Luận văn thạc sĩ về giải pháp chiến lược phát triển bền vững tại tỉnh Quảng Ninh

Luận văn thạc sĩ phân tích hay giải pháp chiền lược phát triển bền vững ban xúc tiến và hỗ trợ đầu tư tỉnh quảng ninh, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất giải pháp khả

• Tác giả: Phạm Ngọc Văn
• Người hướng dẫn: PGS.TS Nguyễn Ngọc Thắng
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Quản trị An ninh phi truyền thống
• Đề tài: Giải pháp chiến lược phát triển bền vững Ban Xúc tiến và Hỗ trợ đầu tư tỉnh Quảng Ninh
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• CAM KẾT
• LỜI CẢM ƠN
• MỤC LỤC
• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG
• DANH MỤC HÌNH
• PHẦN MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CHIẾN LƢỢC PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG
• 1.1. Khái niệm về chiến lƣợc và chiến lƣợc phát triển bền vững của doanh nghiệp, tổ chức
• 1.2. Khái niệm chiến lƣợc
• 1.3. Chiến lƣợc phát triển bền vững của doanh nghiệp và tổ chức
• 1.4. Chiến lƣợc phát triển bền vững và công tác quản trị an ninh phi truyền thống
• 1.5. Quy trình và công cụ xây dựng chiến lƣợc phát triển bền vững
• 1.5.1. Quy trình xây dựng chiến lƣợc phát triển bền vững
• 1.5.2. Công cụ xây dựng chiến lƣợc phát triển bền vững
• 1.6. Các nội dung phát triển bền vững của tổ chức
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN BAN XÚC TIẾN VÀ HỖ TRỢ ĐẦU TƢ TỈNH QUẢNG NINH
• 2.1. Mô hình, chức năng, nhiệm vụ của IPA Quảng Ninh
• 2.2. Quá trình hình thành và mô hình phát triển của IPA Quảng Ninh
• 2.3. Tình hình thực hiện các nhiệm vụ chiến lƣợc và đóng góp của IPA Quảng Ninh
• 2.3.1. Tình hình thực hiện các nhiệm vụ chiến lƣợc
• 2.3.2. Đóng góp của IPA Quảng Ninh
• 2.4. Công tác phát triển bền vững Ban IPA giai đoạn 2012-2020
• 2.4.1. Cơ chế chính sách còn thiếu, chƣa đủ mạnh
• 2.4.2. Chất lƣợng đội ngũ cán bộ và hiệu quả thực thi chƣa cao
• 2.4.3. Cơ chế phối hợp chƣa đồng bộ, nhịp nhàng
• 2.4.4. Hạn chế điều kiện để thực hiện chức năng nhiệm vụ
• 3. CHƯƠNG 3: CÁC GIẢI PHÁP CHIẾN LƢỢC PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG BAN XÚC TIẾN VÀ HỖ TRỢ ĐẦU TƢ TỈNH QUẢNG NINH
• 3.1. Nhận diện một số yêu cầu đảm bảo phát triển bền vững hoạt động xúc tiến và hỗ trợ đầu tƣ tại Quảng Ninh
• 3.2. Định hƣớng phát triển bền vững tỉnh Quảng Ninh trong tình hình mới
• 3.3. Một số yêu cầu về đảm bảo phát triển bền vững hoạt động xúc tiến và hỗ trợ đầu tƣ của tỉnh Quảng Ninh
• 3.4. Các yếu tố thuận lợi và hạn chế tác động đến họat động của IPA Quảng Ninh
• 3.4.1. Các yếu tố khó khăn
• 3.4.2. Các yếu tố thuận lợi
• 3.5. Đề xuất giải pháp chiến lƣợc đảm bảo phát triển bền vững ban IPA Quảng Ninh
• 3.5.1. Nâng cao nhận thức yêu cầu nhiệm vụ, các mâu thuẫn, thách thức và định hƣớng phát triển của tỉnh Quảng Ninh trong tình hình mới
• 3.5.2. Xây dựng và chia sẻ cơ sở dữ liệu
• 3.5.3. Cải thiện môi trƣờng đầu tƣ kinh doanh, hỗ trợ đầu tƣ
• PHẦN KẾT LUẬN
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHÁO

Tóm tắt

I. Tổng quan về giải pháp chiến lược phát triển bền vững tỉnh Quảng Ninh

Tỉnh Quảng Ninh, với vị trí địa lý thuận lợi và tiềm năng phát triển kinh tế lớn, đang đối mặt với nhiều thách thức trong việc thực hiện phát triển bền vững. Giải pháp chiến lược phát triển bền vững không chỉ giúp tỉnh duy trì tăng trưởng kinh tế mà còn bảo vệ môi trường và nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân. Việc xây dựng một chiến lược phát triển bền vững là cần thiết để đảm bảo sự phát triển lâu dài và bền vững cho tỉnh.

1.1. Khái niệm về phát triển bền vững tại Quảng Ninh

Phát triển bền vững tại Quảng Ninh được hiểu là sự phát triển kinh tế đi đôi với bảo vệ môi trường và nâng cao đời sống xã hội. Điều này bao gồm việc áp dụng các chính sách kinh tế xanh và bảo vệ môi trường trong mọi hoạt động phát triển.

