MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Trong nền kinh tế hiện nay, các doanh nghiệp phải thƣờng xuyên dựa vào nhiều nguồn thông tin khác nhau để ra quyết định quản trị nhằm đạt đƣợc kết quả tốt nhất trong quá trình sản xuất kinh doanh của mình. Kế toán quản trị cung cấp rất nhiều thông tin hữu hiệu cho các nhà quản trị cho việc ra quyết định trong kinh doanh. Tuy nhiên đối với các doanh nghiệp Việt Nam việc vận dụng hệ thống kế toán phục vụ cho lãnh đạo trong việc ra quyết định chƣa đƣợc thực hiện phổ biến.
Công ty cổ phần Gạch men COSEVCO trong những năm qua không ngừng phát triển mạng lƣới bán lẻ tại các vùng thị trƣờng, chi nhánh từ Huế trở vào phía Nam. - Phát triển mạnh hệ thống bán hàng vào công trình, tăng sản lƣợng tiêu thụ. - Tìm kiếm xây dựng lại thị trƣờng xuất khẩu, trƣớc mắt xây dựng lại thị trƣờng Lào. - Tập trung xây dựng và củng cố quan hệ thân thiện với khách hàng.
- Tăng cƣờng công tác trƣng bày tại đại lý bằng các hình thức Kệ, Màng tƣờng đối với các đại lý lớn. - Tổ chức tiếp thị đến các công trình, khu dân cƣ. Vì vậy việc quản lý chi phí là rất quan trọng, giúp cho ngƣời lãnh đạo có thể dự kiến đƣợc các khoản chi trên cơ sở đó có thể đƣa ra đƣợc các quyết định phù hợp với tình trạng Công ty nhất. Giúp cho các bộ phận kết hợp chặt chẽ với nhau và nhằm tránh những thất thoát xảy ra.
Xuất phát từ thực tiễn trên. Tôi đã chọn đề tài “ Kế toán quản trị chi phí tại Công ty cổ phần Gạch men COSEVCO”. Mục tiêu nghiên cứu của đề tài Thông qua phân tích thực trạng về công tác kế toán quản trị chi phí tại Công ty cổ phần Gạch men COSEVCO, từ đó đề tài đề xuất một số giải pháp về kế toán quản trị chi phí nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động sản xuất kinh doanh tại Công ty. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu - Đối tƣợng nghiên cứu: Luận văn nghiên cứu những vấn đề cơ bản về kế toán quản trị chi phí cả về lý luận và thực tiến tại Công ty cổ phần Gạch men COSEVCO nhằm đạt đƣợc mục tiêu hoàn thiện kế toán quản trị chi phí tại Công ty.
- Phạm vi nghiên cứu: Luận văn nghiên cứu kế toán quản trị chi phí trong phạm vị Công ty cổ phần Gạch men COSEVCO bao gồm toàn bộ các bộ phận, từ khâu sản xuất gạch men đến khâu hoàn thành và tiêu thụ tại Công ty cổ phần Gạch men COSEVCO. Phƣơng pháp nghiên cứu Tổng hợp, phân tích, so sánh, kiểm chứng, phỏng vấn qua đó nhằm đề xuất các giải pháp hoàn thiện kế toán quản trị chi phí tại đơn vị. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài - Trên cơ sở lý luận về kế toán quản trị chi phí cũng nhƣ đánh giá thực trạng công tác quản trị chi phí tại Công ty cổ phần Gạch men COSEVCO, đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện công tác quản trị chi phí tại đơn vị. - Làm cơ sở, nền tảng tài liệu tham khảo quan trọng cho các đề tài nghiên cứu tiếp theo.
