Luận văn: Tăng cường năng lực hệ thống quản lý nhà nước đối với ngành thú y ở tỉnh Hưng Yên

Luận văn thạc sĩ phân tích giải pháp nâng cao năng lực quản lý nhà nước trong ngành thú y tại tỉnh Hưng Yên, góp phần phát triển bền vững.

• Trường học: Trường Đại Học Nông Nghiệp
• Chuyên ngành: Quản Lý Nhà Nước
• Đề tài: Tăng Cường Năng Lực Quản Lý Nhà Nước Ngành Thú Y Tại Hưng Yên
• Loại tài liệu: Đề Tài Tốt Nghiệp
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Hưng Yên

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ CƠ SỞ THỰC TIỄN VỀ TĂNG CƯỜNG NĂNG LỰC HỆ THỐNG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI NGÀNH THÚ Y Ở TỈNH HƯNG YÊN
• 1.1. Các khái niệm cơ bản
• 1.2. Nội dung tăng cường năng lực hệ thống QLNN đối với ngành Thú y
• 1.3. Các yếu tố ảnh hưởng đến năng lực hệ thống quản lý nhà nước đối với ngành thú y
• 1.4. Cơ sở thực tiễn
• 1.5. Kinh nghiệm tăng cường năng lực hệ thống QLNN đối với ngành Thú y ở một số quốc gia trên thế giới
• 1.6. Kinh nghiệm tăng cường năng lực hệ thống QLNN đối với ngành Thú y ở Việt Nam
• 1.7. Kinh nghiệm tăng cường năng lực hệ thống QLNN đối với ngành Thú y ở địa phương
• 2. CHƯƠNG 2: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Câu hỏi nghiên cứu
• 2.2. Phương pháp nghiên cứu
• 2.3. Phương pháp tiếp cận
• 2.4. Phương pháp thu thập số liệu
• 2.5. Phương pháp phân tích thống kê
• 2.6. Phương pháp chọn điểm nghiên cứu
• 2.7. Phương pháp chuyên gia, chuyên khảo
• 2.8. Hệ thống các chỉ tiêu nghiên cứu
• 2.9. Chỉ tiêu phản ánh hệ thống tổ chức QLNN đối với ngành thú y ở tỉnh Hưng Yên
• 2.10. Chỉ tiêu phản ánh cơ sở vật chất
• 2.11. Chỉ tiêu đánh giá năng lực hệ thống QLNN đối với ngành Thú y trong các lĩnh vực (số liệu thu thập qua 3 năm từ 2013 đến năm 2015) của các đơn vị chọn làm điểm nghiên cứu
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG NĂNG LỰC HỆ THỐNG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI NGÀNH THÚ Y Ở TỈNH HƯNG YÊN
• 3.1. Đặc điểm địa bàn nghiên cứu
• 3.2. Vị trí địa lý
• 3.3. Điều kiện tự nhiên
• 3.4. Điều kiện kinh tế xã hội
• 3.5. Thực trạng năng lực hệ thống QLNN đối với ngành Thú y ở tỉnh Hưng Yên
• 3.6. Hệ thống văn bản quy phạm pháp luật
• 3.7. Hệ thống tổ chức
• 3.8. Cơ sở vật chất
• 3.9. Năng lực QLNN trong các lĩnh vực chuyên môn
• 3.10. Các yếu tố ảnh hưởng đến năng lực hệ thống QLNN đối với ngành Thú y ở tỉnh Hưng Yên
• 3.11. Chính sách pháp luật của Nhà nước về Thú y
• 3.12. Hệ thống đào tạo, bồi dưỡng cán bộ thú y
• 3.13. Nhận thức của cộng đồng dân cư, người chăn nuôi, kinh doanh, tiêu dùng về lĩnh vực thú y
• 3.14. Đánh giá thực trạng năng lực hệ thống QLNN đối với ngành Thú y ở tỉnh Hưng Yên
• 3.14.1. Kết quả đạt được
• 3.14.2. Nguyên nhân của những hạn chế
• 4. CHƯƠNG 4: CÁC GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG NĂNG LỰC HỆ THỐNG QLNN ĐỐI VỚI NGÀNH THÚ Y Ở TỈNH HƯNG YÊN
• 4.1. Quan điểm, định hướng, mục tiêu tăng cường năng lực hệ thống QLNN đối với ngành Thú y ở tỉnh Hưng Yên
• 4.2. Một số giải pháp tăng cường năng lực hệ thống QLNN đối với ngành Thú y ở tỉnh Hưng Yên
• 4.3. Hoàn thiện các văn bản quy phạm pháp luật, quy phạm kỹ thuật, chính sách về thú y
• 4.4. Kiện toàn tổ chức
• 4.5. Đầu tư cơ sở vật chất kỹ thuật
• 4.6. Tăng cường năng lực quản lý trong các lĩnh vực chuyên môn
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về tăng cường năng lực quản lý nhà nước ngành thú y tại Hưng Yên

Năng lực quản lý nhà nước trong ngành thú y tại Hưng Yên đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ sức khỏe động vật và con người. Ngành thú y không chỉ đảm bảo an toàn thực phẩm mà còn góp phần vào sự phát triển kinh tế bền vững. Việc tăng cường năng lực quản lý nhà nước là cần thiết để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao trong công tác phòng chống dịch bệnh và phát triển ngành chăn nuôi.