1.2. Tầm quan trọng của chiến lược phát triển bền vững

Chiến lược phát triển bền vững không chỉ giúp Quảng Ninh duy trì vị thế cạnh tranh mà còn tạo ra môi trường đầu tư hấp dẫn cho các nhà đầu tư trong và ngoài nước. Điều này góp phần vào việc nâng cao chỉ số PCI của tỉnh, từ đó thu hút nhiều nguồn lực đầu tư hơn.

II. Những thách thức trong phát triển bền vững tại Quảng Ninh

Quảng Ninh đang phải đối mặt với nhiều thách thức trong việc thực hiện chiến lược phát triển bền vững. Các vấn đề như ô nhiễm môi trường, khai thác tài nguyên không bền vững và sự cạnh tranh gay gắt từ các tỉnh khác đang đặt ra yêu cầu cấp thiết cho tỉnh trong việc tìm kiếm giải pháp hiệu quả.

2.1. Ô nhiễm môi trường và khai thác tài nguyên

Ô nhiễm môi trường do hoạt động khai thác khoáng sản và phát triển công nghiệp đang trở thành vấn đề nghiêm trọng tại Quảng Ninh. Cần có các biện pháp bảo vệ môi trường hiệu quả để giảm thiểu tác động tiêu cực đến sức khỏe cộng đồng.

2.2. Cạnh tranh trong thu hút đầu tư

Sự cạnh tranh giữa các tỉnh trong việc thu hút đầu tư ngày càng gia tăng. Quảng Ninh cần cải thiện môi trường đầu tư và nâng cao chất lượng dịch vụ để thu hút các nhà đầu tư tiềm năng.

III. Phương pháp phát triển bền vững cho tỉnh Quảng Ninh

Để đạt được mục tiêu phát triển bền vững, Quảng Ninh cần áp dụng các phương pháp hiệu quả trong quản lý tài nguyên và phát triển kinh tế. Việc xây dựng các chính sách hỗ trợ đầu tư và phát triển kinh tế xanh là rất quan trọng.

3.1. Đầu tư vào công nghệ xanh

Đầu tư vào công nghệ xanh không chỉ giúp giảm thiểu ô nhiễm mà còn nâng cao hiệu quả sản xuất. Các doanh nghiệp cần được khuyến khích áp dụng công nghệ mới để phát triển bền vững.

3.2. Tăng cường quản lý tài nguyên

Quản lý tài nguyên hiệu quả là yếu tố then chốt trong việc đảm bảo phát triển bền vững. Cần có các chính sách rõ ràng để bảo vệ tài nguyên thiên nhiên và khuyến khích sử dụng hợp lý.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu tại Quảng Ninh

Các nghiên cứu và ứng dụng thực tiễn tại Quảng Ninh cho thấy rằng việc áp dụng các giải pháp phát triển bền vững đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Các dự án phát triển du lịch bền vững đã thu hút lượng lớn khách du lịch và tạo ra nhiều việc làm cho người dân địa phương.

4.1. Dự án du lịch bền vững

Các dự án du lịch bền vững không chỉ giúp bảo tồn văn hóa và môi trường mà còn tạo ra nguồn thu nhập ổn định cho người dân. Quảng Ninh cần tiếp tục phát triển các dự án này để nâng cao giá trị du lịch.

4.2. Kết quả từ các chính sách hỗ trợ đầu tư

Các chính sách hỗ trợ đầu tư đã giúp Quảng Ninh thu hút nhiều nhà đầu tư lớn. Điều này không chỉ nâng cao kinh tế xanh mà còn tạo ra nhiều cơ hội việc làm cho người dân.

V. Kết luận và tương lai của phát triển bền vững tại Quảng Ninh

Tương lai của phát triển bền vững tại Quảng Ninh phụ thuộc vào khả năng ứng phó với các thách thức hiện tại và việc thực hiện các giải pháp hiệu quả. Cần có sự đồng lòng từ chính quyền và cộng đồng để xây dựng một Quảng Ninh phát triển bền vững.

5.1. Tầm nhìn phát triển bền vững

Tỉnh Quảng Ninh cần xây dựng một tầm nhìn rõ ràng về phát triển bền vững, trong đó chú trọng đến việc bảo vệ môi trường và phát triển kinh tế đồng bộ.

5.2. Hợp tác và phát triển

Hợp tác giữa các cơ quan nhà nước, doanh nghiệp và cộng đồng là rất quan trọng để thực hiện các mục tiêu phát triển bền vững. Cần có các chương trình hợp tác cụ thể để nâng cao hiệu quả.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Quảng Ninh đã tạo nên bước đột phá ngoạn mục khi vươn lên vị trí Quán quân bảng xếp hạng Chỉ số Năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI) liên tiếp trong hai năm 2017 và 2018, đồng thời duy trì tốc độ tăng trưởng kinh tế (GRDP) bình quân giai đoạn 2015 - 2020 đạt mức 11,12%/năm, vượt xa mức bình quân chung 6,78% của cả nước. Đóng góp vào thành quả mang tính bước ngoặt đó là sự ra đời và vận hành của Ban Xúc tiến và Hỗ trợ đầu tư tỉnh Quảng Ninh (IPA Quảng Ninh) từ tháng 2/2012. Đây là mô hình cơ quan chuyên trách tiên phong trên toàn quốc, tích hợp đồng bộ giữa hoạt động mời gọi xúc tiến và trực tiếp hỗ trợ, đồng hành cùng doanh nghiệp.

