Luận Văn Thạc Sĩ: Đánh Giá Diễn Biến Chất Lượng Nước Mặt Hồ Yên Trung, Thành Phố Uông Bí (2015-2019)

Luận văn thạc sĩ phân tích diễn biến chất lượng nước mặt hồ Yên Trung, Uông Bí giai đoạn 2015-2019, cung cấp cái nhìn sâu sắc về môi trường.

• Tác giả: Trần Thanh Thúy
• Người hướng dẫn: Pgs. Mai Văn Trịnh
• Trường học: Trường Đại Học Khoa Học - Đại Học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Quản lý Tài Nguyên và Môi trường
• Đề tài: Đánh Giá Diễn Biến Chất Lượng Nước Mặt Hồ Yên Trung, Thành Phố Uông Bí Giai Đoạn 2015 – 2019
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ
• MỞ ĐẦU
• 0.1. Lý do chọn đề tài
• 0.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 0.3. Nhiệm vụ nghiên cứu
• 0.4. Ý nghĩa khoa học của đề tài nghiên cứu
• 0.5. Những đóng góp mới của đề tài
• 0.5.1. Đóng góp về mặt lý thuyết
• 0.5.2. Đóng góp về mặt thực tế
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
• 1.1. Điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội khu vực nghiên cứu
• 1.1.1. Điều kiện tự nhiên hồ Yên Trung
• 1.1.1.1. Diện tích
• 1.1.1.2. Vị trí địa lý
• 1.1.1.3. Địa hình, địa mạo
• 1.1.1.4. Địa chất
• 1.1.1.5. Khí hậu
• 1.1.1.6. Đa dạng sinh học
• 1.1.2. Điều kiện kinh tế - xã hội thành phố Uông Bí
• 1.2. Tổng quan các phương pháp đánh giá chất lượng nước
• 1.2.1. Phương pháp quan trắc môi trường
• 1.2.2. Phương pháp chỉ số chất lượng nước
• 2. CHƯƠNG 2: ĐỐI TƯỢNG, PHẠM VI, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Đối tượng nghiên cứu
• 2.2. Phạm vi nghiên cứu
• 2.3. Nội dung nghiên cứu
• 2.4. Quan điểm nghiên cứu
• 2.5. Phương pháp nghiên cứu
• 2.5.1. Phương pháp thu thập tài liệu, số liệu
• 2.5.2. Phương pháp khảo sát thực địa
• 2.5.3. Phương pháp sử dụng phần mềm paint
• 2.5.4. Phương pháp lấy mẫu, phân tích mẫu
• 2.5.5. Phương pháp quan trắc môi trường
• 2.5.6. Phương pháp chỉ số chất lượng nước Việt Nam VN_WQI
• 2.5.7. Phương pháp phân tích và xử lý số liệu
• KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 0.1. Kết quả quan trắc và diễn biến chất lượng nước hồ Yên Trung
• 0.1.1. Hiện trạng chất lượng nước hồ năm 2019
• 0.1.2. Diễn biến chất lượng nước hồ Yên Trung từ năm 2015 đến năm 2019
• 0.2. Diễn biến chất lượng nước hồ Yên Trung dựa trên WQI
• 0.2.1. Kết quả tính toán WQI hồ Yên Trung năm 2019 theo WQI của TCMT
• 0.2.2. Kết quả tính toán WQI hồ Yên Trung từ năm 2015 – 2019
• 0.3. Nguyên nhân gây ô nhiễm
• 0.4. Đề xuất các giải pháp bảo vệ môi trường nước hồ Yên Trung
• 0.4.1. Giải pháp quản lý
• 0.4.2. Giải pháp kỹ thuật
• 0.4.3. Giám sát môi trường
• KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Đánh Giá Chất Lượng Nước Hồ Yên Trung Giai Đoạn 2015 2019

Hồ Yên Trung, một trong những hồ nước ngọt lớn nhất tại thành phố Uông Bí, tỉnh Quảng Ninh, đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp nước cho nông nghiệp và du lịch. Giai đoạn 2015-2019, chất lượng nước hồ đã có những biến động đáng kể do tác động của các hoạt động kinh tế và môi trường. Việc đánh giá chất lượng nước là cần thiết để bảo vệ môi trường và phát triển bền vững.

