do đó, chi NSNN là những việc cụ thể không chỉ dừng lại trên các định hướng mà phải phân bổ cho từng mục tiêu, từng hoạt động và từng công việc thuộc chức năng của nhà nước. Quá trình chi NSNN Quá trình phân phối: là quá trình cấp phát kinh phí từ NSNN để hình thành các loại quỹ trước khi đưa vào sử dụng; Quá trình sử dụng: là trực tiếp chi dùng khoản tiền cấp phát từ NSNN mà không phải trải qua việc hình thành các loại quỹ trước khi đưa vào sử dụng c. Vai trò của chi NSNN Chi NSNN có vai trò quan trọng trong việc đảm bảo nguồn lực tài chính cho bộ máy nhà nước và cai trị, điều hành xã hội.

Là một công cụ hữu hiệu để điều tiết thị trường, xóa đói giảm nghèo, góp phần đảm bảo công bằng xã hội, phát triển cân đối giữa các vùng, ngành kinh tế, cung cấp hàng hóa dịch vụ công cho xã hội một cách tốt nhất. Có thể chia vai trò của NSNN theo các chức năng, cụ thể như sau: • Vai trò chi NSNN đối với hoạt động của bộ máy nhà nước: Chi NSNN trước tiên cung cấp nguồn tài chính để đảm bảo cho bộ máy 7 nhà nước tồn tại, hoạt động, từ đó, thực hiện được chức năng quản lý xã hội của mình. Trong nền kinh tế thị trường với sự phân công lao động xã hội rõ rệt, nhu cầu hưởng thụ xã hội trên mọi lĩnh vực đều ở mức cao, bộ máy nhà nước cần tăng cường cả về chất lượng cũng như số lượng để tương đồng với nhu cầu đòi hỏi đó. Vì vậy, chi NSNN dành tỷ trọng thỏa đáng trả lương cho đội ngũ công chức và duy trì hoạt động của bộ máy nhà nước là cần thiết.Việc sử dụng NSNN để đảm bảo hoạt động của bộ máy nhà nước, đảm bảo ổn định và ràng buộc với cán bộ công chức bộ máy nhà nước sẽ cung cấp cho xã hội hàng hóa công cộng thuần túy với chất lượng cao nhất.

• Vai trò của chi NSNN đối với thực hiện chức năng quản lý XH, y tế văn hóa, giáo dục Chính phủ đóng vai trò quản lý, điều tiết, đảm bảo sự phát triển ăn khớp, đồng đều, thúc đẩy tương tác lẫn nhau cùng phát triển của các lĩnh vực; quản lý toàn diện từ văn hóa, kinh tế, giáo dục…Theo xu hướng chung thì các nước càng phát triển thì tỷ trọng đầu tư cho giáo dục, y tế, văn hóa, trợ cấp xã hội càng cao. Chính phủ các nước này chủ trương thỏa mản ở mức cao các nhu cầu phúc lợi xã hội cho mọi công dân, chủ yếu dựa vào NSNN. Ngoài NSNN thì nguồn tiền để đầu tư cho các lĩnh vực trên còn dựa vào việc các nhà cung cấp cung cấp hàng hóa công cộng và thu phí một phần từ người được hưởng dịch vụ, tức là tồn tại song song hai phương thức, dịch vụ do Nhà nước trả tiền và dịch vụ do người hưởng trả tiền, lựa chọn phương thức nào là tùy thuộc vào nhu cầu của người hưởng dịch vụ. • Vai trò điều tiết vĩ mô của chi NSNN Đây là thế mạnh của chi NSNN được sử dụng như những công cụ hữu hiệu và uyển chuyển.

Nền kinh tế thị trường có những cơ chế tự điều chỉnh, song bản thân những cơ chế đó không có khả năng khắc phục những khuyết tật vốn có của nó. Sự can thiệp của nhà nước thông qua chi NSNN giúp các hoạt động kinh tế hiệu quả, ổn định và công bằng. 8 Chi NS đối với thúc đẩy tăng trưởng: Đầu tiên là việc chi đầu tư cơ sở hạ tầng đối với hạng mục khó có khả năng hoàn vốn hoặc tư nhân không muốn đầu tư như đường xá, trường học, công viên… Việc tăng chi cơ sở hạ tầng trên sẽ thu hút các thành phần kinh tế cùng đầu tư và Nhà nước sẽ có vai trò tương đương với các nhà đầu tư khác, tạo cú huých đẩy nhanh tốc độ tăng trưởng. Trong trường hợp tốc độ tăng trưởng chậm, thông qua công cụ chi NS có thể kích cầu đầu tư, kích cầu tiêu dùng; còn khi nền kinh tế phát triển nóng thì chi NS cùng các công cụ như chính sách tiền tệ được sử dụng thắt chặt chi tiêu, giảm chi ngân sách cho đầu tư, cho tiêu dùng.

Bên cạnh đó, Chính phủ cũng có thể sử dụng NS là công cụ hỗ trợ tài chính để khuyến khích đầu tư hoặc trợ giúp doanh nghiệp như đầu tư như hỗ trợ tiền thuê đất, hỗ trợ miễm giảm thuế, trợ giá, hỗ trợ bù chênh lệch lãi suất, hỗ trợ doanh nghiệp xuất khẩu và sản xuất hàng nông sản… d. Nội dung chi NSNN Chi ngân sách gắn với chủ thể là Nhà nước, liên quan đến hầu hết mọi ngành, lĩnh vực, tổ chức, cá nhân, vì vậy chi NSNN là phạm trù rộng: Quyền quyết định chi NSNN do Quốc hội, Chính phủ hay cơ quan công quyền được ủy quyền: Chi NSNN không mang tính lợi nhuận, quan tâm đến lợi ích cộng đồng và lợi ích KT-XH; Chi NSNN và quản lý chi NSNN tuan thủ nguyên tắc công khai, minh bạch và có sự tham gia của người. Chi NSNN ở câp trung ương hay địa phương về cơ bản chia thành CTX và Chi ĐTPT - CTX: Là những khoản chi đảm bảo tài trợ cho hoạt động bình thường của các đối tượng chi và mức tương đối ổn định trong một thời gian dài; Chi về chủ quyền quốc gia (chi an ninh, quốc phòng, ngoại giao); Chi các khoản lien quan đến điều hành và duy trì các hoạt động của cơ quan nhà nước, các hoạt động kinh tế, văn hóa, xã hội.