Tuy nhiên, trước sự biến động khó lường của kinh tế toàn cầu, làn sóng Cách mạng công nghiệp 4.0 và yêu cầu chuyển đổi mô hình tăng trưởng từ "nâu" sang "xanh", tổ chức này đang đối mặt với nhiều thách thức nội tại cũng như rủi ro an ninh kinh tế, an ninh môi trường mới nảy sinh.

Vấn đề nghiên cứu trọng tâm của luận văn là nhận diện, đánh giá toàn diện thực trạng hoạt động của IPA Quảng Ninh, từ đó xác định các điểm nghẽn thể chế, nguồn lực và phương thức điều hành. Mục tiêu cụ thể hướng tới việc xây dựng hệ thống giải pháp chiến lược phát triển bền vững cho Ban IPA giai đoạn đến năm 2025, tầm nhìn 2030 dựa trên cách tiếp cận quản trị an ninh phi truyền thống.

Phạm vi nghiên cứu tập trung vào toàn bộ quá trình triển khai chức năng, nhiệm vụ của IPA Quảng Ninh từ tháng 2/2012 đến tháng 5/2020 trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh. Ý nghĩa của nghiên cứu được thể hiện qua các chỉ số định lượng: tối ưu hóa quy trình thủ tục hành chính, cắt giảm trên 50% thời gian xử lý hồ sơ đầu tư, nâng cao năng suất lao động xã hội lên 276,4 triệu đồng/người vào năm 2020 và nâng cao năng lực chống chịu trước các cú sốc kinh tế bên ngoài.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng đồng bộ hai hệ thống lý thuyết nền tảng: Lý thuyết Quản trị an ninh phi truyền thống và Lý thuyết Quản trị chiến lược phát triển bền vững.

Thứ nhất, khung lý thuyết Quản trị An ninh phi truyền thống (UNDP 1994, Nguyễn Văn Hưởng và Hoàng Đình Phi 2015) cung cấp phương trình cân bằng đánh giá mức độ an ninh và phát triển bền vững:

$$S'S = (S1 + S2 + S3) - (C1 + C2 + C3)$$

Trong đó, luận văn tập trung phân tích thành tố S3 (mức độ phát triển bền vững của tổ chức) trong mối tương quan với các chi phí phòng ngừa rủi ro (C1), quản trị khủng hoảng (C2) và khắc phục hậu quả (C3).

Thứ hai, lý thuyết Quản trị chiến lược và Lợi thế cạnh tranh (Michael Porter, Alfred Chandler, Hoàng Đình Phi 2015) với mô hình hình tháp 17 yếu tố cạnh tranh bền vững được sử dụng để định vị năng lực cạnh tranh cốt lõi của một tổ chức hành chính công.

Hệ thống khái niệm chính được xây dựng xoay quanh:

• An ninh phi truyền thống trong lĩnh vực kinh tế và đầu tư
• Phát triển bền vững tổ chức công lập
• Xúc tiến và hỗ trợ đầu tư tại chỗ
• Chỉ số Năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI)
• Bộ chỉ số Đánh giá năng lực cạnh tranh cấp sở, ban, ngành và địa phương (DDCI)

Các công cụ phân tích chiến lược kinh điển gồm Ma trận đánh giá các yếu tố môi trường bên trong (IFE), Ma trận đánh giá các yếu tố môi trường bên ngoài (EFE) và Ma trận định vị chiến lược TOWS được tích hợp nhằm lượng hóa điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội và thách thức của đơn vị.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng kết hợp dữ liệu thứ cấp và dữ liệu sơ cấp được thu thập trong toàn bộ mốc thời gian từ năm 2012 đến tháng 5/2020. Nguồn dữ liệu thứ cấp bao gồm các báo cáo kinh tế - xã hội định kỳ của UBND tỉnh Quảng Ninh, số liệu thống kê thu ngân sách nhà nước, báo cáo thường niên PCI của VCCI từ năm 2012 đến 2018, cùng hệ thống văn bản pháp quy như Quyết định 03/2014/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, Quyết định 2136/QĐ-UBND và Quyết định 2188/QĐ-UBND của UBND tỉnh Quảng Ninh.

Về dữ liệu sơ cấp, nghiên cứu tiến hành phương pháp điều tra xã hội học bằng bảng hỏi an-két với cỡ mẫu khảo sát gồm 120 phiếu lấy ý kiến từ đội ngũ cán bộ, công chức, chuyên viên tại Ban IPA và lãnh đạo các Sở, ngành liên quan, kết hợp phân tích dữ liệu phản hồi thực tế từ hơn 4.500 lượt tiếp xúc, đối thoại doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh.

Phương pháp chọn mẫu có mục đích kết hợp chọn mẫu thuận tiện được áp dụng để đảm bảo đối tượng khảo sát là những người am hiểu sâu sắc quy trình thẩm định dự án, đại diện cho cả phía cơ quan quản lý nhà nước lẫn cộng đồng doanh nghiệp thụ hưởng dịch vụ hành chính công.

