Nghiên cứu rủi ro trong chăn nuôi lợn thịt trên địa bàn huyện Tân Yên, tỉnh Bắc Giang

Luận văn thạc sĩ phân tích vnua nghiên cứu rủi ro trong chăn nuôi lợn thịt trên địa bàn huyện tân yên tỉnh bắc giang, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất giải pháp khả

• Tác giả: Trần Châu Giang
• Người hướng dẫn: PGS. Ngô Thị Thuận
• Trường học: Học viện Nông nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Kinh tế nông nghiệp
• Đề tài: Nghiên cứu rủi ro trong chăn nuôi lợn thịt trên địa bàn huyện Tân Yên, tỉnh Bắc Giang
• Loại tài liệu: Luận văn
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN
• 1.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 1.2. Những đóng góp mới của luận văn
• 1.3. Cơ sở lý luận và thực tiễn
• 1.3.1. Các khái niệm cơ bản
• 1.3.2. Phân loại rủi ro
• 1.3.3. Ảnh hưởng của rủi ro trong chăn nuôi lợn đến kinh tế của hộ chăn nuôi
• 1.4. Nội dung nghiên cứu rủi ro trong chăn nuôi lợn thịt
• 1.4.1. Các yếu tố ảnh hưởng đến rủi ro trong chăn nuôi lợn thịt
• 1.5. Cơ sở thực tiễn
• 1.5.1. Thực tiễn chăn nuôi lợn và rủi ro ở một số nước trên thế giới
• 1.5.2. Thực trạng chăn nuôi lợn và rủi ro ở Việt Nam
• 1.5.3. Một số chủ trương, chính sách có liên quan đến chăn nuôi lợn và giảm thiểu rủi ro trong chăn nuôi lợn ở Việt Nam
• 1.5.4. Bài học kinh nghiệm về nghiên cứu trong chăn nuôi lợn thịt trên địa bàn huyện Tân Yên, Tỉnh Bắc Giang
• 2. CHƯƠNG 2: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Địa điểm địa bàn nghiên cứu
• 2.1.1. Đặc điểm về điều kiện tự nhiên
• 2.1.2. Đặc điểm kinh tế - xã hội
• 2.2. Phương pháp nghiên cứu
• 2.2.1. Phương pháp chọn điểm nghiên cứu
• 2.2.2. Phương pháp thu thập dữ liệu
• 2.2.3. Phương pháp xử lý và phân tích số liệu
• 2.3. Hệ thống các chỉ tiêu nghiên cứu
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 3.1. Tổng quan về chăn nuôi lợn thịt trên địa bàn huyện Tân Yên, Tỉnh Bắc Giang
• 3.1.1. Tình hình chăn nuôi lợn thịt trên địa bàn huyện Tân Yên
• 3.1.2. Tình hình tiêu thụ lợn thịt của huyện Tân Yên
• 3.1.3. Các công trình dự án hỗ trợ chăn nuôi, chăn nuôi lợn thịt trên địa bàn huyện Tân Yên
• 3.2. Thực trạng rủi ro trong chăn nuôi lợn thịt
• 3.2.1. Thông tin chung về chủ hộ
• 3.2.2. Tình hình chăn nuôi lợn thịt của các hộ
• 3.2.3. Nhận diện rủi ro và tần suất xuất hiện của hộ chăn nuôi lợn
• 3.2.4. Mức độ thiệt hại rủi ro đến hộ chăn nuôi
• 3.2.5. Quản lý rủi ro của các hộ
• 3.2.6. Ứng xử đối với rủi ro trong chăn nuôi lợn thịt
• 3.3. Yếu tố ảnh hưởng đến rủi ro trong chăn nuôi lợn thịt trên địa bàn huyện Tân Yên, Tỉnh Bắc Giang
• 3.3.1. Yếu tố ảnh hưởng đến rủi ro trong sản xuất
• 3.3.2. Yếu tố ảnh hưởng đến rủi ro về giá thức ăn chăn nuôi
• 3.3.3. Yếu tố ảnh hưởng đến rủi ro tài chính
• 3.3.4. Các nguyên nhân khác
• 4. CHƯƠNG 4: GIẢI PHÁP PHÒNG TRÁNH VÀ KHẮC PHỤC RỦI RO
• 4.1. Quan điểm đề xuất giải pháp
• 4.2. Định hướng về phòng tránh và khắc phục rủi ro trong chăn nuôi lợn thịt
• 4.3. Các giải pháp phòng tránh và khắc phục rủi ro
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• 5.1. Đối với người chăn nuôi
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về rủi ro trong chăn nuôi lợn thịt tại huyện Tân Yên

Chăn nuôi lợn thịt là một trong những ngành kinh tế chủ lực tại huyện Tân Yên, tỉnh Bắc Giang. Tuy nhiên, ngành này đang phải đối mặt với nhiều rủi ro trong chăn nuôi lợn như dịch bệnh, biến động giá cả và điều kiện thời tiết không thuận lợi. Việc hiểu rõ về các loại rủi ro này là rất quan trọng để có thể đưa ra các giải pháp hiệu quả nhằm giảm thiểu thiệt hại cho người chăn nuôi.

