Luận Văn Thạc Sĩ Về Quản Lý Chi Thường Xuyên Ngân Sách Nhà Nước Tại Huyện Bố Trạch, Tỉnh Quảng Bình

Luận văn thạc sĩ phân tích quản lý chi thường xuyên ngân sách nhà nước tại huyện Bố Trạch, tỉnh Quảng Bình, đề xuất giải pháp hiệu quả.

• Tác giả: Nguyễn Thị Hường
• Người hướng dẫn: PGS. Lê Thị Anh Vân
• Trường học: Học viện Hành chính Quốc gia
• Chuyên ngành: Tài chính - Ngân hàng
• Đề tài: Quản lý chi thường xuyên ngân sách nhà nước tại huyện Bố Trạch, tỉnh Quảng Bình
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Thừa Thiên Huế

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• MỤC LỤC
• PHẦN MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ QUẢN LÝ CHI THƯỜNG XUYÊN NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC Ở ĐỊA PHƯƠNG CẤP HUYỆN
• 1.1. Chi thường xuyên ngân sách nhà nước ở địa phương cấp huyện
• 1.2. Khái niệm chi thường xuyên ngân sách nhà nước ở địa phương cấp huyện
• 1.3. Vai trò của chi thường xuyên ngân sách nhà nước ở địa phương cấp huyện
• 1.4. Nội dung chi thường xuyên ngân sách nhà nước ở địa phương cấp huyện
• 1.5. Điều kiện cấp phát, thanh toán các khoản chi thường xuyên ngân sách nhà nước ở địa phương cấp huyện
• 1.6. Quản lý chi thường xuyên ngân sách nhà nước ở địa phương cấp huyện
• 1.6.1. Khái niệm quản lý chi thường xuyên ngân sách nhà nước ở địa phương cấp huyện
• 1.6.2. Mục tiêu của quản lý chi thường xuyên ngân sách nhà nước ở địa phương cấp huyện
• 1.6.3. Nguyên tắc quản lý chi thường xuyên ngân sách nhà nước ở địa phương cấp huyện
• 1.6.4. Bộ máy quản lý chi thường xuyên ngân sách nhà nước ở địa phương cấp huyện
• 1.6.5. Nội dung quản lý chi thường xuyên ngân sách nhà nước ở địa phương cấp huyện
• 1.6.6. Nhân tố ảnh hưởng đến quản lý chi thường xuyên ngân sách nhà nước ở địa phương cấp huyện
• 1.7. Kinh nghiệm quản lý chi thường xuyên ngân sách nhà nước ở một số địa phương và bài học rút ra cho huyện Bố Trạch, tỉnh Quảng Bình
• 1.7.1. Kinh nghiệm quản lý chi thường xuyên ngân sách nhà nước của Thành phố Huế, tỉnh Thừa Thiên Huế
• 1.7.2. Kinh nghiệm quản lý chi thường xuyên ngân sách nhà nước của Thành phố Bắc Ninh, tỉnh Bắc Ninh. Bài học rút ra cho huyện Bố Trạch, tỉnh Quảng Bình
• 2. CHƯƠNG 2: PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG QUẢN LÝ CHI THƯỜNG XUYÊN NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC TẠI HUYỆN BỐ TRẠCH, TỈNH QUẢNG BÌNH
• 2.1. Điều kiện tự nhiên, kinh tế và xã hội của huyện Bố Trạch
• 2.2. Điều kiện tự nhiên. Điều kiện kinh tế, xã hội. Bộ máy quản lý chi thường xuyên ngân sách nhà nước tại huyện Bố Trạch. Thực trạng quản lý chi thường xuyên ngân sách nhà nước tại huyện Bố Trạch
• 2.3. Thực trạng lập dự toán chi thường xuyên
• 2.4. Thực trạng chấp hành dự toán chi thường xuyên
• 2.5. Thực trạng quyết toán chi thường xuyên
• 2.6. Thực trạng thanh tra, kiểm tra, giám sát hoạt động chi thường xuyên
• 2.7. Đánh giá quản lý chi thường xuyên ngân sách nhà nước tại huyện Bố Trạch
• 2.7.1. Điểm mạnh trong quản lý chi thường xuyên ngân sách nhà nước tại huyện Bố Trạch
• 2.7.2. Điểm yếu trong quản lý chi thường xuyên ngân sách nhà nước tại huyện Bố Trạch
• 2.7.3. Nguyên nhân dẫn đến những điểm yếu trong quản lý chi thường xuyên ngân sách nhà nước tại huyện Bố Trạch
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN QUẢN LÝ CHI THƯỜNG XUYÊN NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC TẠI HUYỆN BỐ TRẠCH, TỈNH QUẢNG BÌNH
• 3.1. Phương hướng hoàn thiện quản lý chi thường xuyên ngân sách nhà nước tại huyện Bố Trạch, tỉnh Quảng Bình đến năm 2025
• 3.2. Mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của huyện Bố Trạch
• 3.3. Phương hướng hoàn thiện quản lý chi thường xuyên ngân sách nhà nước tại huyện Bố Trạch đến năm 2025
• 3.4. Giải pháp hoàn thiện quản lý chi thường xuyên ngân sách nhà nước tại huyện Bố Trạch
• 3.4.1. Hoàn thiện bộ máy quản lý ngân sách huyện
• 3.4.2. Hoàn thiện lập dự toán chi thường xuyên
• 3.4.3. Hoàn thiện chấp hành dự toán chi thường xuyên
• 3.4.4. Hoàn thiện quyết toán chi thường xuyên
• 3.4.5. Hoàn thiện thanh tra, kiểm tra, giám sát hoạt động chi thường xuyên
• 3.4.6. Những giải pháp khác
• 3.5. Một số kiến nghị
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Quản lý ngân sách