1.1. Khái niệm và vai trò của ngành thú y

Ngành thú y là lĩnh vực quản lý nhà nước liên quan đến sức khỏe động vật và an toàn thực phẩm. Vai trò của ngành này không chỉ dừng lại ở việc kiểm soát dịch bệnh mà còn bao gồm việc bảo vệ sức khỏe cộng đồng và môi trường.

1.2. Tình hình hiện tại của ngành thú y tại Hưng Yên

Tại Hưng Yên, ngành thú y đã có những bước phát triển đáng kể. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều thách thức cần phải giải quyết, như thiếu hụt nhân lực và cơ sở vật chất.

II. Những thách thức trong quản lý nhà nước ngành thú y tại Hưng Yên

Mặc dù đã có những tiến bộ, nhưng ngành thú y tại Hưng Yên vẫn đối mặt với nhiều thách thức. Các vấn đề như thiếu hụt nhân lực, cơ sở vật chất không đáp ứng yêu cầu, và sự phối hợp giữa các cơ quan chức năng còn hạn chế là những yếu tố cản trở sự phát triển.

2.1. Thiếu hụt nhân lực trong ngành thú y

Sự thiếu hụt về số lượng và chất lượng nhân lực trong ngành thú y là một trong những vấn đề lớn. Điều này ảnh hưởng đến khả năng thực hiện các nhiệm vụ quản lý và phòng chống dịch bệnh.

2.2. Cơ sở vật chất và trang thiết bị chưa đáp ứng yêu cầu

Nhiều cơ sở thú y tại Hưng Yên vẫn còn thiếu trang thiết bị hiện đại, điều này làm giảm hiệu quả trong công tác kiểm dịch và phòng chống dịch bệnh.

III. Phương pháp tăng cường năng lực quản lý nhà nước ngành thú y

Để nâng cao năng lực quản lý nhà nước trong ngành thú y, cần áp dụng các phương pháp đồng bộ và hiệu quả. Việc cải thiện hệ thống văn bản pháp luật, đào tạo nhân lực và đầu tư cơ sở vật chất là những giải pháp quan trọng.

3.1. Cải cách hệ thống văn bản pháp luật

Cần hoàn thiện các văn bản quy phạm pháp luật liên quan đến ngành thú y để đảm bảo tính đồng bộ và hiệu quả trong quản lý.

3.2. Đào tạo và phát triển nhân lực

Đào tạo nhân lực chất lượng cao là yếu tố then chốt để nâng cao năng lực quản lý. Cần có các chương trình đào tạo chuyên sâu cho cán bộ thú y.

3.3. Đầu tư cơ sở vật chất và trang thiết bị

Đầu tư vào cơ sở vật chất và trang thiết bị hiện đại sẽ giúp nâng cao hiệu quả công tác quản lý và phòng chống dịch bệnh.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu trong ngành thú y

Việc áp dụng các giải pháp đã được nghiên cứu và thực hiện tại Hưng Yên đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Các chương trình phòng chống dịch bệnh đã được triển khai hiệu quả, góp phần bảo vệ sức khỏe động vật và con người.

4.1. Kết quả đạt được từ các chương trình phòng chống dịch bệnh

Các chương trình phòng chống dịch bệnh đã giúp giảm thiểu tỷ lệ mắc bệnh trong đàn gia súc, gia cầm, từ đó bảo vệ sức khỏe cộng đồng.

4.2. Những bài học kinh nghiệm từ thực tiễn

Những bài học từ thực tiễn cho thấy sự cần thiết của việc phối hợp giữa các cơ quan chức năng và cộng đồng trong công tác quản lý thú y.

V. Kết luận và hướng đi tương lai cho ngành thú y tại Hưng Yên

Tăng cường năng lực quản lý nhà nước ngành thú y tại Hưng Yên là một nhiệm vụ cấp thiết. Cần có những chiến lược dài hạn để phát triển bền vững ngành này, đảm bảo an toàn thực phẩm và sức khỏe cộng đồng.

5.1. Định hướng phát triển ngành thú y trong tương lai

Ngành thú y cần được phát triển theo hướng hiện đại hóa, ứng dụng công nghệ mới và tăng cường hợp tác quốc tế.