1.1. Đặc điểm chăn nuôi lợn thịt tại huyện Tân Yên

Huyện Tân Yên có truyền thống chăn nuôi lợn từ lâu đời, với tổng đàn lợn đạt trên 200 nghìn con. Các hộ chăn nuôi chủ yếu tập trung ở các xã như Ngọc Châu, An Dương, Việt Lập và Việt Ngọc. Mô hình chăn nuôi đang chuyển dịch từ quy mô nhỏ lẻ sang quy mô trang trại, tập trung.

1.2. Tầm quan trọng của chăn nuôi lợn thịt

Chăn nuôi lợn không chỉ cung cấp thực phẩm thiết yếu mà còn đóng góp vào thu nhập của người dân. Theo báo cáo, ngành này chiếm tỷ lệ lớn trong tổng sản lượng thịt tiêu thụ tại Việt Nam, đặc biệt là ở khu vực Đông Nam Á.

II. Các thách thức và rủi ro trong chăn nuôi lợn thịt

Ngành chăn nuôi lợn tại huyện Tân Yên đang phải đối mặt với nhiều thách thức lớn. Các rủi ro trong chăn nuôi lợn bao gồm dịch bệnh, biến động giá cả và khó khăn trong việc tiếp cận nguồn vốn. Những yếu tố này không chỉ ảnh hưởng đến năng suất mà còn đến thu nhập của người chăn nuôi.

2.1. Rủi ro dịch bệnh trong chăn nuôi lợn

Dịch bệnh như lở mồm long móng và dịch tả lợn châu Phi đã gây thiệt hại lớn cho người chăn nuôi. Theo thống kê, tỷ lệ thiệt hại do dịch bệnh có thể lên đến 45% trong một số trường hợp.

2.2. Biến động giá cả và thị trường

Giá thịt lợn thường xuyên biến động, ảnh hưởng đến lợi nhuận của người chăn nuôi. Sự phụ thuộc vào thị trường Trung Quốc làm cho giá cả trở nên bấp bênh, gây khó khăn cho việc lập kế hoạch sản xuất.

III. Phương pháp nghiên cứu rủi ro trong chăn nuôi lợn thịt

Để đánh giá thực trạng quản lý rủi ro trong chăn nuôi lợn, nghiên cứu đã áp dụng nhiều phương pháp khác nhau. Việc thu thập dữ liệu từ các hộ chăn nuôi và các cán bộ thú y là rất quan trọng để có cái nhìn tổng quan về tình hình.

3.1. Phương pháp thu thập dữ liệu

Dữ liệu được thu thập từ các cuộc phỏng vấn trực tiếp với hộ chăn nuôi và cán bộ thú y. Ngoài ra, các tài liệu thống kê từ các cơ quan chức năng cũng được sử dụng để làm cơ sở cho nghiên cứu.

3.2. Phân tích dữ liệu và kết quả

Dữ liệu được xử lý bằng phần mềm Excel và phân tích thống kê mô tả. Kết quả cho thấy mức độ thiệt hại do rủi ro dịch bệnh và giá cả là rất lớn, ảnh hưởng trực tiếp đến thu nhập của hộ chăn nuôi.

IV. Giải pháp phòng ngừa và khắc phục rủi ro trong chăn nuôi lợn

Để giảm thiểu rủi ro trong chăn nuôi lợn, cần có các giải pháp đồng bộ từ chính quyền và người chăn nuôi. Các biện pháp này không chỉ giúp bảo vệ sức khỏe đàn lợn mà còn đảm bảo thu nhập cho người chăn nuôi.

4.1. Giải pháp về phòng chống dịch bệnh

Cần tăng cường công tác tiêm phòng và quản lý dịch bệnh. Việc cung cấp thông tin kịp thời về dịch bệnh cũng rất quan trọng để người chăn nuôi có thể chủ động ứng phó.

4.2. Giải pháp về quản lý giá cả

Cần có các chính sách hỗ trợ giá cả và tạo điều kiện cho người chăn nuôi tiếp cận thị trường một cách hiệu quả hơn. Việc xây dựng các hợp tác xã cũng có thể giúp người chăn nuôi giảm thiểu rủi ro.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của chăn nuôi lợn tại Tân Yên

Chăn nuôi lợn thịt tại huyện Tân Yên có nhiều tiềm năng phát triển nhưng cũng đối mặt với không ít thách thức. Việc nghiên cứu và áp dụng các giải pháp quản lý rủi ro là rất cần thiết để đảm bảo sự phát triển bền vững cho ngành này.

5.1. Tương lai của chăn nuôi lợn tại huyện Tân Yên

Với sự hỗ trợ từ chính quyền và các tổ chức, ngành chăn nuôi lợn có thể phát triển mạnh mẽ hơn. Cần có các chính sách khuyến khích và hỗ trợ cho người chăn nuôi.

