Luận văn thạc sĩ ngành kinh tế nông nghiệp phát triển chăn nuôi lợn thịt theo tiêu chuẩn thực hành chăn nuôi tốt vietgahp trên địa bàn huyện diễn châu tỉnh nghệ an

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu ngành kinh tế nông nghiệp phát triển chăn nuôi lợn thịt theo tiêu chuẩn thực hành chăn nuôi tốt, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện

• Tác giả: Đặng Thị Bé
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Thị Dương Nga
• Trường học: Học Viện Nông Nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Kinh Tế Nông Nghiệp
• Đề tài: Phát Triển Chăn Nuôi Lợn Thịt Theo VietGAHP Tại Diễn Châu, Nghệ An
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. MỤC LỤC
• 1.1. LỜI CAM ĐOAN
• 1.2. DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
• 1.3. DANH MỤC BẢNG
• 1.4. DANH MỤC HÌNH VÀ HỘP
• 1.5. TRÍCH YẾU LUẬN VĂN
• 1.6. THESIS ABSTRACT
• 2. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI
• 2.1. Ngành chăn nuôi hiện chiếm 25% trong đóng góp của ngành nông nghiệp vào tổng thu nhập quốc nội
• 2.2. Bộ Nông nghiệp đã ra Quyết định số 1506/QĐ-BNN-KHCN ngày 15 tháng 5 năm 2008 về Quy trình thực hành chăn nuôi tốt cho chăn nuôi lợn an toàn tại Việt Nam (VietGAHP)
• 2.3. Huyện Diễn Châu là một trong các những huyện đứng tốp đầu trong chăn nuôi lợn trên địa bàn tỉnh Nghệ An
• 3. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU
• 3.1. Mục tiêu chung
• 3.2. Mục tiêu cụ thể
• 4. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU
• 4.1. Đối tượng nghiên cứu
• 4.2. Phạm vi nghiên cứu
• 4.2.1. Phạm vi về nội dung
• 4.2.2. Phạm vi về không gian
• 4.2.3. Phạm vi về thời gian
• 5. CÂU HỎI NGHIÊN CỨU
• 5.1. Có các vấn đề lý luận nào liên quan đến phát triển chăn nuôi theo hướng thực hành nông nghiệp tốt (VietGAHP) đặc biệt trong bối cảnh đất nước đang đứng trước thềm hội nhập, nhiều mặt hàng thuế nông sản nhập khẩu đang được cắt bỏ, vấn đề an toàn thực phẩm đang thực sự rất báo động?
• 5.2. Các nước phát triển và các nước trong khu vực có điều kiện tương đồng với Việt Nam có những kinh nghiệm gì trong việc đẩy mạnh phát triển chăn nuôi lợn thịt theo hướng thực hành nông nghiệp tốt có thể vận dụng vào Việt Nam, Nghệ An nói chung và huyện Diễn Châu nói riêng?
• 5.3. Thực trạng phát triển chăn nuôi lợn thịt theo tiêu chuẩn VietGAHP diễn ra như thế nào tại các huyện Diễn Châu tỉnh Nghệ An?
• 5.4. Có các yếu tố nào ảnh hưởng đến việc phát triển phát triển chăn nuôi lợn thịt theo tiêu chuẩn VietGAHP diễn ra như thế nào tại các huyện Diễn Châu tỉnh Nghệ An?
• 5.5. Những hệ thống giải pháp nào có thể đưa ra để đẩy chăn nuôi lợn thịt theo tiêu chuẩn VietGAHP trên địa bàn huyện Diễn Châu tỉnh Nghệ An phát triển theo hướng bền vững trong thời gian tới?
• 6. NHỮNG ĐÓNG GÓP MỚI, Ý NGHĨA KHOA HỌC THỰC TIỄN
• 6.1. Về học thuật
• 6.2. Về thực tiễn
• 7. TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 7.1. Một số khái niệm
• 7.1.1. Khái niệm tăng trưởng và phát triển
• 7.1.2. Hộ nông dân
• 7.1.3. Trang trại, kinh tế trang trại

Tóm tắt

I. Tính cấp thiết của đề tài

Ngành chăn nuôi lợn đóng góp 25% vào tổng thu nhập quốc nội, là nguồn sinh kế chủ yếu của nhiều hộ gia đình nông thôn. Trong bối cảnh an toàn thực phẩm đang bị đe dọa bởi các vụ ngộ độc thực phẩm, việc áp dụng tiêu chuẩn VietGAHP trong chăn nuôi trở nên cấp thiết. Huyện Diễn Châu, tỉnh Nghệ An là một trong những địa phương đi đầu trong chăn nuôi lợn, với số lượng đàn lợn đạt 78 nghìn con vào năm 2014. Tuy nhiên, sản phẩm chăn nuôi chủ yếu tiêu thụ qua thương lái, dẫn đến giá thành không ổn định. Nghiên cứu này nhằm đánh giá thực trạng và đề xuất giải pháp phát triển chăn nuôi lợn thịt theo tiêu chuẩn VietGAHP.

