CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÍ LUẬN VỀ PHÂN TÍCH KẾT QUẢ HOẠT ĐỘNG KINH DOANH 1.1 Đối tượng và nội dung phân tích kết quả hoạt động kinh doanh 1.1 Khái niệm và vai trò của phân tích kết quả hoạt động kinh doanh Phân tích kết quả hoạt động kinh doanh là dùng các phương pháp khoa học để đánh giá toàn bộ quá trình, nghiên cứu sâu vào nội dung và phân tích mối quan hệ giữa các số liệu thể hiện kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. Quá trình phân tích được tiến hành tuần tự từ khâu khảo sát và quan sát thực tế để thu thập số liệu, thông tin, tìm nguyên nhân. Dựa vào đó, thấy được tình hình hoạt động kinh doanh hiện tại và nguồn lực sản xuất tiềm tàng của doanh nghiệp. Từ đó, đề ra những chính sách mới phù hợp với quy luật thị trường và biện pháp khai thác có hiệu quả các nguồn lực sẵn có.
Quá trình phân tích và kết luận được rút ra từ phân tích từng trường hợp cụ thể đều thể hiện tính khoa học và tính nghệ thuật. Sự chính xác được xác nhận bằng chính thực tiễn. Thông qua phân tích kết quả hoạt động kinh doanh là một công cụ quan trọng giúp các nhà quản trị có cái nhìn nhận đúng đắn về khả năng, điểm mạnh và hạn chế của doanh nghiệp mình. Từ đó, đưa ra các quyết định đúng đắn và đề ra các biện pháp phòng ngừa rủi ro.
Vì vậy, trong quá trình phân tích các nhà quản trị cần phải nhận thức thực tế khách quan với những quy luật của nó, cộng với vốn kiến thức đầy đủ để đề ra những định hướng phù hợp với thực tế khách quan và đạt được hiệu quả thực tế. Trong kinh doanh, có nhiều đối tượng quan tâm và sử dụng kết quả hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp. Tuy nhiên, mỗi một đối tượng có những mục đích riêng của mình, vì vậy mà các đối tượng này lại quan tâm đến những khía cạnh khác nhau về tài chính của doanh nghiệp như: Nhà quản trị của doanh nghiệp: việc phân tích kết quả hoạt động kinh doanh cung cấp các thông tin về toàn bộ tình hình hiện tại của doanh nghiệp. Từ đó, các nhà quản trị có thể ra quyết định đầu tư, tài trợ, dự báo tài chính.
Nhà đầu tư quan tâm đến lợi tức cổ phần và giá trị của doanh nghiệp. Thông qua phân tích họ biết được khả năng sinh lợi cũng như tiền năng phát triển. Ngân hàng hoặc nhà cho vay: mối quan tâm nhất là doanh nghiệp này có đủ khả năng trả nợ hay không. Vì vậy, họ luôn quan tâm tới khả năng thanh toán và khả năng sinh lợi của doanh nghiệp.
c 4 Cơ quan thuế: qua phân tích kết quả hoạt động kinh doanh cho thấy thực trạng về tài chính của doanh nghiệp. từ đó, cơ quan thuế sẽ tính toán được chính xác mức thuế mà công ty phải nộp.2 Đối tượng của phân tích kết quả hoạt động kinh doanh Phân tích kết quả hoạt động kinh doanh là đi sâu vào nghiên cứu, phân tích những kết quả đạt được, không những thế còn thông qua các chỉ tiêu kinh tế để nghiên cứu sâu các nhân tố ảnh hưởng đến kết quả kinh doanh biểu hiện trên các chỉ tiêu đó. Dựa trên những kết quả phân tích đó để các nhà quản trị đưa ra các quyết định ngắn hạn hoặc xây dựng chiến lược dài hạn.3 Nội dung phân tích kết quả hoạt động kinh doanh Phân tích kết quả hoạt động kinh doanh có nội dung nghiên cứu là các hiện tượng kinh tế, quá trình kinh tế đã và đang xảy ra trong một đơn vị hạch toán kinh tế độc lập dưới sự tác động của nhiều nhân tố chủ quan và khách quan khác nhau. Nó được thể hiện dưới kết quả sản xuất kinh doanh, cụ thể là các chỉ tiêu kinh tế như doanh thu bán hàng, chi phí, lợi nhuận và một số chỉ số tài chính.