5.2. Tầm quan trọng của sự phối hợp giữa các bên liên quan

Sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan nhà nước, doanh nghiệp và cộng đồng là yếu tố quyết định cho sự thành công trong quản lý nhà nước ngành thú y.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Chăn nuôi đóng vai trò trụ cột trong nông nghiệp Việt Nam với quy mô toàn quốc năm 2014 đạt khoảng 26,76 triệu con lợn, 7,75 triệu con trâu bò và hơn 327,69 triệu con gia cầm. Lượng chất thải rắn thải ra môi trường vượt mức 76 triệu tấn cùng 30 triệu m3 chất thải lỏng mỗi năm, trong khi chăn nuôi nông hộ nhỏ lẻ vẫn chiếm tỷ trọng 65% đến 70%. Bối cảnh này đặt ra thách thức nặng nề đối với công tác kiểm soát dịch bệnh truyền nhiễm nguy hiểm như cúm gia cầm H5N1, dịch tả lợn, tai xanh (PRRS) và lở mồm long móng (FMD), cũng như nguy cơ mất an toàn vệ sinh thực phẩm khi hơn 55% cơ sở giết mổ trên cả nước chưa có giấy phép hoạt động.

Tại tỉnh Hưng Yên – địa bàn trọng điểm thuộc vùng đồng bằng sông Hồng, quá trình đô thị hóa và phát triển chăn nuôi hàng hóa diễn ra mạnh mẽ đòi hỏi năng lực quản lý nhà nước về thú y phải không ngừng hoàn thiện. Tuy nhiên, hệ thống quản lý thú y của tỉnh giai đoạn 2013–2015 còn bộc lộ nhiều bất cập: hệ thống văn bản pháp lý địa phương chưa đồng bộ, biên chế chuyên trách còn thiếu hụt, tỷ lệ tiêm phòng bắt buộc nhiều thời điểm chưa đạt kỳ vọng và cơ sở vật chất phục vụ chẩn đoán dịch tễ còn hạn chế.

Đề tài tập trung hệ thống hóa cơ sở lý luận, đánh giá thực trạng năng lực hệ thống quản lý nhà nước đối với ngành thú y tại Hưng Yên qua 4 phương diện chủ chốt: hệ thống văn bản quy phạm pháp luật, tổ chức bộ máy - nhân sự, cơ sở vật chất kỹ thuật và năng lực chuyên môn nghiệp vụ trong giai đoạn 2013–2015. Từ đó, nghiên cứu đề xuất 4 nhóm giải pháp chiến lược nhằm nâng cao hiệu lực quản lý, kiểm soát 100% các ổ dịch phát sinh và bảo vệ an toàn sức khỏe cộng đồng đến năm 2020.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu vận dụng lý luận về quản lý hành chính nhà nước, xác định quản lý nhà nước về thú y là sự tác động có tổ chức bằng quyền lực công của bộ máy nhà nước lên các hoạt động phòng dịch, kiểm dịch, kiểm soát giết mổ, quản lý dược phẩm thú y và hành nghề thú y nhằm bảo vệ đàn vật nuôi và sức khỏe con người.

Khung phân tích năng lực quản lý được xây dựng dựa trên cách tiếp cận thể chế của Cơ quan Phát triển Quốc tế Canada (CIDA) kết hợp với Bộ công cụ đánh giá năng lực dịch vụ thú y (PVS Tool) của Tổ chức Thú y Thế giới (OIE). Khung lý thuyết tích hợp 3 khái niệm nền tảng:

• Hoạt động thú y: Công tác quản lý nhà nước và nghiệp vụ chuyên môn kỹ thuật theo quy định của Pháp lệnh Thú y 2004 và Luật Thú y 2015.
• Hệ thống thú y: Mạng lưới kết nối hữu cơ xuyên suốt từ Trung ương (Cục Thú y với 7 phòng chức năng, 14 đơn vị trực thuộc) đến 63 Chi cục Thú y cấp tỉnh, trạm thú y cấp huyện và thú y cơ sở xã, phường.
• Năng lực quản lý nhà nước ngành thú y: Tổng hòa khả năng của bộ máy công quyền trong việc ban hành chính sách, tổ chức thực thi pháp luật, giám sát dịch tễ, kiểm soát giết mổ và ứng phó khẩn cấp với các rủi ro sinh học.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng nguồn dữ liệu thứ cấp giai đoạn 2012–2015 thu thập từ Chi cục Thú y tỉnh Hưng Yên, Cục Thống kê tỉnh Hưng Yên và Sở Nông nghiệp & PTNT. Dữ liệu sơ cấp được thu thập thông qua phương pháp điều tra chọn mẫu có chủ đích kết hợp bảng hỏi cấu trúc và phỏng vấn chuyên gia.

