Luận Văn Về Kiểm Soát Chi Thường Xuyên Ngân Sách Nhà Nước Qua KBNN Nam Đàn Tỉnh Nghệ An

Luận văn phân tích kiểm soát chi thường xuyên ngân sách nhà nước qua Kho bạc Nhà nước Nam Đàn, tỉnh Nghệ An. Tìm hiểu hiệu quả và cải tiến.

• Tác giả: Hoàng Nghĩa Cường
• Người hướng dẫn: PGS. Phạm Văn Liên
• Trường học: Học viện Tài chính
• Chuyên ngành: Quản lý tài chính công
• Đề tài: Kiểm Soát Chi Thường Xuyên Ngân Sách Nhà Nước Tại KBNN Nam Đàn, Nghệ An
• Loại tài liệu: luận văn tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Nghệ An

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. MỞ ĐẦU
• 1.1. Tính cấp thiết của đề tài luận văn
• 1.2. Mục đích nghiên cứu của đề tài luận văn
• 1.3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu đề tài luận văn
• 1.4. Dữ liệu và phương pháp nghiên cứu đề tài luận văn
• 1.5. Kết cấu luận văn
• 2. CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ KIỂM SOÁT CHI THƯỜNG XUYÊN NSNN QUA KHO BẠC NHÀ NƯỚC
• 2.1. Chi ngân sách nhà nước và chi thường xuyên ngân sách nhà nước
• 2.1.1. Ngân sách nhà nước và chi ngân sách nhà nước
• 2.1.1.1. Khái niệm
• 2.2. Đặc điểm chi thường xuyên ngân sách nhà nước
• 2.3. Phân loại chi thường xuyên ngân sách nhà nước
• 2.4. Khái quát về kiểm soát chi thường xuyên NSNN tại Kho bạc Nhà nước
• 2.4.1. Giới thiệu về Kho bạc Nhà nước
• 2.4.2. Khái niệm kiểm soát chi thường xuyên ngân sách nhà nước qua Kho bạc Nhà nước
• 2.4.3. Đặc điểm của kiểm soát chi thường xuyên Ngân sách nhà nước
• 2.4.4. Nội dung kiểm soát chi thường xuyên NSNN tại KBNN

Tóm tắt

I. Tổng quan về kiểm soát ngân sách nhà nước

Kiểm soát ngân sách nhà nước (NSNN) là quá trình đảm bảo tính hợp pháp, hợp lý và hiệu quả trong việc sử dụng ngân sách. Kiểm soát chi thường xuyên ngân sách nhà nước tại Kho bạc Nhà nước (KBNN) Nam Đàn, Nghệ An đóng vai trò quan trọng trong việc quản lý tài chính công. Việc kiểm soát này không chỉ giúp ngăn ngừa thất thoát tài sản mà còn nâng cao hiệu quả sử dụng ngân sách. Theo đó, KBNN phải thực hiện nhiệm vụ kiểm tra, giám sát các khoản chi, đảm bảo các khoản chi đúng mục đích, đúng định mức và đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội. "Kiểm soát chi thường xuyên NSNN là hoạt động quản lý tài chính nhằm bảo đảm các khoản chi tiêu được thực hiện đúng quy định và hiệu quả, qua đó góp phần ổn định nền tài chính quốc gia".

1.1. Khái niệm và vai trò của kiểm soát chi thường xuyên

Kiểm soát chi thường xuyên ngân sách nhà nước là hoạt động cần thiết nhằm đảm bảo tính tuân thủ các quy định của pháp luật trong việc sử dụng ngân sách. Vai trò của nó không chỉ dừng lại ở việc kiểm soát mà còn mở rộng tới việc tư vấn, hỗ trợ các đơn vị sử dụng ngân sách trong việc lập dự toán và thực hiện chi tiêu. Việc thực hiện kiểm soát này giúp nâng cao tính minh bạch và trách nhiệm trong quản lý ngân sách, từ đó góp phần tạo dựng niềm tin của người dân vào các cơ quan nhà nước. Hơn nữa, kiểm soát chi còn giúp phát hiện và xử lý kịp thời các sai phạm, đảm bảo ngân sách được sử dụng hiệu quả nhất.