1.1. Tầm Quan Trọng Của Hồ Yên Trung Đối Với Kinh Tế Địa Phương

Hồ Yên Trung không chỉ cung cấp nước cho nông nghiệp mà còn là điểm du lịch hấp dẫn. Sự phát triển của du lịch sinh thái tại đây đã thu hút lượng lớn khách du lịch, tạo ra nguồn thu nhập cho người dân địa phương.

1.2. Mục Tiêu Đánh Giá Chất Lượng Nước

Mục tiêu chính của nghiên cứu là đánh giá diễn biến chất lượng nước hồ Yên Trung trong giai đoạn 2015-2019, từ đó đề xuất các giải pháp bảo vệ môi trường hiệu quả.

II. Vấn Đề Ô Nhiễm Nước Hồ Yên Trung Trong Giai Đoạn 2015 2019

Ô nhiễm nước hồ Yên Trung đã trở thành một vấn đề nghiêm trọng trong những năm qua. Các nguồn thải từ hoạt động du lịch và sinh hoạt đã làm giảm chất lượng nước, ảnh hưởng đến hệ sinh thái và sức khỏe cộng đồng.

2.1. Nguyên Nhân Gây Ô Nhiễm Nước Hồ

Các nguyên nhân chính gây ô nhiễm bao gồm nước thải sinh hoạt từ các nhà hàng, quán ăn và hoạt động du lịch không được xử lý đúng cách, dẫn đến tình trạng ô nhiễm nghiêm trọng.

2.2. Tác Động Của Ô Nhiễm Đến Hệ Sinh Thái

Ô nhiễm nước không chỉ ảnh hưởng đến chất lượng nước mà còn tác động tiêu cực đến đa dạng sinh học trong hồ, làm giảm số lượng các loài thủy sinh và ảnh hưởng đến chuỗi thức ăn.

III. Phương Pháp Đánh Giá Chất Lượng Nước Hồ Yên Trung

Để đánh giá chất lượng nước hồ Yên Trung, nhiều phương pháp đã được áp dụng, bao gồm quan trắc môi trường và tính toán chỉ số chất lượng nước (WQI). Những phương pháp này giúp xác định mức độ ô nhiễm và đưa ra các giải pháp khắc phục.

3.1. Phương Pháp Quan Trắc Môi Trường

Phương pháp quan trắc môi trường được thực hiện định kỳ để thu thập dữ liệu về các chỉ tiêu chất lượng nước như pH, độ đục, hàm lượng oxy hòa tan, và các chất ô nhiễm khác.

3.2. Tính Toán Chỉ Số Chất Lượng Nước WQI

Chỉ số chất lượng nước (WQI) được tính toán dựa trên các thông số quan trắc, giúp đánh giá tổng thể chất lượng nước hồ Yên Trung và so sánh với các tiêu chuẩn môi trường.

IV. Kết Quả Nghiên Cứu Chất Lượng Nước Hồ Yên Trung Giai Đoạn 2015 2019

Kết quả nghiên cứu cho thấy chất lượng nước hồ Yên Trung có xu hướng suy giảm trong giai đoạn 2015-2019. Các chỉ số như pH, hàm lượng oxy hòa tan và các chất ô nhiễm đã có sự biến động lớn, cần có biện pháp khắc phục kịp thời.

4.1. Diễn Biến Chất Lượng Nước Qua Các Năm

Chất lượng nước hồ Yên Trung đã có sự thay đổi rõ rệt qua các năm, với nhiều chỉ số không đạt tiêu chuẩn, đặc biệt là vào mùa mưa khi lượng nước thải tăng cao.

4.2. Đề Xuất Giải Pháp Bảo Vệ Môi Trường

Để cải thiện chất lượng nước, cần thực hiện các giải pháp như nâng cao ý thức cộng đồng, xử lý nước thải trước khi xả ra hồ và tăng cường quản lý các hoạt động du lịch.

V. Kết Luận Và Định Hướng Tương Lai Cho Hồ Yên Trung

Việc đánh giá chất lượng nước hồ Yên Trung trong giai đoạn 2015-2019 đã chỉ ra những thách thức lớn trong công tác bảo vệ môi trường. Cần có các biện pháp đồng bộ để bảo vệ và cải thiện chất lượng nước hồ trong tương lai.

5.1. Tầm Quan Trọng Của Việc Bảo Vệ Chất Lượng Nước

Bảo vệ chất lượng nước hồ Yên Trung không chỉ đảm bảo nguồn nước cho nông nghiệp mà còn bảo vệ sức khỏe cộng đồng và phát triển du lịch bền vững.