Tổng quan tài liệu nghiên cứu KTQT đƣợc coi là một trong những công cụ quản lý hữu hiệu trong điều kiện nền kinh tế thị trƣờng có cạnh tranh, bởi tính linh hoạt, hữu ích và kịp thời của thông tin kế toán phục vụ yêu cầu quản trị nội bộ doanh nghiệp. Với 3 các doanh nghiệp việc ứng dụng KTQT chi phí trong hoạt động quản lý còn là vấn đề mới mẻ, chƣa đƣợc triển khai một cách đồng bộ và khoa học, ở một mức độ nhất định các doanh nghiệp đã vận dụng một số nội dung trong công tác lập dự toán, tính giá và kiểm soát chi phí nhƣng chƣa khai thác và phát huy hết ƣu thế của loại công cụ quản lý khoa học này. Ngày 16 01 2006, Bộ Tài chính tổ chức lấy ý kiến về việc ban hành Thông tƣ hƣớng d n về thực hiện KTQT tại trƣờng Đại học Kinh tế TP. Có thể nói, đây là động thái đầu tiên thể hiện sự quan tâm của cấp Nhà nƣớc đối với việc thực hiện KTQT tại Việt Nam.
Kinh tế tƣ nhân phát triển thì việc lập kế hoạch phục vụ cho nhu cầu hoạch định của doanh nghiệp mới đƣợc quan tâm. Qua quá trình tìm hiểu, tác giả đƣợc biết đến thời điểm này có nhiều đề tài nghiên cứu về kế toán quản trị chi phí nhƣ: Tài liệu kế toán chi phí của Thạc sĩ Huỳnh Lợi, nhà xuất bản Giao thông vận tải (năm 2009) đã trình bày các nội dung về phân loại chi phí trong kế toán quản trị, lập dự toán chi phí,… Nội dung là lý thuyết chung cho các doanh nghiệp vận dụng và đƣợc tác giả tham khảo để viết phần cơ sở lý luận kế toán quản trị chi phí trong luận văn của mình. Tài liệu kế toán quản trị của PGS. Phạm Văn Dƣợc (chủ biên) và TS.
Trần Văn Tùng, nhà xuất bản lao động (2011) đã nghiên cứu về kế toán quản trị chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm theo chi phí định mức và cũng đã trình đánh giá trách nhiệm quản lý của từng bộ phận. Tác giả đã nghiên cứu nhiều nội dung rất có ích cho kế toán trong việc lựa chọn phƣơng pháp tập hợp chi phí. Luận văn thạc sĩ của tác giả Trần Thanh Dũng (2013) với đề tài “Kế toán quản trị chi phí sản xuất tại Công ty Cổ phần sản xuất vật liệu và xây dựng COSEVCO – I Quảng Bình”. Thông qua ba chƣơng trong luận văn, tác giả đã 4 trình bày một cách tóm tắt nhƣng đầy đủ các cơ sở lý luận chung về kế toán quản trị chi phí dựa trên cơ sở những nghiên cứu đã đƣợc công bố.
Tác giả đã sử dụng phƣơng pháp thu thập thông tin, so sánh, quan sát, thực tế tại đơn vị để làm rõ những hạn chế trong quản việc kiểm soát chi phí từ đó đƣa ra giải pháp khoa học và hợp lý nhằm hoàn thiện công tác kế toán chi phí sản xuất tại công ty cổ phần sản xuất vật liệu và xây dựng COSEVCO – I Quảng Bình. Luận văn thạc sĩ của tác giả Nguyễn Hoàng Khiêm (2012) với đề tài “Hoàn thiện kế toán quản trị chi phí tại Công ty Cổ phần Tƣ vấn Thiết kế xây dựng Bình Định” đã nghiên cứu cở sở lý luận về kế toán quản trị chi phí trong doanh nghiệp, tác giả đi sâu nghiên cứu thực trạng kế toán quản trị chi phí tại Công ty Cổ phần Tƣ vấn Thiết kế xây dựng Bình Định, đánh giá những ƣu điểm cũng nhƣ những tồn tại cần hoàn thiện và đƣa ra các giải pháp hoàn thiện kế toán quản trị chi phí tại Công ty Cổ phần Tƣ vấn Thiết kế xây dựng Bình Định. Các giải pháp hoàn thiện gồm: Hoàn thiện phân loại chi phí phục vụ cho kế toán quản trị chi phí, hoàn thiện lập dự toán chi phí sản xuất kinh doanh, hoàn thiện kế toán tập hợp chi phí và xác định giá thành sản phẩm, hoàn thiện hệ thống báo cáo kế toán quản trị chi phí và phân tích biến động chi phí. Bên cạnh nghiên cứu các tài liệu nêu trên, tác giả còn tham khảo Thông tƣ số 53 2006 TT-BTC của Bộ Tài Chính về hƣớng d n áp dụng kế toán quản trị trong doanh nghiệp và một số tài liệu khác.