1.2. Các nguyên tắc kiểm soát chi ngân sách

Các nguyên tắc kiểm soát ngân sách bao gồm tính hợp pháp, tính hợp lý và tính hiệu quả. Tính hợp pháp yêu cầu mọi khoản chi phải dựa trên các quy định của pháp luật. Tính hợp lý đảm bảo rằng các khoản chi phải phù hợp với mục tiêu, nhiệm vụ của ngân sách. Cuối cùng, tính hiệu quả yêu cầu ngân sách được sử dụng một cách tối ưu, mang lại lợi ích cao nhất cho xã hội. Việc áp dụng các nguyên tắc này trong kiểm soát chi thường xuyên NSNN tại KBNN Nam Đàn giúp giảm thiểu rủi ro và nâng cao chất lượng quản lý tài chính.

II. Thực trạng kiểm soát chi thường xuyên ngân sách nhà nước tại KBNN Nam Đàn

Thực trạng kiểm soát chi thường xuyên ngân sách nhà nước tại KBNN Nam Đàn cho thấy nhiều vấn đề còn tồn tại. Mặc dù đã có những cải cách trong quản lý ngân sách, nhưng tình trạng lãng phí và vi phạm quy định vẫn diễn ra. Các quy trình kiểm soát chưa thật sự hiệu quả, nhiều đơn vị vẫn chưa chủ động trong việc sử dụng kinh phí ngân sách. Theo báo cáo, "tình trạng lãng phí ngân sách vẫn còn phổ biến, đặc biệt trong các khoản chi không đúng mục đích hoặc không cần thiết". Điều này không chỉ ảnh hưởng đến hiệu quả sử dụng ngân sách mà còn gây ra những hậu quả nghiêm trọng cho nền kinh tế.

2.1. Những hạn chế trong công tác kiểm soát

Một số hạn chế trong công tác kiểm soát chi thường xuyên NSNN tại KBNN Nam Đàn bao gồm: quy trình kiểm soát còn rườm rà, gây khó khăn cho các đơn vị sử dụng ngân sách. Nhiều đơn vị chưa thực sự hiểu rõ các quy định về kiểm soát chi, dẫn đến việc thực hiện không đúng quy trình. Hơn nữa, việc phân công nhiệm vụ kiểm soát còn bất cập, chưa tạo điều kiện thuận lợi cho các đơn vị. "Sự thiếu minh bạch trong quy trình kiểm soát chi là một trong những nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng lãng phí ngân sách".

2.2. Đánh giá kết quả kiểm soát chi

Mặc dù còn nhiều hạn chế, nhưng công tác kiểm soát chi thường xuyên ngân sách nhà nước tại KBNN Nam Đàn đã đạt được một số kết quả tích cực. Việc áp dụng công nghệ thông tin trong quản lý ngân sách đã giúp nâng cao tính chính xác và minh bạch trong quy trình kiểm soát. Các báo cáo tài chính được lập đầy đủ và kịp thời, giúp các cơ quan chức năng dễ dàng theo dõi và đánh giá tình hình chi tiêu. "Việc ứng dụng công nghệ thông tin là bước tiến quan trọng trong việc cải cách hành chính và nâng cao hiệu quả kiểm soát chi ngân sách".

III. Giải pháp hoàn thiện kiểm soát chi thường xuyên ngân sách nhà nước

Để nâng cao hiệu quả kiểm soát chi thường xuyên ngân sách nhà nước tại KBNN Nam Đàn, cần thực hiện một số giải pháp. Đầu tiên, cần cải cách quy trình kiểm soát chi, đơn giản hóa các thủ tục để các đơn vị dễ dàng thực hiện. Thứ hai, cần tăng cường công tác đào tạo, bồi dưỡng cho cán bộ làm công tác kiểm soát ngân sách, giúp họ nắm vững các quy định và quy trình kiểm soát. Cuối cùng, cần đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý ngân sách, giúp nâng cao tính minh bạch và hiệu quả trong công tác kiểm soát. "Cải cách quy trình kiểm soát chi sẽ góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng ngân sách, từ đó thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội".

3.1. Đề xuất cải cách quy trình kiểm soát

Cải cách quy trình kiểm soát chi ngân sách là yêu cầu cấp thiết nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng ngân sách. Các bước trong quy trình kiểm soát cần được tối ưu hóa, giảm thiểu các thủ tục không cần thiết. Điều này sẽ giúp các đơn vị sử dụng ngân sách tiết kiệm thời gian và chi phí trong quá trình thực hiện các khoản chi. "Việc đơn giản hóa quy trình kiểm soát chi sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho các đơn vị, từ đó nâng cao trách nhiệm và hiệu quả sử dụng ngân sách".