Đồng thời, nó còn đi sâu vào nghiên cứu các nhân tố ảnh hưởng, tác động đến sự biến động của các chỉ tiêu đến kết quả kinh doanh biểu hiện thông qua các chỉ tiêu đó. Muốn phân tích kết quả hoạt động kinh doanh trước hết phải xây dựng hệ thống các chỉ tiêu kinh tế cùng với việc xây dựng mối quan hệ phụ thuộc của các nhân tố tác động đến chỉ tiêu. Xây dựng mối liên hệ giữa các chỉ tiêu khác nhau để phản ánh được tính phức tạp, đa dạng của nội dung phân tích.2 Các chỉ tiêu đánh giá kết quả hoạt động kinh doanh 1. Doanh thu Doanh thu là một chỉ tiêu quan trọng vì nó phản ánh kết quả hoạt động của quá trình sản xuất và kinh doanh.
Doanh thu bán hàng luôn chiếm tỷ trọng cao nhất trong toàn bộ doanh thu của doanh nghiệp. Việc đánh giá doanh thu giúp các nhà quản trị thấy được những ưu và khuyết điểm trong quá trình thực hiện doanh thu để có những biện pháp khắc phục nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động kinh doanh, với mục tiêu quan trọng nhất là nâng cao lợi nhuận. Vì doanh thu là nhân tố quyết định lợi nhuận của công ty, trong điều kiện kiểm soát được chi phí của doanh nghiệp. c 5 Khái niệm Doanh thu bán hàng là toàn bộ số tiền thu được hoặc sẽ thu được từ việc bán hàng hóa, sản phẩm, cung cấp dịch vụ sau khi trừ đi các khoản giảm giá hàng bán, hàng bán bị trả lại.
Doanh thu từ hoạt động kinh doanh chia làm 3 chỉ tiêu như: doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ, doanh thu hoạt động tài chính và thu nhập khác. Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ là toàn bộ số tiền thu được hoặc sẽ thu được từ việc bán các sản phẩm, hàng hóa và cung cấp dịch vụ. Doanh thu hoạt động tài chính bao gồm các khoản thu như sau: Tiền lãi: lãi cho vay, lãi tiền gửi, lãi bán hàng trả chậm, trả góp, lãi đầu tư trái phiếu. nhập từ việc cho thuê tài sản; cổ tức, lợi nhuận được chia.
Thu nhập chuyển nhượng, cho thuê cơ sở hạ tầng Thu nhập về các hoạt động đầu tư khác Chênh lệch lãi do bán ngoại tệ Chênh lệch lãi chuyển nhượng vốn Thu nhập khác là các khoản thu nhập từ các hoạt động ngoài hoạt động kinh doanh chính và hoạt động tài chính như: các khoản thu từ chuyển nhượng thanh lý tài sản, nợ khó đòi đã xóa mà lại thu hồi được, các khoản phải trả nhưng không cần trả. Phân tích doanh thu Doanh thu là một chỉ tiêu quan trọng, vì vậy các nhà quản trị luôn quan tâm đến việc làm thế nào để tăng doanh thu. Do đó, việc phân tích doanh thu có vai trò hết sức quan trọng, bởi vì qua đó giúp các nhà quản trị có cái nhìn tổng quát về tình hình doanh thu của doanh nghiệp mình. Khi phân tích doanh thu thường sử dụng phương pháp so sánh, các nhà quản trị phải xem xét ở nhiều góc độ khác nhau: doanh thu theo cơ cấu mặt hàng, cơ cấu doanh thu, phương thức bán hàng.
