phần mở đầu, phần kết luận, mục tài liệu tham khảo và phụ lục, luận văn được trình bày trong 3 chương: - Chương1: Cơ sở lí luận về giáo dục đạo đức, quản lý giáo dục đạo đức cho học sinh trung học phổ thông trong giai đoạn hiện nay. 9 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com - Chương 2: Thực trạng công tác quản lý giáo dục đạo đức trong các trƣờng THPT địa bàn thành phố Bắc Giang. - Chương 3: Những giải pháp quản lý của hiệu trƣởng nhằm nâng cao hiệu quả giáo dục đạo đức cho học sinh trung học phổ thông trong giai đoạn mới. 10 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Chƣơng 1: CƠ SỞ LÍ LUẬN VỀ GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC, QUẢN LÝ GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC CHO HỌC SINH TRUNG HỌC PHỔ THÔNG TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY.
Vài nét về lịch sử nghiên cứu vấn đề. Đạo đức là một hình thái ý thức xã hội, xuất hiện từ buổi bình minh của lịch sử loài người. Nó được hoàn thiện, phát triển trên cơ sở các chế độ kinh tế - xã hội nối tiếp nhau từ thấp đến cao, đỉnh cao của nó là đạo đức XHCN, đạo đức cộng sản, chúng ta đang phấn đấu thực hiện. Vai trò động lực tinh thần to lớn của đạo đức đối với sự phát triển, tiến bộ xã hội đã được nhiều nhà khoa học thừa nhận và được các quốc gia quan tâm sâu sắc.
ở nước ta, những nguyên tắc, quy tắc, chuẩn mực, phẩm chất đạo đức cá nhân và đạo đức xã hội hiện thực đang tác động mạnh mẽ, thường xuyên đến các quan hệ ứng xử giữa người và người, cá nhân và xã hội nhằm hướng con người tới cái chân, thiện, mỹ, chống cái ác, cái xấu, cái giả, đưa xã hội ta đạt mục tiêu cao cả: Dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh. Với ý nghĩa và vai trò, nhiệm vụ, chức năng quan trọng riêng của nó, đạo đức học Mác-LêNin, một khoa học đang được các nhà khoa học quan tâm nghiên cứu và thế hệ trẻ nước ta say mê học tập. Từ lâu đã có nhiều giáo trình Đạo đức học được biên soạn, góp phần đáng kể cho việc định hướng giáo dục đạo đức cho học sinh. Đầu tiên phải kể đến đó là giáo trình tư tưởng Hồ Chí Minh (Nhà xuất bản Chính trị quốc gia – năm 2003) đã dành chương IX trình bày tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức.
Trong chương này đã nêu rõ những phẩm chất đạo đức cơ bản của con người Việt Nam trong thời đại mới, đó là: Trung với nước, hiếu với dân; yêu thương con người; cần kiệm liêm chính, chí công vô tư, tinh thần quốc tế trong sáng. Ngoài ra còn chỉ ra những nguyên tắc xây dựng đạo đức mới. Cuộc sống đang đòi hỏi phải xây dựng nền đạo đức Việt Nam ngang tầm với những yêu cầu của giai đoạn cách mạng mới. Tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh vẫn soi sáng cho Đảng và nhân dân ta hoàn thành sự nghiệp vẻ vang đó.
11 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Hiện nay ở Việt Nam đã có một số tác giả nghiên cứu về đạo đức và giáo dục đạo đức cho học sinh. Chẳng hạn, trong công trình nghiên cứu của mình, tác giả Phạm Trung Thanh quan tâm đến thực trạng đạo đức của học sinh THCS. Và khi điều tra trên một số lượng lớn học sinh THCS ở Hải Hưng, tác giả đưa ra một số kết quả khả quan: Đa số học sinh hiện nay đều có tính hướng thiện, cầu tiến. Số học sinh yếu kém về đạo đức không nhiều.