Tóm lại, từ các tài liệu và đề tài nghiên cứu về kế toán quản trị chi phí, cho ta thấy đƣợc tầm quan trọng của thông tin kế toán quản chi phí trong việc kiểm soát chi phí và nâng cao hiệu quả hoạt động sản xuất kinh doanh. Từ những điều này, tác giả đã vận dụng những lý thuyết nhằm nghiên cứu thực trạng KTQT tại Công ty cổ phần Gạch men COSEVCO và đƣa ra những giải pháp hoàn thiện KTQT chi phí ở Công ty. 5 CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KẾ TOÁN QUẢN TRỊ CHI PHÍ TRONG CÁC DOANH NGHIỆP 1. TỔNG QUAN VỀ KẾ TOÁN QUẢN TRỊ CHI PHÍ TRONG DOANH NGHIỆP 1.
Bản chất của kế toán quản trị chi phí Kế toán đƣợc định nghĩa là một hệ thống thông tin đo lƣờng, xử lý và cung cấp thông tin hữu ích cho việc ra các quyết định điều hành hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. Trong đó kế toán quản trị đƣa ra tất cả các thông tin kinh tế đã đƣợc đo lƣờng xử lý và cung cấp cho ban lãnh đạo doanh nghiệp để điều hành hoạt động sản xuất kinh doanh, hay nói cách khác kế toán quản trị giúp ban lãnh đạo doanh nghiệp cân nhắc và quyết định lựa chọn một trong những phƣơng án có hiệu quả kinh tế cao nhất: Phải sản xuất những sản phẩm nào, sản xuất bằng cách nào, bán các sản phẩm đó bằng cách nào, theo giá nào, làm thế nào để sử dụng có hiệu quả các nguồn lực và phát triển khả năng sản xuất. Các quyết định này gồm hai loại: Quyết định mang tính chất ngắn hạn, các quyết định này giúp doanh nghiệp giải quyết các bài toán kinh tế trong thời kỳ ngắn hạn. Quyết định mang tính dài hạn, các quyết định này giúp doanh nghiệp giải quyết các bài toán kinh tế hoạch định chiến lƣợc đầu tƣ dài hạn.
Kế toán tài chính là kế toán phản ánh hiện trạng và sự biến động về vốn, tài sản của doanh nghiệp dƣới dạng tổng quát hay nói cách khác là phản ánh các dòng vật chất và dòng tiền tệ trong mối quan hệ giữa doanh nghiệp với môi trƣờng kinh tế bên ngoài. Sản phẩm của kế toán tài chính là các báo cáo tài chính. Thông tin của kế toán tài chính ngoài việc đƣợc sử dụng cho ban lãnh đạo doanh nghiệp còn đƣợc sử dụng để cung cấp cho các đối tƣợng bên 6 ngoài nhƣ: Các nhà đầu tƣ, ngân hàng, cơ quan thuế, cơ quan tài chính, cơ quan thống kê. Kế toán quản trị (Management Accounting) là lĩnh vực chuyên môn của ngành kế toán nhằm nắm bắt các vấn đề về thực trạng, đặc biệt thực trạng tài chính của doanh nghiệp; qua đó phục vụ công tác quản trị nội bộ và ra quyết định quản trị.
Thông tin của kế toán quản trị đặc biệt quan trọng trong quá trình vận hành của doanh nghiệp, đồng thời phục vụ việc kiểm soát, đánh giá doanh nghiệp đó. Thông tin mà kế toán quản trị cần nắm bắt bao gồm cả thông tin tài chính và thông tin phi tài chính. Trƣớc khi tập hợp thông tin kế toán quản trị phải biết rõ mục đích của thông tin đó.