mở đầu của một chu “ trình NSQP. Những khoản chi thường xuyên một khi đã được ghi vào dự toán chi và đã được cơ quan quyền lực Nhà nước xét duyệt được coi là chi tiêu pháp lệnh. Xét trên giác độ quản lý, số chi thường xuyên đã được ghi trong dự toán thể hiện sự cam kết của cơ quan chức năng quản lý tài chính nhà nước đối với các đơn vị thụ hưởng NSQP, từ đó nảy sinh nguyên tắc quản lý chi thường xuyên theo dự toán. ” - Nguyên tắc tiết kiệm hiệu quả: Tiết kiệm hiệu quả là một trong những “ nguyên tắc quan trọng hàng đầu của quản lý kinh tế, tài chính, bởi lẽ nguồn lực thì luôn có giới hạn nhưng nhu cầu thì vô hạn.
Do vậy, trong quá trình phân bổ và sử dụng nguồn lực khan hiếm đó luôn phải tính toán sao cho với chi phí tối thiểu nhưng phải đạt hiệu quả cao. Mặt khác do đặc thù hoạt động các đơn vị quân đội đa dạng, phức tạp, nhu cầu chi từ NSQP luôn gia tăng với tốc độ nhanh trong khi khả năng huy động nguồn thu có giới hạn, nên càng phải tôn trọng nguyên tắc tiết kiệm, hiệu quả trong quản lý chi thường xuyên của NSQP. ” - Nguyên tắc chi trực tiếp qua kho bạc nhà nước: Một trong những chức năng “ quan trọng của kho bạc nhà nước là quản lý quỹ NSQP. Vì vậy, kho bạc nhà nước Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN http://lrc.vn 13 vừa có quyền, vừa có trách nhiệm phải kiếm soát chặt chẽ mọi khoản chi ngân sách nhà nước, đặc biệt là các khoản chi thường xuyên.
Để tăng cường vai trò của KBNN trong kiểm soát chi thường xuyên của NSQP, hiện nay nước ta đang thực hiện việc chi trực tiếp qua KBNN như là một nguyên tắc trong quản lý khoản chi này. Nội dung quản lý chi thường xuyên nguồn ngân sách quốc phòng 1. Lập và phân bổ dự toán chi thường xuyên nguồn NSQP Quản lý chi thường xuyên NSQP là một quá trình, bao gồm các khâu: Lập dự toán, chấp hành dự toán, kế toán, quyết toán, thanh kiểm tra. Trong đó, dự toán chi thường xuyên NSQP là công việc khởi đầu có ý nghĩa quyết định đến toàn bộ các khâu của quá trình quản lý chi thường xuyên NSQP.
Lập dự toán chi thường xuyên NSQP thực chất là việc lập dự toán các khoản chi thường xuyên trong một niên độ nhất định. Một dự toán chính xác, đầy đủ cơ sở khoa học và cơ sở thực tiễn có tác dụng trong điều hành và quản lý ngân sách. Đơn vị dự toán các cấp lập dự toán ngân sách trong phạm vi nhiệm vụ được giao. Đối với đơn vị dự toán quân đội, lập dự toán ngân sách là một chế độ cơ bản, thường xuyên của tài chính quân đội, nhằm đảm bảo kinh phí cho các nhiệm vụ của đơn vị.
Dự toán chi thường xuyên NSQP là phương hướng chi tiêu của các ngành, các đơn vị, tạo điều kiện cho đơn vị chi tiêu sử dụng kinh phí đúng chế độ, tiêu chuẩn, đúng mục đích và đối tượng sử dụng. Dư toán ngân sách lập ra được cấp có thẩm quyền phê duyệt là căn cứ pháp lý đảm bảo cho quá trình cấp phát chi tiêu ngân sách đúng đối tượng, đúng tiêu chuẩn, đúng nội dung và thanh quyết toán chính xác, đồng thời cũng là căn cứ để thực hiện kiểm tra, giám đốc tài chính trước khi chi tiêu đối với các ngành, các đơn vị sử dụng ngân sách. Dự toán ngân sách giúp cho lãnh đạo, chỉ huy đợn vị chỉ đạo các mặt hoạt động công tác trong phạm vi đơn vị của mình, đồng thời giúp cơ quan tài chính cấp trên nắm được nhu cầu đơn vị cấp dưới, làm cơ sở lập dự toán ngân sách cua mình. Tóm lại, xét trên nhiều phương diện lập dự toán ngân sách có vai trò cực kỳ quan trọng trong quá trình điều hành, quản lý ngân sách, đảm bảo cho các nhiệm vụ của đơn vị.