Dựa trên cơ sở đó tác giả đưa ra 10 kiến nghị cụ thể nhằm nâng cao chất lượng giáo dục đạo đức cho học sinh hiện nay cũng như việc yêu cầu các nhà giáo, các nhà quản lý giáo dục phải nâng cao tinh thần trách nhiệm, nhiệt tình công việc, tổ chức đa dạng các hoạt động thu hút học sinh vào việc giáo dục rèn luyện đạo đức. Cũng nghiên cứu về công tác giáo dục đạo đức cho học sinh, tác giả Lê Trung Trấn, Nguyễn Dục Quang đề nghị cần phải đổi mới hoạt động giáo dục đạo đức theo nguyên tắc phù hợp với sự phát triển mới của xã hội, có hệ thống, tiếp cận phức hợp xuất phát từ học sinh. Trong cuốn “ đạo đức học ” giáo trình đạo tạo giáo viên trung học cơ sở hệ cao đẳng sư phạm của tác giả Phạm Khắc Chương và Hà Nhật Thăng (Nhà xuất bản Giáo dục, 1998) đã đề cập đến các vấn đề giáo dục đạo đức để trang bị cho giáo viên sau này làm cơ sở để dạy cho học sinh. Các tác giả đã đề cập đến các vấn đề giáo dục đạo đức ở các phạm trù như đạo đức trong gia đình, đạo đức trong tình bạn, đạo đức trong tình yêu, đạo đức trong học tập, đạo đức trong giao tiếp, đạo đức trong truyền thống của dân tộc.
Trong các phạm trù đó mỗi vấn đề đạo đức từ cổ xưa đến những vấn đề bức xúc hiện nay đã được đề cập nhằm cung cấp những vốn kiến thức cho giáo viên làm cơ sở cho việc giảng dạy và GDĐĐ cho học sinh. Tác giả Đặng Vũ Hoạt lại quan tâm đến vai trò của giáo viên chủ nhiệm, tác giả khẳng định vai trò của giáo viên chủ nhiệm trong quy trình giáo dục đạo đức 12 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com cho học sinh và đưa ra các định hướng cho giáo viên chủ nhiệm trong việc đổi mới nội dung và cải tiến phương pháp giáo dục đạo đức cho học sinh trong nhà trường phổ thông. Nghiên cứu quan điểm giáo dục toàn diện, một quan điểm đặc biệt quan trọng trong tư tưởng giáo dục đào tạo, phát triển con người của Chủ tịch Hồ Chí Minh, tác giả Nguyễn Hữu Công đã phân tích rất sâu sắc - đó là giáo dục con người Việt Nam thành những con người có lý tưởng cách mạng vững vàng, đạo đức trong sáng, có kiến thức văn hóa, khoa học kỹ thuật và kỹ năng lao động cao, có sức khỏe dồi dào, có ý chí vươn tới cái hay, cái đẹp, cái cao cả, đó là những con người tài đức vẹn toàn, vừa hồng vừa chuyên. Trên cơ sở nghiên cứu lý luận gắn với khảo sát thực tiễn tình hình đang diễn biến trong nước và trên thế giới, tác giả Huỳnh Khái Vinh đã đề cập đến những vấn đề cơ bản của lối sống, đạo đức; chuẩn giá trị xã hội, mối quan hệ giữa lối sống, đạo đức với sự phát triển văn hóa của con người.