Lý do lựa chọn tổ hợp phương pháp này là nhằm đảm bảo tính khách quan khoa học, giúp lượng hóa chính xác trọng số trong các ma trận IFE, EFE, đồng thời phản ánh chân thực những rào cản vận hành mà các phương pháp thống kê thuần túy không thể đo lường hết.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, mô hình IPA Quảng Ninh đã tạo ra bước đột phá vượt bậc trong công tác cải cách hành chính và nâng cao năng lực cạnh tranh cấp tỉnh. Chỉ số PCI của Quảng Ninh từ vị trí thứ 20 vào năm 2012 với 59,36 điểm đã có bước nhảy vọt ngoạn mục lên vị trí thứ 4 vào năm 2013, xếp thứ 2 năm 2016 và liên tục giữ vị trí Quán quân toàn quốc trong hai năm 2017 và 2018. Thời gian giải quyết các thủ tục hành chính liên quan đến đầu tư được cắt giảm trên 50%, giúp tỉnh dẫn đầu cả nước về Chỉ số Cải cách hành chính (PAR Index) năm 2018 và đứng thứ 7 về Chỉ số Hài lòng của người dân, tổ chức đối với sự phục vụ của cơ quan hành chính nhà nước (SIPAS).

Thứ hai, hiệu quả thu hút dòng vốn đầu tư ngoài ngân sách và vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) tăng trưởng vượt bậc. Trong giai đoạn 2012 - 2018, Ban IPA đã tham mưu thu hút 42 dự án FDI với tổng vốn đạt 4,48 tỷ USD, chiếm tới 60% tổng vốn FDI lũy kế sau 30 năm đổi mới của tỉnh. Riêng giai đoạn 2017 - 2019, tỉnh đã cấp mới và điều chỉnh giấy chứng nhận đăng ký đầu tư cho 132 dự án với tổng số vốn đăng ký đạt 106.890 tỷ đồng, trong đó vốn đầu tư trong nước đạt 79.365 tỷ đồng từ 62 dự án.

Thứ ba, hoạt động xúc tiến đầu tư đã trực tiếp thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế và gia tăng nguồn thu ngân sách bền vững. Tỷ trọng khu vực dịch vụ tăng mạnh từ 43,1% năm 2015 lên 46,4% năm 2020, trong khi công nghiệp - xây dựng giảm từ 50,1% xuống 48%. Tổng thu ngân sách nhà nước 5 năm ước đạt 208.678 tỷ đồng, tăng 27,2% so với giai đoạn trước; trong đó thu nội địa đạt 153.460 tỷ đồng, tăng 92% và chiếm tỷ trọng 73,5% tổng thu ngân sách.

Thứ tư, nghiên cứu phát hiện các điểm nghẽn nội tại về cơ chế chính sách chưa đủ linh hoạt, nguồn nhân lực dù có trình độ chuyên môn cao với 62,16% Thạc sĩ và 5% Tiến sĩ nhưng vẫn thiếu hụt kỹ năng xúc tiến quốc tế chuyên sâu, cùng với áp lực rủi ro an ninh phi truyền thống ngày càng gia tăng đối với an ninh môi trường và an toàn năng lượng.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân cốt lõi tạo nên thành công của IPA Quảng Ninh nằm ở cấu trúc tổ chức đặc thù: Trưởng ban do Chủ tịch UBND tỉnh trực tiếp kiêm nhiệm, cùng 11 Phó Trưởng ban kiêm nhiệm là Thủ trưởng các Sở, ngành then chốt như Kế hoạch và Đầu tư, Tài nguyên và Môi trường, Xây dựng, Tài chính. Cơ chế này chuyển đổi căn bản quy trình thẩm định dự án từ phương thức "dưới lên" truyền thống sang chỉ đạo điều hành trực tiếp từ "trên xuống", xóa bỏ hoàn toàn độ trễ phối hợp liên ngành.

So với các mô hình Trung tâm xúc tiến đầu tư đơn lẻ tại các địa phương khác, IPA Quảng Ninh vượt trội nhờ sáng kiến áp dụng Bộ chỉ số DDCI, tạo ra áp lực thi đua và giám sát minh bạch từ chính cộng đồng doanh nghiệp đối với từng phòng ban, địa phương.

Ý nghĩa thực tiễn của phát hiện này khẳng định tính ưu việt của mô hình quản trị công hiện đại gắn liền với bảo đảm an ninh kinh tế.

Về mặt trực quan hóa, toàn bộ chuỗi dữ liệu tăng trưởng kinh tế của tỉnh có thể được mô hình hóa qua biểu đồ cột thể hiện sự bứt phá của GRDP Quảng Ninh (11,12%) so với mức tăng trưởng chung cả nước (6,78%), đi kèm bảng ma trận TOWS chi tiết nhằm phân định rõ các kịch bản tận dụng cơ hội từ các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới và phòng ngừa nguy cơ ô nhiễm sinh thái từ các dự án FDI công nghệ lạc hậu.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, kiện toàn khung thể chế và tối ưu hóa quy trình điều hành tác nghiệp tại Ban IPA. Chủ thể thực hiện là UBND tỉnh Quảng Ninh và Ban Lãnh đạo IPA. Hành động cụ thể: Ban hành Quy chế phối hợp liên ngành số hóa trong tiếp nhận, xử lý và phê duyệt chủ trương đầu tư; phân định rõ trách nhiệm thẩm định của 11 sở, ban, ngành liên quan. Mục tiêu định lượng: Rút ngắn thêm 20% đến 30% thời gian xử lý thủ tục chấp thuận địa điểm nghiên cứu quy hoạch và chủ trương đầu tư. Thời gian thực hiện: Giai đoạn 2020 - 2022.

