Đặt vấn đề Môi trường là yếu tố vô cùng quan trọng, quyết định sự tồn tại, phát triển của con người và sinh vật trên trái đất. Môi trường là nơi cung cấp không gian sống của con người và sinh vật, cung cấp các nguồn tài nguyên cần thiết cho cuộc sống và hoạt động sản xuất của con người, đồng thời cũng là nơi chứa đựng các phết thải do con người thải ra trong cuộc sống và hoạt động sản xuất. Việt Nam là một nước đang phát triển, đang bước vào thời kì đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa thì việc giữ gìn môi trường là vấn đề hết sức quan trọng. Ô nhiễm suy thoái môi trường đang ngày cành gia tăng và trở thành vấn đề nhức nhối của xã hội.
Bảo vệ môi trường đòi hỏi cần có sự chung tay góp sức của toàn xã hội. Ngoài việc đề ra các biện pháp công nghệ kĩ thuật, pháp luật để bảo vệ môi trường thì việc giáo dục, nâng cao nhận thức cho người dân về vấn dề môi trường cũng là một việc làm vô cùng quan trọng. Thành phố Hạ Long là thành phố tỉnh lỵ, trung tâm văn hóa, kinh tế, chính trị của tỉnh Quảng Ninh, thuộc duyên hải bắc bộ. Thành phố Hạ long được thành lập trên cơ sở toàn bộ diện tích và dân số của thị xã Hồng Gai.
Thành phố Hạ Long có địa hình đa dạng và phức tạp, đây cũng là một trong những khu vực hình thành lâu đời nhất trên lãnh thổ Việt Nam, địa hình ở đây bao gồm cả đồi núi, thung lũng, vùng ven biển và hải đảo, được chia thành 3 vùng rõ rệt gồm có: Vùng đồi núi bao bọc phía bắc và đông bắc, Vùng ven biển ở phía nam quốc lộ 18A cuối cùng là Vùng hải đảo. Về cơ bản thành phố Hạ Long được chia thành 2 khu chính: Khu trung tâm văn hóa, chính trị Hòn Gai và khu giải trí, du lịch Bãi Cháy ngăn cách nhau bởi vịnh Cửa Lục. Hồng Gai là phường trung tâm gắn liền với lịch sử hình thành và phát triển của thành phố Hạ Long tỉnh Quảng Ninh. Về mặt hành chính, tên gọi Hồng Gai có một quá trình thay đổi rất phức tạp, đã từng là tên mỏ, tên tiểu khu, tên đặc khu, tên thị xã và hiện nay là tên phường.
Trên địa bàn phường tập trung nhiều cơ quan hành chính, các công trình văn hóa, thể thao của thành phố và của tỉnh nên cơ sở hạ tần và môi trường đô thị của n 2 phường thường xuyên được sự quan tâm đầu tư của các cấp, các ngành. Tuy nhiên trong những năm gần đây thực trạng môi trường của phường đang có những ảnh hưởng bất lợi do các tác đọng mạnh của cơ cấu kinh tế thị trường. Quá trình tăng nhanh của dân số và phương tiện giao thông trong khi hệ thống cơ sở hạ tầng và hệ thống thoát nước thải sinh hoạt khu dân cư chưa hoàn chỉnh. Nhận thức của nhân dân về bảo vệ môi trường còn hạn chế, tình trạng vứt bỏ rác bừa bãi vẫn còn xảy ra.
Để thấy rõ được thực trạng này em tiến hành thực hiện đề tài "Tìm hiểu nhận thức của người dân về môi trường trên địa bàn phường Hồng Gai thành phố Hạ Long tỉnh Quảng Ninh" dưới sự hướng dẫn của Giáo sư Nguyễn Thế Đặng - Giảng viên khoa Quản lý Tài nguyên - Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên. Mục tiêu tổng quát Xác định mức độ hiểu biết của người dân về môi trường, từ đó đề xuất những giải pháp giáo dục phù hợp nhằm nâng cao nhận thức của người dân về môi trường và ý thức bảo vệ môi trường sống. Mục tiêu cụ thể - Đánh giá nhận thức của người dân về các vấn đề ô nhiễm môi trường, suy thoái môi trường, các nguyên nhân gây ô nhiễm môi trường. - Đánh giá sự hiểu biết của người dân về Luật môi trường của Việt Nam - Đánh giá ý thức của người dân về công tác bảo vệ môi trường trên địa bàn phường 1.