Quản lý ngân sách là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của chính quyền địa phương, đặc biệt là cấp huyện. Luận văn tập trung phân tích các khía cạnh lý luận và thực tiễn của quản lý ngân sách, đặc biệt là chi thường xuyên ngân sách nhà nước tại Huyện Bố Trạch, Quảng Bình. Các nội dung chính bao gồm khái niệm, vai trò, và nguyên tắc quản lý ngân sách, cũng như các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả quản lý.

1.1. Khái niệm quản lý ngân sách

Quản lý ngân sách được hiểu là quá trình lập kế hoạch, phân bổ, sử dụng và kiểm soát các nguồn lực tài chính của nhà nước nhằm đạt được các mục tiêu kinh tế - xã hội. Tại cấp huyện, quản lý ngân sách bao gồm việc quản lý các khoản chi thường xuyên và chi đầu tư phát triển, trong đó chi thường xuyên chiếm tỷ trọng lớn.

1.2. Vai trò của quản lý ngân sách

Quản lý ngân sách đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì hoạt động của bộ máy nhà nước, đảm bảo an ninh trật tự, và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội. Đặc biệt, chi thường xuyên giúp duy trì các hoạt động sự nghiệp như giáo dục, y tế, và văn hóa, góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống người dân.

II. Chi thường xuyên ngân sách nhà nước

Chi thường xuyên ngân sách nhà nước là một trong những khoản chi quan trọng, chiếm tỷ trọng lớn trong tổng chi ngân sách. Luận văn phân tích thực trạng chi thường xuyên tại Huyện Bố Trạch, bao gồm các khoản chi cho giáo dục, y tế, và các hoạt động sự nghiệp khác. Đồng thời, luận văn cũng chỉ ra những hạn chế và nguyên nhân dẫn đến kém hiệu quả trong quản lý chi thường xuyên.

2.1. Khái niệm chi thường xuyên

Chi thường xuyên là các khoản chi nhằm duy trì hoạt động thường ngày của các cơ quan nhà nước và các đơn vị sự nghiệp. Tại Huyện Bố Trạch, chi thường xuyên bao gồm các khoản chi cho lương, vật tư, và các dịch vụ công cộng.

2.2. Thực trạng chi thường xuyên tại Huyện Bố Trạch

Thực trạng chi thường xuyên tại Huyện Bố Trạch cho thấy tỷ trọng chi cho giáo dục và y tế chiếm phần lớn. Tuy nhiên, hiệu quả sử dụng ngân sách còn thấp, dẫn đến lãng phí và kém hiệu quả. Nguyên nhân chính là do thiếu sự kiểm soát chặt chẽ trong quá trình phân bổ và sử dụng ngân sách.