II. Mục tiêu nghiên cứu

Mục tiêu chung của nghiên cứu là đánh giá thực trạng phát triển chăn nuôi lợn thịt theo tiêu chuẩn VietGAHP tại huyện Diễn Châu, từ đó đề xuất các giải pháp nhằm tăng thu nhập cho nông dân. Mục tiêu cụ thể bao gồm hệ thống hóa lý luận về phát triển chăn nuôi, đánh giá thực trạng và phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến khả năng phát triển chăn nuôi lợn. Nghiên cứu cũng sẽ đề xuất giải pháp nhằm thúc đẩy phát triển nông thôn và nâng cao hiệu quả kinh tế cho các hộ nông dân.

III. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu là các vấn đề lý luận và thực tiễn liên quan đến phát triển chăn nuôi lợn theo tiêu chuẩn VietGAHP. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào huyện Diễn Châu, tỉnh Nghệ An, trong khoảng thời gian từ năm 2013 đến 2015. Nghiên cứu sẽ xem xét các yếu tố ảnh hưởng đến khả năng phát triển chăn nuôi lợn thịt và đưa ra các giải pháp cụ thể cho giai đoạn tiếp theo.

IV. Thực trạng phát triển chăn nuôi lợn thịt theo tiêu chuẩn VietGAHP

Thực trạng chăn nuôi lợn thịt theo tiêu chuẩn VietGAHP tại huyện Diễn Châu cho thấy sự gia tăng số hộ áp dụng quy trình này. Tuy nhiên, nhiều hộ vẫn gặp khó khăn trong việc tuân thủ các tiêu chí do thiếu nguồn lực và kiến thức. Các chính sách hỗ trợ từ chính quyền địa phương chưa đủ mạnh để thúc đẩy phát triển chăn nuôi. Việc liên kết giữa doanh nghiệp và nông dân còn yếu, dẫn đến tình trạng sản phẩm không có kênh tiêu thụ ổn định.

V. Các nhân tố ảnh hưởng đến phát triển chăn nuôi lợn theo tiêu chuẩn VietGAHP

Nghiên cứu chỉ ra rằng có nhiều nhân tố ảnh hưởng đến khả năng phát triển chăn nuôi lợn theo tiêu chuẩn VietGAHP. Các yếu tố như thị trường, chính sách hỗ trợ, nhận thức của người chăn nuôi và khả năng huy động vốn đều đóng vai trò quan trọng. Đặc biệt, nhận thức và trình độ của người chăn nuôi cần được nâng cao để áp dụng hiệu quả các tiêu chuẩn VietGAHP. Việc cải thiện cơ sở hạ tầng và hỗ trợ tài chính cũng là những yếu tố cần thiết để thúc đẩy phát triển nông thôn.

VI. Giải pháp phát triển chăn nuôi lợn thịt theo tiêu chuẩn VietGAHP

Để đẩy mạnh phát triển chăn nuôi lợn thịt theo tiêu chuẩn VietGAHP, cần có một hệ thống giải pháp đồng bộ. Các giải pháp bao gồm nâng cao nhận thức cho người chăn nuôi, hoàn thiện bộ tiêu chí VietGAHP, và tăng cường giám sát cộng đồng. Đồng thời, cần xây dựng các kênh tiêu thụ sản phẩm an toàn và ổn định giá cả. Việc liên kết giữa nông dân và doanh nghiệp cũng cần được cải thiện để tạo ra một chuỗi giá trị bền vững cho sản phẩm chăn nuôi.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Ngành chăn nuôi lợn thịt đóng vai trò quan trọng trong nền nông nghiệp Việt Nam, chiếm khoảng 78% tổng sản lượng chăn nuôi và góp phần lớn vào thu nhập của các hộ nông dân. Tại huyện Diễn Châu, tỉnh Nghệ An, tổng đàn lợn năm 2014 đạt khoảng 78 nghìn con, tuy nhiên trong giai đoạn 2013-2015, tổng đàn lợn có xu hướng giảm từ gần 80 nghìn con xuống còn dưới 60 nghìn con, ảnh hưởng đến sản lượng thịt hơi xuất chuồng giảm gần 13%. Trước thực trạng bùng nổ các vụ ngộ độc thực phẩm và mối lo ngại về an toàn vệ sinh thực phẩm, việc áp dụng tiêu chuẩn Thực hành chăn nuôi tốt (VietGAHP) nhằm nâng cao chất lượng sản phẩm, giảm thiểu dịch bệnh và bảo vệ môi trường trở nên cấp thiết.

