Đặt vấn đề Trong giai đoạn đất nước đang dịch chuyển từ một nước thuần nông chuyển dịch cơ cấu cây trồng và vật nuôi ngày càng hiện đại, năng suất và chất lượng cao nhằm mục đích giảm giá thành sản phẩm để có lợi thế lớn trong việc xuất khẩu các sản phẩm ra nước ngoài, đặc biệt là lợn và các sản phẩm từ lợn. Chăn nuôi lợn chiếm tỷ trọng cao trong ngành chăn nuôi nước nhà trong giai đoạn hiện nay. Lợn thịt không những được dùng phục vụ nội địa mà còn là một mặt hàng xuất khẩu. Sự khó tính của thị trường đòi hỏi người chăn nuôi cần tìm hiểu kỹ thị trường, con giống tình hình dịch bệnh một cách thực sự sát sao và chặt chẽ.
Phương thức chăn nuôi nhỏ lẻ bộc lộ nhiều hạn chế không còn phù hợp với xã hội ngày càng phát triển hiện đại, với mục đích giảm giá thành sản phẩm nhưng vẫn đưa ra thị trường những sản phẩm năng suất và chất lượng thì mô hình trang trại với quy mô khép kín ngày càng được mở rộng. Một trong những nỗi lo lớn nhất của người chăn nuôi lợn trang trại là dịch bệnh xảy ra phổ biến gây thiệt hại rất lớn cho người chăn nuôi trong khi nhà nước vẫn chưa có những chính sách hỗ trợ hợp lý. Ngành chăn nuôi lợn ở nước ta nói chung và chăn nuôi lợn ngoại nói riêng hết sức nan giải, do sự thích nghi với điều kiện ngoại cảnh của lợn ngoại kém hơn so với các giống lợn địa phương, các bệnh do vi khuẩn, virus, nội, ngoại ký sinh trùng. gây bệnh nhiều.
Quá trình phòng trị bệnh tốn nhiều công sức và vật chất ảnh hưởng trực tiếp đến năng suất và chất lượng đàn lợn. Từ thực tế trên, trong quá trình chăn nuôi cần chú trọng việc phòng bệnh, khi có bất kỳ một ca bệnh nào xảy ra cần nhanh chóng tìm ra nguyên nhân gây bệnh để đưa ra biện pháp điều trị bệnh một cách hợp lý, hiệu quả g 2 nhất, em đã tiến hành thực hiện chuyên đề: “Một số bệnh thường gặp và biện pháp phòng trị cho đàn lợn nái sinh sản tại công ty CP KTKS Thiên Thuận Tường - Cẩm Phả - Quảng Ninh”. Mục đích, yêu cầu chuyên đề 1. Mục đích - Hoàn chỉnh kiến thức lý thuyết đã học trên giảng đường, nâng cao kỹ năng nghề nghiệp.
- Nắm được các quy trình chăm sóc lợn nái sinh sản tại công ty. - Hiểu được tình hình dịch bệnh, một số bệnh thường gặp trên đàn lợn nái sinh sản để kịp thời phát hiện, điều trị những con lợn mắc bệnh. - Nắm được quy trình chăm sóc, phòng, trị những triệu chứng của lợn khi mắc bệnh và đưa ra phương pháp điều trị bệnh. Yêu cầu của chuyên đề - Tham khảo, điều tra cách nuôi dưỡng lợn tại trại công ty Thiên Thuận Tường - Cẩm Phả - Quảng Ninh.
- Xác định được bệnh và biết sử dụng kỹ thuật, biện pháp phòng trị bệnh trên đàn lợn nái sinh sản tại công ty. - Tham gia đầy đủ ngày công, thực hiện các công việc với trách nhiệm cao. - Hòa nhập tốt với cán bộ, công nhân của trại. g 3 Phần 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2.
Điều kiện tại cơ sở nơi thực tập 2. Điều kiện tự nhiên * Vị trí địa lý Trại giống hạt nhân của công ty CP KTKS Thiên Thuận Tường nằm tại khu 1, phường Cửa Ông, thành phố Cẩm Phả, tỉnh Quảng Ninh. Phường Cửa Ông có địa hình tương đối phức tạp, phía Bắc có những dải núi cao với độ cao trung bình là 600 mét, thuộc cánh cung bình phong Đông Triều - Móng Cái. Phía Đông giáp huyện đảo Vân Đồn.