III. Phân bổ và kiểm soát ngân sách

Phân bổ ngân sách và kiểm soát ngân sách là hai yếu tố then chốt trong quản lý ngân sách. Luận văn đánh giá thực trạng phân bổ ngân sách tại Huyện Bố Trạch, đồng thời đề xuất các giải pháp nhằm tăng cường hiệu quả kiểm soát ngân sách. Các giải pháp bao gồm hoàn thiện bộ máy quản lý, nâng cao năng lực cán bộ, và áp dụng công nghệ thông tin trong quản lý ngân sách.

3.1. Phân bổ ngân sách

Phân bổ ngân sách là quá trình phân chia các nguồn lực tài chính cho các mục tiêu kinh tế - xã hội. Tại Huyện Bố Trạch, việc phân bổ ngân sách còn chưa hợp lý, dẫn đến tình trạng thiếu hụt ngân sách cho một số lĩnh vực quan trọng.

3.2. Kiểm soát ngân sách

Kiểm soát ngân sách là quá trình giám sát và đánh giá việc sử dụng ngân sách nhằm đảm bảo hiệu quả và tiết kiệm. Luận văn đề xuất các giải pháp như tăng cường thanh tra, kiểm tra, và áp dụng các công cụ quản lý hiện đại để nâng cao hiệu quả kiểm soát ngân sách.

IV. Giải pháp hoàn thiện quản lý chi thường xuyên

Luận văn đề xuất các giải pháp hoàn thiện quản lý chi thường xuyên tại Huyện Bố Trạch, bao gồm hoàn thiện bộ máy quản lý, nâng cao năng lực cán bộ, và áp dụng công nghệ thông tin. Các giải pháp này nhằm mục tiêu nâng cao hiệu quả sử dụng ngân sách, đảm bảo công bằng xã hội, và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội tại địa phương.

4.1. Hoàn thiện bộ máy quản lý

Hoàn thiện bộ máy quản lý là một trong những giải pháp quan trọng nhằm nâng cao hiệu quả quản lý chi thường xuyên. Luận văn đề xuất tăng cường năng lực của các cơ quan quản lý ngân sách, đồng thời phân định rõ trách nhiệm giữa các đơn vị.

4.2. Nâng cao năng lực cán bộ

Nâng cao năng lực cán bộ là yếu tố then chốt trong việc thực hiện các giải pháp quản lý ngân sách. Luận văn đề xuất tổ chức các khóa đào tạo, bồi dưỡng kiến thức về quản lý tài chính và quản lý ngân sách cho cán bộ địa phương.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh ngân sách nhà nước (NSNN) đóng vai trò quan trọng trong việc điều chỉnh vĩ mô nền kinh tế, quản lý chi thường xuyên (CTX) NSNN tại địa phương cấp huyện là một nội dung thiết yếu nhằm đảm bảo hiệu quả sử dụng nguồn lực tài chính công. Tại huyện Bố Trạch, tỉnh Quảng Bình, CTX NSNN chiếm tỷ trọng lớn trong tổng chi ngân sách, với hơn 60% cơ cấu chi NSNN, tạo áp lực lên khả năng chi đầu tư phát triển và nợ công. Giai đoạn nghiên cứu từ 2016 đến 2018 cho thấy tỷ trọng CTX tăng nhanh, ảnh hưởng đến cân đối ngân sách và hiệu quả chi tiêu công. Mục tiêu nghiên cứu là phân tích thực trạng quản lý CTX NSNN tại huyện Bố Trạch, đánh giá điểm mạnh, điểm yếu và nguyên nhân, từ đó đề xuất giải pháp hoàn thiện công tác quản lý đến năm 2025. Nghiên cứu có phạm vi tập trung vào huyện Bố Trạch, tỉnh Quảng Bình, với dữ liệu thu thập từ các báo cáo quyết toán, dự toán ngân sách và các văn bản pháp luật liên quan. Ý nghĩa nghiên cứu thể hiện ở việc góp phần nâng cao hiệu quả quản lý CTX NSNN, hỗ trợ phát triển kinh tế - xã hội địa phương, đồng thời cung cấp cơ sở khoa học cho các nhà quản lý và chuyên viên tài chính trong việc điều hành ngân sách.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết quản lý công và tài chính công, trong đó:

• Lý thuyết quản lý công: Nhấn mạnh vai trò của bộ máy nhà nước trong việc tổ chức, điều hành và kiểm soát các hoạt động chi tiêu công nhằm đạt mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội.
• Lý thuyết tài chính công: Tập trung vào nguyên tắc cân đối thu - chi ngân sách, hiệu quả và tiết kiệm trong sử dụng nguồn lực tài chính công.
• Mô hình chu trình quản lý ngân sách: Bao gồm các giai đoạn lập dự toán, chấp hành dự toán, quyết toán và thanh tra, kiểm tra, giám sát chi NSNN.
• Các khái niệm chính gồm: chi thường xuyên ngân sách nhà nước, quản lý chi thường xuyên, dự toán ngân sách, chấp hành dự toán, quyết toán ngân sách, thanh tra kiểm tra giám sát, nguyên tắc quản lý ngân sách.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp định lượng và định tính kết hợp:

• Nguồn dữ liệu: Thu thập số liệu thứ cấp từ báo cáo quyết toán ngân sách huyện Bố Trạch giai đoạn 2016-2018, báo cáo HĐND, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội địa phương, các văn bản pháp luật liên quan.
• Phương pháp chọn mẫu: Lựa chọn toàn bộ các đơn vị sử dụng ngân sách thuộc huyện Bố Trạch làm đối tượng nghiên cứu nhằm đảm bảo tính toàn diện.
• Phương pháp phân tích: Sử dụng phân tích thống kê mô tả, so sánh tỷ lệ phần trăm, phân tích SWOT để đánh giá điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội và thách thức trong quản lý CTX NSNN.
• Timeline nghiên cứu: Nghiên cứu tập trung phân tích dữ liệu từ năm 2016 đến 2018, đề xuất giải pháp hướng đến năm 2025.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tỷ trọng chi thường xuyên trong tổng chi ngân sách tăng nhanh: Giai đoạn 2016-2018, CTX NSNN chiếm trên 60% tổng chi ngân sách huyện, với mức tăng trung bình khoảng 7% mỗi năm, làm giảm nguồn lực cho chi đầu tư phát triển và trả nợ.
2. Hiệu quả sử dụng nguồn chi thường xuyên còn hạn chế: Các khoản chi cho tiếp khách, hội nghị, công tác còn nhiều, dẫn đến lãng phí và kém hiệu quả. Ví dụ, chi sự nghiệp giáo dục và y tế chiếm tỷ trọng lớn nhưng chưa tương xứng với kết quả đầu ra.
3. Quy trình lập dự toán và chấp hành dự toán còn nhiều bất cập: Việc lập dự toán dựa trên định mức chưa sát thực tế, dẫn đến dự toán không phản ánh đúng nhu cầu thực tế của các đơn vị sử dụng ngân sách. Tỷ lệ chấp hành dự toán đạt khoảng 85-90%, cho thấy còn tồn tại việc sử dụng ngân sách chưa hiệu quả.
4. Công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát chưa thực sự chặt chẽ: Kết quả thanh tra cho thấy một số đơn vị chưa tuân thủ đầy đủ quy định về chi tiêu, gây thất thoát ngân sách. Tỷ lệ phát hiện sai phạm qua thanh tra chiếm khoảng 10% tổng số đơn vị được kiểm tra.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của các hạn chế trên bao gồm năng lực quản lý tài chính của cán bộ cấp xã và đơn vị sử dụng ngân sách còn yếu, quy trình lập dự toán chưa khoa học, và việc áp dụng công nghệ thông tin trong quản lý còn hạn chế. So sánh với kinh nghiệm quản lý CTX NSNN tại thành phố Huế và Bắc Ninh cho thấy, việc phân cấp rõ ràng, tăng cường trách nhiệm thủ trưởng đơn vị và ứng dụng công nghệ thông tin giúp nâng cao hiệu quả quản lý. Việc minh bạch, công khai thông tin ngân sách cũng góp phần giảm thiểu tiêu cực và nâng cao niềm tin của người dân. Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ tỷ trọng chi thường xuyên theo lĩnh vực và bảng so sánh tỷ lệ chấp hành dự toán qua các năm để minh họa xu hướng và hiệu quả quản lý.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Hoàn thiện bộ máy quản lý ngân sách huyện: Tinh gọn bộ máy, phân định rõ chức năng, nhiệm vụ và trách nhiệm của các cơ quan quản lý ngân sách, đặc biệt là Phòng Tài chính - Kế hoạch và Kho bạc Nhà nước huyện. Thời gian thực hiện: 2021-2023. Chủ thể: UBND huyện phối hợp Sở Tài chính.
2. Cải tiến quy trình lập dự toán chi thường xuyên: Xây dựng định mức chi tiêu cụ thể, sát với thực tế hoạt động của từng đơn vị, tăng cường đào tạo cán bộ lập dự toán. Thời gian: 2021-2024. Chủ thể: Phòng Tài chính - Kế hoạch huyện.
3. Tăng cường kiểm tra, thanh tra, giám sát chi thường xuyên: Áp dụng công nghệ thông tin trong quản lý, kiểm soát chi qua Kho bạc Nhà nước, nâng cao hiệu quả phát hiện và xử lý sai phạm. Thời gian: 2021-2025. Chủ thể: Kho bạc Nhà nước huyện, Thanh tra tỉnh.
4. Đẩy mạnh công khai, minh bạch thông tin ngân sách: Công khai dự toán, quyết toán chi thường xuyên trên các phương tiện truyền thông, tạo điều kiện cho người dân và doanh nghiệp giám sát. Thời gian: 2021-2023. Chủ thể: UBND huyện, Phòng Tài chính - Kế hoạch.
5. Nâng cao năng lực cán bộ quản lý tài chính: Tổ chức các khóa đào tạo, bồi dưỡng chuyên môn, kỹ năng quản lý ngân sách cho cán bộ cấp xã và đơn vị sử dụng ngân sách. Thời gian: 2021-2025. Chủ thể: Học viện Hành chính Quốc gia phối hợp UBND huyện.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Lãnh đạo UBND huyện và các phòng ban chuyên môn: Giúp hiểu rõ thực trạng và giải pháp quản lý CTX NSNN, từ đó nâng cao hiệu quả điều hành ngân sách địa phương.
2. Cán bộ Phòng Tài chính - Kế hoạch và Kho bạc Nhà nước huyện: Là tài liệu tham khảo để cải tiến quy trình lập dự toán, chấp hành và quyết toán chi ngân sách.
3. Các đơn vị sử dụng ngân sách cấp huyện và xã: Nắm bắt các nguyên tắc, quy trình quản lý chi thường xuyên, nâng cao ý thức tiết kiệm và tuân thủ pháp luật.
4. Nhà nghiên cứu và sinh viên chuyên ngành Tài chính - Ngân hàng, Quản lý công: Cung cấp cơ sở lý luận và thực tiễn về quản lý chi ngân sách địa phương, phục vụ nghiên cứu và học tập.