3.2. Tăng cường đào tạo và bồi dưỡng cán bộ

Đào tạo và bồi dưỡng cán bộ làm công tác kiểm soát chi thường xuyên ngân sách nhà nước là yếu tố quan trọng để nâng cao hiệu quả công tác này. Cần tổ chức các khóa học, hội thảo nhằm cung cấp kiến thức và kỹ năng cần thiết cho cán bộ. Hơn nữa, việc cập nhật các chính sách, quy định mới về ngân sách cũng cần được thực hiện thường xuyên. "Đào tạo cán bộ là chìa khóa để nâng cao chất lượng công tác kiểm soát chi, góp phần đảm bảo ngân sách được sử dụng hiệu quả".

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh kinh tế Việt Nam phát triển mạnh mẽ, việc quản lý và kiểm soát chi ngân sách nhà nước (NSNN) trở thành vấn đề cấp thiết nhằm đảm bảo hiệu quả sử dụng nguồn lực tài chính quốc gia. Tình trạng bội chi NSNN và các vi phạm trong quản lý chi tiêu đã gây ra nhiều hậu quả nghiêm trọng như thất thoát tài sản nhà nước và vi phạm pháp luật. Đặc biệt, chi thường xuyên NSNN chiếm tỷ trọng lớn trong tổng chi ngân sách, ảnh hưởng trực tiếp đến sự ổn định và phát triển kinh tế - xã hội. Luận văn tập trung nghiên cứu công tác kiểm soát chi thường xuyên NSNN qua Kho bạc Nhà nước (KBNN) huyện Nam Đàn, tỉnh Nghệ An trong giai đoạn 2017-2019, nhằm đánh giá thực trạng, xác định các tồn tại, hạn chế và đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả kiểm soát chi.

Mục tiêu nghiên cứu bao gồm hệ thống hóa các vấn đề lý luận về kiểm soát chi thường xuyên NSNN, phân tích thực trạng công tác kiểm soát chi tại KBNN huyện Nam Đàn, đồng thời đề xuất các giải pháp hoàn thiện công tác này trong thời gian tới. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào các khoản chi thường xuyên NSNN cho các cơ quan, đơn vị sử dụng ngân sách trên địa bàn huyện Nam Đàn từ năm 2017 đến 2019. Ý nghĩa nghiên cứu thể hiện qua việc góp phần nâng cao hiệu quả quản lý tài chính công, đảm bảo tính minh bạch, công khai và phòng chống lãng phí, tham nhũng trong chi tiêu ngân sách.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên khung lý thuyết về quản lý tài chính công và kiểm soát chi ngân sách nhà nước, trong đó có hai lý thuyết chính:

1. Lý thuyết quản lý tài chính công: Nhấn mạnh vai trò của ngân sách nhà nước như công cụ điều tiết kinh tế vĩ mô, đảm bảo phân bổ nguồn lực hiệu quả và minh bạch. Chi thường xuyên NSNN được xem là khoản chi phục vụ các chức năng quản lý, điều hành xã hội, có tính ổn định và liên tục.

2. Lý thuyết kiểm soát chi ngân sách: Tập trung vào các nguyên tắc kiểm soát chi như tính hợp pháp, hợp lệ, đúng mục đích, đúng đối tượng và hiệu quả sử dụng nguồn lực. Mô hình kiểm soát chi qua KBNN bao gồm các bước kiểm tra hồ sơ, chứng từ, kiểm soát điều kiện chi trả và thanh toán theo quy định pháp luật.

Các khái niệm chính được sử dụng gồm: ngân sách nhà nước, chi thường xuyên ngân sách nhà nước, kiểm soát chi ngân sách, Kho bạc Nhà nước, phương thức chi trả ngân sách, tạm ứng và thanh toán trực tiếp.

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng phương pháp luận duy vật biện chứng kết hợp các phương pháp nghiên cứu cụ thể:

• Phương pháp thu thập số liệu thứ cấp: Thu thập dữ liệu từ báo cáo thu – chi ngân sách hàng năm tại KBNN huyện Nam Đàn, các văn bản pháp luật liên quan và tài liệu chuyên ngành.

• Phương pháp điều tra phỏng vấn trực tiếp: Phỏng vấn cán bộ phòng Kế toán và phòng Kiểm soát chi tại KBNN huyện Nam Đàn, cũng như các đơn vị sử dụng ngân sách để thu thập thông tin thực tiễn về công tác kiểm soát chi.