5.2. Định Hướng Phát Triển Bền Vững

Định hướng phát triển bền vững cho hồ Yên Trung cần được xây dựng dựa trên sự kết hợp giữa phát triển kinh tế và bảo vệ môi trường, nhằm đảm bảo lợi ích lâu dài cho cộng đồng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 1.1 Điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội khu vực nghiên cứu 1.1 Điều kiện tự nhiên hồ Yên Trung 1.1 Diện tích - Hồ Yên Trung là một trong hai hồ nước ngọt lớn nhất của thành phố Uông Bí, tỉnh Quảng Ninh. Hồ có diện tích 566,04 ha.2 Vị trí địa lý Vị trí địa lý của hồ như sau: - Phía Đông và phía Bắc giáp với đồi thông. - Phía Tây giáp khu vực đất hoa màu của xã Hồng Thái Đông. - Phía Nam giáp trục đường quy hoạch gần hành lang tuyến điện 110 kv [17] Hình 1.

Bản đồ hành chính tỉnh Quảng Ninh và vị trí của hồ Yên Trung Hồ Yên Trung nằm ở trung tâm phường Phương Đông, thành phố Uông Bí nơi phát triển kinh tế đa dạng ngành nghề như công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp, thương mại, du lịch – dịch vụ, sản xuất nông nghiệp, chăn nuôi, thủy sản. Năm 1961, hai xã Yên Trung và một 5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] phần Yên Thanh sát nhập thành xã Phương Đông, nay là phường Phương Đông. Hồ Yên Trung nằm trên địa phận xã Yên Trung cũ nên nhân dân gọi tên là Hồ Yên Trung.3 Địa hình, địa mạo Địa hình của vùng hồ có đặc điểm: - Phía Bắc cao nhất là núi Yên Tử 1.064m, núi Bảo Đài cao 875m; - Phía Nam thấp nhất là vùng bãi bồi, vùng trũng ven sông Đá Bạc (vùng thường xuyên ngập nước). - Xen kẽ vùng núi cao và vùng đồng bằng trũng thấp là các dải thung lũng hẹp.

Dạng địa hình đồi núi: Thuộc dãy núi Yên Tử, có cao độ hiện trạng biến thiên trong khoảng 100÷600 m, chiếm 63,04% tổng diện tích tự nhiên của Thành phố. Dạng địa hình thung lũng: Nằm xen kẽ giữa dãy núi cao phía Bắc và dãy núi thấp phía Nam, vùng có địa hình thấp, cao độ nền tự nhiên biến thiên trong khoảng 30÷50 m, chạy dọc theo đường 18B từ Nam Mẫu đến Vàng Danh (thuộc xã Thượng Yên Công và phường Vàng Danh). Dạng địa hình trũng thấp: Khu vực hồ Yên Trung thuộc vùng có địa hình trũng thấp xen kẽ giữa các kênh rạch, ruộng canh tác, có cao độ nền biến thiên 8÷20m. Hồ Yên Trung có cao độ đáy 5-10m.

Ngoài ra, trong khu vực còn có một số ngọn đồi cao độ đỉnh hơn 100m [14, tr4].4 Địa chất Hồ Yên Trung thuộc phần phía Bắc quốc lộ18A là vùng núi cao và vùng thung lũng có địa chất ổn định, cường độ chịu tải tương đối (R>1,4kg/cm2), tương đối thuận lợi khi xây dựng.5 Khí hậu Khu vực Hồ Yên Trung thuộc vùng núi nằm ở phía Bắc đường 18A, mưa nhiều, khí hậu tương đối lạnh trong mùa đông. Nhiệt độ và chế độ nắng: - Nhiệt độ trung bình năm 22,2°C. - Tổng số giờ nắng trung bình năm là 1. Trung bình số ngày nắng trong tháng là 24 ngày.

6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Chế độ mưa: - Tổng lượng mưa trung bình năm là 1.600mm, cao nhất là 2.200mm, thấp nhất 1. Mưa thường tập trung vào các tháng 6, 7, 8 chiếm tới 60% lượng mưa cả năm. - Lượng mưa trung bình các tháng trong năm là 133,3mm.