Thứ hai, thiết lập hệ thống cơ sở dữ liệu số dùng chung phục vụ xúc tiến và hỗ trợ đầu tư thông minh. Chủ thể thực hiện: Phòng Xúc tiến đầu tư và Phòng Hỗ trợ đầu tư. Hành động cụ thể: Số hóa 100% dữ liệu quy hoạch xây dựng, quỹ đất sạch, thông tin thị trường lao động và chính sách ưu đãi; nâng cấp cổng thông tin điện tử đa ngôn ngữ tích hợp bản đồ số đầu tư. Mục tiêu định lượng: Đảm bảo 100% các yêu cầu tra cứu thông tin của nhà đầu tư được xử lý tự động trong vòng 24 giờ. Thời gian thực hiện: Giai đoạn 2021 - 2023.

Thứ ba, xây dựng bộ tiêu chí sàng lọc dự án đầu tư gắn với an ninh môi trường và phát triển bền vững. Chủ thể thực hiện: Ban IPA chủ trì, phối hợp với Sở Tài nguyên và Môi trường, Sở Khoa học và Công nghệ. Hành động cụ thể: Thiết lập ma trận đánh giá tác động môi trường, suất tiêu hao năng lượng và chuyển giao công nghệ đối với tất cả các dự án FDI đăng ký mới. Mục tiêu định lượng: Đạt 100% dự án được cấp phép thuộc nhóm ngành công nghiệp sạch, công nghệ cao, dịch vụ giá trị gia tăng lớn. Thời gian thực hiện: Giai đoạn 2021 - 2025.

Thứ tư, chuẩn hóa và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực chuyên trách xúc tiến đầu tư theo chuẩn quốc tế. Chủ thể thực hiện: Văn phòng Ban IPA. Hành động cụ thể: Tổ chức các chương trình đào tạo chuyên sâu về kỹ năng đàm phán hợp đồng thương mại quốc tế, luật đầu tư song phương, quản trị an ninh phi truyền thống và ngoại ngữ chuyên ngành. Mục tiêu định lượng: 100% cán bộ chuyên trách đạt chuẩn năng lực xúc tiến số và làm chủ các kỹ năng đối thoại trực tiếp với các nhà đầu tư đa quốc gia. Thời gian thực hiện: Giai đoạn 2020 - 2024.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nhóm thứ nhất là Lãnh đạo Tỉnh ủy, HĐND, UBND và các cơ quan tham mưu chính sách cấp tỉnh. Công trình cung cấp luận cứ khoa học và bài học thực tiễn giá trị về việc tái cấu trúc bộ máy hành chính, vận hành mô hình xúc tiến đầu tư tinh gọn, hiệu quả và phương pháp triển khai Bộ chỉ số DDCI nhằm cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh.

Nhóm thứ hai là Ban Giám đốc và đội ngũ cán bộ chuyên trách tại các Ban Xúc tiến và Hỗ trợ đầu tư, Trung tâm Xúc tiến Đầu tư - Thương mại - Du lịch trên phạm vi toàn quốc. Luận văn cung cấp cẩm nang thực hành chi tiết về quy trình chăm sóc nhà đầu tư theo vòng đời dự án, phương pháp lập hồ sơ dự án kêu gọi đầu tư theo chuẩn quốc tế và kỹ năng xử lý vướng mắc pháp lý ngoài ngân sách.

Nhóm thứ ba là Các giảng viên, nhà nghiên cứu khoa học, học viên cao học và sinh viên chuyên ngành Quản lý kinh tế, Quản trị công, Quản trị An ninh phi truyền thống. Luận văn là tài liệu tham khảo học thuật chuyên sâu trong việc vận dụng phương trình quản trị 3S-3C và các công cụ ma trận IFE, EFE, TOWS vào giải quyết bài toán phát triển bền vững của một đơn vị sự nghiệp hành chính công.

Nhóm thứ tư là Hiệp hội doanh nghiệp, các nhà đầu tư chiến lược trong và ngoài nước đang tìm kiếm cơ hội kinh doanh. Tài liệu giúp các nhà đầu tư nắm bắt toàn cảnh bức tranh quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội của Quảng Ninh, thấu hiểu cơ chế vận hành chính sách và quy trình thủ tục pháp lý để đưa ra quyết định đầu tư an toàn, hiệu quả.

Câu hỏi thường gặp

Mô hình Ban Xúc tiến và Hỗ trợ đầu tư tỉnh Quảng Ninh có điểm gì khác biệt so với các trung tâm xúc tiến truyền thống?

Điểm khác biệt căn bản là IPA Quảng Ninh trực thuộc UBND tỉnh, có Trưởng ban là Chủ tịch UBND tỉnh và các Phó ban kiêm nhiệm là Giám đốc các Sở ngành then chốt. Cấu trúc này cho phép xử lý thủ tục đầu tư theo cơ chế từ trên xuống, tích hợp chức năng xúc tiến, hỗ trợ tại chỗ và tham mưu giải quyết thủ tục hành chính, giúp cắt giảm hơn 50% thời gian xử lý so với quy trình cũ.

Khung lý thuyết Quản trị An ninh phi truyền thống đóng vai trò như thế nào trong nghiên cứu này?

Khung lý thuyết này cung cấp phương trình cốt lõi $S'S = (S1+S2+S3) - (C1+C2+C3)$, giúp luận văn lượng hóa mức độ phát triển bền vững của tổ chức. Qua đó, nghiên cứu cân bằng giữa mục tiêu thu hút dòng vốn đầu tư với việc quản trị các rủi ro an ninh kinh tế, an ninh môi trường và chi phí ứng phó khủng hoảng, đảm bảo sự phát triển ổn định, lâu dài.