Cỡ mẫu khảo sát gồm 120 cán bộ thú y từ cấp tỉnh đến 10/10 huyện, thành phố và xã, phường; cùng 80 chủ trang trại chăn nuôi quy mô lớn và 30 cơ sở kinh doanh thuốc thú y trên địa bàn. Việc lựa chọn phương pháp phân tích thống kê mô tả, phân tích so sánh tỷ lệ phần trăm (tỷ lệ tiêm phòng, mức độ đáp ứng chuẩn nhân lực) và phân tích định tính SWOT là hoàn toàn phù hợp. Phương pháp này giúp lượng hóa chính xác hiệu quả vận hành của bộ máy hành chính, đồng thời đánh giá khách quan các yếu tố cản trở năng lực thực thi công vụ tại địa phương qua 3 năm liên tiếp (2013–2015).

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, về tổ chức bộ máy và nhân lực, Chi cục Thú y Hưng Yên đã thiết lập mạng lưới đến 10 huyện, thị xã, thành phố và 161 xã, phường, thị trấn. Dù vậy, cơ cấu nhân sự còn mất cân đối khi trên 40% cán bộ thú y cấp xã chỉ có trình độ sơ cấp hoặc chứng chỉ đào tạo ngắn hạn, trong khi tỷ lệ cán bộ có trình độ đại học chuyên ngành chỉ tập trung ở cấp tỉnh và trạm huyện. Chế độ đãi ngộ thú y cơ sở còn thấp khi mức phụ cấp chỉ tương đương hệ số 1,0 mức lương cơ sở từ năm 2007, gây ảnh hưởng trực tiếp đến động lực công tác.

Thứ hai, công tác phòng chống dịch bệnh và tiêm phòng đạt kết quả tích cực nhưng chưa thật sự bền vững. Trong giai đoạn 2013–2015, tỷ lệ tiêm phòng vắc xin cho đàn gia súc, gia cầm đạt từ 70% đến 85% so với kế hoạch đề ra. Việc cung ứng thuốc sát trùng khử trùng tiêu độc đạt trên 90% nhu cầu thực tế, song toàn tỉnh vẫn ghi nhận các ổ dịch cúm gia cầm nhỏ lẻ phát sinh rải rác do tập quán chăn thả tự do.

Thứ ba, kiểm soát giết mổ và vệ sinh an toàn thực phẩm là mắt xích yếu nhất. Toàn tỉnh có hàng trăm điểm giết mổ nhỏ lẻ nhưng tỷ lệ được kiểm soát giết mổ tập trung thường xuyên chỉ đạt khoảng 35% đến 45%, phản ánh đúng bức tranh chung của cả nước với hơn 16.512 cơ sở giết mổ thủ công không đủ điều kiện vệ sinh thú y.

Thứ tư, công tác thanh tra và quản lý vật tư thú y được duy trì đều đặn. Hàng năm Chi cục tiến hành kiểm tra trên 150 lượt cơ sở kinh doanh thuốc thú y và thức ăn chăn nuôi, xử phạt nghiêm các trường hợp kinh doanh sản phẩm ngoài danh mục và phát hiện sớm các nguy cơ tồn dư chất cấm.

Thảo luận kết quả

Các số liệu nghiên cứu được minh họa rõ nét qua các bảng tổng hợp cơ cấu nhân sự, bảng kiểm đối chiếu tỷ lệ tiêm phòng theo mùa vụ và sơ đồ tổ chức bộ máy ngành dọc. Nguyên nhân cốt lõi của những hạn chế xuất phát từ sự thiếu hụt ngân sách đầu tư cho trang thiết bị chẩn đoán nhanh tại cấp huyện, cùng sự phối hợp liên ngành giữa thú y, quản lý thị trường và chính quyền cấp xã đôi lúc còn thiếu nhịp nhàng.

So với bài học thành công từ tỉnh Bình Dương (bổ sung biên chế lên 180 người, kết nối 600 nhân viên thú y tư nhân) hay mô hình quản lý cửa khẩu tại tỉnh Quảng Ninh, hệ thống thú y Hưng Yên cần đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong lập bản đồ dịch tễ và xây dựng chuỗi cơ sở giết mổ tập trung khép kín.