Câu hỏi thường gặp

1. Chi thường xuyên ngân sách nhà nước là gì?
   Chi thường xuyên là khoản chi phục vụ các hoạt động duy trì bộ máy nhà nước, các hoạt động sự nghiệp kinh tế, giáo dục, y tế, văn hóa, an ninh quốc phòng,... được thực hiện định kỳ và liên tục.

2. Tại sao quản lý chi thường xuyên lại quan trọng đối với huyện Bố Trạch?
   Vì CTX chiếm tỷ trọng lớn trong tổng chi ngân sách, ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng đầu tư phát triển và ổn định tài chính địa phương, đồng thời đảm bảo hoạt động bình thường của bộ máy nhà nước.

3. Những khó khăn chính trong quản lý chi thường xuyên tại huyện Bố Trạch là gì?
   Bao gồm năng lực quản lý tài chính của cán bộ còn hạn chế, quy trình lập dự toán chưa sát thực tế, thiếu kiểm soát chặt chẽ và chưa áp dụng hiệu quả công nghệ thông tin.

4. Làm thế nào để nâng cao hiệu quả quản lý chi thường xuyên?
   Cần hoàn thiện bộ máy quản lý, cải tiến quy trình lập dự toán, tăng cường thanh tra kiểm tra, minh bạch thông tin và đào tạo nâng cao năng lực cán bộ.

5. Kinh nghiệm từ các địa phương khác có thể áp dụng cho Bố Trạch như thế nào?
   Việc phân cấp rõ ràng, tăng cường trách nhiệm thủ trưởng đơn vị, ứng dụng công nghệ thông tin và công khai minh bạch ngân sách là những bài học quý giá để nâng cao hiệu quả quản lý CTX.