5.2. Đề xuất nghiên cứu tiếp theo

Cần tiếp tục nghiên cứu sâu hơn về các yếu tố ảnh hưởng đến rủi ro trong chăn nuôi lợn, từ đó đưa ra các giải pháp cụ thể hơn nhằm giảm thiểu thiệt hại cho người chăn nuôi.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Thịt lợn đóng vai trò trụ cột trong cơ cấu thực phẩm của người tiêu dùng Việt Nam, chiếm từ 62% đến 72% tổng lượng thịt tiêu thụ hàng ngày. Trong đó, khối chăn nuôi nông hộ vừa và nhỏ cung cấp tới 80% tổng sản lượng thịt trên toàn quốc. Tại tỉnh Bắc Giang, huyện Tân Yên là địa bàn trọng điểm về phát triển đàn lợn với quy mô hàng năm đạt trên 200.000 con, tập trung hơn 250 trang trại công nghiệp quy mô từ 300 đến 400 con mỗi lứa cùng hàng trăm gia trại từ 50 đến 100 con mỗi lứa. Tuy nhiên, chu kỳ sản xuất của ngành thường xuyên đối mặt với các cú sốc lớn, điển hình là cuộc khủng hoảng dư thừa thịt lợn giai đoạn 2016 - 2017 khiến giá thịt lợn hơi giảm sâu từ 48% đến 52%, cùng các đợt bùng phát dịch tai xanh và lở mồm long móng diện rộng.

Mục tiêu nghiên cứu trọng tâm của luận văn là đánh giá toàn diện thực trạng rủi ro, nhận diện và định lượng mức độ thiệt hại kinh tế, phân tích các nhân tố chi phối quá trình phát sinh rủi ro trong chăn nuôi lợn thịt tại huyện Tân Yên. Trên cơ sở đó, công trình xây dựng hệ thống giải pháp khả thi nhằm giảm thiểu tổn thất và nâng cao tính bền vững cho người chăn nuôi giai đoạn 2020 - 2025.

Phạm vi nghiên cứu tập trung khảo sát dữ liệu sơ cấp và thứ cấp trong giai đoạn 2015 - 2017 tại 4 xã trọng điểm: Ngọc Châu, An Dương, Việt Ngọc và Việt Lập. Kết quả phân tích có ý nghĩa thực tiễn to lớn khi trực tiếp giải quyết bài toán suy giảm thu nhập của nông hộ, bởi thiệt hại do rủi ro bình quân hàng năm chiếm tới 13,6% tổng thu nhập từ chăn nuôi lợn của mỗi hộ gia đình, tương đương mức tổn thất trung bình khoảng 4 triệu đồng mỗi hộ mỗi năm.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng lý thuyết quản trị rủi ro hiện đại theo tiêu chuẩn AS/NZS 4360:1995 kết hợp với hướng dẫn ISO/IEC 73:2002 và các công trình kinh tế nông nghiệp của Hardaker (1997), Knight (1921) và Chavas (2004). Cơ sở lý thuyết xác định rõ sự khác biệt giữa rủi ro (risk - sự kiện bất trắc có thể đo lường và lượng hóa xác suất xảy ra) và sự không chắc chắn (uncertainty - tình trạng không thể xác định phân phối xác suất tiên nghiệm).

Mô hình nghiên cứu phân loại rủi ro nông nghiệp thành 5 nhóm nguồn gốc chính: rủi ro sản xuất (dịch bệnh, thiên tai), rủi ro thị trường (biến động giá thức ăn đầu vào và giá lợn hơi đầu ra), rủi ro thể chế chính sách (quy định thú y, tiêu chuẩn xả thải), rủi ro con người (sức khỏe, kỹ thuật quản lý) và rủi ro tài chính (gánh nặng lãi vay, khả năng thanh khoản vốn theo Nghị định 41/2010/NĐ-CP). Quy trình quản lý rủi ro được thiết lập khép kín qua 4 bước: nhận dạng rủi ro, phân tích và đo lường rủi ro thông qua ma trận tần suất - mức độ nghiêm trọng, kiểm soát và phòng ngừa rủi ro, và giám sát thích ứng.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng kết hợp nguồn dữ liệu thứ cấp từ Niên giám thống kê huyện Tân Yên, báo cáo Cục Chăn nuôi, Cục Thú y, và dữ liệu sơ cấp được thu thập thông qua điều tra chọn mẫu phân tầng kết hợp phỏng vấn sâu. Địa bàn nghiên cứu được chọn điểm tại 4 xã đại diện gồm Ngọc Châu, An Dương, Việt Ngọc và Việt Lập nhờ mật độ chăn nuôi cao và tính chất điển hình về chuyển dịch quy mô trang trại.