Ý nghĩa của đề tài - Nâng cao kiến thức kĩ năng và rút ra những kinh nghiệm thực tế phục vụ cho công tác sau này - Vận dụng và phát huy các kiến thức đã học tập và nghiên cứu rèn luyện về kỹ năng tổng hợp và phân tích số liệu 1. Ý nghĩa thực tiễn - Đánh giá được nhận thức của người dân địa bàn phường Hồng Gai, thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh về môi trường - Đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao nhận thức của người dân về bảo vệ môi trường n 3 Phần 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2. Các khái niệm cơ bản - Nhận thức: + 1.(danh từ) Quá trình và kết quả phản ánh và tái hiện hiện thực vào trong tư duy, quá trình con người nhận biết, hiểu biết thế giới khách quan hoặc kết quả của quá trình đó.(động từ) Nhận ra và biết được. + Nhận thức là quá trình biện chứng của sự phản ánh thế giới khách quan trong ý thức của con người, nhờ đó con người tu duy và không ngừng tiến đến gần khách thể.
- "Môi trường bao gồm các yếu tố tự nhiên và vật chất nhân tạo bao quanh con người, ảnh hưởng đến đời sống sản xuất, sự tồn tại, sự phát triển của con người và sinh vật" - Thành phần môi trường là yếu tố vật chất tạo thành môi trường như đất, nước, không khí, ánh sáng, sinh vật, hệ sinh thái và các hình thái vật chất khác. - Ô nhiễm môi trường là sự biến đổi của các thành phần môi trường không phù hớp với tiêu chuẩn môi trường, gây ảnh hưởng xấu đến con người, sinh vạt - Hoạt động bảo vệ môi trường là hoạt động giữ cho môi trường trong sạch, phòng ngừa, hạn chế tác động xấu với môi trường, ứng phó sự cố môi trường, khắc phục ô nhiễm, suy thoái, phục hồi và cải thiện môi trường, khai thác, sử dụng hợp lý và tiết kiệm tài nguyên thiên nhiên, bảo vệ đa dạng sinh học - Phát triển bền vững là phát triển đáp ứng được như cầu của thế hệ hiện tại mà không làm tổn hại đến khả năng đáp ứng như cầu đó của các thế hệ tương lai trên cơ sở kết hợp chặt chẽ, hài hòa giữa tăng trưởng kinh tế, bảo đảm tiến bộ xã hội và bảo vệ môi trường - Ô nhiễm môi trường là sự biến đổi của các thành phần môi trường không phù hớp với tiêu chuẩn môi trường, gây ảnh hưởng xấu đến con người và sinh vật. - Rác thải là những chất được loại ra trong sinh hoạt, sản xuất hoặc các hoạt động khác. Có nhiều loại rác thải khác nhau và có nhiều cách phân loại chúng.
- Sự cố môi trường là tai biến hoặc rủi ro xảy ra trong quá trình hoạt động của con người hoặc biến đổi thất thường của tự nhiên, gây ô nhiễm, suy thoái hoặc biến đổi môi trường nghiêm trọng. n 4 - Chất thải là vật chất ở thế rắn, lỏng, khí được thải ra từ sản xuất, kinh doanh dịch vụ, sinh hoạt hoặc hoạt động khác. - Quản lý chất thải là hoạt động phân loại, thu gom, vận chuyển, giảm thiểu, tái sử dụng, tái chế, xử lý, tiêu hủy, thải loại chất thải. Phế liệu là sản phẩm, vật liệu bị loại ra từ quá trình sản xuất hoặc tiêu dùng được thu hồi để dùng làm nguyên liệu sản xuất - Quản lý môi trường là tổng hợp các biện pháp, luật pháp, chính sách kinh tế, kĩ thuật, xã hội thich hợp nhằm bảo vệ chất lượng môi trường sống và phát triển bền vững kinh tế xã hội quốc gia.