Kết luận

• Quản lý chi thường xuyên ngân sách nhà nước tại huyện Bố Trạch có vai trò then chốt trong duy trì hoạt động bộ máy nhà nước và phát triển kinh tế - xã hội địa phương.
• Tỷ trọng chi thường xuyên chiếm trên 60% tổng chi ngân sách, với nhiều hạn chế về hiệu quả sử dụng và quản lý.
• Các nguyên nhân chính gồm năng lực cán bộ, quy trình lập dự toán chưa phù hợp, kiểm soát chi chưa chặt chẽ và ứng dụng công nghệ thông tin còn hạn chế.
• Đề xuất các giải pháp hoàn thiện bộ máy quản lý, cải tiến quy trình, tăng cường kiểm tra giám sát và minh bạch thông tin đến năm 2025.
• Kêu gọi các cơ quan quản lý, đơn vị sử dụng ngân sách và cộng đồng cùng phối hợp thực hiện để nâng cao hiệu quả quản lý chi thường xuyên, góp phần phát triển bền vững huyện Bố Trạch.

Trích đoạn nội dung tài liệu

mở đầu của một chu trình ngân sách nhằm mục đích phân tích, đánh giá giữa khả năng và nhu cầu các nguồn tài chính các cơ quan nhà nước cấp huyện nhằm xác lập các chỉ tiêu thu chi NSNN hằng năm một cách đúng đắn, có căn cứ khoa học và thực tiễn. a) Yêu cầu đối với lập dự toán CTX NSNN ở địa phương cấp huyện Theo Luật NSNN (2015), dự toán CTX NSNN cấp huyện được lập trên cơ sở nhiệm vụ được giao, nhiệm vụ được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt, chế độ, tiêu chuẩn, định mức chi do cơ quan nhà nước có thẩm quyền quy định. Việc lập dự toán ngân sách chi NSNN cấp huyện nhằm thực hiện chế độ tự chủ, tự chịu trách nhiệm về sử dụng biên chế và kinh phí quản lý hành chính; đơn vị sự nghiệp công lập thực hiện quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm về thực hiện nhiệm vụ, tổ chức bộ máy, biên chế và tài chính thực hiện theo quy định của Chính phủ. Cụ thể: - Lập theo đúng chế độ, tiêu chuẩn, định mức chi ngân sách hiện hành, trong đó chủ động sắp xếp thứ tự các nhiệm vụ chi ưu tiên theo mức độ cấp thiết để chủ động điều hành, cắt giảm trong trường hợp cần thiết.

- Căn cứ vào điều kiện, tình hình thực tế và nguồn lực tài chính của huyện để lựa chọn các hoạt động cần ưu tiên bố trí vốn; thực hiện tiết kiệm CTX ngay từ khâu bố trí dự toán gắn với cơ chế quản lý, cân đối theo kế hoạch trung hạn. Rà soát, lồng ghép các chế độ, chính sách, nguồn chi chương trình mục tiêu và nhiệm vụ CTX để tránh chồng chéo, gây lãng phí. 15 e - Lập dự toán đảm bảo thời gian quy định của Luật NSNN; thuyết minh về cơ sở pháp lý, chi tiết tính toán và giải trình cụ thể. b) Căn cứ của việc lập dự toán CTX NSNN ở địa phương cấp huyện Thứ nhất, các chủ trương, chính sách của Chính phủ, tỉnh (thành phố trực thuộc trung ương) và địa phương về duy trì và phát triển các hoạt động thuộc bộ máy quản lý nhà nước cấp huyện, hoạt động sự nghiệp, hoạt động quốc phòng-an ninh và các hoạt động xã hội khác trong từng giai đoạn nhất định.

Trên cơ sở đó, việc xây dựng dự toán NSNN sẽ đáp ứng được yêu cầu của cơ quan nhà nước, sát với thực tiễn hoạt động và mang tính hiệu quả cao. Thứ hai, các chỉ tiêu của kế hoạch phát triển KT-XH của huyện. Các chỉ tiêu này cụ thể hóa các chủ trương, chính sách của nhà nước trong từng giai đoạn, góp phần định lượng cho công tác quản lý chi NSNN. Thứ ba, các chính sách, chế độ, văn bản của các cơ quan có thẩm quyền quy định định mức, hướng dẫn thực hiện lập dự toán ngân sách và dự đoán những điều chỉnh tăng giảm có thể xảy ra trong kỳ kế hoạch.

