CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG ĐỘI NGŨ Y, BÁC SỸ TẠI CÁC BỆNH VIỆN TUYẾN HUYỆN 1. Khái quát chung về mô hình tổ chức và chất lượng đội ngũ nhân sự Bệnh viện tuyến huyện 1. Mô hình tổ chức bộ máy của Bệnh viện tuyến huyện 1. Khái niệm Bệnh viện được coi là một loại tổ chức xã hội chủ chốt trong cung cấp các dịch vụ chăm sóc sức khỏe và đem lại nhiều lợi ích cho người bệnh và toàn xã hội.
Đó là chẩn đoán, chữa trị bệnh tật cũng như là nơi người ốm dưỡng bệnh và hồi phục sức khỏe. Bệnh viện là một tổ chức phức tạp, có nhiệm vụ phục vụ lợi ích của toàn xã hội qua việc cung cấp các dịch vụ phòng và chữa bệnh bên cạnh chức năng là trung tâm đào tạo các nhân viên y tế. Những bước tiến của xã hội trong thời gian qua đã làm thay đổi cơ bản khái niệm và quan niệm của mọi người về Bệnh viện, người dân ý thức được rõ hơn về quyền lợi của mình. Họ ngày càng đòi hỏi cao hơn với hệ thống Bệnh viện.
Họ muốn được cung cấp các dịch vụ y tế tốt hơn cả về tay nghề y, bác sỹ và cả thái độ phục vụ người bệnh. Vì thế, việc tổ chức và quản lý Bệnh viện cũng phải có thay đổi tương ứng. Quản lý Bệnh viện cần thiết phải có sự hỗ trợ của các nhân viên giỏi, sao cho công tác quản lý ấy thực sự hiệu quả để người bệnh có thể tiếp cận các dịch vụ y tế kịp thời. Muốn nâng cao chất lượng dịch vụ y tế tại các Bệnh viện phải dựa vào đội ngũ y, bác sỹ giỏi, tận tình.
Dựa theo tổ chức hành chính nhà nước Bệnh viện được chia ra thành 3 tuyến như sau: tuyến Trung ương, tuyến tỉnh, thành phố và tuyến huyện/quận. Ngoài ra còn có các bệnh viện thuộc các bộ ngành khác. 9 Theo thông tư liên tịch Bộ Y tế - Bộ Nội vụ số 11/2005-TTLT-BYT- BNV ngày 12 tháng 4 năm 2005 hướng dẫn chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của cơ quan chuyên môn giúp Uỷ ban nhân dân quản lý nhà nước về Y tế ở địa phương thì bệnh viện đa khoa huyện là một đơn vị trực thuộc sở y tế, song song với đó là trung tâm y tế dự phòng huyện, các trạm y tế trực thuộc Phòng y tế huyện. Đặc điểm, vị trí, chức năng nhiệm vụ Bệnh viện tuyến huyện Sức khoẻ là vốn quý nhất của mỗi con người và của toàn xã hội, là nhân tố quan trọng trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ tổ quốc.
Chăm sóc, bảo vệ sức khoẻ nhân dân là nhiệm vụ rất nặng nề nhưng cũng rất vẻ vang mà Đảng, Chính phủ và nhân dân tin tưởng giao trọng trách đó cho ngành Y tế. Mạng lưới y tế tuyến huyện là tuyến trực tiếp gần dân nhất, giúp cho người dân được chăm sóc sức khoẻ cơ bản với chi phí thấp nhất, góp phần thực hiện công bằng xã hội, xoá đói giảm nghèo, xây dựng nếp sống văn hoá. Bệnh viện huyện thuộc tuyến y tế cơ sở với nhiệm vụ chủ yếu là khám chữa bệnh, xử trí ban đầu đối với tất cả các vấn đề sức khỏe của người dân trên địa bàn. Trong những năm qua hoạt động của BV huyện tỏ ra hết sức hiệu quả trong công tác chăm sóc sức khỏe của nhân dân.
Chức năng, nhiệm vụ của BV tuyến huyện: Có 7 chức năng, nhiệm vụ cơ bản như sau: 1.Cấp cứu - Khám bệnh - Chữa bệnh. Đào tạo cán bộ y tế. Nghiên cứu khoa học về y học. Chỉ đạo tuyến dưới về chuyên môn, kĩ thuật.