Đề xuất và khuyến nghị

• Hoàn thiện thể chế và văn bản quy phạm pháp luật địa phương: Ban hành quy chế phối hợp liên ngành giữa Thú y, Công an, Quản lý thị trường và UBND các cấp; hoàn thành chuẩn hóa 100% quy trình thanh tra chuyên ngành thú y theo Luật Thú y 2015 trước quý IV/2017 do Sở Nông nghiệp & PTNT chủ trì.
• Kiện toàn tổ chức và phát triển nguồn nhân lực: Tái cấu trúc Chi cục Chăn nuôi và Thú y theo hướng tinh gọn; phấn đấu đến năm 2020 nâng tỷ lệ nhân viên thú y cấp xã có trình độ từ trung cấp chuyên nghiệp trở lên đạt tối thiểu 85%; nâng mức phụ cấp trách nhiệm cho lực lượng thú y cơ sở do UBND tỉnh Hưng Yên và Sở Nội vụ phối hợp thực hiện.
• Đầu tư cơ sở vật chất và hiện đại hóa kỹ thuật: Phân bổ ngân sách nâng cấp phòng chẩn đoán xét nghiệm bệnh động vật của Chi cục đạt chuẩn an toàn sinh học cấp độ 2; trang bị hệ thống máy phun hóa chất công suất lớn cho 10/10 trạm thú y huyện trong lộ trình 2017–2019 do Chi cục Thú y quản lý vận hành.
• Nâng cao năng lực chuyên môn và quản lý giết mổ: Quy hoạch hệ thống giết mổ gia súc, gia cầm tập trung nhằm nâng tỷ lệ sản phẩm động vật được kiểm soát thú y lên trên 80% vào năm 2020; duy trì tỷ lệ tiêm phòng bắt buộc đạt trên 90% tổng đàn do các Trạm thú y huyện phối hợp với UBND cấp xã triển khai.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

• Lãnh đạo và cán bộ quản lý ngành nông nghiệp cấp tỉnh, huyện: Cung cấp khung phương pháp luận và số liệu thực tiễn để xây dựng đề án kiện toàn bộ máy chăn nuôi - thú y cho 63 tỉnh thành trên cả nước.
• Chính quyền địa phương cấp xã, phường (161 đơn vị tại Hưng Yên và các vùng tương đồng): Tham khảo mô hình điều hành mạng lưới thú y cơ sở, tối ưu hóa cơ chế phụ cấp hệ số 1,0 và tổ chức giám sát dịch bệnh tại các thôn bản.
• Học viên cao học và nghiên cứu sinh ngành Quản lý kinh tế, Quản lý công: Cung cấp tài liệu tham khảo giá trị về cách ứng dụng mô hình CIDA và tiêu chuẩn OIE PVS Tool trong việc đánh giá năng lực thể chế hành chính công.
• Chủ doanh nghiệp chăn nuôi, chuỗi phân phối thực phẩm và cửa hàng thuốc thú y: Nắm bắt các quy chuẩn kiểm dịch, an toàn sinh học và quy định pháp lý mới để đảm bảo 100% quy trình sản xuất kinh doanh đạt chuẩn vệ sinh thú y.

Câu hỏi thường gặp

Luận văn tiếp cận năng lực quản lý nhà nước về thú y theo những khía cạnh nào?
Nghiên cứu tiếp cận toàn diện theo khung CIDA và OIE gồm 4 trụ cột: tính đồng bộ của hệ thống văn bản pháp luật, hiệu quả cơ cấu tổ chức nhân sự, mức độ đáp ứng của cơ sở vật chất và năng lực điều hành chuyên môn (phòng dịch, kiểm dịch, kiểm soát giết mổ, quản lý thuốc thú y).

Tỷ lệ tiêm phòng gia súc, gia cầm tại Hưng Yên giai đoạn 2013–2015 đạt mức bao nhiêu?
Trong giai đoạn này, tỷ lệ tiêm phòng bắt buộc trên toàn tỉnh đạt khoảng 70% đến 85% so với kế hoạch hàng năm, góp phần khống chế hiệu quả các dịch bệnh nguy hiểm như lở mồm long móng và tai xanh, dù vẫn còn xảy ra một số ổ dịch cúm gia cầm nhỏ lẻ.

Nguyên nhân chính khiến công tác kiểm soát giết mổ tại địa phương còn hạn chế là gì?
Nguyên nhân chủ yếu do tập quán giết mổ nhỏ lẻ phân tán trong khu dân cư với hơn 60% điểm mổ chưa được cấp phép, thiếu cơ sở giết mổ tập trung hiện đại và lực lượng thanh tra chuyên ngành mỏng, khó kiểm soát liên tục 24/7.

Kinh nghiệm từ các tỉnh như Bình Dương hay Quảng Ninh mang lại bài học gì cho Hưng Yên?
Bình Dương mang lại bài học về huy động mạng lưới 600 nhân viên thú y tư nhân và xây dựng cổng thông tin giám sát dịch tễ, còn Quảng Ninh là bài học về phối hợp liên ngành kiểm soát chặt chẽ vận chuyển động vật và vệ sinh an toàn thực phẩm.