+ Lượng mưa lớn nhất vào tháng 7: 346,3mm; + Lượng mưa nhỏ nhất vào tháng 11: 29,2mm. - Số ngày có mưa trung bình năm là 153 ngày. Với chế độ mưa tập trung và phân hoá theo mùa, đồng thời chịu ảnh hưởng các hoạt động kinh tế khác của con người với sự phát sinh của các nguồn chất thải, có thể sự trùng hợp của mưa lớn với lưu lượng dòng chảy cao với xuất hiện của nguồn chất thải kịp thời gây ra những tác động không nhỏ đến chất lượng môi trường và đời sống sản xuất của nhân dân trong khu vực. Chế độ gió: Khu vực chịu ảnh hưởng của hai hướng gió chính là Đông Nam (mùa hạ) và Đông Bắc (mùa đông).

- Trong các tháng mùa hè, khu vực thường chịu ảnh hưởng của mưa bão. - Trung bình mỗi năm có từ 2÷3 cơn bão đổ bộ trực tiếp vào khu vực với sức gió và lượng mưa lớn. - Mưa, bão lớn gây thiệt hại nhiều đến đời sống, sản xuất và các hoạt động kinh tế khác của cư dân trong khu vực. Độ ẩm không khí: - Độ ẩm trung bình năm đạt: 81% [14, tr5].6 Đa dạng sinh học Động vật trên cạn: rắn, rết, thằn lằn nhỏ, ong, bướm.

Trong thời gian gần đây, hồ Yên Trung cũng trở thành nơi trú ngụ của nhiều đàn cò, chim muông… Động vật thủy sinh: có các loài cá đặc trưng như cá chép, cá trắm, cá rô phi, tôm…và các loài động vật lưỡng cư: cóc, ếch, nhái. Thực vật trên cạn: chủ yếu là thông, phi lao, dương xỉ và cây cỏ dại, cây bụi. Thực vật thủy sinh: rêu, rong đuôi chó, cây ngập nước, hoa súng. 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.7 Thủy văn/hải văn Hồ Yên Trung là hồ lớn nhất thành phố Uông Bí, chỉ cung cấp nước nông nghiệp cho 227 ha diện tích đất nông nghiệp thành phố và là cảnh quan du lịch.

Hồ Yên Trung không chịu ảnh hưởng trực tiếp của thủy triều vì đây là hồ nhân tạo, nằm trọn trong một thung lũng đồi bao quanh. Mực nước trong hồ phụ thuộc vào mùa, vào mùa mưa mực nước hồ cao nhất khoảng 13m, mùa khô khoảng 6m. Các đặc trưng cơ bản về thông số kỹ thuật của hồ Bảng 1. Các thông số kỹ thuật của hồ (Nguồn: Báo cáo tổng hợp Quy hoạch thủy lợi chi tiết tỉnh Quảng Ninh đến năm 2020 và định hướng đến năm 2030) 1.8 Vai trò của hồ Yên Trung với các Quy hoạch Hiện tại, hồ Yên Trung do Công ty TNHH MTV Thủy lợi Yên Lập quản lý.

Hồ có vai trò quan trọng đối với quá trình phát triển kinh tế xã hội của thành phố Uông Bí nói chung và của tỉnh Quảng Ninh nói riêng. Hồ là nguồn cung cấp nước tưới tiêu chính cho phần lớn diện tích đất nông nghiệp phía Nam thành phố Uông Bí, đồng thời có giá trị về mặt cảnh quan phục vụ du lịch. * Theo thuyết minh Quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế xã hội thành phố Uông Bí thời ký 2011 – 2020 và định hướng đến năm 2030 đã được phê duyệt: - Định hướng phát triển không gian du lịch: khu du lịch hồ Yên Trung với quy mô khoảng 1.200 ha nằm ở phía Tây Thành phố là khu quần thể du lịch có chức năng nghỉ ngơi, điều dưỡng, vui chơi giải trí và sinh hoạt văn hóa và là điểm dẫn dắt của khách du lịch trên tuyến Côn Sơn – Kiếp Bạc – Yên Tử - Hạ Long [18,tr 107]. Định hướng phát triển đô thị đến năm 2020 và định hướng đến năm 2030: hướng phát triển chính của Thành phố Uông Bí tập trung về hướng Nam và Tây Nam, tương lai 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] phát triển các khu đô thị mới, khu đô thị sinh thái ven sông Đá Bạc và khu vực làng sinh thái du lịch gần hồ Yên Trung [18,tr 131].