Nghiên cứu tập trung đánh giá thực trạng phát triển chăn nuôi lợn thịt theo tiêu chuẩn VietGAHP trên địa bàn huyện Diễn Châu trong giai đoạn 2013-2015, phân tích các nhân tố ảnh hưởng và đề xuất giải pháp phát triển bền vững. Phạm vi nghiên cứu bao gồm 82 hộ nông dân chăn nuôi, trong đó 42 hộ áp dụng VietGAHP và 40 hộ chăn nuôi truyền thống, cùng với thảo luận nhóm 20 hộ VietGAHP tại hai xã Diễn Trung và Diễn Thọ. Mục tiêu nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất, tăng thu nhập cho người dân và góp phần tái cơ cấu ngành chăn nuôi theo hướng an toàn, bền vững.

Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc cung cấp cơ sở khoa học cho các chính sách phát triển chăn nuôi lợn thịt an toàn, đồng thời hỗ trợ các hộ nông dân nâng cao nhận thức và áp dụng quy trình VietGAHP hiệu quả, góp phần cải thiện chất lượng sản phẩm và bảo vệ sức khỏe cộng đồng.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên các lý thuyết và mô hình phát triển nông nghiệp bền vững, trong đó:

• Lý thuyết phát triển nông nghiệp: Phân biệt giữa tăng trưởng (tăng sản lượng, quy mô) và phát triển (tăng cả về lượng và chất, cải thiện hiệu quả kinh tế, xã hội và môi trường). Phát triển chăn nuôi lợn theo tiêu chuẩn VietGAHP được xem là quá trình chuyển đổi toàn diện, bao gồm mở rộng quy mô và nâng cao chất lượng sản phẩm.

• Mô hình Thực hành sản xuất nông nghiệp tốt (GAP): Bộ tiêu chuẩn quốc tế và Việt Nam (VietGAP, VietGAHP) nhằm đảm bảo an toàn thực phẩm, bảo vệ môi trường và sức khỏe người sản xuất, người tiêu dùng. Tiêu chuẩn VietGAHP bao gồm 17 nhóm tiêu chí về thiết kế chuồng trại, quản lý con giống, vệ sinh, thức ăn, phòng chống dịch bệnh, quản lý chất thải, nhân sự, ghi chép hồ sơ và kiểm tra nội bộ.

• Khái niệm về hộ nông dân và kinh tế trang trại: Hộ nông dân là đơn vị sản xuất chủ yếu, sử dụng lao động gia đình, tham gia thị trường không hoàn hảo. Trang trại có quy mô lớn hơn, hiệu quả kinh tế cao hơn, có thể thuộc sở hữu tư nhân hoặc tập thể.

Các khái niệm chính bao gồm: VietGAHP, an toàn sinh học trong chăn nuôi, phát triển bền vững, hiệu quả kinh tế trong chăn nuôi, liên kết chuỗi giá trị.

Phương pháp nghiên cứu

• Nguồn dữ liệu: Kết hợp số liệu thứ cấp từ các cơ quan quản lý huyện Diễn Châu và số liệu sơ cấp thu thập qua khảo sát 82 hộ chăn nuôi (42 hộ VietGAHP, 40 hộ truyền thống), phỏng vấn sâu 2 cán bộ quản lý dự án, 11 thương lái và thảo luận nhóm 20 hộ VietGAHP.

• Phương pháp chọn mẫu: Mẫu ngẫu nhiên phân tầng, phân chia theo loại hình chăn nuôi và quy mô, đảm bảo tính đại diện cho các nhóm hộ.

• Phương pháp thu thập thông tin: Điều tra trực tiếp, phỏng vấn sâu, thảo luận nhóm, thu thập số liệu thống kê từ phòng nông nghiệp, phòng tài nguyên môi trường huyện.

• Phân tích số liệu: Sử dụng thống kê mô tả, phân tổ thống kê, kiểm định T-test để so sánh hiệu quả kinh tế giữa các nhóm hộ. Các chỉ tiêu phân tích gồm giá trị sản xuất, chi phí trung gian, giá trị gia tăng, thu nhập hỗn hợp, tỷ suất lợi nhuận theo chi phí.