Phân tích doanh thu theo cơ cấu mặt hàng: ở mỗi doanh nghiệp thường sản xuất kinh doanh theo nhiều mặt hàng hoặc nhóm mặt hàng, nhất là đối với các doanh nghiệp thương mại. Để đáp ứng nhu cầu tiêu dùng của khách hàng vì vậy mỗi mặt hàng hoặc nhóm hàng đều có những đặc điểm kinh tế kỹ thuật khác nhau trong sản xuất kinh doanh. Bởi thế, các doanh nghiệp có lợi thế cạnh tranh trong c 6 sản xuất kinh doanh luôn mang lại hiệu quả kinh tế cao. Do vậy, phân tích doanh thu bán hàng của doanh nghiệp cần phải phân tích chi tiết theo từng mặt hàng, nhóm hàng.
Qua đó thấy được, sự biến đổi tăng giảm và xu hướng phát triển của chúng làm cơ sở cho việc hoạch định chiến lược đầu tư đối với mặt hàng đó. Để phân tích doanh thu theo kết cấu mặt hàng phải dựa vào nguồn tài liệu bên trong và bên ngoài của doanh nghiệp. Phân tích doanh thu theo kết cấu doanh thu được chia làm 3 chỉ tiêu như: doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ, doanh thu hoạt động tài chính và thu nhập khác. Thông qua phân tích doanh thu theo kết cấu doanh thu ta thấy được doanh thu nào chiếm tỷ trọng cao nhất trong tổng doanh thu của doanh nghiệp.
Phân tích doanh thu theo phương thức bán hàng: việc kinh doanh của doanh nghiệp thương mại, dịch vụ được thực hiện qua các phương thức như: bán buôn, bản lẻ, bán đại lí, bán trả góp. Mỗi phương thức có những đặc điểm kinh tế kỹ thuật khác nhau. Bán buôn: là bán với số lượng lớn theo hợp đồng hoặc theo đơn đặt hàng của khách hàng. Phương thức này làm hàng hóa tiêu thụ mạnh, doanh thu lớn.
Ngược lại cần phải có nguồn vốn, phát sinh rủi ro, lãi suất thấp. Bán lẻ: là bán trực tiếp cho người tiêu dùng thông qua các cửa hàng bán lẻ. Bán lẻ thường bán với số lượng ít, doanh thu ít những giá bán lẻ thường cao hơn bán buôn, thu tiền ngay. Bán đại lí: là bán hàng thông qua một tổ chức hoặc cá nhân bán đại lí.
Phương thức bán hàng góp phần làm tăng doanh thu. Bán hàng trả góp: là người mua trả tiền thành nhiều lần theo thỏa thuận hợp đồng. Phương thức này góp phần làm tăng doanh thu bán hàng, đẩy mạnh bán hàng. Phân tích doanh thu theo phương thức bán hàng nhằm đánh giá tình hình và khả năng đa dạng hóa các phương thức bán hàng, giúp các nhà quản trị tìm ra các phương thức phù hợp với tình hình và thị trường kinh doanh hiện tại của doanh nghiệp.
Mục đích của phân tích doanh thu theo phương thức bán hàng từ kết quả phân tích đó thấy được ưu và nhược điểm của phương thức bán hàng hiện tại. Từ đó, đưa các phương thức bán hàng phù hợp với tình hình hiện tại của doanh nghiệp. Góp phần là nhằm đẩy mạnh bán hàng tăng doanh thu, nâng cao hiệu quả hoạt động kinh doanh. Chi phí Khái niệm Chi phí là một phạm trù kinh tế gắn liền với sản xuất và lưu thông hàng hóa, nó những hao phí được thể hiện bằng tiền trong quá trình hoạt động kinh doanh với mong muốn tạo ra sản phẩm, dịch vụ hoặc một kết quả kinh doanh nhất định.
Phân tích chi phí là một phần quan trọng trong phân tích kết quả hoạt động kinh doanh vì chỉ tiêu chi phí ảnh hưởng trực tiếp đến lợi nhuận của doanh nghiệp.