Sự tác động của các nhân tố chính trị- kinh tế - xã hội tới lối sống, đạo đức, chuẩn giá trị truyền thống và cách mạng những kinh nghiệm và bài học về xây dựng lối sống, đạo đức, chuẩn giá trị xã hội của một số nước, thực trạng, phương hướng, quan điểm và giải pháp xây dựng lối sống đạo đức chuẩn giá trị xã hội trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Một công trình khoa học công nghệ cấp Nhà nước có định hướng giáo dục nhân cách con người Việt Nam thời kỳ CNH, HĐH đất nước, đó là tác phẩm “ về phát triển toàn diện con người thời kỳ CNH, HĐH” do GS.VS Phạm Minh Hạc chủ nhiệm chương trình làm chủ biên (NXB chính trị Quốc gia 2001) đã giành cả chương 7 (từ trang 153-178) nêu lên nhằm định hướng xây dựng đạo đức con người Việt Nam thời kỳ CNH, HĐH. Trong chương 7 đã trình bày khái quát thực trạng đạo đức của học sinh THPT và sinh viên, chỉ ra những nguyên nhân chưa lành mạnh về đạo đức trong cuộc sống hiện nay. Điều quan trọng là 13 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com công trình nghiên cứu đã phân tích mục tiêu GDĐĐ, chỉ ra những nguyên tắc xây dựng hệ thống chuẩn mực đạo đức, xác định trên 40 giá trị của con người Việt Nam thể hiện ở 5 quan hệ (với bản thân, với người khác, với công việc, với môi sinh và với lý tưởng của dân tộc).
Trong công trình nghiên cứu trên đã xác định 15 nguyên nhân dẫn tới việc GDĐĐ chưa tốt trong đó có: gia đình buông lỏng GDĐĐ; chưa có giải pháp phối hợp đồng bộ toàn XH; nhiều đoàn thể XH chưa quan tâm tới GDĐĐ; tổ chức quản lý GDĐĐ chưa đồng bộ. Về giải pháp: Công trình nghiên cứu đã đề xuất: xây dựng một cơ chế tổ chức và chỉ đạo thống nhất toàn XH về GDĐĐ; củng cố tăng cường giáo dục gia đình và cộng đồng, kết hợp chặt chẽ với giáo dục nhà trường trong việc GDĐĐ cho mọi người. Trong giai đoạn đổi mới GD hiện nay, đó là công trình đề xuất giải pháp GDĐĐ ở tầm vĩ mô, định hướng cho việc nghiên cứu các biện pháp GD cụ thể nhằm nâng cao hiệu quả của công tác GDĐĐ. Mục tiêu giáo dục phổ thông là giúp học sinh phát triển toàn diện về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mỹ.
từ đó hình thành nhân cách con người Việt Nam xã hội chủ nghĩa. do đó có công tác GDĐĐ, đặc biệt là GDĐĐ học sinh ở các thành phố là rất quan trọng. Bởi vì trong trong các thành phố quan hệ xã hội tương đối phức tạp, bị ảnh hưởng trực tiếp của nền kinh tế thị trường và những tiêu cực, mặt trái của xã hội. Qua một số những nghiên cứu trên đây tôi nhận thấy các công trình nghiên cứu về quản lý giáo dục đạo đức cho học sinh THPT còn ít và chưa cụ thể, đặc biệt là việc quản lý giáo dục đạo đức của các nhà quản lý giáo dục mà cụ thể là hiệu trưởng của các trường THPT còn quá ít.
Chính vì vậy tôi chọn đề tài: Một số giải pháp quản lý của hiệu trưởng nhằm nâng cao chất lượng giáo dục đạo đức cho học sinh THPT. Một số khái niệm công cụ nghiên cứu đề tài. 14 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Khái niệm nhân cách: “Nhân cách là bộ mặt tâm lý đặc trưng của một cá nhân, với tổ hợp những phẩm chất phù hợp với những giá trị và chuẩn mực xã hội, được xã hội thừa nhận” [ 33,Tr29] 1.
Sự phát triển của nhân cách Mỗi người sinh ra trước hết là một thực thể tự nhiên, một sản phẩm của thiên nhiên, một bộ phận của vũ trụ. Con người bị sự chi phối của các qui luật tự nhiên phức tạp. Mỗi người lại sống trong một xã hội, là sản phẩm của lịch sử của xã hội, là sản phẩm của nền văn minh. Sự phát triển của con người bị chi phối bởi những qui luật xã hội.
Cho nên khi là một thành viên của xã hội thì con người là một cá nhân, khi là chủ thể hoạt động con người trở thành một nhân cách.