• Timeline nghiên cứu: Thực hiện từ tháng 10/2015 đến tháng 10/2016, tập trung phân tích dữ liệu giai đoạn 2013-2015, đề xuất giải pháp đến năm 2020.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tăng trưởng số hộ và quy mô chăn nuôi VietGAHP: Từ năm 2011, số hộ áp dụng VietGAHP tại Diễn Châu tăng dần, với 64 hộ tham gia dự án LIFSAP tại hai xã Diễn Trung và Diễn Thọ. Tổng đàn lợn VietGAHP cũng tăng theo, tuy nhiên tổng đàn lợn toàn huyện giảm từ gần 80 nghìn con năm 2013 xuống dưới 60 nghìn con năm 2015, tương đương giảm khoảng 25%.

2. Hiệu quả kinh tế của hộ VietGAHP vượt trội: Hộ áp dụng VietGAHP có giá trị sản xuất và thu nhập hỗn hợp trên chi phí trung gian cao hơn nhóm chăn nuôi truyền thống, với tỷ suất giá trị gia tăng theo chi phí trung gian đạt khoảng 1,3 so với 1,1 của nhóm đối chứng. Thu nhập hỗn hợp trung bình của hộ VietGAHP cao hơn khoảng 15-20%.

3. Giảm thiểu dịch bệnh và cải thiện môi trường: Các hộ VietGAHP áp dụng tốt các biện pháp an toàn sinh học, vệ sinh chuồng trại, tiêm phòng đầy đủ, giúp giảm tỷ lệ lợn bị bệnh và chết trong năm 2015 xuống còn khoảng 5%, thấp hơn so với nhóm chăn nuôi thường. Môi trường chăn nuôi được cải thiện nhờ hệ thống xử lý chất thải và xây dựng hầm biogas.

4. Khó khăn trong áp dụng và tiêu thụ sản phẩm: Hầu hết các hộ còn vi phạm một số tiêu chí VietGAHP do hạn chế về nguồn lực, kiến thức và vốn. Sản phẩm VietGAHP chưa có kênh tiêu thụ riêng, phụ thuộc vào thương lái và thị trường địa phương, giá bán chưa ổn định và chưa xây dựng được thương hiệu.

Thảo luận kết quả

Kết quả cho thấy việc áp dụng tiêu chuẩn VietGAHP góp phần nâng cao hiệu quả kinh tế và chất lượng sản phẩm chăn nuôi lợn thịt tại Diễn Châu. Việc giảm thiểu dịch bệnh và cải thiện môi trường chăn nuôi phù hợp với các nghiên cứu trong nước và quốc tế về lợi ích của GAP trong chăn nuôi. Tuy nhiên, khó khăn về vốn, nhận thức và thị trường là những rào cản lớn cần được giải quyết.

So sánh với các địa phương khác như Hà Nội, Hưng Yên và Đồng Nai, Diễn Châu có quy mô nhỏ hơn nhưng có tiềm năng phát triển nhờ sự hỗ trợ của dự án LIFSAP và chính sách địa phương. Việc thiếu liên kết chặt chẽ giữa người chăn nuôi và doanh nghiệp, cũng như chưa có hệ thống truy xuất nguồn gốc sản phẩm, làm giảm sức cạnh tranh của sản phẩm VietGAHP.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ tăng trưởng số hộ và đàn lợn VietGAHP qua các năm, bảng so sánh hiệu quả kinh tế giữa hai nhóm hộ, biểu đồ tỷ lệ dịch bệnh và biểu đồ phân bố kênh tiêu thụ sản phẩm.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường đào tạo, nâng cao nhận thức người chăn nuôi: Tổ chức các lớp tập huấn kỹ thuật, quản lý dịch bệnh, ghi chép hồ sơ và áp dụng tiêu chuẩn VietGAHP. Mục tiêu nâng tỷ lệ hộ áp dụng đúng quy trình lên trên 80% trong vòng 3 năm. Chủ thể thực hiện: UBND huyện, phòng nông nghiệp, dự án LIFSAP.

2. Hỗ trợ vốn và trang thiết bị cho các hộ VietGAHP: Cung cấp các gói vay ưu đãi, hỗ trợ xây dựng chuồng trại, hầm biogas và mua sắm thiết bị an toàn sinh học. Mục tiêu tăng quy mô chăn nuôi và giảm chi phí sản xuất trong 2 năm tới. Chủ thể thực hiện: Ngân hàng chính sách, các tổ chức tín dụng, chính quyền địa phương.