Luật Thú y 2015 tác động như thế nào đến các đề xuất trong luận văn?
Luật Thú y 2015 (có hiệu lực từ ngày 01/7/2016) tạo hành lang pháp lý vững chắc để Hưng Yên chuẩn hóa chức năng thanh tra chuyên ngành, phân cấp rõ quyền hạn quản lý giết mổ và nâng cao tiêu chuẩn chuyên môn đối với đội ngũ thú y viên cấp cơ sở.

Kết luận

• Luận văn hệ thống hóa cơ sở lý luận vững chắc về quản lý nhà nước ngành thú y cấp tỉnh dựa trên khung tiếp cận CIDA và các chuẩn mực của Tổ chức Thú y Thế giới (OIE).
• Nghiên cứu phản ánh thực trạng quản lý thú y tại 10 huyện, thị xã, thành phố của tỉnh Hưng Yên trong giai đoạn 2013–2015 với quy mô hàng triệu gia súc, gia cầm.
• Phân tích rõ các mắt xích còn yếu kém, đặc biệt là tỷ lệ kiểm soát giết mổ tập trung mới đạt dưới 45% và trình độ của hơn 40% cán bộ thú y cơ sở chưa đạt chuẩn đại học/cao đẳng.
• Đề xuất 4 hệ thống giải pháp đồng bộ gắn chặt với lộ trình triển khai Luật Thú y 2015 nhằm nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước toàn diện.
• Xác lập mục tiêu đưa tỷ lệ tiêm phòng đàn vật nuôi đạt trên 90% và hoàn thành hiện đại hóa phòng xét nghiệm dịch tễ của tỉnh trong giai đoạn 2017–2020.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ CƠ SỞ THỰC TIỄN VỀ TĂNG CƯỜNG NĂNG LỰC HỆ THỐNG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI NGÀNH THÚ Y Ở TỈNH HƯNG YÊN 1. Các khái niệm cơ bản 1. Hoạt động Thú y a) Khái niệm: Theo Pháp Lệnh Thú y số 18/2004/PL-UBTVQH11 đã được Ủy ban thường vụ Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam khóa XI thông qua ngày 29/4/2004: “Hoạt động Thú y là công tác QLNN về Thú y và các hoạt động phòng bệnh, chữa bệnh, chống dịch bệnh động vật; kiểm dịnh động vật, sản phẩm động vật; kiểm soát giết mổ động vật, sơ chế, chế biến động vật, sản phẩm động vật; quản lý thuốc Thú y; hành nghề Thú y”. b) Nguyên tắc hoạt động Thú y: - Bảo đảm sự thống nhất trong hoạt động Thú y từ trung ương đến địa phương nhằm chăm sóc, bảo vệ sức khỏe động vật, tăng cường hiệu quả kinh tế - xã hội, tính bền vững trong chăn nuôi và nuôi trồng thủy sản, bảo đảm an toàn thực phẩm, bảo vệ sức khỏe con người và môi trường sinh thái.

- Thực hiện phòng bệnh là chính, chữa bệnh kịp thời, chống dịch khẩn trương; phát hiện nhanh, chính xác, xử lý triệt để các ổ dịch bê ̣nh đô ̣ng vâ ̣t, nguồn lây dịch bệnh đô ̣ng vâ ̣t; ngăn chặn kịp thời sự lây nhiễm, lây lan của đối tượng kiểm dịch động vật, sản phẩm động vật. - Phòng, chống dịch bệnh động vật trước hết là trách nhiệm của chủ vật nuôi, chủ cơ sở chăn nuôi, nuôi trồng thủy sản; cơ quan QLNN có trách nhiệm tổ chức hướng dẫn, triển khai các biện pháp phòng, chống dịch bênh ̣ đô ̣ng vâ ̣t kịp thời, hiệu quả. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 6 - Bảo đảm thuận lợi trong giao dịch thương mại đối với động vật, sản phẩm động vật; hài hòa lợi ích của Nhà nước, cộng đồng, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân. - Áp dụng tiến bộ khoa học và công nghệ, kết hợp khoa học và công nghệ hiện đại với kinh nghiệm truyền thống của nhân dân trong phòng, chống dịch bệnh, chữa bệnh động vật.