Đây chính là cơ sở pháp lý cho việc tính toán, bảo vệ dự toán đồng thời cũng giúp cho cơ quan lập dự toán có phương án dự phòng những thay đổi trong kỳ. Thứ tư, khả năng cân đối nguồn kinh phí đáp ứng cho nhu cầu CTX kỳ kế hoạch của huyện. Khả năng này được dự đoán dựa vào cơ cấu thu NSNN kỳ báo cáo và mức tăng trưởng của các nguồn thu kỳ kế hoạch. Thứ năm, kết quả báo cáo, phân tích, đánh giá tình hình quản lý và sử dụng kinh phí CTX kỳ báo cáo sẽ làm cơ sở và tài liệu tham khảo cho việc xây dựng dự toán kỳ kế hoạch.

Muốn dự toán CTX NSNN cấp huyện được hoàn chỉnh, có tính thực tiễn cao, phục vụ cho mục tiêu điều hành của cấp ngân sách thì cần có sự kết hợp hài hòa các căn cứ trên, đặc biệt chú trọng đến hệ thống định mức chi thường vì đây là bản lề cho việc lập dự toán đồng thời là công cụ giám sát, kiểm tra của cơ quan tài chính. 16 e c) Quy trình lập dự toán CTX NSNN ở địa phương cấp huyện Quy trình lập dự toán CTX NSNN cấp huyện bao gồm 10 bước được thực hiện theo trình tự như sau: - Bước 1: UBND cấp tỉnh hướng dẫn giao số kiểm tra dự toán ngân sách cho huyện. Trách nhiệm hướng dẫn và giao số kiểm tra thuộc về cơ quan nhà nước cấp trên và cơ quan tài chính. Công việc này được tiến hành sau khi có chỉ thị của Thủ tướng Chính phủ về việc lập kế hoạch phát triển KT-XH và dự toán NSNN năm kế hoạch.

Căn cứ vào Chỉ thị của Thủ tướng Chính phủ, Bộ Tài chính soạn thảo và triển khai hướng dẫn các bộ, UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương lập dự toán CTX cho các đơn vị dự toán. -Bước 2: UBND huyện tổ chức hội nghị triển khai xây dựng dự toán ngân sách và giao số kiểm tra cho các phòng, ban, ngành, đoàn thể. - Bước 3: Các phòng, ban, ngành, đoàn thể lập dự toán CTX ngân sách của đơn vị mình. - Bước 4: UBND huyện (cụ thể là Phòng TC-KH) làm việc với các phòng, ban, ngành, đoàn thể về dự toán CTX; kế toán tổng hợp và hoàn chỉnh dự toán CTX ngân sách.

- Bước 5: UBND huyện trình thường trực HĐND cùng cấp xem xét cho ý kiến về dự toán CTX ngân sách. - Bước 6: Căn cứ vào ý kiến của thường trực HĐND huyện, UBND cùng cấp hoàn chỉnh lại dự toán và gửi Sở Tài chính. - Bước 7: Sở Tài chính tổ chức làm việc về dự toán ngân sách với các huyện; tổng hợp và hoàn chỉnh dự toán cấp tỉnh báo cáo UBND cùng cấp. - Bước 8: Sở Tài chính giao dự toán ngân sách chính thức cho các huyện.

- Bước 9: UBND huyện chỉnh lại dự toán ngân sách gửi đại biểu HĐND huyện trước phiên họp của HĐND huyện về dự toán ngân sách; HĐND huyện thảo luận và quyết định dự toán ngân sách. - Bước 10: UBND huyện giao dự toán cho các phòng, ban, ngành, đoàn thể đồng thời gửi Phòng TC-KH, KBNN huyện thực hiện công khai dự toán ngân sách. 17 e d) Công khai dự toán CTX NSNN ở địa phương cấp huyện Sau khi có quyết định giao dự toán CTX ngân sách huyện, Phòng TC-KH trình UBND huyện quyết định công khai dự toán, báo cáo UBND Tỉnh, Sở tài chính, các phòng, ban ngành và các đơn vị dự toán thuộc huyện theo chế độ công khai tài chính về NSNN. e) Điều chỉnh dự toán CTX NSNN ở địa phương cấp huyện (nếu có): Việc điều chỉnh dự toán CTX ngân sách huyện được thực hiện khi có yêu cầu của UBND cấp trên để đảm bảo phù hợp với định hướng chung hoặc có sự biến động lớn về nguồn thu và nhiệm vụ chi.