3. Xây dựng và phát triển kênh tiêu thụ sản phẩm VietGAHP: Thiết lập chuỗi liên kết giữa người chăn nuôi, doanh nghiệp và các kênh phân phối như siêu thị, chợ đầu mối. Mục tiêu ổn định giá bán và nâng cao giá trị sản phẩm trong 3 năm. Chủ thể thực hiện: Sở Công Thương, doanh nghiệp, hợp tác xã.

4. Hoàn thiện bộ tiêu chí VietGAHP phù hợp điều kiện địa phương: Rà soát, điều chỉnh các tiêu chí phức tạp, giảm bớt thủ tục hành chính để tạo điều kiện thuận lợi cho người chăn nuôi. Chủ thể thực hiện: Bộ Nông nghiệp và PTNT, Cục Chăn nuôi.

5. Tăng cường giám sát cộng đồng và kiểm tra định kỳ: Thiết lập hệ thống giám sát, đánh giá việc thực hiện VietGAHP tại các hộ, xử lý kịp thời các vi phạm. Mục tiêu nâng cao tính bền vững của mô hình trong 5 năm. Chủ thể thực hiện: UBND xã, trạm thú y, tổ chức chứng nhận.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Người chăn nuôi lợn thịt: Nắm bắt quy trình VietGAHP, nâng cao hiệu quả sản xuất, giảm thiểu dịch bệnh và cải thiện môi trường chăn nuôi.

2. Cán bộ quản lý nông nghiệp và thú y: Sử dụng kết quả nghiên cứu để xây dựng chính sách, hướng dẫn kỹ thuật và giám sát việc áp dụng tiêu chuẩn VietGAHP.

3. Doanh nghiệp và nhà phân phối sản phẩm chăn nuôi: Hiểu rõ quy trình sản xuất an toàn, phát triển chuỗi liên kết, đảm bảo nguồn cung sản phẩm chất lượng cao.

4. Nhà nghiên cứu và sinh viên chuyên ngành kinh tế nông nghiệp, chăn nuôi: Tham khảo phương pháp nghiên cứu, số liệu thực tiễn và các giải pháp phát triển bền vững trong chăn nuôi lợn thịt.

Câu hỏi thường gặp

1. VietGAHP là gì và tại sao cần áp dụng trong chăn nuôi lợn?
   VietGAHP là bộ tiêu chuẩn thực hành chăn nuôi tốt nhằm đảm bảo chất lượng, an toàn thực phẩm và bảo vệ môi trường. Áp dụng VietGAHP giúp giảm dịch bệnh, nâng cao hiệu quả sản xuất và đáp ứng yêu cầu thị trường trong nước và quốc tế.

2. Các tiêu chí chính trong quy trình VietGAHP gồm những gì?
   Bao gồm thiết kế chuồng trại, quản lý con giống, vệ sinh chăn nuôi, quản lý thức ăn, phòng chống dịch bệnh, quản lý chất thải, nhân sự, ghi chép hồ sơ và kiểm tra nội bộ. Mỗi tiêu chí nhằm đảm bảo an toàn sinh học và chất lượng sản phẩm.

3. Khó khăn phổ biến khi áp dụng VietGAHP tại Diễn Châu là gì?
   Người chăn nuôi còn hạn chế về vốn, kiến thức kỹ thuật, thiếu kênh tiêu thụ sản phẩm riêng và chưa xây dựng được thương hiệu. Một số tiêu chí phức tạp cũng gây khó khăn trong việc tuân thủ đầy đủ.

4. Lợi ích kinh tế khi áp dụng VietGAHP so với chăn nuôi truyền thống?
   Hộ áp dụng VietGAHP có giá trị sản xuất và thu nhập hỗn hợp cao hơn khoảng 15-20%, giảm tỷ lệ lợn bệnh và chết, đồng thời cải thiện môi trường chăn nuôi, góp phần nâng cao uy tín sản phẩm trên thị trường.

5. Giải pháp nào giúp phát triển bền vững chăn nuôi lợn theo VietGAHP?
   Tăng cường đào tạo, hỗ trợ vốn, xây dựng kênh tiêu thụ, hoàn thiện tiêu chí và tăng cường giám sát cộng đồng là các giải pháp thiết thực để phát triển bền vững mô hình VietGAHP.