Cỡ mẫu khảo sát gồm 120 hộ chăn nuôi lợn thịt được phân nhóm theo 3 quy mô: nhỏ (dưới 20 con/lứa), vừa (20 đến 50 con/lứa) và lớn (trên 50 con/lứa), cùng các cuộc tham vấn chuyên gia với cán bộ thú y, cán bộ khuyến nông và đại diện chính quyền cơ sở. Phương pháp phân tích thống kê mô tả, phân tích so sánh chéo và ma trận đo lường rủi ro được lựa chọn vì tính ưu việt trong việc làm rõ tương quan giữa quy mô sản xuất, trình độ học vấn của chủ hộ với tần suất xuất hiện tổn thất kinh tế. Quá trình xử lý số liệu sơ cấp giai đoạn 2015 - 2017 được thực hiện trên phần mềm Microsoft Excel để làm căn cứ đề xuất định hướng chiến lược cho chu kỳ 2020 - 2025.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, rủi ro dịch bệnh là mối đe dọa thường trực và nghiêm trọng nhất đối với người chăn nuôi tại Tân Yên, với tỷ lệ hộ gặp rủi ro dịch bệnh trung bình lên tới gần 45%. Xét theo quy mô, nhóm hộ quy mô vừa chịu tác động cao nhất với 55,00% số hộ mắc dịch, trong khi nhóm hộ quy mô nhỏ là 40,96% và quy mô lớn là 38,03%. Các bệnh truyền nhiễm có tần suất xuất hiện và thiệt hại cao nhất gồm tai xanh (hội chứng rối loạn sinh sản và hô hấp), lở mồm long móng, dịch tả lợn cổ điển và bệnh phù đầu do khuẩn E.coli ở lợn con cai sữa với tỷ lệ chết từ 60% đến 100%.

Thứ hai, rủi ro thị trường và biến động giá cả tạo áp lực kinh tế nặng nề. Trong giai đoạn 2016 - 2017, giá bán lợn hơi xuất chuồng giảm tới 48% - 52% do mất cân đối cung cầu và phụ thuộc vào xuất khẩu tiểu ngạch, khiến 32% đến 45% số hộ chăn nuôi chịu lỗ nặng. Đồng thời, giá thức ăn chăn nuôi công nghiệp biến động tăng liên tục, chiếm từ 65% đến 75% tổng chi phí sản xuất, đẩy người nuôi vào tình trạng biên lợi nhuận âm.

Thứ ba, mức độ thiệt hại tài chính bình quân một năm trong giai đoạn 2015 - 2017 được lượng hóa là 4 triệu đồng trên mỗi hộ chăn nuôi, chiếm tỷ trọng 13,6% tổng thu nhập từ lợn thịt. Nhóm nông hộ có trình độ học vấn dưới trung học cơ sở và các hộ mua giống trôi nổi ngoài chợ chịu tổn thất cao hơn 28,5% so với các hộ chủ động kiểm dịch nguồn giống F1 và áp dụng đệm lót sinh học.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân cốt lõi dẫn đến tổn thất dịch bệnh bắt nguồn từ việc kiểm soát con giống đầu vào còn lỏng lẻo; nhiều nông hộ vẫn mua lợn giống thương phẩm từ thương lái không rõ nguồn gốc kiểm dịch. Hơn nữa, việc hạn chế khách thăm quan chuồng trại và phương tiện vận chuyển chưa được thực hiện nghiêm ngặt, tạo điều kiện cho mầm bệnh phát tán nhanh. Về mặt thị trường, sự thiếu hụt các hợp đồng liên kết chuỗi giá trị theo Quyết định 80/2002/QĐ-TTg khiến người chăn nuôi hoàn toàn ở thế chấp nhận giá bị động.

Kết quả này hoàn toàn tương đồng với các nghiên cứu của Abao (2014) tại Philippines, khi dịch bệnh khiến giá lợn hơi và nhu cầu tiêu thụ giảm từ 11,8% đến 15,7%. Dữ liệu nghiên cứu tại Tân Yên có thể được trực quan hóa hiệu quả thông qua Biểu đồ cột thể hiện biến động giá bán lợn hơi đối chiếu với giá thức ăn công nghiệp giai đoạn 2015 - 2017, kết hợp cùng Bảng ma trận 4 góc phần tư phân định rõ rủi ro dịch bệnh và rủi ro giá đầu ra thuộc Nhóm I (mức độ nghiêm trọng cao - tần suất xuất hiện cao) cần được ưu tiên xử lý khẩn cấp.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, tăng cường các biện pháp an toàn sinh học và thú y phòng ngừa. UBND huyện Tân Yên và Trạm Thú y cần thiết lập mạng lưới giám sát dịch bệnh chủ động, nâng tỷ lệ tiêm phòng vắc-xin bắt buộc đạt trên 95% tổng đàn hàng năm. Mục tiêu giảm tỷ lệ hộ gặp rủi ro dịch bệnh xuống dưới 20% trước năm 2023 thông qua việc hướng dẫn chuẩn hóa quy trình khử trùng chuồng trại định kỳ và kiểm soát nghiêm ngặt nguồn giống nhập đàn.