* Theo Quyết định ban hành quy định quản lý theo Đồ án điều chỉnh Quy hoạch chung xây dựng thành phố Uông Bí đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050 đã được phê duyệt [9]: - Theo Mục 3, Điều 9 quy định kiểm soát không gian, kiến trúc các khu vực cửa ngõ của đô thị, trục không gian chính, quảng trường, không gian mở, cây xanh, mặt nước thì trọng điểm sinh thái trong đô thị gồm: hồ Yên Trung, khu du lịch Lựng Xanh, hồ 12 Khe. - Theo Mục 5, Điều 7 Quy định về quản lý không gian, kiến trúc, cảnh quan đô thị như sau: + Diện tích khoảng 888,0 ha; dân số đến năm 2030 khoảng 21.387 người; gồm các phân khu E. + Định hướng phát triển đô thị mới dọc đường Yên Tử; xây dựng khu vực resort phát triển du lịch sinh thái tại hồ Yên Trung; xây dựng sân golf tại khu vực đất cây xanh phía Nam; các hoạt động kinh tế phát triển hài hòa với cảnh quan thiên nhiên; cải tạo chỉnh trang khu đô thị hiện hữu phường Phương Đông. * Theo Quy hoạch tài nguyên nước tỉnh Quảng Ninh đến năm 2020, định hướng đến năm 2030 đã được phê duyệt: Tại mục 6.2 Công trình nước mặt thì trong giai đoạn 2020 – 2030 hồ Yên Trung sẽ được nâng câp, sửa chữa phục vụ cấp nước nông nghiệp [12, tr 102] Tại Bảng 189 Phân vùng mục tiêu chất lượng nước hồ theo mục đích sử dụng thì Hồ Yên Trung có chức năng cấp nước nông nghiệp và cảnh quan du lịch, mục tiêu CLN cột B1, mục tiêu CLN giai đoạn 2020 – 2030 cột A2 [12, tr 187].2 Xác định các nguồn nước có ý nghĩa cần bảo tồn thì hồ Yên Trung nằm trong danh mục hồ chứa cần bảo tồn [12, tr 198] * Theo Báo cáo tổng hợp quy hoạch thủy lợi chi tiết tỉnh Quảng Ninh đến năm 2020 và định hướng đến năm 2030: 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Tại phần 2 Quy hoạch hệ thống công trình thủy lợi thành phố Uông Bí, mục b Quy hoạch công trình thủy lợi giai đoạn sau năm 2020, đối với công trình hồ chứa thì sửa chữa hồ Yên Trung (phường Phương Đông) tưới 227 ha [11, tr219].

Cụ thể tại phụ lục 5.1 Danh mục công trình hồ chứa đề xuất nâng cấp tu sửa thì giải pháp quy hoạch đề xuất đối với hồ Yên Trung sẽ sửa cống lấy nước đập số 2 [11, tr365]. * Theo Quyết định số 5538/QĐ-UBND ngày 30/12/2019 của UBND tỉnh Quảng Ninh về việc công nhận Khu du lịch Hồ Yên Trung, thành phố Uông Bí là khu du lịch cấp tỉnh: Công nhận khu du lịch hồ Yên Trung, thành phố Uông Bí là khu du lịch cấp tỉnh (diện tích 566,04 ha) thuộc địa giới hành chính phường Phương Đông, thành phố Uông Bí với ranh giới: phía Đông và phía Bắc giáp với đồi thông xã Phương Đông; phía Tây khu vực đất hoa màu của xã Hồng Thái Đông; phía Nam giáp trục đường quy hoạch gần hành lang tuyến điện 110kv. Đồng thời để quản lý khu du lịch cấp tỉnh, UBND tỉnh Quảng Ninh cũng đã giao cho UBND thành phố Uông Bí phối hợp với các sở ngành liên quan thực hiện chức năng quản lý nhà nước theo quy định.2 Điều kiện kinh tế - xã hội thành phố Uông Bí 1.1 Đặc điểm kinh tế * Thành phố Uông Bí [1] Kinh tế thành phố duy trì tốc độ phát triển cao, cơ cấu kinh tế tiếp tục chuyển dịch tích cực, đúng hướng. Đời sống của người dân trên địa bàn được cải thiện và nâng cao, thu nhập bình quân đầu người tăng 700USD/người/năm so với năm 2018 (năm 2019 đạt 7.400 USD/người/năm).

+ Công nghiệp: Sản xuất công nghiệp phát triển ổn định.