Vì vậy, để phát huy được vai trò, tác dụng của dự toán ngân sách trong Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN http://lrc.vn 14 thực tiễn khi lập dự toán ngân sách phải đáp ứng được những yêu cầu nhất định, phải triệt để tôn trọng những nguyên tắc đề ra, phải có phương pháp xây dựng một cách hợp lý, dựa trên những căn cứ đúng đắn. Quản lý việc lập dự toán bao gồm các nội dung cụ thể: Quản lý việc lập dự toán tại các đơn vị đúng quy định, chế độ tiêu chuẩn, đối tượng và mục đích sử dụng, về biểu mẫu, thời gian, tiết mục, tiểu mục. - Yêu cầu đối với lập dự toán chi thường xuyên NSQP: + Dự toán phải thể hiện đầy đủ các khoản mục dựa trên hệ thống chế độ, chính sách và tiêu chuẩn định mức đúng đắn phù hợp với thực tiễn. + Dự toán phải lập theo đúng biểu mẫu, đúng thời gian quy định và chi tiết đến tiểu mục, ngành của Mục lục NSNN áp dụng trong quân đội.
+ Ngân sách của đơn vị dự toán cấp trên phải lập trên cơ sở dự toán ngân sách của đơn vị dự toán ngân sách cấp dưới được phân tích theo nguồn kinh phí và lĩnh vực chi. + Dự toán phải được gửi lên đơn vị cấp trên, phải do chủ tài khoản đơn vị kí, kèm theo báo cáo thuyết minh ghi rõ cơ sở, căn cứ tính toán, phân tích so sánh với ước thực hiện năm báo cáo và số kiểm tra. - Căn cứ lập dự toán: + Căn cứ vào phương hướng, chủ trương, nhiệm vụ xây dựng và phát triển quân đội của Đảng và Nhà nước; các chỉ thị và mệnh lệnh của Bộ trưởng Bộ Quốc phòng và của người chỉ huy; các nhiệm vụ kế hoạch trong năm của đơn vị. + Căn cứ vào tổ chức, biên chế và trang bị: cơ sở quân số, biên chế như lương, phụ cấp, trợ cấp, tiền ăn, kinh phí báo chí, hoạt động câu lạc bộ, quân trang, dầu đèn, điện nước,.