• Phương pháp tổng hợp - phân tích: Đối chiếu, so sánh số liệu thu – chi NSNN qua các năm, phân tích thực trạng công tác kiểm soát chi, đánh giá kết quả và nguyên nhân tồn tại.

Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm toàn bộ các khoản chi thường xuyên NSNN qua KBNN huyện Nam Đàn trong giai đoạn 2017-2019, với số liệu chi tiết về thu – chi ngân sách và các hồ sơ kiểm soát chi. Phương pháp chọn mẫu là toàn bộ dữ liệu có sẵn nhằm đảm bảo tính toàn diện và chính xác. Phân tích số liệu được thực hiện bằng phương pháp thống kê mô tả, so sánh tỷ lệ phần trăm và đánh giá định tính dựa trên phỏng vấn.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tăng trưởng thu – chi ngân sách: Thu NSNN trên địa bàn huyện Nam Đàn tăng từ khoảng 929 tỷ đồng năm 2017 lên mức cao hơn trong các năm tiếp theo, thể hiện hiệu quả trong công tác thu ngân sách. Tuy nhiên, tổng chi NSNN luôn vượt thu với chênh lệch khoảng 700 tỷ đồng mỗi năm, gây áp lực cân đối ngân sách địa phương.

2. Tỷ trọng chi thường xuyên cao: Chi thường xuyên NSNN chiếm tỷ trọng lớn trong tổng chi ngân sách, từ 65% năm 2018 lên 74% năm 2019, tương đương khoảng 719 tỷ đồng năm 2017 và tăng lên gần 827 tỷ đồng năm 2019. Các khoản chi chủ yếu tập trung vào giáo dục – đào tạo (chiếm 30-40% chi thường xuyên), an ninh – quốc phòng và hoạt động quản lý nhà nước.

3. Cơ cấu chi chuyển dịch theo hướng tăng chi đầu tư: Chi đầu tư xây dựng cơ bản có xu hướng tăng, góp phần cải thiện cơ sở hạ tầng và phát triển kinh tế địa phương. Năm 2017, chi đầu tư đạt khoảng 350 tỷ đồng, tăng lên đáng kể trong các năm tiếp theo.

4. Tồn tại trong công tác kiểm soát chi: Công tác kiểm soát chi thường xuyên tại KBNN huyện Nam Đàn còn một số hạn chế như quy trình chi trả còn rườm rà, chưa tạo điều kiện thuận lợi tối đa cho đơn vị sử dụng ngân sách, tình trạng lãng phí ngân sách vẫn tồn tại, và việc phân công nhiệm vụ kiểm soát chi chưa thực sự hiệu quả.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân của các tồn tại trên xuất phát từ việc áp dụng các quy trình kiểm soát chi còn mang tính hình thức, thiếu sự chủ động và phối hợp chặt chẽ giữa các phòng ban liên quan. So với các nghiên cứu trong ngành tài chính công, tỷ trọng chi thường xuyên cao là xu hướng phổ biến nhưng cần được kiểm soát chặt chẽ để tránh lãng phí. Việc tăng chi đầu tư cho thấy huyện Nam Đàn đang chú trọng phát triển kinh tế – xã hội, tuy nhiên cần cân đối với chi thường xuyên để đảm bảo bền vững tài chính.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ cột thể hiện sự biến động thu – chi NSNN qua các năm, biểu đồ tròn phân bổ cơ cấu chi thường xuyên theo lĩnh vực, và bảng tổng hợp các chỉ tiêu kinh tế xã hội liên quan. Kết quả nghiên cứu góp phần làm rõ vai trò của KBNN trong kiểm soát chi, đồng thời chỉ ra các điểm cần cải tiến nhằm nâng cao hiệu quả quản lý ngân sách địa phương.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong kiểm soát chi: Đẩy mạnh sử dụng hệ thống TABMIS và các phần mềm quản lý ngân sách để tự động hóa quy trình kiểm soát, giảm thiểu thủ tục giấy tờ, nâng cao tính minh bạch và rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ. Thời gian thực hiện trong 1-2 năm, do KBNN huyện Nam Đàn chủ trì phối hợp với Sở Tài chính tỉnh Nghệ An.

2. Rà soát, hoàn thiện quy trình kiểm soát chi: Đơn giản hóa thủ tục, phân công rõ ràng trách nhiệm giữa các phòng ban, tăng cường kiểm tra, giám sát chặt chẽ các khoản chi thường xuyên nhằm hạn chế lãng phí và sai phạm. Thực hiện trong 6-12 tháng, do KBNN huyện Nam Đàn phối hợp với các đơn vị sử dụng ngân sách.

