CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CÔNG TÁC AN SINH XÃ HỌI 1. NHỮNG VẤN ĐÈ CHUNG VỀ AN SINH XÃ HỌI 1. Khái niệm an sinh xã hội Để thỏa mãn những nhu ¡ thiểu, con người phải lao động sản xuất để có thu nhập. Tuy vậy, không phái lúc nào người lao động cũng đảm bảo chắc chắn duy trì được việc làm thường xuyên và thu nhập ổn định.
Đó là những lúc gặp rủi ro như ôm đau, bệnh tật, tai nạn lao động dẫn đến bị mắt hoặt giảm việc làm. Hơn nữa, các hoạt động lao động sản xuất của con người không phải lúc nào cũng thuận lợi vì còn bị phụ thuộc vào điều kiện tự nhiên, môi trường, xã hội. Vì thế, sự cần thiết phải có các biện pháp phòng tránh và khắc phục rủi ro đã trở thành một nhu cầu của con người. Đặc biệt trong nền.
sản xuất công nghiệp, khi mà số lượng người lao động có thu nhập chính từ. tiền lương lên thì sự hằng hụt về thu nhập trong các trường hợp gặp rủi ro. hoặc khi không còn khả năng lao động.cảng trở thành mối đe dọa đối với cuộc sống của họ. Tính tất yếu phải đối mặt với những hẳng hụt về thu nhập trong những.
trường hợp bắt khả kháng đã buộc người lao động tìm cách khắc phục bằng. nhiều biện pháp khác nhau như tiết kiệm với phương châm “tích cóc phòng. cơ, tích y phòng hàn” hoặc dựa vào sự diim boc, cưu mang của cộng đồng với tinh thần truyền thống như trên đã tỏ ra không đủ độ an toàn để giúp cho mỗi người có thể khắc phục hoặc vượt qua khó khăn trong cuộc sống. Bồ sung vào.
đó là các biện pháp phi truyền thống chỉ có trong xã hội hiện đại như bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm hiểm thất nghiệp, ưu đãi xã hội, trợ giúp xã hội. Đây là những trụ cột cơ bản của công tác an sinh xã hội nhằm bảo vệ con người trước những rủi ro về kinh tế - xã hội. " Đo sự đa dạng về nội dung, phương thức và góc độ tiếp cận nên giới nghiên cứu lý luận, cũng như những nhà chỉ đạo thực tiễn hiện có nhiều cách. hiểu về an sinh xã hội.
Tổng hợp các ý kiến, có thể khái quát, phạm trù an sinh xã hội thường được đề cập đến hai nghĩa rộng và hẹp. “Theo nghĩa rộng: An sinh xã hội là sự bảo đảm thực hiện các quyền để con người được bình an, bảo đảm an ninh, an toàn trong xã hội. Theo nghĩa hẹp: An sinh xã hội là sự bảo đảm thu nhập và một số điều kiện thiết yếu khác cho cá nhân, gia đình và cộng đồng trong trường hợp bi giảm hoặc mắt thu nhập vì lý do bị giảm hoặc mắt khả năng lao động hay mắt việc làm; cho những người giả cô đơn, trẻ em mỖ côi, người tần tật, những, người yếu thể, người bị ảnh hưởng bởi thiên tai địch họa. “Theo nghĩa chung nhất: An sinh xã hội là hệ thống các chính sách và chương trình do Nhà nước và các lực lượng xã hội thực hiện nhằm bảo đảm cho mọi người dân ít nhất có được mức tối thiểu về thu nhập, có cơ hội tiếp cận ở mức tối thiểu vẻ các dịch vụ xã hội cơ bản, thiết yếu, như giáo dục, y tế, nhà , nước sạch, thông tin,.
thông qua việc nâng cao năng lực tự an sinh của người dân và sự trợ giúp của Nhà nước. An sinh xã hội là một khái niệm được nêu trong Điều 22 của Tuyên ngôn Quốc tế Nhân quyền phát biểu rằng “Mọi người, như một thành viên của. xã hội, có quyền an sinh xã hội và được quyền thực hiện, thông qua nỗ lực quốc gia và hợp tác quốc tế và phù hợp với tổ chức và các nguồn lực của mỗi quốc gia, các quyền kinh tế, xã hội và văn hóa không thể thiếu cho nhân phẩm của mình và sự phát triển tự do của nhân cách của mình”. Nói một cách đơn giản, điều này có nghĩa là các bên tham gia ký kết thỏa thuận rằng xã hội, trong đó một người sinh sống có thể giúp họ phát triển và tận dụng tối đa tắt cả những lợi thế (văn hóa, công việc, phúc lợi xã hội) được cung cấp cho họ trong quốc gia đó.
12 “Chiến lược an sinh xã hội giai đoạn 2011 ~ 2020” ghi nhận: * An sinh xã hội là sự bảo đảm mà xã hội cung cấp cho mọi thành viên trong xã hội thông qua việc thực thi hệ thống các cơ chế, chính sách và biện pháp can thiệp trước các nguy cơ, rủi ro có thể dẫn đến suy giảm hoặc mắt đi nguồn sinh kế”, Ngân hàng phát triển Châu Á (ADB) quan niệm: *An sinh xã hội là một hệ thống chính sách công nhằm giảm nhẹ tác động bắt lợi của những biến. động đối với các hộ gia đình và cá nhân”. Định nghĩa này nhắn mạnh vào tính “dễ bị tổn thương của con người nếu không có an sinh xã hội. Ngân hàng Thế giới (WB) cho rằng: “ An sinh xã hội là những biện pháp công cộng nhằm giúp cho các cá nhân, hộ gia đình và cộng đồng đương.