Thứ hai, tối ưu hóa chuỗi cung ứng thức ăn chăn nuôi và giống đạt chuẩn. Phòng Nông nghiệp huyện phối hợp cùng Hội Chăn nuôi lợn sạch Tân Yên xây dựng mô hình mua chung cám công nghiệp trực tiếp từ nhà máy sản xuất, nhằm giảm từ 5% đến 8% chi phí đầu vào cho hội viên. Thiết lập hệ thống cung ứng giống ngoại lai chất lượng cao có kiểm định thú y, phấn đấu đến năm 2024 đạt 100% trang trại trên địa bàn sử dụng con giống an toàn dịch bệnh.

Thứ ba, nới lỏng cơ chế tiếp cận tín dụng và bảo hiểm nông nghiệp. Các chi nhánh ngân hàng thương mại và Ngân hàng Chính sách Xã hội trên địa bàn cần đơn giản hóa thủ tục hành chính, triển khai các gói vay ưu đãi theo Nghị định 41/2010/NĐ-CP với thời hạn vay linh hoạt từ 12 đến 24 tháng phù hợp với chu kỳ quay vòng vốn chăn nuôi. Đề xuất thí điểm chính sách bảo hiểm dịch bệnh cho 250 trang trại tập trung từ năm 2022 để bảo toàn vốn sản xuất khi phát sinh biến cố.

Thứ tư, thúc đẩy liên kết ngang và liên kết dọc trong chuỗi giá trị thịt lợn. Ủy ban nhân dân huyện Tân Yên cần chủ trì kết nối các hợp tác xã chăn nuôi với các doanh nghiệp chế biến và hệ thống phân phối hiện đại tại Bắc Giang và Hà Nội. Việc ký kết các hợp đồng bao tiêu sản phẩm dài hạn trong giai đoạn 2023 - 2025 sẽ giúp bảo đảm mức lợi nhuận tối thiểu từ 10% đến 15% cho nông dân, triệt tiêu tình trạng ép giá của thương lái tự do.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nhóm 1: Học viên cao học và sinh viên các chuyên ngành Kinh tế nông nghiệp, Quản trị kinh doanh nông nghiệp và Phát triển nông thôn. Luận văn cung cấp khung lý thuyết hoàn chỉnh về ma trận rủi ro và phương pháp luận định lượng thiệt hại kinh tế cấp hộ, làm tài liệu tham khảo chất lượng cao cho các đề tài nghiên cứu liên quan.

Nhóm 2: Cán bộ quản lý nông nghiệp, cán bộ thú y và khuyến nông cấp huyện, tỉnh. Công trình cung cấp bức tranh thực chứng về cơ cấu rủi ro tại huyện Tân Yên, hỗ trợ công tác hoạch định chính sách tiêm phòng, quy hoạch vùng chăn nuôi an toàn sinh học VietGAHP và xây dựng phương án bình ổn giá thịt gia súc.

Nhóm 3: Các chủ trang trại, gia trại và nông hộ trực tiếp chăn nuôi lợn. Tài liệu giúp người chăn nuôi nhận diện rõ các điểm yếu trong quản trị đầu vào, phương pháp phòng ngừa mầm bệnh xâm nhập và kỹ năng phân tích thị trường để đưa ra quyết định vào đàn hoặc xuất chuồng hợp lý.

Nhóm 4: Các tổ chức tín dụng nông thôn và doanh nghiệp kinh doanh thức ăn, thuốc thú y. Báo cáo cung cấp dữ liệu định lượng về chu kỳ dòng tiền và tỷ lệ rủi ro tài chính của từng nhóm quy mô hộ, giúp các định chế tài chính thiết kế sản phẩm cho vay và đánh giá năng lực trả nợ chính xác hơn.

Câu hỏi thường gặp

Rủi ro nào gây ra thiệt hại kinh tế lớn nhất cho người chăn nuôi lợn thịt tại Tân Yên? Rủi ro dịch bệnh (đặc biệt là tai xanh, lở mồm long móng) và rủi ro sụt giảm giá bán đầu ra là hai yếu tố gây thiệt hại nặng nề nhất. Rủi ro dịch bệnh xuất hiện ở khoảng 45% số hộ khảo sát, làm tiêu hao tài chính trực tiếp qua chi phí thuốc men, giảm tốc độ tăng trọng và gây chết đàn vật nuôi.

Mức độ tổn thất tài chính trung bình do rủi ro gây ra cho mỗi hộ chăn nuôi là bao nhiêu? Theo tính toán giai đoạn 2015 - 2017, mức tổn thất kinh tế trung bình của một hộ chăn nuôi lợn tại Tân Yên là khoảng 4 triệu đồng mỗi năm. Con số này chiếm 13,6% tổng thu nhập hàng năm từ hoạt động chăn nuôi lợn của hộ gia đình, gây ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng tái đàn.