Phòng bệnh. Hợp tác quốc tế. Quản lý kinh tế y tế. Mô hình tổ chức Bệnh viện tuyến huyện Theo Quyết định 1895/1997/QĐ-BYT ngày 19/09/1997 của Bộ Y tế về việc ban hành quy chế Bệnh viện thì mô hình tổ chức Bệnh viện tuyến huyện được mô tả qua sơ đồ sau: Sở Y tế Tỉnh, TP, TW Đảng ủy, UBND huyện Ban Giám đốc 1.
Phòng chức năng 2. Khoa lâm sàng 3. Khoa cận lâm sàng - Phòng KHTH-VTTBYT - Khoa Khám bệnh - Khoa Xét nghiệm - Phòng Y tá - Điều - Khoa HSCC - Khoa Giải phẫu bệnh dưỡng - Khoa Chống nhiễm - Khoa Dược - Phòng HCQT, TCCB khuẩn. - Phòng TC-KT - Khoa Dinh dưỡng - Khoa Ngoại - Khoa Phụ sản.
Sơ đồ nguyên lý tổ chức Bệnh viện tuyến huyện 1. Khái quát về chất lượng đội ngũ nhân sự Bệnh viện tuyến huyện 1. Khái niệm, tầm quan trọng của đội ngũ y, bác sỹ Hệ thống y tế nói chung có rất nhiều thành phần khác nhau. Tuy vậy, 11 Nguồn nhân lực y tế được coi là một trong những thành phần cơ bản và quan trọng nhất của hệ thống.
Nguồn nhân lực có mối liên hệ rất chặt chẽ và không thể thiếu đối với các thành phần khác của hệ thống y tế. Theo WHO “Nhân lực y tế bao gồm tất cả những người tham gia chủ yếu vào các hoạt động nhằm nâng cao sức khoẻ”. Theo đó, nhân lực y tế bao gồm những người cung cấp dịch vụ y tế, người làm công tác quản lý và cả nhân viên giúp việc mà không trực tiếp cung cấp các dịch vụ y tế. Đội ngũ y, bác sỹ là đội ngũ nhân lực y tế trực tiếp tham gia công tác khám, điều trị.
Tại các Bệnh viện tuyến huyện nhân lực y tế giữ một vai trò đặc biệt quan trọng, đây là tuyến khám chữa bệnh cơ sở nên việc người dân tìm đến để khám, chữa bệnh sẽ rất nhiều và đòi hỏi chất lượng cao, sự phục vụ chu đáo, tận tình, để mang lại chất lượng khám chữa bệnh tốt nhất, điều kiện tiên quyết là phải tạo nên một đội ngũ y, bác sỹ có tay nghề, trình độ và tâm huyết với nghề, coi sự nghiệp y tế là cái gốc cho sự phát triển của Bệnh viện nói chung và cho sự nghiệp cá nhân nói riêng. Khi có được một đội ngũ y, bác sỹ giỏi, lành nghề, thân thiện trong tiếp xúc với người bệnh sẽ tạo được thiện cảm với người bệnh. Khái niệm và các yếu tố cấu thành chất lượng đội ngũ y, bác sỹ * Nguồn nhân lực Hiện nay có nhiều định nghĩa khác nhau về nguồn nhân lực. Theo Liên Hợp quốc thì “NNL là tất cả những kiến thức, kỹ năng, kinh nghiệm, năng lực và tính sáng tạo của con người có quan hệ tới sự phát triển của mỗi cá nhân và của đất nước” [16, tr 2].
Theo tổ chức lao động quốc tế (ILO) thì: NNL của một quốc gia là toàn bộ những người trong độ tuổi có khả năng tham gia lao động [29, tr 5]. Theo giáo trình Nguồn nhân lực của trường Đại học Lao động - Xã hội do PGS. Nguyễn Tiệp chủ biên, in năm 2005 thì: “Nguồn nhân lực bao 12 gồm toàn bộ dân cư có khả năng lao động” [13, tr 23]. Khái niệm này chỉ NNL với tư cách là nguồn cung cấp sức lao động cho xã hội.