Phía Tây giáp thành phố Hạ Long. Phía Nam giáp biển. Phía Bắc giáp huyện Ba Chẽ và huyện Tiên Yên. * Điều kiện tự nhiên Thành phố Cẩm Phả chịu ảnh hưởng của khí hậu nhiệt đới gió mùa.
Do đó trang trại của công ty CP KTKS Thiên Thuận Tường cũng chịu ảnh hưởng của vùng khí hậu này. - Nhiệt độ: nhiệt độ trung bình năm là 23oC, mức nhiệt cao nhất vào tháng 7 là 39oC và thấp nhất vào tháng 1 là 12oC. - Lượng mưa trung bình năm tại đây là 2567,8 mm/năm. Lượng mưa hàng năm khá cao, lượng mưa giữa các mùa có sự khác nhau, chế độ mưa chia làm hai mùa rõ rệt: mùa mưa (từ tháng 4 đến tháng 10) và mùa khô.
- Độ ẩm: là một khu vực giáp biển nên độ ẩm trong khu vực khá cao. Độ ẩm trung bình năm là 82,7% và cao nhất vào tháng 4 đạt 88,1%. - Giông, bão: Mỗi năm Quảng Ninh trung bình phải hứng chịu 6 - 7 cơn bão từ cấp 8 đến 9, thậm chí có những cơn bão cấp 12. Các cơn bão thường tập trung nhiều vào mùa hè (tháng 7 đến tháng 8), trung bình mỗi tháng có 5 g 4 ngày giông thường xảy ra vào buổi trưa và buổi chiều.
* Điều kiện địa hình, đất đai Cẩm Phả có diện tích tự nhiên 486,45 km2, địa hình chủ yếu là đồi núi (54,4 % diện tích). Điều kiện của trang trại 2. Cơ cấu tổ chức của trang trại Cơ cấu của trại Công ty được tổ chức như sau: + 01 chủ trại kiêm Tổng giám đốc công ty. + 01 trưởng trại.
+ 01 quản lý trại kiêm kế toán. + 04 kĩ thuật hỗ trợ trại của công ty cám Deheus và Cargill. + 03 sinh viên thực tập. Với đội ngũ nhân sự như trên, trại phân ra làm các nhóm khác nhau với nhiệm vụ và công việc khác nhau.
Cơ sở vật chất của trang trại - Trại lợn của công ty CP KTKS Thiên Thuận Tường xây dựng trên diện tích khoảng 6,5 ha bao gồm: trang trại, nhà điều hành, kho để cám, kho thuốc, nhà ở cho công nhân, bếp ăn, vườn rau và các công trình phục vụ cho công nhân và các hoạt động khác của trại. - Khu nhà ở của công nhân được xây 2 tầng ở đầu hướng gió, được lợp tôn và đổ trần, đều được cung cấp đầy đủ trang thiết bị sinh hoạt như quạt, tủ, điều hòa… Khu nhà tắm, nhà vệ sinh được xây rộng rãi, sạch sẽ trang bị đầy đủ nóng lạnh, máy giặt phục vụ cho sinh hoạt. g 5 - Khu bếp, khu nhà ăn được xây dựng sạch sẽ và được cung cấp các trang thiết bị để thuận tiện cho việc bảo quản, chế biến thức ăn. * Trại được chia làm hai khu gồm khu điều hành và khu sản xuất: - Khu điều hành là nơi làm việc của quản lý trại và nơi sinh hoạt của công nhân.
- Khu sản xuất gồm 8 chuồng chăn nuôi các giống lợn sản xuất như Landrace, Yorshire, Duroc, Pietran được nhập từ nước ngoài về, trong đó có: + Chuồng C1: nuôi tích hợp 3 loại gồm lợn đực giống khai thác, lợn nái hậu bị đang mang thai và lợn đẻ giống. + Chuồng C2: lợn hậu bị. + Chuồng C3: chuồng bầu gồm lợn chờ phối và lợn mang thai. + Chuồng C4: chuồng lợn đẻ.