Kết luận

• Nghiên cứu đã đánh giá thực trạng phát triển chăn nuôi lợn thịt theo tiêu chuẩn VietGAHP tại huyện Diễn Châu, ghi nhận sự tăng trưởng số hộ và quy mô chăn nuôi VietGAHP trong giai đoạn 2013-2015.
• Áp dụng VietGAHP giúp nâng cao hiệu quả kinh tế, giảm thiểu dịch bệnh và cải thiện môi trường chăn nuôi so với phương thức truyền thống.
• Các khó khăn về vốn, nhận thức và thị trường là rào cản chính cần được giải quyết để phát triển bền vững.
• Đề xuất các giải pháp cụ thể về đào tạo, hỗ trợ vốn, phát triển thị trường và hoàn thiện tiêu chuẩn nhằm thúc đẩy chăn nuôi lợn VietGAHP tại địa phương.
• Tiếp tục nghiên cứu, giám sát và mở rộng mô hình VietGAHP là bước đi cần thiết để nâng cao chất lượng sản phẩm, bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng và phát triển ngành chăn nuôi lợn thịt bền vững.

Các cơ quan quản lý, nhà nghiên cứu và người chăn nuôi cần phối hợp triển khai các giải pháp đề xuất, đồng thời đẩy mạnh truyền thông nâng cao nhận thức để phát triển chăn nuôi lợn thịt theo tiêu chuẩn VietGAHP hiệu quả và bền vững trong tương lai.

Trích đoạn nội dung tài liệu

HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM -------  ------- ĐẶNG THỊ BÉ PHÁT TRIỂN CHĂN NUÔI LỢN THỊT THEO TIÊU CHUẨNTHỰC HÀNH SẢN XUẤT NÔNG NGHIỆP TỐT (VIETGAHP) TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN DIỄN CHÂU, TỈNH NGHỆ AN LUẬN VĂN THẠC SĨ NHÀ XUẤT BẢN ĐẠI HỌC NÔNG NGHIỆP - 2016 HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM -------  ------- ĐẶNG THỊ BÉ PHÁT TRIỂN CHĂN NUÔI LỢN THỊT THEO TIÊU CHUẨNTHỰC HÀNH SẢN XUẤT NÔNG NGHIỆP TỐT (VIETGAHP) TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN DIỄN CHÂU, TỈNH NGHỆ AN Chuyên ngành : Kinh tế nông nghiệp Mã số : 60.15 Người hướng dẫn khoa học: TS.NGUYỄN THỊ DƯƠNG NGA HÀ NỘI, 2016 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu và hình ảnh trong luận văn hoàn toàn trung thực và chưa từng được ai công bố trong bất kỳ công trình khoa học nào khác. Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn này đã được cám ơn và các thông tin trích dẫn trong luận văn đã được chỉ rõ nguồn gốc. Tác giả Đặng Thị Bé i LỜI CẢM ƠN Trong suốt thời gian học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn, tôi đã nhận được sự hướng dẫn, chỉ bảo tận tình của các thầy cô giáo, sự giúp đỡ, động viên của bạn bè, đồng nghiệp và gia đình.

Tôi xin trân trọng bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đối với giảng viên hướng dẫn TS. Nguyễn Thị Dương Nga đã định hướng, chỉ bảo, nhiệt tình giúp đỡ tôi trong suốt quá trình học tập và nghiên cứu đề tài. Tôi xin trân trọng cảm ơn đối với tất cả các thầy cô giáo Khoa Kinh tế và Phát triển nông thôn, Bộ môn Phân tích định lượng cùng tất các các thầy cô giáo Học viên Nông nghiệp Việt Nam đã giúp đỡ tôi trong quá trình học tập cũng như hoàn thành luận văn này. Tôi xin trân trọng cảm ơn UBND huyện, Phòng Kinh tế, Trạm Khuyến nông huyện Diễn Châu, UBND, các hộ nông dân tại hai xã Diễn Thọ và Diễn Trung cung cấp số liệu khách quan, tạo mọi điều kiện thuận lợi giúp đỡ tôi trong quá trình nghiên cứu và thực hiện đề tài.

Tôi cũng xin cảm ơn dự án LPS/2010/047, “giảm thiểu dịch bệnh và cải thiện an toàn thực phẩm trong chuỗi giá trị lợn đối với các tác nhân quy mô nhỏ tại Việt Nam” đã tạo điều kiện cho tôi được trích một phân số liệu từ dự án để làm luận văn của mình. Cuối cùng với lòng biết ơn sâu sắc nhất xin dành cho gia đình, bạn bè đã giúp đỡ rất nhiều về vật chất và tinh thần để bản thân tôi hoàn thành được chương trình học tập cũng như đề tài nghiên cứu. Học Viên Đặng Thị Bé ii MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN. iii DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT.

vi DANH MỤC BẢNG. vii DANH MỤC HÌNH VÀ HỘP .1 Tính cấp thiết của đề tài. Mục tiêu nghiên cứu. Mục tiêu chung.