3. Tăng cường đào tạo, nâng cao năng lực cán bộ kiểm soát chi: Tổ chức các khóa đào tạo chuyên sâu về pháp luật ngân sách, kỹ năng kiểm soát chi và ứng dụng công nghệ thông tin cho cán bộ KBNN và kế toán các đơn vị sử dụng ngân sách. Kế hoạch đào tạo định kỳ hàng năm, do KBNN huyện Nam Đàn phối hợp với Học viện Tài chính.

4. Tăng cường phối hợp giữa KBNN và cơ quan tài chính địa phương: Thiết lập cơ chế trao đổi thông tin, phối hợp kiểm tra, xử lý các vấn đề phát sinh trong công tác kiểm soát chi nhằm nâng cao hiệu quả quản lý ngân sách. Thực hiện ngay và duy trì liên tục, do KBNN huyện Nam Đàn và Phòng Tài chính huyện Nam Đàn chủ trì.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cán bộ quản lý tài chính công tại các Kho bạc Nhà nước cấp huyện: Nắm bắt quy trình, phương pháp kiểm soát chi thường xuyên, từ đó nâng cao hiệu quả công tác quản lý ngân sách địa phương.

2. Lãnh đạo và kế toán các đơn vị sử dụng ngân sách nhà nước: Hiểu rõ các quy định, thủ tục kiểm soát chi để thực hiện đúng, tránh sai phạm và nâng cao trách nhiệm trong sử dụng ngân sách.

3. Các nhà nghiên cứu và sinh viên chuyên ngành quản lý tài chính công: Tham khảo cơ sở lý luận và thực tiễn về kiểm soát chi ngân sách, làm tài liệu học tập và nghiên cứu chuyên sâu.

4. Cơ quan quản lý nhà nước về tài chính và ngân sách: Sử dụng kết quả nghiên cứu để xây dựng chính sách, cải cách thủ tục hành chính và nâng cao hiệu quả quản lý tài chính công.

Câu hỏi thường gặp

1. Kiểm soát chi thường xuyên ngân sách nhà nước là gì?
   Kiểm soát chi thường xuyên NSNN là quá trình KBNN kiểm tra, giám sát các khoản chi thường xuyên theo đúng quy định pháp luật, đảm bảo chi đúng mục đích, đúng đối tượng và hiệu quả sử dụng nguồn lực.

2. Tại sao chi thường xuyên NSNN chiếm tỷ trọng lớn trong tổng chi ngân sách?
   Chi thường xuyên phục vụ các hoạt động quản lý nhà nước, giáo dục, y tế, quốc phòng, an ninh… là các nhiệm vụ liên tục và ổn định, do đó chiếm tỷ trọng lớn nhằm duy trì hoạt động bình thường của bộ máy nhà nước.

3. Phương thức chi trả ngân sách qua KBNN gồm những hình thức nào?
   Có hai hình thức chính: chi trả theo dự toán rút từ KBNN và chi trả bằng lệnh chi tiền. Ngoài ra còn có phương thức tạm ứng và thanh toán trực tiếp nhằm đảm bảo linh hoạt trong quản lý chi ngân sách.

4. Những tồn tại chính trong công tác kiểm soát chi tại KBNN huyện Nam Đàn là gì?
   Bao gồm quy trình kiểm soát còn rườm rà, chưa tạo thuận lợi tối đa cho đơn vị sử dụng ngân sách, phân công nhiệm vụ chưa hiệu quả và tình trạng lãng phí ngân sách vẫn còn tồn tại.

5. Giải pháp nào được đề xuất để nâng cao hiệu quả kiểm soát chi?
   Tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, đơn giản hóa quy trình, đào tạo cán bộ chuyên môn và tăng cường phối hợp giữa KBNN với các cơ quan tài chính địa phương là các giải pháp trọng tâm.

