CHƯƠNG 1 TONG QUAN NHỮNG VAN ĐÈ LÝ LUẬN VỀ PHÁP LUẬT KHIEU NAT 11. Nhãng vấn đỀ cơ bản về khiếu nại Lim nén ting cho việc nghiên cửa pháp luật về khiẩu ni, trong tu mục này sổ tim hiễu những vin dé cơ bản nhất về khiếu nai, đó là: Ảnh ngiễa khá niêm, đặc iia và vei rõ côa khiêu ne (và vide gai quyết khiêu ng) 1.11 Khái é khiến Kiểu nei, tổ cáo, hey phân ánh kdén nghi là các hiện tượng phát sinh phổ tiễn trong đời sống xã hộ, là một “ain thức hr về” hay 'phôn ing hr nhiên” cũa cá nhân kha ho thấy một quyét nh; một sự viện, mốt vin đi không phù hợp với các any tắc xử sơ chuẩn mục côa đời sống công đồng được nhà nước hoặc xã hồi thờa nhận”, để xâm pham dén các quyền và lợi ích hop pháp của mình hoặc của người khác, của công đẳng, nhà nước VỀ mắt thuật ng, “Mưễu nen, tếng gốc Latinh là “Complaint”, được hiểu à sựphốn img bắt bình cũa người nào đó về một vẫn để iên quan én bản thân hho” Khiễu nei đã được nghiên cứu dưới nhiễu gốc đồ khác nhau, ð cả phạm vi rồng và pham vi hep. Va phủ hợp với bắt cảnh kính tổ - xã hộ, nhắm đều chỉnh những vẫn dé phát anh phổ biển nhất thì quan niệm khiếu nai trong pháp luật các nước cũng có sự khác nhan Theo ughia rộng, thuật ngĩ “udu na” được dint ng?ĩa trước hit ti các cuốn từ én ngôn ngũ. Vi da rong cuốn “Từ didn Tiếng Hết” do tắc giả Hoàng Phê chỗ biên, thi khiêu na được hiễu là “sự để ngh cơ gu có thẫm quyển xét mat việc làm mà mình không đồng ý, cho là trã pháp hay không hep lý Trong cuốn.
“Thuật ngữ pháp lý phd thông”, khiêu nà được định ngữa là: “vide yêu cẩu cơ quan nhà nước, tỔ chúc xã hội hoặc người cổ chức vụ giã quyễt việc vi phưm các anyén và lợi ich hợp pháp của bản thân người kuẫu nại hay của người khác ” Trong cuốn “Tir lẫn Luật hoc", khiêu ani được hiểu la "những để ngh của cổng ang Mọc Dag GO), O14 ad Went hàn lo go cô cứ cả căn hàn đớn dt Meine tin tri ng gu tr v mae (Gun, 93) tt Tây ni Vật Nghe le SO Da ag, Deng cai ‘Hebe tên Ban i nức pls Bee hông SE he He tớ Ẩn hy ý" Me 175, Pat nhớ Bend ng. oo 30) srhesgia iu ND ny ene Sib eee a er ta ch tạ im vụ xen thức y bedường Goce Be 8 din, cơ quan 18 chức hoặc người cố chức vụ vé sie ví phạm hoặc cho là vt pham any én và lợi ích chính ding cũa ho". Như vây, theo các định ngiấa này, khiêu nai được hiễu theo ngiễa rộng đó là việc cá nhân hay t8 chúc đỀ nghị cả nhân, tổ chức Hay cơ quan nào đó xem xét sit chữa lei một việc lâm ma họ cho ring là không ding din, gây thiệt hei hoặc sẽ gây thiệt hei din quyển lợi ich chính đáng của ho và đôi bai thuờng thiết hai do việc lâm không ding gây rẻ” Và theo đổ, khiêu nại “không chỉ là khiếu nai trong hoạt đông quản lý nhà nước ma còn là khiếu nai trong các cơ quan, tổ chức chính hị, chính trị - hộ, xã hội nghé nghiệp Theo ughia hep, khiêu nei được nhắc đến trong phạm vi quản lý nhà nước, TKhiễu ng trong truờng hop này thể hiện méi quan hệ giữa cá nhân với Nhà nước, vi gin liên với quyên khiêu nei côa công dân đã được hién đính trong Hiển pháp, được thực hiện dim bảo bing pháp luật Tuy nhiên, ngay trong phạm vĩ quén ý nhà "ước này khá niệm “Muễu nơ" cũng được tấp cân các gốc độ khác nhan Tai nước CHDCND Lio, pháp luật hién hành vé khiếu nai cũa nước CHDCND Lao quan niém “uất nar” ở gốc độ quân lý nhà nước nói chung Theo đó, Điều2 (sửa đổ) Luật Giải quyết Khiéu nei (cồn đổ) năm 2016 cũa Lao định nghĩa và khiêu ni như se “Kiến nại là một tà iu của mốt cổng dn pháp nhân hoặc tỔ chức “được để trình lên cơ quan có liên quan dé xem xét hành đồng hoặc qt inh cũa một cá nhân. cơ quan nhà mrớc mà họ cho là vi phưm php luật hông chính đồng gay bắt lợi cho lợi ich của nhà nước.