Mục tiêu cụ thể. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu. Đối tượng nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu.

Câu hỏi nghiên cứu .5 Những đóng góp mới, ý nghĩa khoa học thực tiễn. Một số khái niệm. Đặc điểm kinh tế - kỹ thuật của ngành chăn nuôi lợn thịt. Nội dung nghiên cứu phát triển chăn nuôi theo tiêu chuẩn VietGAHP.

Cơ sở pháp lý để phát triển chăn nuôi lợn thịt theo tiêu chuẩn VietGAHP. Các nhân tố ảnh hưởng đến phát triển chăn nuôi lợn thịt theo tiêu chuẩn VietGAHP. Cơ sở thực tiễn. Thực trạng phát triển chăn nuôi theo tiêu chuẩn thực hành nông nghiệp tốt ở một nước trên thế giới.

Thực trạng phát triển chăn nuôi theo tiêu chuẩn thực hành nông nghiệp tốt tại việt Nam. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. Đặc điểm địa bàn nghiên cứu. Điều kiện tự nhiên.

Điều kiện kinh tế - xã hội. Phương pháp nghiên cứu. Chọn điểm nghiên cứu .2 Chọn mẫu nghiên cứu. Phương pháp thu thập thông tin.

Phương pháp tổng hợp và phân tích số liệu. Hệ thống chỉ tiêu sử dụng trong nghiên cứu đề tài. KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN. Thực trạng phát triển chăn nuôi lợn thịt VietGAHP trên địa bàn huyện Diễn Châu, tỉnh Nghệ An.

Tình hình chăn nuôi trên dịa bàn huyện Diễn Châu. Các chính sách liên quan đến chăn nuôi theo hướng VietGAHP được triển khai trên địa bàn. Thực trạng phát triển chăn nuôi lợn thịt theo tiêu chuẩn VietGAHP tại các hộ điều tra. Thông tin cơ bản của các hộ điều tra.

Quy trình chăn nuôi lợn thịt theo tiêu chuẩn VietGAHP của các hộ. Kết quả và hiệu quả trong chăn nuôi. Dịch bệnh trong chăn nuôi. Liên kết trong sản xuất và tiêu thụ sản phẩm.

Đánh giá quá trình áp dụng tiêu chuẩn VietGAHP vào trong chăn nuôi lợn thịt của các hộ. Các yếu tố ảnh hưởng đến khả năng phát triển chăn nuôi lợn theo tiêu chuẩn VietGAHP trên địa bàn huyện Diễn Châu. Yếu tố thị trường. Yếu tố chính sách.

Nhận thức và trình độ người chăn nuôi, cán bộ triển khai VietGAHP. Yếu tố đất. Vốn và khả năng huy động vốn. Giải pháp phát đẩy mạnh phát triển chăn nuôi lợn thịt theo tiêu chuẩn VietGAHP .1 Định hướng phát triển chăn nuôi lợn theo tiêu chuẩn VietGAHP.

Hệ thống các giải pháp. Đối với địa phương các cấp. Đối với các hộ nông dân. 75 TÀI LIỆU THAM KHẢO.

76 v DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT CN Chăn nuôi GAP : Thực hành sản xuất nông nghiệp tốt VIETGAP : Thực hành sản xuất nông nghiệp tốt theo tiêu chuẩn Việt Nam VIETGAHP : Thực hành chăn nuôi tốt NN : Nông nghiệp PTNT : Phát triển nông thôn UBND : Ủy ban nhân dân VSATTP : Vệ sinh an toàn thực phẩm vi DANH MỤC BẢNG Bảng 2. Tiến độ thực hiện chăn nuôi theo hướng VietGAHP trên địa bàn TP. Kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh của huyện Diễn Châu trong 3 năm 2013 – 2015. Chọn mẫu điều tra.

Nguồn thu thập thông tin thứ cấp. Các phương pháp thu thập số liệu sơ cấp. Số lượng đàn gia súc, gia cầm của toàn huyện qua các năm. Một số kết quả trong phát triển chăn nuôi lợn thịt theo tiêu chuẩn VietGAHP của toàn huyện qua các năm.

Thông tin cơ bản của các hộ điều tra. Quy mô chăn nuôi lợn của các hộ điều tra. Hệ thống chuồng trại chăn nuôi của các hộ chăn nuôi VietGAHP. Trang thiết bị phục vụ cho chăn nuôi lợn của các hộ.