Biến động giá thị trường giai đoạn 2016 - 2017 đã tác động tiêu cực như thế nào đến nông hộ? Cuộc khủng hoảng dư thừa nguồn cung khiến giá lợn hơi giảm mạnh từ 48% đến 52%, trong khi giá thức ăn chăn nuôi công nghiệp vẫn duy trì ở mức cao. Hậu quả là khoảng 32% đến 45% số hộ chăn nuôi lâm vào cảnh thua lỗ, cạn kiệt vốn lưu động và phải giảm quy mô đàn nghiêm trọng.

Tại sao các hộ chăn nuôi quy mô vừa và nhỏ lại chịu rủi ro dịch bệnh cao hơn trang trại lớn? Các hộ nhỏ và vừa thường có chuồng trại xen lẫn khu dân cư, hạn chế về vốn đầu tư quy trình khử trùng khép kín và thường mua giống trôi nổi trên thị trường. Hơn nữa, trình độ tiếp cận kiến thức thú y và kỹ thuật an toàn sinh học VietGAHP của nhóm này còn nhiều hạn chế so với trang trại lớn.

Hội Chăn nuôi lợn sạch Tân Yên có vai trò gì trong việc kiểm soát rủi ro cho người dân? Hội thành lập từ tháng 12/2014 với 54 hộ tham gia, đóng vai trò liên kết các thành viên nhằm thống nhất quy trình chăn nuôi an toàn, hỗ trợ đàm phán giá thức ăn đầu vào và phối hợp với cơ quan thú y kiểm soát dịch bệnh, từ đó nâng cao tính minh bạch và giá trị thương phẩm.

Kết luận

Luận văn đã đạt được những kết quả nghiên cứu và đóng góp học thuật nổi bật sau:

• Hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận và thực tiễn về nhận diện, phân loại và đo lường rủi ro trong sản xuất nông nghiệp cấp nông hộ.
• Chỉ ra rủi ro dịch bệnh (chiếm 45% số hộ) và biến động giá thị trường (sụt giảm 48% - 52%) là hai nguy cơ cốt lõi đe dọa sinh kế người chăn nuôi.
• Lượng hóa chính xác mức độ thiệt hại kinh tế bình quân 4 triệu đồng/hộ/năm, tương đương 13,6% tổng thu nhập từ chăn nuôi lợn tại huyện Tân Yên.
• Đề xuất hệ thống 4 nhóm giải pháp mang tính hành động cao về thú y an toàn sinh học, quản lý giá thành thức ăn, tín dụng ưu đãi và liên kết chuỗi giá trị cho giai đoạn 2020 - 2025.
• Cung cấp bằng chứng thực nghiệm vững chắc thúc đẩy tiến trình chuyển dịch từ chăn nuôi nhỏ lẻ sang mô hình trang trại tập trung ứng dụng tiêu chuẩn VietGAHP.

Kế hoạch triển khai tiếp theo cần tập trung vào việc hoàn thiện liên kết tiêu thụ hợp đồng từ nay đến năm 2025. Độc giả, nhà nghiên cứu và các đơn vị quản lý có thể tham khảo toàn văn luận văn thạc sĩ kinh tế nông nghiệp này để ứng dụng hiệu quả khung phân tích rủi ro vào thực tiễn phát triển ngành chăn nuôi tại địa phương.

Trích đoạn nội dung tài liệu

HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM TRẦN CHÂU GIANG NGHIÊN CỨU RỦI RO TRONG CHĂN NUÔI LỢN THỊT TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN TÂN YÊN, TỈNH BẮC GIANG Ngành: Kinh tế nông nghiệp Mã số: 8620115 Người hướng dẫn khoa học: PGS. Ngô Thị Thuận LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] NHÀ XUẤT BẢN HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP - 2018 2 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận văn là trung thực, khách quan và chưa từng dùng để bảo vệ lấy bất kỳ học vị nào. Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn đã được cảm ơn, các thông tin trích dẫn trong luận văn này đều được chỉ rõ nguồn gốc. Hà Nội, ngày tháng năm 2018 Tác giả luận văn Trần Châu Giang i LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CẢM ƠN Trong thời gian học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn, tôi đã nhận được sự hướng dẫn, chỉ bảo tận tình của các thầy cô giáo, sự giúp đỡ, động viên của bạn bè, đồng nghiệp và gia đình.

Nhân dịp hoàn thành luận văn, cho phép tôi được bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc cô PGS.TS Ngô Thị Thuận đã tận tình hướng dẫn, dành nhiều công sức, thời gian và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình học tập và thực hiện đề tài. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới Ban Giám đốc, Ban Quản lý đào tạo, Khoa Kinh tế và Phát triển nông thôn, Bộ môn Phân tích định lượng, Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã tận tình giúp đỡ tôi trong quá trình học tập, thực hiện đề tài và hoàn thành luận văn. Tôi xin chân thành cảm ơn tập thể lãnh đạo, cán bộ và các hộ nông dân, nhất là các hộ nông dân tại bốn xã Ngọc Châu, An Dương, Việt Ngọc và Việt Lập huyện Tân Yên đã giúp đỡ và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình thực hiện đề tài. Xin chân thành cảm ơn gia đình, người thân, bạn bè, đồng nghiệp đã tạo mọi điều kiện thuận lợi và giúp đỡ tôi về mọi mặt, động viên khuyến khích tôi hoàn thành luận văn.