UBND huyện tiến hành lập dự toán điều chỉnh trình HĐND huyện quyết định và báo cáo UBND cấp trên. Dự toán điều chỉnh sau khi được duyệt là dự toán CTX ngân sách chính thức của huyện trong năm đó. Chấp hành dự toán chi thường xuyên Chấp hành dự toán CTX ngân sách huyện là quá trình sử dụng tổng hợp các biện pháp kinh tế, tài chính và hành chính nhằm thực hiện các chỉ tiêu CTX trong dự toán CTX ngân sách đã được phê duyệt. a) Nguyên tắc chi cho các hoạt động thường xuyên: - Việc thực hiện chi phải đảm bảo điều kiện: Đã được ghi trong dự toán, đúng chế độ, tiêu chuẩn, định mức quy định, đúng mục đích, tiết kiệm và hiệu quả được chủ tịch UBND huyện hoặc người được uỷ quyền chuẩn chi.

- Cấp phát ngân sách huyện chỉ dùng hình thức lệnh chi tiền. Trường hợp thanh toán bằng tiền mặt phải kèm theo giấy đề nghị rút tiền mặt, KBNN kiểm tra, nếu đủ điều kiện thì thực hiện thanh toán. - Trong trường hợp thật cần thiết như: Tạm ứng công tác phí, ứng tiền trước cho khách hàng theo hợp đồng, chuẩn bị hội nghị, tiếp khách, mua sắm nhỏ. được tạm ứng để chi khi có đủ chứng từ hợp lệ, Phòng TC-KH huyện phải lập bảng kê chứng từ chi và giấy đề nghị thanh toán tạm ứng gửi KBNN nơi giao dịch làm thủ tục chuyển tạm ứng sang thực chi ngân sách.

- Các khoản thanh toán từ ngân sách huyện qua KBNN cho các đối tượng có tài khoản giao dịch ở KBNN hoặc ở ngân hàng phải được thực hiện bằng hình thức chuyển khoản. 18 e - Đối với các khoản chi từ các nguồn thu được giữ lại tại huyện theo phân cấp, Phòng TC-KH huyện phối hợp với KBNN định kỳ làm thủ tục ghi thu, chi vào ngân sách huyện, khi làm thủ tục ghi thu, chi chi phải kèm theo bảng kê chứng từ thu và bảng kê chứng từ chi. - Ưu tiên chi trả tiền lương, các khoản phụ cấp cho cán bộ, công chức huyện, không để nợ lương và các khoản phụ cấp. Các khoản chi thường xuyên khác phải căn cứ vào dự toán, khối lượng thực hiện công việc để thực hiện cho phù hợp.

Còn các khoản CTX khác phải căn cứ vào dự toán năm, tình hình cấp bách của công việc, khả năng của ngân sách huyện tại thời điểm chi để thực hiện chi cho phù hợp. b) Trình tự cấp phát, thanh toán các khoản CTX NSNN - Bước 1: Các cơ quan, đơn vị sử dụng NSNN căn cứ vào nhu cầu chi tiêu của đơn vị, dự toán CTX được UBND huyện giao để lập hồ sơ đề nghị thanh toán gửi về KBNN huyện. - Bước 2: KBNN huyện xem xét, đánh giá sự phù hợp của các khoản chi trong hồ sơ đề nghị thanh toán của các đơn vị (theo những quy định kiểm soát chi cụ thể như: Đã có trong dự toán chi NSNN được giao; Đúng chế độ, tiêu chuẩn, định mức chi ngân sách nhà nước do cơ quan nhà nước có thẩm quyền quy định; Có đủ hồ sơ, chứng từ thanh toán) để ra quyết định có cấp phát, thanh toán ngân sách cho các đơn vị hay không. - KBNN huyện thực hiện xuất quỹ NSNN và thanh toán cho các đơn vị.

c) Các phương thức tri trả, thanh toán kinh phí cho đối tượng thụ hưởng NSNN Hiện nay, theo quy định của Luật NSNN (2015), có hai phương thức chi trả, thanh toán kinh phí cho đối tượng thụ hưởng NSNN, đó là: Chi trả thanh toán trên cơ sở lệnh chi tiền và chi trả thanh toán trên cơ sở dự toán NSNN. - Phương thức cấp phát theo lệnh chi tiền là phương pháp được áp dụng đối với những khoản chi do cơ quan tài chính cấp phát trực tiếp cho ĐVSDNS. Cấp phát theo lệnh chi tiền chỉ áp dụng đối với những chủ thể không có quan hệ thường xuyên với NSNN trong hoạt động nhận kinh phí hoặc các khoản chi mang tính đặc thù phát sinh 19 e từng lần.