c) Vai trò của hoạt động Thú y: - Hoạt động thú y cùng với hoạt động chăn nuôi tạo ra sản phẩm động vật. Sản phẩm động vật là các loại sản phẩm có nguồn gốc từ động vật, bao gồm: + Sản phẩm động vật trên cạn là thịt, trứng, sữa, mật ong, sáp ong, sữa ong chúa, tinh dịch, phôi động vật, huyết, nội tạng, da, lông, xương, sừng, ngà, móng và các sản phẩm khác có nguồn gốc từ động vật trên cạn. + Sản phẩm động vật thủy sản là động vật thủy sản đã qua sơ chế hoặc chế biến ở dạng nguyên con; phôi, trứng, tinh dịch và các sản phẩm khác có nguồn gốc từ động vật thủy sản. + Sản phẩm động vật trên cạn là thịt, trứng, sữa, mật ong, sáp ong, sữa ong chúa, tinh dịch, phôi động vật, huyết, nội tạng, da, lông, xương, sừng, ngà, móng và các sản phẩm khác có nguồn gốc từ động vật trên cạn; - Hoạt động Thú y đảm bảo an toàn không có mầm bệnh vi sinh vật và ký sinh trùng, không lưu tồn các chất độc hại như kháng sinh, hormon và các chất độc hại khác.

Thời gian qua dịch bệnh gia súc, gia cầm xảy ra rất nghiêm trọng và phức tạp; đặc biệt các bệnh quan trọng như cúm gia cầm H5N1 (AI), cúm A/H1N1 có nguồn gốc từ lợn, gần đây là cúm A/H7N9 cũng có nguồn gốc từ gia cầm; bệnh tai xanh (PRRS); bệnh lở mồm long móng (FMD).; tình hình buôn lậu động vật qua biên giới, số người đi du lịch có thể mang theo dịch bệnh vào VN đang tăng lên; đặc biệt từ các nước trong khu vực có nhiều dịch bệnh nguy hiểm… Nhiều chất cấm, chất kích thích sinh trưởng, LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 7 chất gây ung thư có thể được sử dụng trong chăn nuôi với mục đích lợi nhuận được phát hiện rất nhiều từ một vài nước quanh khu vực. Do vậy phải ngăn chặn có hiệu quả thực phẩm từ các nước vào Việt Nam khi hàng rào thuế quan bị bãi bỏ bởi các hiệp định thương mại song phương hoặc đa phương, đồng thời cũng phải tăng cường khả năng kiểm soát thực phẩm sản xuất trong nước cho tiêu dùng nội địa và xuất khẩu. Hiệp định Kiểm dịch động thực vật (SPS) của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) là hiệp định quy định những biện pháp kiểm dịch mà các nước tham gia buộc phải tuân thủ. Các quy chuẩn, tiêu chuẩn ban hành cho sản phẩm động vật đều quy định bởi Tổ chức tiêu chuẩn hóa (Codex) của Tổ chức Nông lương Liên Hiệp Quốc (FAO) và Y tế Thế giới (WHO).

Quy định các nước buôn bán thực phẩm phải tham khảo và áp dụng. Nhiệm vụ thực hiện các quy định trên thuộc ngành Thú y và hệ thống thú y VN cần phải tuân thủ thông lệ quốc tế trong xu thế hội nhập sâu rộng vào hệ thống kinh tế quốc tế. - Đảm bảo an toàn sức khỏe cho đàn gia súc và người chăn nuôi, bảo vệ sức khỏe cộng đồng. Ngành Thú y được xem là ngành bảo vệ sức khỏe, không những cho con vật mà còn cho con người.

Ngành Thú y giải quyết các vấn đề về thực phẩm từ gốc, trong khi đó ngành Y tế giải quyết vấn đề sau khi tiêu dùng thực phẩm mà phát sinh bệnh như ngộ độc thực phẩm. Từ trang trại đến khi ăn vào là ngành Thú y có trách nhiệm. Ngành Y tế chủ yếu về phòng, chữa bệnh. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) tôn vinh Thú y cộng đồng là một bộ phận của Y tế cộng đồng.

Thú y cộng đồng chăm lo về thể chất và tinh thần cho con người thông qua toàn thể các hoạt động của ngành Thú y. Một số tổ chức quốc tế mà Thú y VN là thành viên như Tổ chức Thú y thế giới (OIE) là tổ chức quốc tế có quyền lực trong việc ban bố danh LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 8 mục các dịch bệnh được phép hay không được phép buôn bán, giết thịt và sử dụng phụ phẩm cho chăn nuôi, quản lý dịch bệnh toàn cầu. - Hoạt động Thú y giữ cho môi trường giảm bớt ô nhiễm từ chất thải chăn nuôi. Theo số liệu của Tổng cục thống kê, năm 2014 đàn lợn nước ta có khoản 26,76 triệu con, đàn trâu bò khoảng 7,75 triệu con, đàn gia cầm khoảng 327,69 triệu con.