bac gém cả myền hoặc lot ich cũa ho Công theo quy Ảnh này, có be Lost đơnkhiển ng la - Để xuất (0zeuo 8 b9nzcử), - Đơn kiên (b9#b9tjb9); và, - Yeu cẩu đồi công bằng (Entlos&po°icDu9) * Tường Đại học Loật Hi Nội (1698), Từ din pit ich thit ng Lit oe, NO Công ta nhân din, Hà Lên {Chaovang Toudstachỉ 2019), Hove Hiện php luật vd Wi và giã quát Wad ne cũa Công hòn Dân hai Nhân ân Tảo ~ Bat lọc Khh nghin it ea, Luần ta tên sf Lut học, Tường Đại học Luật Hà Nếu g28 Tai Việt Nam, khái niém “khu nơi" còn được quan niệm hep hơn nữa, chủ YÊu đưới gốc độ quản lý hành chính nhà nước — quan hệ phd biển nhất trong đổi sống xã hội hiên ney Các tác gã của cuốn “Tir din Bách Khoa Tiệt Nam” din nghĩa rằng khiêu nai là “vide cổng dân cơ quan tỔ chúc, cán bộ, công chức để ngÌủ cơ quen, tổ chức, cá nhân có tim quyễn xem xếtlại quyễt ảnh hành chỉnh, hành ví hành chính hic quyắt Ảnh lệ luật cán bộ, công chức khi có căn cứ cho rằng quyễt ảnh hoặc "hành vi đó là trái pháp luật. xâm phạm quyền lợi ich hop pháp của mình"® Các tác ä của cuốn "Giáo trình Thanh tra và giải quyất thuẫn nại, tổ cáo tei Trường Dai học Luật Hà Nối — nơi tác gid dang theo học di dinh ngiĩa về khiẩu ng như sau: “Ehiểu nơi là để nghĩ cũa cá nhân, cơ quam, tỔ chức bị tác “đồng trực tiếp bãi quyễt din hành chính hay hành vĩ hành chính hoặc để nghĩ cũa cán bộ, cổng chức chịu tác động trực Hắp cia 9 inh bộ luật dbs với cơ quan, thức hoặc người có thẫn quyền giã quyễt Md nại. Để ngh này hát tr nhân thức chủ quan cũa người khiển nại cho rằng quyển tot ich chính dang của mình bị xâm phan"? Pháp luật Việt Nem hiện hành cing định nghĩa khiểu nai theo pham vi hẹp này, Theo đó, Điễu 2 Luật Khiéu nại năm 2011 cũa Việt Nem đã định ngĩa khiêu "nạ nh sau “Kiểu vơi là việc công dân cơ quam, tổ chức hoặc cán bộ. công chức theo tai tục do Luật nay quy đình để nghị cơ quan tỔ chức, cánhân có thm quyển xem xét lat qyắt ảnh hành chính, hành vĩ hành chính của cơ qu hành chính nhà nước, của người có thẫm quyển trong cơ quan hành chỉnh nhà nước hoäc quyết nh luật cán bộ, công chức ia có căn cứ cho xằng quyét nh hoặc hành vi đồ là trái pháp luật xâm pham quyển te ich hop pháp cia minh Như vậy, nội hàm khái niệm khiêu nei hay giả quyết khiêu nai theo Luật khiêu ng hiện hành cia Việt Nam chi bao gém việc công din khiêu nai về hành vi hành chính, quyết định hành chính hoặc quyét định kỷ luật cán bổ, công chức mà ` ye mtânFồøk họ vì 38hộtQ002), i Be Boa lăn, NG 30 "tungĐại học Toật Hà Một C010), Giáo minh Thenh ma vừ giữ pods ad rực tổ cáo, NXE Công a hân đôn, Nội trớT 10 không bao gồm các host đông khiêu nei khác.
