Chương 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu, cơ sở lí luận và thực tiễn về phát triển du lịch sinh thái. Chương 2: Thiết kế và phương pháp nghiên cứu Chương 3: Thực trạng phát triển khu du lịch sinh thái Đảo Cò Chi Lăng Nam. Chương 4: Một số giải pháp phát triển khu du lịch sinh thái Đảo Cò Chi Lăng Nam. CHUONG 1: TONG QUAN TINH HÌNH NGHIÊN CỨU, CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ THỰC TIEN VE PHÁT TRIEN DU LICH SINH THÁI 1.
Tổng quan tình hình nghiên cứu Phát triển du lịch sinh thái đã và đang là chủ đề thu hút sự quan tâm của nhiều nhà khoa học trong nước và trên thế gidi, rất nhiều các công trình khoa học từ cấp bộ, các sách chuyên khảo, sách tham khảo, bài báo khoa học các cấp, bài hội thảo các cấp đã đề cập trực tiếp, gián tiếp đến van dé này. Một số công trình nồi bật sau: - Công trình nghiên cứu: "Cơ sở khoa học phát triển du lịch sinh thái ở Việt Nam", đề tài khoa học cấp bộ năm 1996 do TS. Phạm Trung Lương làm chủ nhiệm đề tài. Đề tài đã nghiên cứu cơ sở khoa học phát triển du lịch sinh thái, chỉ ra những yêu cầu cơ bản đối với phát triển du lịch sinh thái trong điều kiện kinh tế thị trường: đánh giá tiềm năng va phân tích một số yếu tô tác động đến phát triển du lịch sinh thái; đề xuất một số giải pháp cơ bản phát triển du lịch sinh thái ở Việt Nam.
- Công trình nghiên cứu: "Nghiên cứu đề xuất tiêu chí khu du lịch sinh thái ở Việt Nam", đề tài khoa học cấp Bộ do TS. Dé Thị Thanh Hoa làm chủ nhiệm dé tai. Đề tài đã nghiên cứu tông quan cơ sở lí luận về du lịch sinh thái, khu du lịch và khu du lịch sinh thái; đề cập đến kinh nghiệm và mô hình xây dựng, phát triển khu du lịch sinh thái ở một số nước trên thế giới; phân tích tong quan, thực trạng hoạt động du lịch sinh thái và các khu du lịch sinh thái ở Việt Nam hiện nay; dé xuất các tiêu chí khu du lịch sinh thái làm cơ sở cho đầu tư phát triển các khu du lịch sinh thái theo định hướng chiến lược phát triển du lịch Việt Nam - Quyên sách có tựa đề “du lịch sinh thái” (năm 2006) do GS,TSKH Lê Huy Bá chủ biên do NXB Đại học Quốc Gia Thành phố Hồ Chí Minh phát hành. Tác giả đã đề cập đến lí luận du lịch sinh thái, vai trò của du lịch sinh thái đối với sự phát triển kinh tế - xã hội, luận giải các nhân tố ảnh hưởng và điều kiện dé phát triển du lịch sinh thái.
- Nguyễn Văn Mạnh, Lê Trung Kiên: "Đặc điểm của du lịch sinh thái và khả năng kinh doanh loại hình du lịch này tại các vườn quốc gia và khu bảo tổn thiên nhiên của Việt Nam", Tạp chí Kinh tế và Phát triển, số 95/2005. Bài viết đã luận giải các đặc điểm và các yếu tố ảnh hưởng đến du lịch sinh thái, nghiên cứ sự cần thiết và khả năng kinh doanh sản phâm du lich sinh thái tại các vườn quốc gia và khu bảo tồn thiên nhiên của Việt Nam. - Nguyễn Đình Hòa: "du lịch sinh thái - thực trạng và giải pháp phát triển ở Việt Nam", Tap chí Kinh tế và Phát triển, số 1/2006. Bài viết giới thiệu những nguyên tắc cơ bản của du lịch sinh thái; phân tích các khía cạnh của du lịch sinh thái và đánh giá thực trạng phát triển loại hình du lịch này hiện nay ở nước ta; trên cơ sở đó đưa ra những kiến nghị và giải pháp nhằm hoạch định chính sách, phát triển kinh doanh du lịch sinh thái ở Việt Nam - Nguyễn Văn Mạnh (năm 2005, chủ nhiệm dé tài) "Phát triển sản phẩm du lịch sinh thái tại Ninh Bình", đề tài khoa học cấp Bộ.