+ Căn cứ vào hệ thống các chính sách, chế độ, tiêu chuẩn, định mức và giá cả; + Căn cứ vào số kiểm tra về dự toán ngân sách do cơ quan có thẩm quyền thông báo và căn cứ vào mức tồn kho năm trước chuyển sang; + Căn cứ vào kinh nghiệm lập dự toán và tình hình thực hiện dự toán năm trước. Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN http://lrc.vn 15 - Phương pháp lập dự toán chi thường xuyên NSQP: Tùy thuộc vào nội dung chỉ tiêu cần tính toán, quá trình lập dự toán có thể sử dụng những phương pháp tính toán khác nhau hoặc có thể sử dụng đồng thời các phương pháp như sau: Phương pháp 1: Tính nhu cầu chi căn cứ vào định mức, tiêu chuẩn: số lượng và thời gian phải bảo đảm, dựa vào công thức tính sau: Tổng nhu cầu Thời gian (hoặc số lần) = Định mức x Số lượng x chi cả năm phải bảo đảm Phương pháp 2: Tính nhu cầu chi căn cứ vào chi phí thực hiện từng nhiệm vụ, từng công việc cụ thể, công thức tính như sau: Tổng nhu cầu chi Tổng nhu cầu chi cho các = cả năm công việc (A, B,.) Phương pháp 3: Tính nhu cầu chi căn cứ vào số thực hiện (hoặc ước thực hiện) của cả năm trước và yếu tố sẽ thay đổi trong năm kế hoạch. Số thực hiện (hoặc Chi phí tăng Chi phí giảm Tổng nhu cầu = ước thực hiện) của + do thay đổi - do thay đổi chi cả năm cả năm trước các yếu tố các yếu tố - Trình tự lập dự toán: BỘ TÀI CHÍNH BỘ QUỐC PHÒNG Đơn vị dự toán cấp 2 (Quân Ngành nghiệp vụ bảo khu, quân đoàn, quân binh đảm toàn quân chủng) Đơn vị dự toán cấp 3 (Sư đoàn và tương đương) Đơn vị dự toán cấp 4 (Trung đoàn và tương đương) Hình 1. Sơ đồ trình tự lập dự toán ngân sách năm Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN http://lrc.
Bộ quốc phòng thông báo về số kiểm tra cho đơn vị cấp dưới theo từng cấp. Thời gian thông báo cho đơn vị cấp hai chậm nhất 10/7 hàng năm. => Các ngành lập dự toán gửi Bộ Quốc phòng (Cục Tài chính) trước ngày 01/08 hàng năm. Các đơn vị dự toán cấp 2 gửi dự toán trước ngày 30/9 hàng năm.
--> Bộ Tài chính thông báo số chính thức đã được Chính phủ phê duyệt cho Bộ Quốc phòng. Bộ Quốc phòng thông báo cho các ngành, các đơn vị theo từng cấp trước ngày 05/01 năm ngân sách. Dự toán NSQP năm được lập theo trình tự: Đơn vị cấp trên thông báo chỉ tiêu số kiểm tra (dự kiên số thu-chi) và hướng dẫn lập dự toán ngân sách cho đơn vị cấp dưới, đơn vị cấp dưới tiến hành lập dự toán ngân sách năm gửi lên đơn vị cấp trên xét duyệt và thông báo chỉ tiêu chính thức cho đơn vị cấp dưới. Quá trình đó được thực hiện theo hình 1.
- Điều chỉnh dự toán ngân sách: Dự toán ngân sách năm giao cho các đơn vị được lập, duyệt và thông báo đầu năm ngân sách. Tuy vậy, trong quá trình thực hiện nhiệm vụ khi có sự thay đổi của một số yếu tố thì phải điều chỉnh ngân sách như: + Thay đổi hoặc điều chỉnh các nhiệm vụ chính trị, quân sư; + Trường hợp đặc biệt có biến động lớn về nguồn thu, nhiệm vụ chi làm ảnh hưởng đến việc thực hiện phát triển kinh tế - xã hội, Nhà nước cần thiết phải điều chỉnh các khoản thu – chi; hoặc khi có sự thay đổi về chính sách, chế độ, tiêu chuẩn, giá cả biến động lớn,. + Những nhiệm vụ đột xuất của đơn vị phải thực hiện nhưng chưa được bổ sung kinh phí. Trong trường hợp cần điều chỉnh dự toán ngân sách các đơn vị lập dự toán ngân sách điều chỉnh gửi cơ quan tài chính cấp trên xét duyệt.
Nếu thay đổi nhiều Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN http://lrc.vn 17 nội dung lớn thì phải tiến hành lập lại dự toán ngân sách, nếu chỉ điều chỉnh một số khoản kinh phí thì căn cứ vào hướng dẫn của trên để tiến hành điều chỉnh dự toán ngân sách. Quá trình điều chỉnh dự toán ngân sách phải lưu ý đảm bảo tính thống nhất với dự toán ngân sách năm cả về nội dung, hình thức và mẫu biểu.