Sáng kiến triển khai Bộ chỉ số DDCI đã tác động như thế nào đến năng lực cạnh tranh của Quảng Ninh?

Được triển khai trên nền tảng chỉ số PCI, DDCI đã chuyển hóa áp lực cải cách từ cấp tỉnh xuống tận các phòng ban chuyên môn và chính quyền cấp huyện. Khảo sát thường niên từ hàng ngàn doanh nghiệp tạo động lực thi đua minh bạch, trực tiếp đưa Quảng Ninh duy trì vị trí top 5 cả nước suốt 6 năm liên tiếp và giành ngôi vị Quán quân PCI năm 2017, 2018.

Những điểm nghẽn lớn nhất trong hoạt động của IPA Quảng Ninh được luận văn chỉ ra là gì?

Luận văn chỉ rõ 3 điểm nghẽn chính: cơ chế phối hợp liên ngành đôi lúc còn thiếu đồng bộ; chất lượng đội ngũ cán bộ chưa đồng đều về kỹ năng xúc tiến quốc tế chuyên sâu; và cơ sở dữ liệu dùng chung về quy hoạch, đất đai, dự án chưa được số hóa toàn diện để hỗ trợ nhà đầu tư tra cứu trực tuyến tức thì.

Doanh nghiệp và nhà đầu tư được hưởng lợi ích trực tiếp nào từ các giải pháp được đề xuất?

Các giải pháp đề xuất giúp doanh nghiệp tiếp cận nguồn dữ liệu quy hoạch minh bạch 100%, rút ngắn thêm 20% đến 30% thời gian thẩm định dự án, được đồng hành xử lý dứt điểm các vướng mắc pháp lý và tiếp cận quy trình hỗ trợ đầu tư tại chỗ chuyên nghiệp, hạn chế tối đa các chi phí không chính thức.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về quản trị chiến lược phát triển bền vững và quản trị an ninh phi truyền thống áp dụng cho cơ quan hành chính sự nghiệp công lập.
• Đánh giá thực chứng bức tranh phát triển của IPA Quảng Ninh giai đoạn 2012 - 2020, làm rõ vai trò then chốt của đơn vị trong việc đưa Quảng Ninh 2 năm liên tiếp giữ vị trí Quán quân PCI và thu hút 4,48 tỷ USD vốn FDI.
• Xác định chính xác các điểm nghẽn nội tại về thể chế phối hợp, cơ sở dữ liệu số hóa và năng lực cạnh tranh nguồn nhân lực của đơn vị.
• Đề xuất hệ thống 4 nhóm giải pháp chiến lược đồng bộ, có tính khả thi cao, gắn liền với các mốc chỉ số định lượng và lộ trình triển khai cụ thể giai đoạn 2020 - 2025.
• Đóng góp mô hình thực tiễn mẫu mực để các tỉnh, thành phố trên cả nước tham khảo, nhân rộng mô hình cơ quan xúc tiến đầu tư chuyên trách, hiện đại.

Lộ trình thực hiện tiếp theo đòi hỏi Ban IPA nhanh chóng triển khai đề án chuyển đổi số toàn diện hoạt động xúc tiến đầu tư trong giai đoạn 2021 - 2023, đồng thời hoàn thiện bộ tiêu chí sàng lọc dự án xanh trước năm 2025. Các nhà hoạch định chính sách, cơ quan quản lý và các nhà nghiên cứu hãy cùng tham khảo, ứng dụng các giải pháp từ luận văn để tối ưu hóa công tác xúc tiến đầu tư, kiến tạo môi trường kinh doanh an toàn, minh bạch và phát triển bền vững cho nền kinh tế địa phương.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần Mở đầu và Kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, luận văn đƣợc kết cấu gồm 3 chƣơng: - Chƣơng 1: Cơ sở lý luận về chiến lƣợc phát triển bền vững - Chƣơng 2: Thực trạng hoạt động của IPA Quảng Ninh - Chƣơng 3: Các giải pháp chiến lƣợc phát triển bền vững Ban Xúc tiến và hỗ trợ đầu tƣ tỉnh Quảng Ninh 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] CHƢƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CHIẾN LƢỢC PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG 1. Khái niệm về chiến lƣợc và chiến lƣợc phát triển bền vững của doanh nghiệp, tổ chức 1. Khái niệm chiến lược Chiến lƣợc là thuật ngữ có nguồn gốc từ lĩnh vực quân sự, chỉ phƣơng cách để chiến thắng trong một cuộc chiến tranh bằng những kế hoạch. Có nhiều định nghĩa khác nhau nhƣng có thể hiểu chiến lƣợc là chƣơng trình hành động, kế hoạch hành động đƣợc thiết kế để đạt đƣợc một mục tiêu cụ thể, là tổ hợp các mục tiêu dài hạn và các biện pháp, các cách thức, con đƣờng đạt đến các mục tiêu đó.

Chiến lƣợc liên quan đến các định hƣớng lớn, tạo ra những kết quả to lớn tại những khu vực quan trọng và then chốt trong dài hạn, có sự tích lũy kế thừa, mà kết quả này chỉ có thể có đƣợc từ hoạt động nhất quán, tập trung. Sự nhất quán và tập trung là cần thiết, vì nguồn lực không phải là vô hạn. Nhƣ vậy, chiến lƣợc thể hiện rõ sự ƣu tiên. Nếu cùng làm tất cả những điều "quan trọng" thì đó không phải là chiến lƣợc với đúng ý nghĩa của nó.

