Chương 1 - CO SO LY LUAN VE CONG TAC LAP DY TO.1 Vai trò của công tác lập dự toán trong quản trị doanh nghiệp tiệm về lập dự toán “Có nhiều định nghĩa khác nhau về dự toán: Dự toán là việc ước tính toàn bộ thu nhập, chỉ phí của doanh nghiệp trong một ời kỳ để đạt được một mục tiêu nhất định [3, tr. 157] Dự toán là sự tính toán, dự kiến một cách toàn diện mục têu đồng thời chỉ rõ cách thức huy động và sử dụng các nguồn lực để thực hiện mục tiêu tiên. Dự toán là tập bợp các chỉ tiêu được biểu diễn một cách có hệ thing đưới dạng số lượng và giá tị [, tĩ. 187-188] Dự toán là quá tình tính toán chỉ tết nhằm chí cách huy động vốn và sit dung vốn cho các hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp.
bằng một hệ thống các chỉ tiêu về số lượng va gid tri cho một khoảng thời gian xác định tong tương ai. Thông t trên dự toán là cơ sử để đánh gi kết cquả hoạt động của từng bộ phận và từng cá nhân trong bộ phận đó. Trên cơ sở 4, xác định rõ quyền han, tránh nhiệm của từng bộ phân nhằm phục vụ tốt cho quá tình tổ chúc và hoạch định ong doanh nghiệp [2, 91-92] Mặc dì có nhiều định nghĩa khác nhau nhưng chung quy bí, dự toán chính ñ một sự tính toán, dự ứnh hoạt động của doanh nghiệp trong một khoảng gian sác định trong trơng hi. Dự toán không chỉ đề xuất các công việc cần phải thục hiện, mà côn chỉ rõ cách để thực hiện các công việc đó 1.2 Vai tro của công tác lập dự toán trong quản trị doanh nghi Vai trò của việc lập dự toán là phục vụ cho việc hoạch định và kiêm soát hoạt động kinh đoanh của doanh nghiệp.
Có th thấy vai trồ này qua: (Cu thé hia các mục tiêu kinh doanh để làm căn cứ đánh giá mức độ thực hiện sau này. Vai trở này thể hiện ở việc boạch định cụ thể các mục tiêu và nhiệm vụ của doanh nghiệp như: hoạch định về sản lượng tiêu thụ, số lượng sản xuất, chỉ phí nguyễn vật lệu trực tẾp, chỉ phí nhân công trực tiếp, chỉ phí sin xuất chung, chỉ phí bán hàng. chỉ phí quản lý doanh nghiệp. ‘Cung cấp thông tin một cách có hệ thống toàn bộ kế hoạch của doanh nghiệp, tính toán được các nguồn lực và lường trước những khó khăn để có phương án hoạt động thích hợp.
Vai tò này thể hiện thông qua việc xem dự toán là văn bản cụ thể, súc tích để truyền đạt các mục tiu, chiến lược kinh doanh của doanh nghiệp đến nhà quản lý các bộ phân, phòng ‘ban, Thông qua các chỉ tu cụ th trong dự toán nhà quản trị đã truyền đạt thông điệp hoạt đông cho các bộ phân. Các bộ phân xem chỉ tiêu này là kim chỉ nam cho các hoạt động của bộ phân mình. Tuy nhiên không phái Múc nào việc thực hiện cũng đạt được những tiêu chuẩn mà dự toán đưa ra Cho nên để giảm bớt sự khác biệt giữa dự toán và thực hiện người ta thường dựa vào tình hình thực tế để dự đoán và tính thêm phần trim mức độ rủiro khi tính toán các tiêu chuẩn cho việc dự toán. Phát hiện các khâu sản xuất kinh doanh bị tì trệ tiềm an để có biện pháp, chấn chính kịp thời, đảm bảo sự phối hợp hoạt động nhp nhàng giữa các bộ phân phủ hợp với mục tiêu chung của doanh nghiệp.