Tuy có những định nghĩa khác nhau tùy theo góc độ tiếp cận, nhưng các định nghĩa về nguồn nhân lực đều có đề cập đến các đặc trưng chung và từ cách hiểu về nguồn nhân lực ở trên, học viên đưa ra cách hiểu về nguồn nhân lực trong tổ chức như sau: Nguồn nhân lực trong tổ chức là toàn bộ lực lượng nhân lực được đặc trưng bởi số lượng, chất lượng và cơ cấu lao động đủ điều kiện tham gia vào hoạt động ở tổ chức đó. Do vậy, nguồn nhân lực được nhìn nhận mang tính tiềm năng không chỉ biểu hiện về mặt số lượng như những nguồn lực đơn thuần mà còn bởi sự biến đổi, cải thiện không ngừng về chất lượng và cơ cấu. * Chất lượng nguồn nhân lực Chất lượng nguồn nhân lực là một khái niệm mở, dễ thay đổi theo yêu cầu. Chất lượng nguồn nhân lực là trạng thái nhất định của nguồn nhân lực, là tố chất, bản chất bên trong của nguồn nhân lực, nó luôn có sự vận động và phản ánh trình độ phát triển kinh tế - xã hội cũng như mức sống, dân trí.
Mai Quốc Chánh, TS. Trần Xuân Cầu, chất lượng nguồn nhân lực có thể được hiểu như sau: “Chất lượng nguồn nhân lực là trạng thái nhất định của nguồn nhân lực thể hiện mối quan hệ giữa các yếu tố cấu thành bên trong của nguồn nhân lực” [25, tr 18]. Trong phạm vi khuôn khổ luận văn, tác giả xin được sử dụng khái niệm về chất lượng NNL như sau: “Chất lượng NNL là toàn bộ năng lực của lực lượng lao động được biểu hiện thông qua ba mặt: thể lực, trí lực, tâm lực. Ba mặt này có quan hệ chặt chẽ với nhau cấu thành chất lượng NNL.
* Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực Hiện nay trên thế giới đang tồn tại khá nhiều định nghĩa về nâng cao chất lượng nguồn nhân lực. UNESCO sử dụng khái niệm nâng cao chất lượng 13 nguồn nhân lực theo nghĩa hẹp, cho rằng: nâng cao chất lượng nguồn nhân lực là làm cho toàn bộ sự lành nghề của dân cư luôn luôn phù hợp trong mối quan hệ với sự phát triển của đất nước. Còn theo ILO, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực bao hàm phạm vi rộng hơn, không chỉ là sự chiếm lĩnh trình độ lành nghề hoặc vấn đề đào tạo nói chung, mà còn là sự phát triển năng lực và sử dụng năng lực đó vào việc làm có hiệu quả, cũng như thỏa mãn nghề nghiệp và cuộc sống cá nhân [24, tr10]. Mặc dù có sự diễn đạt khác nhau, song có một điểm chung nhất của tất cả các định nghĩa là đều coi nâng cao chất lượng nguồn nhân lực là quá trình nâng cao năng lực của con người về mọi mặt để tham gia một cách có hiệu quả vào quá trình phát triển.
Do vậy, học viên tổng hợp các khái niệm trên thành khái niệm nâng cao chất lượng nguồn nhân lực trong tổ chức như sau: Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực trong tổ chức là quá trình biến đổi về thể lực, trí lực, tâm lực của con người nhằm đáp ứng những đòi hòi ngày càng cao các nhiệm vụ và mục tiêu của tổ chức. * Các yếu tố cấu thành chất lượng đội ngũ y, bác sỹ Cũng giống như những tổ chức khác, đội ngũ y, bác sỹ của một Bệnh viện là một nguồn lực quan trọng, có tính quyết định đến sự thành công của Bệnh viện. Nguồn lực y, bác sỹ mang tính tiềm năng, luôn biến đổi, cải thiện không ngừng về chất lượng và cơ cấu. Xét về tiềm năng, nâng cao chất lượng đội ngũ y, bác sỹ thông qua giáo dục, đào tạo làm cho đội ngũ này phát triển không ngừng trở thành tiềm năng vô tận.