Chiến lƣợc cũng mang ý nghĩa "bức tranh lớn" tổng quan, trong đó các thành phần tạo ra giá trị tổng hợp lớn hơn giá trị của từng thành phần riêng lẻ. Xây dựng tiềm lực thành công là mục đích chính của chiến lƣợc. Điều này có nghĩa là thành công không phải là điều chắc chắn khi thực hiện một chiến lƣợc, mà chỉ là có khả năng thành công cao hơn mà thôi. Tiềm lực thành công không chỉ là những nguồn lực vật chất mà còn là những tiền đề ý thức (ví dụ nhƣ kiến thức hiểu biết, văn minh chung, văn hóa chung, sự đoàn kết cùng hƣớng về một mục đích, v.

Joseph Caldwell Wylie (trong Chiến lược quân sự, Lý thuyết về kiểm soát quyền lực (Military Strategy, A Theory of Power Control, 1989) đã định 1 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] nghĩa chiến lƣợc là: Một kế hoạch hành động đƣợc thiết kế để đạt đƣợc một số kết thúc; một mục đích cùng với một hệ thống các biện pháp để hoàn thành nó. Theo Alfred Chandler (1962): “Chiến lƣợc bao gồm những mục tiêu cơ bản dài hạn của một tổ chức, đồng thời lựa chọn cách thức hoặc tiến trình hành động, phân bổ nguồn lực thiết yếu để thực hiện các mục tiêu đó”. Glueck: “Chiến lƣợc là một kế hoạch mang tính thống nhất, tính toàn diện và tính phối hợp, đƣợc thiết kế đảm bảo rằng các mục tiêu cơ bản của tổ chức sẽ đƣợc thực hiện”. Porter (1996) cho rằng “Chiến lƣợc là nghệ thuật xây dựng các lợi thế cạnh tranh vững chắc để phòng thủ”.

Theo cách tiếp cận này, chiến lƣợc là tạo ra sự khác biệt trong cạnh tranh, tìm và thực hiện cái chƣa đƣợc làm, bản chất của chiến lƣợc là xây dựng đƣợc lợi thế cạnh tranh. David thì định nghĩa: Chiến lược là kế hoạch phối hợp các mục tiêu chủ yếu, các chính sách và hành động của đơn vị thành một tổng thể kết dính lại với nhau. Có thể thấy, chiến lƣợc là những định hƣớng một cách bài bản cho những bƣớc đi của tổ chức từ hiện tại hƣớng tới tƣơng lai, ở đó tổ chức phải giành đƣợc lợi thế cạnh tranh thông qua việc kết hợp các nguồn lực trong một môi trƣờng nhiều thử thách, nhằm thỏa mãn tốt nhất nhu cầu của thị trƣờng và đáp ứng mong muốn của các tác nhân có liên quan đến tổ chức. Các định hƣớng này giúp tổ chức đó định hình đƣợc con đƣờng đi của mình, từng bƣớc tích lũy các nguồn lực và sử dụng một cách tập trung các nguồn lực đó một cách tối ƣu.

Theo tác giả Hoàng Đình Phi (1): đối với bất kỳ tổ chức hay doanh nghiệp nào thì "Chiến lƣợc là một tài liệu, có thể viết tay, in máy hay điện tử, trong đó những ngƣời có trách nhiệm đề ra sứ mệnh, tầm nhìn, giá trị cốt lõi và các mục tiêu dài hạn cho một tổ chức, thông thƣờng là trong 5 năm, cũng nhƣ xác định các nguồn lực cần huy động và các giải pháp cần thực hiện để 2 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] đạt đƣợc các mục tiêu đã đề ra". Chiến lƣợc đƣợc phân loại theo 4 loại hình khác nhau, gồm: - Theo tầm quan trọng hay theo cách tiếp cận từ trên xuống ở cấp độ quốc gia (Đảng, Quốc hội, Chính phủ, các địa phƣơng); - Theo ngành kinh tế; - Theo cấu trúc doanh nghiệp; - Theo các mục tiêu chiến lƣợc khác nhau của doanh nghiệp. Đây là lý luận khoa học cơ bản đƣợc tác giả áp dụng trong quá trình thực hiện các nghiên cứu liên quan đến đề tài luận văn cũng nhƣ áp dụng trong thực tiễn công việc của tác giả tại IPA Quảng Ninh. Chiến lƣợc phát triển bền vững của doanh nghiệp và tổ chức Cũng theo tác giả Hoàng Đình Phi thì tùy theo quy mô và ngành nghề kinh doanh, một doanh nghiệp có thể có nhiều loại chiến lƣợc theo các cấp độ khác nhau nhƣ: chiến lƣợc phát triển tổng thể doanh nghiệp cho mỗi giai đoạn, thƣờng là 5 năm hay 10 năm, chiến lƣợc phát triển nguồn nhân lực, chiến lƣợc tài chính, chiến lƣợc công nghệ, chiến lƣợc sản xuất, chiến lƣợc marketing, chiến lƣợc bán hàng, chiến lƣợc văn hóa… Mục tiêu cuối cùng của việc xây dựng và thực thi các chiến lƣợc là để đảm bảo cho doanh nghiệp tồn tại, phát triển và duy trì khả năng cạnh tranh.