“Thể hiện sự cam kết của một bộ phận. đối với mục tiêu đặt ra, tương ứng. với ngân sách được giao. Các bộ phận xem các chỉ tiêu trong dự toán là kim chi nam cho hoạt động cửa các bộ phận Kiểm soát hoạt động the mục tiêu, thể hiện thông qua việc so sinh dự.
toán với kết quả thực tế đạt được tại doanh nghiệp, với các kế hoạch chiến lược, đánh giá mức độ thành công của dự toán. Thông qua vai trò kiếm tra, kiểm soát mức độ thành công của dự toán, trong trường hợp cần thiết có. thể đề ma phương án sửa chữa, khắc phục nhược điểm. ~_ Phân bỗ nị we của tổ chức có hiệu quả, thông qua việc huy động và phân phối các nguồn lực để hực hiện các mục tiêu của nhà quản tị.
Nhà ‘quiin tri kết hợp giữa việc hoạch định các mục tiêu, nhiệm vụ cụ thể với việc đánh giá năng lực sản xuất kinh doanh của từng bộ phận, từ đó diều phối các nguồn lực của doanh nghiệp so cho các nguồn lực được sử dụng, hiệu quả nhất 1.2 Phân loại dự toán 1.1 Phân loại theo chức năng Dự toán được phân thành: ~ Dự taán hoạt động: là dự toán phản ảnh mức thu nhập và chỉ phí đôi hôi dé dat mực tiêu lợi nhuận. Bao gồm các dự toán theo chức năng hoạt động. "như: Dự toán tiêu thụ, Dự toán sản xuất, Dự toán chỉ phí, Dự toán giá vốn bán. hàng và chỉ phí quản lý doanh nghiệp.
Trong đó, Dự toán tiêu thụ nhằm dự. đoán tình hình iêu thy sin phim của doanh nghiệp trong kỳ dự toán. Dự toán sản xuất thường được lập trong các doanh nghiệp sản xuất nhằm dự tính số lượng sản phẩm cần sản xuất và từ đó lập lập các dự toán chỉ phí sản xuất như. Dự toán chỉ phí nguyên vật liệu trực tip, chỉ phí nhân công trực Ếp, chỉ phí sản xuất chung.
Trong các doanh nghiệp thương mại Dự toán mua hàng sẽ được lập thay cho Dự toán sản xuất nhằm dự toán khối lượng hàng cần thiết phải mua cho nhú cầu 'kho và tiêu thụ. Dự toán chi phi ban hàng và chỉ phí quản lý doanh nghiệp dự toán chỉ phí cho các hoạt động bán hàng và quản lý trong đoanh nghiệp. Dự toán báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh là. cđự toán tổng hợp từ các dự toán trên nhằm dự toán tình hình hoạt động kinh.
doanh của doanh nghiệp. ~ Dự toán tài chính: là dự toán liên quan đến tiền tệ như: Dự toán tiền, "Dự toán vốn đầu tr, Dự toán bảng cân đối kế toán. Trong đó, Dự toán kế hoạch chỉ tiết việc thu, chỉ tiền. Dự toán vốn đầu tr là kế hoạch đầu tr thêm các tài sản cần thiết cho hoạt động sản xuất kinh doanh ở các năm kế tiếp.
Dự toán bảng cân đối kế toán trình bày tình hình ải sin và nguồn vốn. của doanh nghiệpở thời điểm cổ định trong kỳ dự toán. Các dự toán về kế hoạch thu chí, lưu chuyển tiền tệ, vốn đầu tư nhằm giúp doanh nghiệp sử dụng các nguồn lực tải chính tết kiệm, hiệu quả nhất, ñm cơ sở để có chính. sich huy dng vin thich hợp.2 Phân loại theo mức độ hoạt động ~ Dự toán cổ định: là dự toán các số liệu cổ định ứng với mức độ doanh số cho trước nào đó.