- Thông tin về môi trường bao gồm dữ liệu, số liệ về các thành phần môi trường, về trữ lượng, giá trị sinh thái, giá trị kinh tế của các nguồn tài nguyên thiên nhiên, về các tác động đối với moi trường, về chất thải, về mức độ ô nhiễm, suy thoái và các thông tin khác về môi trường 2. Một số vấn đề môi trường cần quan tâm trên Thế Giới và Việt Nam 2. Một số vấn đề về Môi trường cần quan tâm trên Thế Giới Theo GS.TS Võ Quý Chúng ta đang phải đối mặt với nhiều vấn đề môi trường cấp bách nhất là: *Rừng -"lá phổi của Trái Đất" đang bị phá hủy do hoạt động của loài người. Rừng xanh trên thế giới che phủ khỏng một phần ba diện tích đất liền của Trái đất, chiếm khoảng 40 triệu km2.
Tuy nhiên, các vùng rừng rậm tốt tươi đã bị suy thoái nhanh chóng trong những năm gần đây. Các hệ sinh thái rừng bao phu khoảng 10% diện tích Trái đất, khoảng 30% diện tích đất liền. Tuy nhiên các vùng có rừng che phủ đã bị giảm đi khoảng 40% trong vòng 300 năm qua và theo đó mà các loài động thực vật, thành phần quan trọng của các hệ sinh thái rừng, cũng bị mất mát đáng kể. Loài người đã làm thay đổi các hệ sinh thái một cách hết sức nhanh chóng trong khoảng 50 năm qua, nhanh hơn bất kỳ thời kỳ nào trước đây.
Rừng còn đem lại nhiệu lợi ích khác cho chúng ta, trong đó việc đảm bảo sự ổn định chu trình oxy và cacbon trong khí quyển và trên mặt đất là rất quan trọng. Cây xanh hấp thụ lượng lớn CO2 và thải ra khí O2, rất cần thiết cho sự sống. Từ trước đến nay, lượng CO2 có trong khí quyển luôn ổn định nhờ sự quang hợp của cây xanh. Tuy nhiên trong những năm gần đây, một diện tích lớn rừng bị n 5 phá hủy, nhất là rừng rậm nhiệt đới, do đó hàng năm có khoảng 6 tỷ tấn CO2 được thải thêm vào khí quyển trên toàn thế giới, tương đương khoảng 20% lượng CO2 thải ra do sử dụng các nhiên liệu hóa thạch.
Điều đó có nghãi là việc giảm bớt sử dụng nhiên liệu hóa thạch và khuyến khích bảo vệ rừng và trồng rừng để giảm bớt tác động của biến đổi khí hậu là rất quan trọng * Đa dạng sinh học đang giảm sút hàng ngày Đa dạng sinh học đem lại rất nhiều lợi ích cho con người như làm sạch không khí và dòng nước, giữ cho môi trường thiên nhiên trong lành, cung cấp các loại lương thực thực phẩm, thuốc chữa bệnh, đa dạng sinh học còn góp phần tạo ra lớp đất màu, tạo độ phì cho đất để phục vụ sản xuất, sinh hoạt. Tất cả các dịch vụ của hệ sinh thái trên thế giới đã đem lại lợi ích cho con người với giá trị ước lượng khoảng 21 - 7 tỷ đô la / năm, so với tổng sản phẩm toàn cầu năm 2008 là 58 tỷ đô la Mỹ. Sụp đổ hệ sinh thái và mất đa dạng sinh học sẽ gây nên nhiều khó khăn trong cuộc sống nhất.