Hà Nội, ngày tháng năm 2018 Tác giả luận văn Trần Châu Giang ii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] MỤC LỤC Lời cam đoan. ii Mục lục. iii Danh mục chữ viết tắt. vi Danh mục bảng .vii Danh mục hình.

ix Danh mục đồ thị, sơ đồ. ix Trích yếu luận văn. Tính cấp thiết của đề tài. Mục tiêu nghiên cứu.

Mục tiêu chung. Mục tiêu cụ thể. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu. Đối tượng nghiên cứu.

Phạm vi nghiên cứu. Những đóng góp mới của luận văn. Cơ sở lý luận và thực tiễn. Các khái niệm cơ bản.

Phân loại rủi ro. Ảnh hưởng của rủi ro trong chăn nuôi lợn đến kinh tế của hộ chăn nuôi. Nội dung nghiên cứu rủi ro trong chăn nuôi lợn thịt. Các yếu tố ảnh hưởng đến rủi ro trong chăn nuôi lợn thịt.

Cơ sở thực tiễn. Thực tiễn chăn nuôi lợn và rủi ro ở một số nước trên thế giới. Thực trạng chăn nuôi lợn và rủi ro ở Việt Nam. Một số chủ trương, chính sách có liên quan đến chăn nuôi lợn và giảm thiểu rủi ro trong chăn nuôi lợn ở Việt Nam.

25 iii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Bài học kinh nghiệm về nghiên cứu trong chăn nuôi lợn thịt trên địa bàn huyện Tân Yên, Tỉnh Bắc Giang. Phương pháp nghiên cứu. Địa điểm địa bàn nghiên cứu.

Đặc điểm về điều kiện tự nhiên. Đặc điểm kinh tế - xã hội. Phương pháp nghiên cứu. Phương pháp chọn điểm nghiên cứu.

Phương pháp thu thập dữ liệu. Phương pháp xử lý và phân tích số liệu. Hệ thống các chỉ tiêu nghiên cứu. Kết quả nghiên cứu.

Tổng quan về chăn nuôi lợn thịt trên địa bàn huyện Tân Yên, Tỉnh Bắc Giang. Tình hình chăn nuôi lợn thịt trên địa bàn huyện Tân Yên. Tình hình tiêu thụ lợn thịt của huyện Tân Yên. Các công trình dự án hỗ trợ chăn nuôi, chăn nuôi lợn thịt trên địa bàn huyện Tân Yên.

Thực trạng rủi ro trong chăn nuôi lợn thịt. Thông tin chung về chủ hộ. Tình hình chăn nuôi lợn thịt của các hộ. Nhận diện rủi ro và tần suất xuất hiện của hộ chăn nuôi lợn.

Mức độ thiệt hại rủi ro đến hộ chăn nuôi. Quản lý rủi ro của các hộ. Ứng xử đối với rủi ro trong chăn nuôi lợn thịt. Yếu tố ảnh hưởng đến rủi ro trong chăn nuôi lợn thịt trên địa bàn huyện Tân Yên, Tỉnh Bắc Giang.

Yếu tố ảnh hưởng đến rủi ro trong sản xuất. Yếu tố ảnh hưởng đến rủi ro về giá thức ăn chăn nuôi. Yếu tố ảnh hưởng đến rủi ro tài chính. Các nguyên nhân khác.

Giải pháp phòng tránh và khắc phục rủi ro trong chăn nuôi lợn thịt trên địa bàn huyện Tân Yên Tỉnh Bắc Giang. 81 iv LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Quan điểm đề xuất giải pháp. Định hướng về phòng tránh và khắc phục rủi ro trong chăn nuôi lợn thịt.

Các giải pháp phòng tránh và khắc phục rủi ro. Kết luận và kiến nghị. Đối với người chăn nuôi. 90 Tài liệu tham khảo.

91 v LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng Việt CNH- ĐTH Công nghiệp hóa – Đô thị hóa CSVC Cơ sở vật chất KH Kế hoạch KT-XH Kinh tế - Xã hội QM Quy mô QML Quy mô lớn QMN Quy mô nhỏ QMV Quy mô vừa SX Sản xuất TĂCN Thức ăn chăn nuôi THT Tổ hợp tác UBND Ủy ban nhân dân VietGAHP Thực hành chăn nuôi tốt (Vietnamese Good animal husbandary practice) VSATTP Vệ sinh an toàn thực phẩm vi LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC BẢNG Bảng 2. Bảng ma trận đo lường rủi ro. Các loại rủi ro trong chăn nuôi lợn của các hộ dân ở Việt Nam. Tình hình bệnh lở mồm long móng trong chăn nuôi lợn ở Việt Nam.