đầu và kiềm chế được nguy cơ tác động đến thu nhập nhằm giảm tính dễ bị tổn thương và những bắp bênh về thu nhập”. WB nhắn mạnh đến các biện pháp công cộng để hạn chế và làm giảm các tác động tiêu cục cho hộ gia đình và cộng đồng dễ bị tổn thương bao gồm việc nhà nước cung cấp và khuyến khích phát triển các dịch vụ công như: bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, trợ giúp xã hội và những biện pháp khác có tính chất tương tự, trong đó BHXH có vai trò quan trọng nhất. “Theo tổ chức lao động quốc tế (ILO): “An sinh xã hội là sự bảo vệ của xã hội ¡ với các thành viên của mình thông qua một loạt biện pháp công, cộng, nhằm chống lại những khó khăn vẻ kinh tế và xã hội do bị mắt hoặc bị giảm đột ngột nguồn thu nhập vì ốm đau, thai sản, tai nạn lao động, thất nghiệp, thương tật, tuổi già và chết; đồng thời bảo đảm các chăm sóc y tế và trợ cấp cho các gia đình có con nhớ”. Định nghĩa này nhắn mạnh về mặt bản chat, an sinh xã hội là góp phần bảo đảm thu nhập vả đời sống cho công dân.
trong xã hội, phương thức hoạt động là thông qua các biện pháp công cộng, mục đích là tạo ra cuộc sống tốt đẹp, bình an cho mọi thành viên trong xã hội. 13 Theo Otto Von Bismack (1815-1898): *An sinh xã hội được thực hiện dựa trên trụ cột là bảo hiểm xã hội gắn với yếu tố lao động. Chế độ bảo hiểm. xã hội được áp dụng bắt buộc với một mức lương cụ thể, mức đóng góp và mức trả bảo hiểm xã hội được tính căn cứ vào tiền lương và được quản lý bởi các đối tác xã hội”.
Trong đạo luật an sinh xã hội của Mỹ: An sinh xã hội được hiểu là sự. bảo đảm của xã hội nhằm bảo tổn nhân cách cùng giá trị của cá nhân, đồng. thời tạo lập cho con người một đời sống sung mãn và hữu ích để phát triển tài năng đến tột độ. Trong hiển chương Đại tây dương: An sinh xã hội được hiểu là sự đảm 'bảo quyền thực hiện con người trong hỏa bình, được tự do làm ăn, cư trú, di chuyển, phát triển chính kiến trong khuôn khổ pháp luật; được học tập, làm việc và nghỉ ngơi; có nhà ở; được chăm sóc y tế và đảm bảo thu nhập để có.
thỏa mãn những nhu cầu sinh sống thiết yếu khi bị rủi ro, thai sản, tuổi già Hệ thống an sinh xã hội được xây dựng có sự khác nhau giữa các quốc gia trên thể giới. Tuy nhiên, những cơ chế chủ yếu của nó bao gồm: Bảo hiểm. xã hội (bảo hiểm hưu trí, bảo hiểm thất nghiệp, bảo hiểm y tế bắt buộc. giúp xã hội, các chế độ trợ cấp từ các quỹ công cộng, các chế độ trợ cắp gia đình, các quỹ dự phòng, sự bảo vệ do người sử dụng lao động cung cắp, các dich vu liên quan đến an sinh xã hội.
'Bản chất của an sinh xã hội là góp phần đảm bảo thu nhập và đời sống cho các công dân trong xã hội với phương thức hoạt động là thông qua các biện pháp công cộng, nhằm tạo ra sự “an sinh” cho moi than viên trong xã hội. Vì vậy mang tính xã hội, tính nhân văn sâu sắc và thẻ hiện truyền thống. đoàn kết, giúp đỡ lẫn nhau, tương thân tương ái của cộng đồng 4 1. Vai trd da an sinh xã hội An sinh xã hội có vai trò quan trọng trong các chương trình xã hội của một quốc gia và là công cụ quản lý của nhà nước thông qua hệ thống pháp luật, chính sách va các chương trình ASXH.
Nhằm giữ gìn ôn định về xã hội ~ kinh tế - chính trị của đắt nước. Nhà nước tiến hành phân phối lại thu nhập. cho người yếu thế trong xã hội và những người dễ bị tổn thương và người nghèo, đặc biệt là ổn định xã hội, giảm sự phân hóa gidu nghỏo, giữa khu vực. nông thôn và thành thị thông qua hệ thống ASXH.
Trên cơ sở phân tích vị trí của an sinh xã hội trong hệ thống chính sách kinh tế - xã hội, tôi nhận thấy. rằng ASXH có những vai trò cơ bản sau: * Đối ví hội Thứ nhất: Bảo đảm ASXH là nền tảng của sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước. Thông qua việc áp dụng các cơ chế điều tiết, phân phối lại thu nhập giữa các khu vực kinh tế, các vùng kinh tế và các nhóm dân cu, ASXH có thể được coi như là một giá đỡ đảm bảo thu nhập cho người dân. Hệ thống chính sách ASXH được thiết kế trên cơ sở các nguyên tắc công bằng, đoàn kết ở các mức độ khác nhau còn thể hiện giá trị và định hướng phát triển của một quốc gia.
Cách thức thiết kế hệ thống ASXH chính là sự thể hiện mô hình phát triển xã hội, quan điểm lựa chọn đầu tư cho con người. Thứ hai: Hệ thống an sinh xã hội là một trong những cấu phần quan trọng trong các chương trình xã hội của một quốc gia và là công cụ quản lý của nhà nước thông qua hệ thống pháp luật, chính sách và các chương trình ASXH.