Tác giả đã đề cập đến cơ sở lí luận về sản phẩm du lịch sinh thái, phân tích các tiềm năng phát triển và đánh giá thực trạng sản phẩm du lịch sinh thái của tỉnh, chỉ ra những kết quả, hạn chế và nguyên nhân của hạn chế cần khắc phục, phân tích định hướng và xây dựng các nguyên tắc phát triển du lịch sinh thái ở Ninh Bình, đề xuất các nhóm giải pháp và kiến nghị với các đối tượng có liên quan nhằm phát triển sản phâm du lịch sinh thái ở Ninh Bình. - Trần Đức Thanh (năm 2004): "Phát triển du lịch sinh thái ở Hà Nội", luận văn thạc sỹ du lịch, Đại học Quốc Gia Hà Nội. Trần Thị Thùy Linh (năm 2007): "Phát triển sản phẩm du lịch sinh thái tại khu dự trữ sinh quyền Cát Bà", luận văn thạc sỹ, Đại học Quốc Gia Hà Nội. Nguyễn Tan Trung (năm 2011): "Khai thác tiềm năng phát triển du lịch sinh thái tỉnh Đồng Nai", luận văn thạc sĩ du lịch, Đại hoc Khoa học xã hội và nhân văn.
Luận văn của các tác giả đã nghiên cứu du lịch sinh thái đưới góc độ chuyên ngành du lich học và khang định vai trò quan trong của phát triển du lịch sinh thái đối với sự phát triển kinh tế - xã hội của địa phương, đánh giá tiềm năng, thực trạng, chỉ ra nguyên nhân và đề xuất một số giải pháp phát triển du lịch sinh thái ở các địa phương đó. - Nguyễn Thị Hải (năm 2007): "Cơ sở khoa học và thực tiễn cho việc phát triển du lịch sinh thái dựa vào cộng đồng ở vườn quốc gia Hoàng Liên, tỉnh Lào Cai", luận văn thạc sỹ du lịch, Đại học Quốc gia Hà Nội. Lê Thị Ngoan (năm 2009): "Phát triển du lịch sinh thái dua vào cộng đồng tại Vân Đồn, Quảng Ninh", luận văn thạc sỹ du lịch, Đại học Quốc gia Hà Nội. Luận văn của các tác giả đã đề cập đến lí luận chung về du lịch sinh thái dựa vào cộng đồng địa phương; đánh giá tiềm năng, thực trạng hoạt động du lịch sinh thái và mối quan hệ giữa du lịch sinh thái và cộng đồng địa phương; đề xuất một số giải pháp nhằm phát triển du lịch sinh thái dựa vào cộng đồng ở khu vực nhằm hài hòa giữa phát triển kinh tế - xã hội địa phương với công tác bảo tồn và phát triển du lịch bền vững.
Những khoảng trống cần tiếp tục nghiên cứu Mặc dù nhiều công trình nghiên cứu trực tiếp hoặc gián tiếp đề cập đến vấn đề phát triển du lịch sinh thái như các công trình nghiên cứu khoa học các cấp, bài tạp chí, sách chuyên khảo, tham khảo, luận văn thạc sỹ. tuy nhiên, chủ đề phát triển du lịch sinh thái vẫn cần tiếp tục được nghiên cứu trong điều kiện thời gian mới, không gian mới với nhiều yếu tố tác động đan xen nhiều chiều cạnh. Đặc biệt đề tài lựa chọn không gian nghiên cứu là Đảo Cò Chi Lăng Nam với những đặc thù và điều kiện riêng của xã Chi Lăng Nam, nhất là trong bối cảnh danh lam thang cảnh Dao Co Chi Lăng Nam được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công nhận là di tích quốc gia ké từ ngày 08/7/2014 thì chưa có công trình nao dé cập tới. Cơ sở lý luận về phát triển du lịch sinh thái 1.