Kết luận

• Kiểm soát chi thường xuyên NSNN qua KBNN huyện Nam Đàn đóng vai trò quan trọng trong quản lý tài chính công, góp phần đảm bảo hiệu quả sử dụng ngân sách.
• Thu – chi NSNN trên địa bàn tăng trưởng ổn định, tuy nhiên chi thường xuyên chiếm tỷ trọng lớn và cần được kiểm soát chặt chẽ để tránh lãng phí.
• Công tác kiểm soát chi còn tồn tại hạn chế về quy trình và năng lực cán bộ, ảnh hưởng đến hiệu quả quản lý ngân sách.
• Đề xuất các giải pháp cụ thể như ứng dụng công nghệ, cải tiến quy trình, đào tạo và phối hợp liên ngành nhằm nâng cao hiệu quả kiểm soát chi.
• Tiếp tục nghiên cứu mở rộng phạm vi và áp dụng các công nghệ mới trong quản lý ngân sách là bước đi cần thiết trong giai đoạn tới.

Luận văn kêu gọi các cơ quan quản lý tài chính và đơn vị sử dụng ngân sách quan tâm triển khai các giải pháp đề xuất để nâng cao hiệu quả công tác kiểm soát chi, góp phần phát triển kinh tế - xã hội bền vững tại huyện Nam Đàn và các địa phương tương tự.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ KIỂM SOÁT CHI THƯỜNG XUYÊN NSNN QUA KHO BẠC NHÀ NƯỚC 1. Chi ngân sách nhà nước và chi thường xuyên ngân sách nhà nước 1. Ngân sách nhà nước và chi ngân sách nhà nước 1. Khái niệm Ngân sách Nhà nước: <Ngân sách nhà nước là toàn bộ các khoản thu, chi của Nhà nước được dự toán và thực hiện trong một khoảng thời gian nhất định do cơ quan nhà nước có thẩm quyền quyết định để bảo đảm thực hiện các chức năng, nhiệm vụ ủa Nhà nước.

Nội dung Ngân sách Nhà nước: Thứ nhất, NSNN là bản dự toán thu, chi tài chính của Nhà nước trong một khoảng thời gian nhất đinh, thường là 1 năm. Thứ hai, NSNN là quỹ tiền tệ tập trung của Nhà nước, là kế hoạch tài chính cơ bản của Nhà nước. Thứ ba, NSNN là những quan hệ kinh tế phát sinh trong quá trình Nhà nước huy động và sử dụng các nguồn tài chính khác nhau. Khái niệm chi ngân sách nhà nước và chi thường xuyên ngân sách nhà nước Chi NSNN là những khoản chi tiêu do Chính phủ hoặc cơ quan nhà nước có thẩm quyền quyết định và thực hiện trong một năm Chi NSNN thể hiện các quan hệ tiền tệ hình thành trong quá trình phân phối và sử dụng quỹ NSNN nhằm trang trải cho các chi phí bộ máy Nhà nước và thực hiện chức năng chính trị, kinh tế, xã hội của Nhà nước.

SV: Hoàng Nghĩa Cường 8 Lớp: CQ54/01.03 Luận văn tốt nghiệp Học viện Tài chính Chi NSNN là quá trình phân phối, sử dụng quỹ NSNN theo những nguyên tắc nhất định cho việc thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của Nhà nước. Về thực chất, chi NSNN chính là việc cung cấp các phương tiện tài chính cho việc thực hiện các nhiệm vụ của Nhà nước. Cho nên, chi NSNN có những đặc điểm sau: - Chi NSNN luôn gắn với nhiệm vụ kinh tế, chính trị, xã hội mà Nhà nước phải đảm nhận. Mức độ và phạm vi chi tiêu NSNN phụ thuộc vào nhiệm vụ của Nhà nước trong từng thời kỳ.

- Chi ngân sách nhà nước gắn với quyền lực nhà nước, mang tính chất pháp lý cao. Ở Việt Nam, Quốc hội là chủ thể duy nhất quyết định cơ cấu, nội dung và mức độ các khoản chi NSNN. - Tính hiệu quả của các khoản chi NSNN được thể hiện ở tầm vĩ mô và mang tính toàn diện cả về kinh tế, xã hội, chính trị và ngoại giao. - Các khoản chi NSNN đều là các khoản cấp phát không hoàn trả trực tiếp.

Đặc điểm này giúp chúng ta phân biệt giữa các khoản chi NSNN với các khoản tín dụng, các khoản chi cho hoạt động kinh doanh. - Các khoản chi của ngân sách nhà nước gắn chặt với sự vận động của các phạm trù giá trị khác như giá cả, lãi suất, tỷ giá hối đoái, tiền lương, tín dụng và các phạm trù khác thuộc lĩnh vực tiền tệ. Chi ngân sách nhà nước bao gồm các khoản chi phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh, bảo đảm hoạt động của bộ máy nhà nước; chi trả nợ của Nhà nước; chi viện trợ và các khoản chi khác theo quy định của pháp luật. “ Chi thường xuyên ngân sách nhà nước: là nhiệm vụ chi của NSNN nhằm đảm bảo hoạt động của bộ máy nhà nước, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội, hỗ trợ hoạt động của các tổ chức khác và thực hiện các nhiệm vụ thường xuyên của Nhà nước về phát triển kinh tế - xã hội, bảo đàm quốc phòng, an ninh=[8].