+ Chuồng C5: chuồng lợn con cai sữa. + Chuồng C6, C7, C8: chuồng lợn thịt thương phẩm. - Ngoài ra còn một số công trình phụ khác phục vụ cho chăn nuôi như: kho cám, kho thuốc, phòng pha tinh, văn phòng quản lý. - Hệ thống chuồng được xây dựng, thiết kế dạng khép kín.
Trang thiết bị trong chuồng được nhập khẩu từ Đan Mạch. Ở đầu chuồng có hệ thống làm mát, cuối mỗi ô chuồng có hệ thống thông gió. Hai bên chuồng được lắp đặt các ô cửa sổ làm bằng kính trong suốt giúp cung cấp ánh sáng cũng như thông thoáng chuồng. - Đặc biệt tại chuồng đẻ được chia thành 5 ô chuồng nhỏ, mỗi chuồng có 30 ô đẻ.
Giàn mát và cửa ô chuồng nhỏ được ngăn cách bởi hành lang, mỗi chuồng nhỏ như vậy lại được lắp thêm 2 cửa sổ bằng thép có thể nâng lên, hạ xuống để điều chỉnh nhiệt độ. Trong chuồng, ngoài hệ thống thông gió từ trần xuống còn có hệ thống điều hòa làm mát, hệ thống cảm biến nhiệt để điều tiết nhiệt độ không khí giúp lợn luôn sinh trưởng trong môi trường, nhiệt độ thích hợp nhất. g 6 - Ngoài ra, hệ thống chăn nuôi được trang bị silo thức ăn tự động hiện đại nhất hiện nay nên tiết kiệm được nguồn nhân lực và nâng cao sản xuất. - Phòng pha tinh của trại được trang bị các dụng cụ phục vụ công tác chăn nuôi như: tủ lạnh trữ tinh, kính hiển vi, nồi hấp cách thủy dụng cụ, hộp làm ấm liều tinh,… - Một số trang thiết bị khác cũng được trang bị đầy đủ như: tủ lạnh để bảo quản và dự trữ vắc xin, xe chở cám, máy phát điện, máy nén khí phun sát trùng,… - Trong khu chăn nuôi, lối đi lại giữa các ô chuồng, các khu vực đều được đổ bê tông và có các hố sát trùng riêng bằng nước vôi, được thay thường xuyên để sát trùng ủng tránh mang mầm bệnh từ chuồng này sang chuồng khác.
- Xung quanh trại còn trồng rau, cây ăn quả tạo môi trường xanh cũng như chủ động tự cung, tự cấp nguồn thức ăn cho cán bộ trong trại. Thuận lợi, khó khăn * Thuận lợi - Trại được xây dựng ở vị trí xa khu dân cư khoảng 2 - 3km, đường vào trại đã được đầu tư, nâng cấp giúp quá trình đi lại vào trại thuận tiện hơn. - Đội ngũ cán bộ quản lý, kỹ thuật viên có chất lượng chuyên môn, tinh thần trách nhiệm cao. - Đội ngũ công nhân lành nghề, năng nổ, nhiệt tình và có trách nhiệm với công việc.
- Trang trại được xây dựng theo công nghệ hiện đại phù hợp với khí hậu vùng, nâng cao sản lượng cũng như chất lượng lợn. - Hệ thống an toàn sinh học đạt hiệu quả cao hầu như trang trại không gặp vấn đề về dịch bệnh. * Khó khăn - Trại nằm trong vùng khí hậu nhiệt đới gió mùa, thời tiết hay thay đổi, g 7 khó kiểm soát dịch bệnh. - Năm 2021 giá thành cám tăng cao nhưng giá lợn lại liên tục giảm gây ảnh hưởng tới tình hình kinh tế của công ty.
- Một số lợn giống được nhập từ Đan Mạch nên kém thích nghi với môi trường khí hậu Việt Nam, sinh sản chưa đạt, đòi hỏi kỹ thuật chăm sóc đặc biệt. - Dịch bệnh diễn biến phức tạp, chi phí phòng chống cao. - Chưa thu hút được nguồn lao động trẻ, tay nghề cao, gắn bó lâu dài với trại. Tổng quan tài liệu về chăm sóc, nuôi dưỡng và một số bệnh thường gặp ở lợn nái 2.
Đặc điểm sinh lý và sinh dục của lợn nái sinh sản 2.