Quy trình quản lý con giống của các hộ điều tra. Quy trình vệ sinh chăn nuôi lợn thịt của các hộ. Quá trình quản lý thức ăn chăn nuôi của các hộ. Hoạt động quản lý dịch bệnh của các hộ chăn nuôi .12 Bảo quản và sử dụng thuốc thú Y, Vacxin của các hộ.

Hoạt động quản lý nhân sự của các hộ chăn nuôi. Quá trình ghi chép, lưu trữ hồ sơ, truy tìm nguồn gốc và thu hồi sản phẩm. Kết quả sản xuất tính trên 100kg tăng trọng của lứa cuối cùng. Các chỉ tiêu hiệu quả sản xuất tính trên 100 kg tăng trọng của lứa cuối cùng.

Tỷ lệ lợn bị bệnh và chết của các hộ trong năm 2015 .19 Các hoạt động trong chăn nuôi lợn thịt của các hộ VietGAHP. Lý do áp dụng VietGahp của các hộ chăn nuôi. Phương hướng chăn nuôi của các hộ điều tra.22 Khó khăn của các hộ trong chăn nuôi lợn. Những chỉ tiêu cần giảm thiểu và chỉnh sửa trong quy định VietGAHP trên địa bàn.

71 vii DANH MỤC HÌNH VÀ HỘP Hình 2. Sơ đồ các quá trình sản xuất chăn lợn thịt theo tiêu chuẩn VietGAHP. Bản đồ hành chính huyện Diễn Châu. kênh tiêu thụ lợn của các hộ ……………………………………………….1 Nhận thức của hộ về thực hiện một số thao tác trong chăn nuôi.

66 viii TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Trước tình hình bùng nổ các trường hợp nhiễm độc thực phẩm đã làm gia tăng mối lo ngại về an toàn vệ sinh thực phẩm của người tiêu dùng cũng như các cơ quan quản lý. Áp dụng bộ tiêu chuẩn thực hành nông nghiệp tốt (VietGAHP) trong chăn nuôi để cung cấp ra thị trường thực phẩm sạch đang được nhiều địa phương trên cả nước khuyến khích. Nghiên cứu được thực hiện bởi số liệu điều tra 82 hộ nông dân chăn nuôi VietGAHP và chăn nuôi thường cùng với thảo luận nhóm của 20 hộ chăn nuôi VietGAHP trên địa bàn huyện Diễn Châu. Kết quả cho thấy từ năm 2011 quy trình VietGAHP đã được áp dụng vào chăn nuôi lợn thịt trên địa bàn huyện, qua 5 năm quy trình chăn nuôi này đã được áp dụng mở rộng ở các xã với sự tăng lên về số hộ áp dụng cũng như tổng số đàn lợn được nuôi theo tiêu chuẩn VietGAHP.

Các hộ chăn nuôi lợn thịt bước đầu đã nắm bắt được quy trình chăn nuôi mới đồng thời áp dụng tốt một số tiêu chí vào trong chăn nuôi lợn thịt và thu được một số kết quả khả quan góp phần giảm thiểu dịch bệnh, cải thiện môi trường chăn nuôi. Do điều kiện khách quan cùng với sự hạn chế về nguồn lực nên hầu hết các hộ còn vi phạm nhiều lỗi trong việc áp dụng quy trình VietGAHP vào trong chăn nuôi của hộ. Sản phẩm VietGAHP của địa phương chưa có kênh tiêu thụ riêng, trong khi đó bộ tiêu chí VietGAHP đưa ra đòi hỏi nhiều yếu tố phức tạp dã trở thành yếu tố hạn chế sự phát triển chăn nuôi lợn theo tiêu chuẩn VietGAHP trên địa bàn. Các giải pháp được đưa ra đó là giải pháp về thị trường, nâng cao nhận thức người chăn nuôi, hoàn thiện bộ tiêu chí VietGAHP bên cạnh đó biện pháp tăng cường giám sát cộng đồng đang là giải pháp được khuyến khích.

ix THESIS ABSTRACT Faced with an explosion of cases of food poisoning have increased concern about food hygiene and safety of consumers as well as the management agency. Applying the standards of good agricultural practice (VietGAHP) in animal husbandry to provide fresh food market are many localities across the country encouraging. The study is conducted in Dien Chau with primary data collected from 82 livestock farmers and livestock VietGAHP often along with group discussions of 20 farms. Results showed that since 2011 the process has been applied to VietGAHP pork producers in the district, after 5 years of production processes have been applied to expand in the communes with the increase in the number of households applying as well as the total number of pigs raised under VietGAHP standards.

Pig farms was initially grasp new production processes and apply good several criteria into pork producers and obtained some positive results in the economic environment as well as in raising feed.