Đây là các khoản chi chủ yếu phục vụ chức năng quản lý, điều hành xã hội một cách thường xuyên của Nhà nước. SV: Hoàng Nghĩa Cường 9 Lớp: CQ54/01.03 Luận văn tốt nghiệp Học viện Tài chính Chi thường xuyên NSNN là quá trình phân phối, sử dụng nguồn lực tài chính của Nhà nước nhằm trang trải những nhu cầu của các cơ quan nhà nước, các tổ chức chính trị xã hội thuộc khu vực công, qua đó thực hiện nhiệm vụ quản lý nhà nước ở các hoạt động sự nghiệp kinh tế, giáo dục và đào tạo, y tế, xã hội, văn hóa thông tin, thể dục thể thao, khoa học và công nghệ môi trường và các hoạt động sự nghiệp khác. Nói tóm lại, chi thường xuyên NSNN là quá trình phân phối, sử dụng vốn từ quỹ NSNN để đáp ứng nhu cầu chi gắn với việc thực hiện các nhiệm vụ thường xuyên của Nhà nước về quản lý kinh tế, xã hội. Đặc điểm chi thường xuyên ngân sách nhà nước Nguồn lực tài chính trang trải cho các khoản chi thường xuyên được phân bố tương đối đều giữa các quý trong năm, giữa các tháng trong quý, giữa các năm trong kỳ kế hoạch.

Việc sử dụng kinh phí thường xuyên được thực hiện thông qua hai hình thức cấp phát thanh toán và tạm ứng. Cũng như các khoản chi khác của NSNN, việc sử dụng kinh phí thường xuyên phải đúng mục đích, tiết kiệm và hiệu quả. Hiệu quả của chi thường xuyên không thể đánh giá, xác định cụ thể như chi cho đầu tư phát triển. Hiệu quả của nó không chỉ đơn thuần về mặt kinh tế mà được thể hiện qua sự ổn định chính trị-xã hội qua đó thúc đẩy sự phát triển bền vững của đất nước.

Với đặc điểm trên cho thấy vai trò chi thường xuyên có thể ảnh hưởng rất quan trọng đến đời sống kinh tế - xã hội của một quốc gia. Phân loại chi thường xuyên ngân sách nhà nước Căn cứ vào tính chất kinh tế, chi thường xuyên bao gồm 4 nhóm mục cụ thể như sau: SV: Hoàng Nghĩa Cường 10 Lớp: CQ54/01.03 Luận văn tốt nghiệp Học viện Tài chính - Nhóm các khoản chi thanh toán cho cá nhân gồm: tiền lương; phụ cấp lương; học bổng học sinh, sinh viên; tiền thưởng; phúc lợi tập thể; chi về công tác người có công với cách mạng và xã hội; chi lương hưu và trợ cấp bảo hiểm xã hội; các khoản thanh toán khác cho cá nhân. - Nhóm các khoản chi nghiệp vụ chuyên môn gồm: thanh toán dịch vụ công cộng; vật tư văn phòng; thông tin tuyên truyên liên lạc; hội nghị; công tác phí; chi phí thuê mướn; chi sửa chữa thường xuyên; chi phí nghiệp vụ chuyên môn của ngành. - Nhóm các khoản chi mua sắm, sửa chữa lớn tài sản cố định và xây dựng nhỏ gồm: sửa chữa nhỏ tài sản cố định phục vụ chuyên môn và các công trình cơ sở hạ tầng; chi mua tài sản vô hình; mua sắm tài sản dùng cho chuyên môn.