Nói cách khác, và bin chit, khái niệm khiêu nai và giã quyét khiểu ng theo Luật Khiêu nei ci Việt Nam chỉ là khiêu nai hành chink!®. Trong khi đó, khiêu nạ cũng nh giã quyết khiếu ng theo php luật hiện hành của Lao rồng hơn rất nhiều, đồ có thể là để xuất khiêu nai gũi đến cơ quan hành chính nhà nước, cing có thé la đơn liên tiẫu nai gồi đến cơ quan điều tra thanh tra, VESND hoặc TAND hoặc yêu cầu đời công bằng nai ghi din Quốc hộ, HĐND cấp tinh (Điều 3 Luật Giải quyết khiêu nei (sa đổ năm 2016 của Lac) Trên cơ sở nhõng phân tích rên diy, phủ hop với pham vi nghiên cửu ca Tuân văn này, định nghĩa khiêu nai được hiểu trong cổng trinh này được hiểu theo "nghĩa tông như sms “Kiểu nat là việc cả nhân, cơ quan, tỔ chức yêu cẩu cá nhân cơ quan có thẫm quyẫn xem xết lạ các quyắt nh pháp luật hành vi cổng ve việc tha hin nhiêm vụ cũa người có thm quyễn mã họ có căn cử che rằng ny dtc, hành vi đồ trái pháp luất xâm phạm én quyền lon Ích hop pháp cia ho Có khiển nn thi phi cô giã quyét khiêu nại, Tiên cơ sở đnh ngiĩa và khiêu nai đã phân tích trên đây, có thể hiéu giã quyét khiểu nai ở các gốc độ hep va rồng nh su: ấu theo ngữa hep, việc gii quyết khiêu na trong phạm vi quấn lý hinh chính nhà nước, là hoạt đồng xem xét, đính giá tink hop pháp, hợp lý đối với quyết ish hành chính, hành vi hành chính cũa cơ quan hành chính nhà nước (như định nghĩa tei Điều3 Luật Khiêu ng năm 2011 của Việt Nam) - Nếu hiểu theo ngiễa réng thi việc gai quyết khiêu ng la hoạt đồng hiểm tra xác mạnh, kết luân về tình hẹp pháp và tinh hop lý cña quyắt đựh, hành ví bị Khẩu nại thuộc thẫm quyằn giãi quyết cũa các cơ quan nhà nước cô tim quyên để số biện pháp giã quyất theo any cảnh cia pháp luật nhằm báo vệ quyẫn và li ích hop pháp cia công din. cơ quan tổ chức và lot ích chuoig cũa Nhà nước và xã hột @ 3 Luật Giải quyết kiểu nai (sửa đổ) năm 2016 cite Lao quy dinh về giải quyễtkhiểu ng theo định ngấa nis), ° Chowan Tonômnachi 2019) 28 ul 112, ii điễm của khiển nại Thứ nhất khẫu nại là quyển con người quyển công dân Quyển khiêu ne là công cụ pháp lý ma Nha nước xác lập nhằm dim bảo các quyền khác của đối tương quản lý Nội dung côn quyền khiếu nai bao gin tổng thể quyền và ngiấa vụ pháp lý tương ứng giữa công din và Nhà nước. Mục đích của iếc thực hiện quyển khiểu nai cũa công din là bảo vệ quyền lợi ich hợp pháp và và lợi ích hợp pháp của các chủt.
khôi phục lại quyên Đảng thời, thông qua thực hiển quyền khiêu nạ, các cơ quan nhà nước, tổ chức và cá nhân có thE giám sat hhost động của các cơ quan nhà nước, các cán bô, công chúc có thâm quyền.