Một tổ chức kế cả hành chính, công lập hay đơn vị hành chính sự nghiệp có thu thì cũng cần phải có các chiến lƣợc để phát triển theo các giai đoạn làm mục tiêu phấn đấu cho tất cả các thành viên trong tổ chức. Nhƣ vậy, một chiến lƣợc đầy đủ của một tổ chức thƣờng có đủ 6 yếu tố nội hàm, gồm: - Sứ mệnh - Tầm nhìn - Giá trị cốt lõi - Mục tiêu, chiến lƣợc dài hạn 3 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] - Các nguồn lực - Các giải pháp thực hiện. Trong thời gian gần đây, phát triển bền vững không chỉ là mối quan tâm của các nhà chính trị, nhà hoạt động môi trƣờng mà còn trở thành mối quan tâm hàng đầu của các doanh nghiệp (DN), tổ chức. Ở cấp độ quốc tế, đa số các quốc gia trên thế giới đã và đang thực hiện các cam kết đã ký trong Chƣơng trình Nghị sự 21 của Liên hợp quốc bằng việc cụ thể hóa các mục tiêu trong việc xây dựng và thực thi các chiến lƣợc phát triển bền vững ở tẩm quốc gia.

Chính phủ Việt Nam cũng đã phê duyệt Chiến lƣợc phát triển bền vững Việt Nam giai đoạn 2010 - 2020. Nhận thức đƣợc tầm quan trọng của phát triển bền vững, các nhà quản trị doanh nghiệp đã bắt đầu quan tâm và thực thia các yếu tố bền vững vào các hoạt động sản xuất và kinh doanh nhƣ một phần của kế hoạch chiến lƣợc phát triển dài hạn. Một chiến lƣợc dài hạn từ 5 - 10 - 50 năm và lâu hơn bao giờ cũng thể hiện tính bền vững trong hành trình phát triển của bất kỳ tổ chức hay DN nào. Đối với doanh nghiệp, phát triển bền vững đƣợc hiểu là việc thực thi các chiến lƣợc và hoạt động kinh doanh nhằm đáp ứng nhu cầu của DN và các đối tác tại thời điểm hiện tại mà vẫn có thể duy trì và củng cố các nguồn lực sản xuất và kinh doanh (tài nguyên thiên nhiên, nhân lực, tài chính.) để đáp ứng cho nhu cầu trong tƣơng lai của doanh nghiệp.

Từ đó, có thể thấy chiến lược phát triển bền vững giúp cho các nhà quản trị doanh nghiệp áp dụng các giải pháp phát triển bền vững vào quá trình quản trị DN. Khả năng cạnh tranh bền vững của DN nhấn mạnh vào tầm quan trọng của hiệu quả sản xuất và/hoặc kinh doanh của DN nhƣ một yếu tố quyết định cho sự tồn tại và phát triển cũng nhƣ sự tăng trƣởng dài hạn của doanh nghiệp. Có nhiều cách thức định nghĩa khả năng cạnh tranh của DN: Là khả năng DNcó thể sản xuất ra sản phẩm với chi phí biến đổi trung bình thấp hơn giá của sản phẩm trên thị trƣờng (Fafchamps M., 1995); là khả năng giành đƣợc 4 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] và duy trì thị phần trên thị trƣờng với lợi nhuận nhất định (Randall G., 1997); là khả năng cung ứng sản phẩm của chính DN trên thị trƣờng mà không phân biệt nơi bố trí sản xuất của DN (John Dunning, 1995). Nhìn chung, khả năng cạnh tranh là khả năng mà DN có đƣợc và duy trì để có đƣợc lợi nhuận nhất định thông qua việc huy động và sử dụng có hiệu quả các năng lực cạnh tranh của DN đó.

Mỗi doanh nghiệp có một năng lực, lợi thế cạnh tranh so với đối thủ trong việc thỏa mãn yêu cầu của thị trƣờng để thu lợi nhuận ngày càng cao. Suy rộng ra, khả năng cạnh tranh bền vững của doanh nghiệp đƣợc duy trì nhằm đảm bảo việc khai thác các lợi thế phát triển dài hạn của DN. Nhiều tổ chức và DN không thể tồn tại và phát triển lâu dài đƣợc vì có nhiều yếu kém về năng lực hay khả năng cạnh tranh xét theo 17 yếu tố khác nhau từ các năng lực cơ bản đến năng suất, hiệu quả, thƣơng hiệu, lợi nhuận, trách nhiệm xã hội, trách nhiệm bảo vệ môi trƣờng… căn cứ theo hình tháp về khả năng cạnh tranh bền vững theo hình dƣới đây: Hình 1.1: Hình tháp khả năng cạnh tranh bền vững của doanh nghiệp Nguồn: Hoàng Đình Phi, 2015 Khả năng cạnh tranh bền vững của một tổ chức có một số điểm khác 5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] với khả năng cạnh tranh của một DNcăn cứ theo địa vị pháp lý, sứ mệnh và mục tiêu của tổ chức. Thông thƣờng quốc tế chia các tổ chức chính trị - xã hội thành các tổ chức chính phủ (GO: Governmental Organization) và các tổ chức phi chính phủ (NGO: Non-Governmental Organization).

Các tổ chức phi chính phủ có thể hoạt động vì lợi nhuận, phi lợi nhuận hay dạng DN xã hội. Còn các tổ chức chính phủ phải hoạt động theo các luật quy định về bộ máy tổ chức nhà nƣớc và xã hội của mỗi quốc gia.