- Nhóm các khoản chi thường xuyên khác. - Chi cho các đơn vị sự nghiệp: Đây là các khoản chi cho các đơn vị sự nghiệp công lập nhằm cung cấp các dịch vụ đáp ứng nhu cầu nâng cao dân trí, phát triển nguồn nhân lực, chăm sóc sức khỏe cộng đồng, tạo động lực để nâng cao năng suất lao động, thúc đẩy phát triển kinh tế theo chiều sâu. Cụ thể: + Chi cho hoạt động của các đơn vị sự nghiệp kinh tế của nhà nước; + Chi cho hoạt động các đơn vị sự nghiệp văn hóa – xã hội; + Chi cho hoạt động khoa học công nghệ; +Chi cho hoạt động giáo dục, đào tạo; + Chi cho hoạt động sự nghiệp y tế; + Chi cho hoạt động sự nghiệp văn hóa, thể dục thể thao; SV: Hoàng Nghĩa Cường 11 Lớp: CQ54/01.03 Luận văn tốt nghiệp Học viện Tài chính + Chi cho hoạt động xã hội. - Chi cho các hoạt động quản lý nhà nước (chi quản lý hành chính): Là các khoản chi để đảm bảo hoạt động của hệ thống các cơ quan quản lý nhà nước.

- Chi cho hoạt động an ninh, quốc phòng và trật tự an toàn xã hội: Khoản chi cho an ninh nhằm đảm bảo trật tự an toàn xã hội, tạo ra sự yên bình cho người dân. Chi quốc phòng nhằm bảo vệ toàn vẹn lãnh thổ quốc gia, chống lại sự xâm lấn của các thế lực bên ngoài. - Chi khác: ngoài các khoản chi trên, một số khoản chi không phát sinh đều đặn và liên tục trong các tháng của năm nhưng vẫn thuộc về chi thường xuyên như chi trợ giá theo chính sách của nhà nước, chi trả lãi tiền vay do chính phủ vay, chi hỗ trợ quỹ bảo hiểm xã hội. Khái quát về kiểm soát chi thường xuyên NSNN tại Kho bạc Nhà nước 1.

Giới thiệu về Kho bạc Nhà nước Kho bạc Nhà nước là cơ quan trực thuộc Bộ Tài chính, thực hiện chức năng tham mưu, giúp Bộ trưởng Bộ Tài chính quản lý nhà nước về quỹ ngân sách nhà nước, các quỹ tài chính nhà nước; quản lý ngân quỹ nhà nước; tổng kế toán nhà nước; thực hiện việc huy động vốn cho ngân sách nhà nước và cho đầu tư phát triển thông qua hình thức phát hành trái phiếu Chính phủ theo quy định của pháp luật. KBNN có các nhiệm vụ sau đây: Thứ nhất, quản lý quỹ NSNN và các quỹ tài chính khác của Nhà nước + Quản lý quỹ NSNN: KBNN có trách nhiệm quản lý toàn bộ các khoản tiền của Nhà nước, kể cả tiền vay, tiền trên tài khoản của NSNN các cấp. Cụ thể: SV: Hoàng Nghĩa Cường 12 Lớp: CQ54/01.03 Luận văn tốt nghiệp Học viện Tài chính KBNN có trách nhiệm tập trung, phản ảnh đầy đủ, kịp thời các khoản thu NSNN; tổ chức thực hiện việc thu nộp vào quỹ NSNN do các tổ chức và cá nhân nộp tại hệ thống KBNN; thực hiện hạch toán số thu NSNN cho các cấp ngân sách theo quy định. KBNN tổ chức thực hiện chi NSNN.

KBNN quản lý, kiểm soát, thanh toán, chi trả các khoản chi từ NSNN bao gồm cả chi thường xuyên và chi đầu tư xây dựng cơ bản của Nhà nước. Để thực hiện nhiệm vụ quản lý quỹ NSNN, KBNN có quyền trích từ tài khoản tiền gửi của tổ chức, cá nhân để nộp NSNN hoặc áp dụng các biện pháp hành chính khác để thu cho NSNN. KBNN có quyền từ chối thanh toán, chi trả các khoản chi không đúng, không đủ điều kiện theo quy định của pháp luật và phải chịu trách nhiệm về quyết định của mình. + Quản lý các quỹ tài chính khác của Nhà nước: KBNN các cấp được giao nhiệm vụ, kiểm soát các quỹ dự phòng tài chính của trung ương, của các cấp chính quyền địa phương, quỹ ngoại tệ tập trung của nhà nước và một số quỹ tài chính nhà nước khác.

Quản lý tiền, tài sản, các loại chứng chỉ có giá của nhà nước và của các đơn vị, cá nhân gửi tại KBNN. Thực hiện quản lý các tài sản quốc gia quý hiếm theo quyết định của cơ quan nhà nước có thẩm quyền.