Khái niệm, đặc điểm và vai trò của du lịch sinh thái 1. Khái niệm về du lịch sinh thai “Du lịch sinh thái”(Ecotourism) là một khái niệm tương đối mới ở Việt Nam và đã thu hút được sự quan tâm của nhiều lĩnh vực. Đây là một khái niệm rộng được hiểu theo nhiều góc độ khác nhau. Đối với một số người, “du lịch sinh thái” được hiểu một cách đơn giản là sự kết hợp ý nghĩa của hai từ ghép “Du lịch” và “sinh thái”.
Tuy nhiên cần có góc nhìn rộng hơn, tổng quát hon dé hiểu du lịch sinh thái một cách đầy đủ. Trong thực tế khái niệm “du lịch sinh thái” đã xuất hiện từ những năm 1800. Với khái niệm này mọi hoạt động du lịch có liên quan đến thiên nhiên như: tắm biển, nghỉ núi. đều được hiểu là du lịch sinh thái.
Có thể nói cho đến nay khái niệm về du lịch sinh thái vẫn được hiểu dưới nhiều góc độ khác nhau với nhiều tên gọi khác nhau. Cho đến nay vẫn còn nhiều tranh luận nhằm đưa ra một định nghĩa chung được chấp nhận về du lịch sinh thái, đa số ý kiến tại các dién đàn quốc tế chính thức về du lịch sinh thái đều cho rằng: du lịch sinh thái là loại hình du lịch dựa vào thiên nhiên, hỗ trợ các hoạt động bảo tồn và được quản lý bền vững về mặt sinh thái. Du khách sẽ được hướng dẫn tham quan với những diễn giải cần thiết về môi trường để nâng cao hiểu biết, cảm nhận được giá trị thiên nhiên và văn hóa mà không gây ra những tác động không thé chấp nhận đối với các hệ sinh thái và văn hóa bản địa. Du lịch sinh thái là loại hình du lịch có những đặc tính cơ bản sau: Tổ chức thực hiện va phát triển dựa vào những giá trị thiên nhiên và văn hóa bản địa.
Được quản lý bền vững về môi trường sinh thái. Có giáo dục và diễn giải về môi trường. Có đóng góp cho những nỗ lực bảo tồn và phát triển cộng đồng. Định nghĩa tương đối hoàn chỉnh về du lịch sinh thái lần đầu tiên được Hector Ceballos- Lascurain đưa ra vào năm 1987: “du lịch sinh thái là du lịch đến những khu vực tự nhiên còn ít bị biến đôi, với những mục đích đặc biệt : Nghiên cứu, tham quan với ý thức trân trọng thế giới hoang dã và những giá trị văn hóa được khám phá".K (năm 1993): “du lịch sinh thái được phân biệt với các loại hình thiên nhiên khác về mức độ giáo dục cao về môi trường sinh thái, thông qua hướng dẫn viên có nghiệp vụ.
Du lịch sinh thái tạo ra mối quan hệ giữa con người với thiên nhiên hoang dã cùng với ý thức được giáo dục dé biến ban thân khách du lịch thành những người đi đầu trong công tác bảo vệ môi trường. Phát triển du lịch sinh thái là giảm thiểu tác động của du khách đến văn hóa và môi trường, đảm bảo cho địa phương được hưởng quyên lợi tài chính do du lich mang lại và chú trọng đến những đóng góp tài chính cho việc bảo tồn thiên nhiên" Định nghĩa của Wood (năm 1991): “du lịch sinh thái là du lịch đến với những khu vực còn tương đôi hoang sơ với mục đích tìm hiêu vê lịch sử môi trường tự nhiên và văn hóa mà không làm thay đôi sự toàn vẹn của các hệ sinh thái. Đồng thời tạo những cơ hội về kinh tế ủng hộ việc bảo tồn tự nhiên và mang lại lợi ích về tải chính cho người dân địa phương”.