Trong đó chăn nuôi nông hộ hiện tại vẫn chiếm tỷ trọng khoảng 65-70% về số lượng và sản lượng. Từ số đầu gia súc, gia cầm đó có quy đổi được lượng chất thải rắn (phân chất độn chuồng, các loại thức ăn thừa hoặc rơi vãi) đàn gia súc, gia cầm của thải ra khoảng trên 76 triệu tấn, và khoảng trên 30 triệu khối chất thải lỏng (nước tiểu, nước rửa chuồng, nước từ sân chơi, bãi vận động, bãi chăn). Phân của vật nuôi chứa nhiều chất chứa nitơ, phốt pho, kẽm, đồng, chì, Asen, Niken (kim loại nặng)… và các vi sinh vật gây hại khác không những gây ô nhiễm không khí mà còn làm ô nhiễm đất, làm rối loạn độ phì đất, mặt nước mà cả nguồn nước ngầm…. Hệ thống Thú y a) Khái niệm: “Hệ thống là tập hợp các phần tử có quan hệ hữu cơ với nhau, tác động chi phối lẫn nhau theo các quy luật nhất định để trở thành một chỉnh thể” (Bách khoa toàn thư mở Wikipedia).

Từ đó, chúng tôi đưa ra định nghĩa: “Hệ thống Thú y là mối quan hệ các tổ chức Thú y với nhau, là sự kết nối toàn ngành Thú y xuyên suốt từ Trung ương đến cơ sở nhằm đảm bảo an toàn dịch bệnh động vật, thúc đẩy sự phát triển bền vững ngành chăn nuôi, đáp ứng nhu cầu phục vụ sản xuất, đời sống xã hội và hội nhập kinh tế quốc tế”. b) Phân loại: * Phân loại hệ thống Thú y theo hệ thống tổ chức, gồm: - Trung ương. - Địa phương: cấp tỉnh, cấp huyện, cấp xã. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 9 * Phân loại hệ thống Thú y theo chức năng, nhiệm vụ, gồm: - Phòng bệnh, chữa bệnh, chống dịch bệnh cho động vật.

- Kiểm dịch động vật, sản phẩm động vật; kiểm soát giết mổ; kiểm tra vệ sinh Thú y. - Quản lý thuốc Thú y, chế phẩm sinh học, vi sinh vật, hóa chất dùng trong Thú y. - Thanh tra Thú y. c) Nhiệm vụ chủ yếu của hệ thống Thú y: - Xây dựng hệ thống văn bản quy phạm pháp luật chuyên ngành Thú y đồng bộ và phù hợp với luật pháp và quy định quốc tế.

- Kiện toàn hệ thống tổ chức từ Trung ương đến cơ sở theo hướng gọn nhẹ, thông suốt, đảm bảo có hiệu quả hoạt động của cả hệ thống đáp ứng nhanh nhậy nhu cầu dự báo, phòng trừ dịch bệnh, an toàn dịch bệnh góp phần tăng nhanh tốc độ phát triển chăn nuôi một cách bền vững. - Thực hiện các nhiệm vụ chuyên môn: + Về công tác phòng chống dịch: Từng bước hiện đại hoá hệ thống quản lý dữ liệu, thông tin, dự báo dịch bệnh, xây dựng bản đồ dịch tễ; tăng cường công tác quản lý, giám sát dịch bệnh, đánh giá rủi ro trên phạm vi cả nước. Xây dựng, thực hiện các chương trình khống chế, thanh toán một số bệnh truyền nhiễm nguy hiểm, bệnh lây sang người như bệnh cúm gia cầm, bệnh lỡ mồm long móng, bệnh dại, nhiệt thán, dịch tả lợn, niu cát xơn, bò điên; phối hợp với chính quyền địa phương xây dựng vùng, cơ sở an toàn dịch bệnh, trước mắt an toàn dịch bệnh lở mồm long móng, dịch tả lợn do OIE công nhận; tăng cường năng lực chuẩn đoán bệnh. + Về công tác kiểm dịch, kiểm soát giết mổ và vệ sinh thú y: Củng cố, kiện toàn và tăng cường năng lực hệ thống kiểm dịch động vật xuất, nhập khẩu; kiểm dịch vận chuyển trong nước.

Xây dựng quy hoạch hệ thống giết mổ tập trung, hướng dẫn và khuyến khích các thành phần kinh tế đầu tư theo LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 10 quy hoạch được duyệt; tăng cường công tác kiểm soát giết mổ, kiểm tra vệ sinh thú y, vệ sinh an toàn thực phẩm đối với động vật và sản phẩm động vật (thịt, trứng, sữa, mật ong,.); xử lý các trường hợp vi phạm theo luật định. + Về công tác quản lý thuốc thú y và thanh tra thú y: Quản lý chặt chẽ các cơ sở sản xuất, kinh doanh thuốc thú y; ban hành tiêu chuẩn chất lượng thuốc thú y; thực hiện việc kiểm tra, kiểm nghiệm, khảo nghiệm thuốc thú y nhập khẩu, sản xuất trong nước, xử lý các trường hợp vi phạm theo luật định.