Tình hình bệnh rối loạn sinh sản và hô hấp trong chăn nuôi lợn ở Việt Nam. Tình hình dân số và lao động huyện Tân Yên. Thực trạng chăn nuôi ở huyện Tân Yên giai đoạn 2015- 2017. Cơ cấu đàn lợn của huyện Tân Yên giai đoạn 2015- 2017.

Số lượng và sản lượng lợn thịt của huyện Tân Yên trong giai đoạn 2015-2017. Khối lượng và giá trị thịt lợn hơi xuất chuồng của huyện trong giai đoạn 2015-2017. Các chương trình dự án đầu tư hỗ trợ chăn nuôi trên địa bàn huyện giai đoạn 2015 đến 2017. Thông tin điều tra của các hộ chăn nuôi.

Tài sản của hộ phục vụ chăn nuôi lợn thịt. Tình hình chăn nuôi lợn theo quy mô ở huyện Tân Yên. Chuồng trại và phương thức chăn nuôi lợn ở huyện Tân Yên. Biến động giá đầu vào và đầu ra của huyện Tân Yên.

Tỷ lệ gặp rủi ro của các hộ chăn nuôi lợn thịt theo quy mô. Một số loại bệnh thường gặp và tần suất mắc bệnh ở lợn thịt. Mức độ thiệt hại rủi ro đối với hộ chăn nuôi lợn thịt năm 2017. Các phương pháp phôi giống của hộ chăn nuôi.

Nguồn cung cấp giống của các hộ chăn nuôi lợn thịt. Nguồn gốc mua con giống theo phạm vi của các hộ chăn nuôi lợn thịt. Phương thức sử dụng thức ăn nhằm giảm dịch bệnh trong chăn nuôi lợn thịt của các hộ. Ứng xử rủi ro về giống của hộ chăn nuôi lợn thịt.

Các biện pháp đối phó với rủi ro thiên tai và rủi ro dịch bệnh. Các biện pháp đối phó với rủi ro thị trường .72 vii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Lý do không sử dụng dịch vụ thú y của hộ chăn nuôi. Nguyên nhân gây ra rủi ro về giống của các hộ chăn nuôi lợn.

Nguyên nhân rủi ro thị trường của các hộ chăn nuôi lợn. Ảnh hưởng của trình độ học vấn đến rủi ro trong chăn nuôi lợn của nông hộ .80 viii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC HÌNH Hình 2. Quy trình quản lý rủi ro cơ bản. Mỗi quan hệ và trình tự các bước trong quy trình quản lý rủi ro.

Bản đồ hành chính huyện Tân Yên .33 DANH MỤC ĐỒ THỊ, SƠ ĐỒ Đồ thị 2. Tình hình chăn nuôi lợn ở Việt Nam giai đoạn 2010-2015. Quy mô chăn nuôi lợn trên địa bàn huyện Tân Yên. Tác động của các loại rủi ro đến hộ chăn nuôi .64 ix LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Trần Châu Giang Tên luận văn: Nghiên cứu rủi ro trong chăn nuôi lợn thịt trên địa bàn huyện Tân Yên tỉnh Bắc Giang Chuyên ngành: Kinh tế nông nghiệp Mã số: 8620115 Tên cơ sở đào tạo: Học Viện Nông Nghiệp Việt Nam Mục tiêu nghiên cứu: Đánh giá thực trạng rủi ro, xác định các loại rủi ro, mức độ thiệt hại do rủi ro, phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến rủi ro trong chăn nuôi lợn thịt trên địa bàn huyện Tân Yên tỉnh Bắc Giang.

Từ đó đề xuất giải pháp nhằm giảm thiểu rủi ro trong chăn nuôi lợn thịt trên địa bàn huyện Tân Yên tỉnh Bắc Giang. Phương pháp nghiên cứu - Phương pháp chọn điểm nghiên cứu: Quy mô điều tra trên 4 xã đại diện của huyện về chăn nuôi và rủi ro xảy ra trong quá trình chăn nuôi. Đối tượng thực hiện điều tra bao gồm các hộ chăn nuôi,các cán bộ thú y địa phương, cán bộ khuyến nông và các cán bộ đại diện cho các cấp quản lý ở địa phương. Cụ thể các xã là Ngọc Châu, An Dương, Việt Ngọc, Việt Lập thuộc huyện Tân Yên.

- Phương pháp thu thập thông tin: Thu thập dữ liệu thứ cấp: Số liệu thứ cấp thu thập từ sách, báo, trang web về nông nghiệp có liên quan đến rủi ro trong chăn nuôi. Bên cạnh đó thu thập thông tin chung, cơ bản về điều kiện tự nhiên, kinh tế, xã hội của địa phương thông qua tài liệu thống kê của các phòng ban và các tổ chức xã hội, các báo cáo kết quả sản xuất, các niên giám thống kê của địa phương. Thu thập dữ liệu sơ cấp: Thông tin sơ cấp được lấy bằng cách tham vấn, phiếu điều tra, phỏng vấn trực tiếp hộ nông dân, cán bộ khuyến nông, cán bộ tổ chức hội, cán bộ thú y tại địa phương.