Dự toán cổ định sẽ không bị điều chính hay tay đổi khí có các thay đổi khác ví dụ như doanh thu tiêu thụ hay điềukiện kính doanh. ~ Dự toán lĩnh hoạ. là dự toán nhằm cung cắp cho các doanh nghiệp khả. năng tính toán về doanh thu, chỉ phí mong đợi ở các mức độ khác nhau.
toán linh hoạt được dùng để lặp dự toán tước các mức độ hoạt động mong, đợi, tính toán các chỉ phí nào cho mức độ hoạt động thực tế, giúp các nhà quản lý giải quyết các vin đề không chắc chắn bằng cách xem trước kết quả hoạt động. Các nhà quản lý thường thích sử dụng dự toán lĩnh hoạt hơn dự toán cổ định vì khi sử dụng dự toán linh hoạt nhà quản lý có thể đánh giá kết cquả thực hiện công việc của nhôn viên sau khikiểm soát tác động ảnh hưởng từ doanh số, 1.3 Phân loại theo thời gian ~ Dự tán ngắn hạn: là dự toán phân ánh kế hoạch kinh doanh và kết quả cdự tính của một tổ chức trong một kỳ kế hoạch, ky kế hoạch này có thể là một năm hay đưới một năm, có thể chia thành từng quý, mg thắng và thường trùng với kỳ kế toán của Doanh nghiệp. Dự toán ngân sách ngắn hạn thường, liên quan đến các hoạt động: mua hàng. bán hàng, doanh thụ, chỉ phí, bao nhiều sản phẩm sẽ được tiêu thụ, mức giá tiêu thụ, giá vốn tiêu thụ, các khoản.
tài chính cần thiết cho hoạt động của doanh nghiệp trong kỳ dự toán. này được lập hàng năm trước khi kết thúc niên độ kế toán nhằm hoạch đnh kế hoạch kinh doanh cho những năm tiếp theo ~ Dự toán đài hạn: là dự toán được lập cho một khoảng thời gản dài liên quan dén mua sim tài sản cố định, đất đai, nhà cửa, kênh phân phối, nghiên. “cứu và phát tiển hay một chiến lược kinh doanh dài hạn. Đây là việc sắp xếp.
các nguồn lục để thu được lợi nhuận dự kiến trong một thời gian dài. Đặc điểm của loại dự toán này là rủi ro cao, thời gian từ lúc đưa vốn vào hoạt động đến lúc thu dược lơi nhuân tương đối dài. Dự toán dài hạn khuyến khích. các nhà quân lý chủ yếu sử dụng kiến thức chuyển môn để phán đoán các sự kiện xây ra trong tương lai 1.3 Trách lệm của các bộ tham gia trong quá trình lập dự tán 'Các bộ phận quản lý của một Doanh nghiệp có nhiều vai trò khác nhau.
trong cơ cấu tổ chức của một đơn vị phân quyền. Ở góc độ làm dự Đán, mỗi "bộ phận là một nút tiến hành lập dự toán, để toàn bộ hệ thốngdự Đán có tính khả thị. Vai rò của mỗi bộ phận thể hiện như sau - Các bộ phận sản xuất các phông ban chức năng Các bộ phận này xác định các loại chi phi thuộc quyền km soát ở bộ. phân của mình tập hợp và phân kại so với tỉnh hình thực hiện dự toán tong, kỳ, phân tíh quá trình thực hiện dự toán của năm trước có dim bio hay không, để có thể lập dự toán cho năm kể tiếp chính xác hơn, Muốn lập dự toán chỉ phí chính xác thì phải xây dựng định mức chỉ phí cho từng loại chỉ phí, mã các bộ phân tham gìn trực tếp chính là bộ phận sản xuất và các phòng ban chức năng.
Qua khảo sát tỉnh hình thực hiện các bộ phân này sẽ xác định các yếu tổ chỉ phí và các mức hao phí về các nguồn lực sir dung để sản xuất ra sản phẩm. Từ đó họ có thể xây dựng định mức chỉ phí cu thể cho một đơn vị sản phẩm. Đồi với những loại chỉ phí không thể xây. đựng định mức theo đơn vị sản phẩm thì căn cứ vào tỉnh hình thực tế các bộ, phận nay sẽ xây dựng định mức khoán sao cho phủ hợp với tình hình thực tế.