Chương 1 KHÁI QUÁT VỀ THÀNH PHỐ THÁI NGUYÊN VÀ GIÁO DỤC TRUNG HỌC CƠ SỞ THÀNH PHỐ TRƯỚC NĂM 2009 1. Khái quát về thành phố Thái Nguyên, tỉnh Thái Nguyên Năm 1962, Phủ Thủ tướng ban hành quyết định số 114 ngày 19/10/1962 công nhận thị xã Thái Nguyên trở thành thành phố Thái Nguyên với diện tích tự nhiên hơn 100 km2, dân số khoảng 60. Thành phố có vị trí thuận lợi, cách thủ đô Hà Nội 80 km, phía bắc giáp huyện Đồng Hỷ và huyện Phú Lương, phía đông giáp thành phố Sông Công, phía tây giáp huyện Đại Từ, phía nam giáp huyện Phú Bình và thị xã Phổ Yên. Thành phố Thái Nguyên mang những nét chung của khí hậu vùng Đông Bắc Việt Nam, chịu ảnh hưởng của khí hậu nhiệt đới và á nhiệt đới.
Hằng năm có 2 mùa rõ rệt, lượng mưa trung bình từ 1. Địa hình của Thành phố nằm trên vùng trung du với những dãy đồi, núi thấp, độ cao trung bình từ 30 m - 50 m, xen kẽ những cánh đồng hẹp; có nền dốc dần theo hướng Tây Bắc - Đông Nam. Chất đất chủ yếu là đất sỏi pha với đất sét có độ chua trung tính. Với chất đất, địa hình và khí hậu như vậy thuận lợi cho phát triển các loại cây nông, lâm nghiệp có giá trị kinh tế tương đối cao, trong đó, tiêu biểu là cây chè.
Thành phố Thái Nguyên có nhiều vùng chè nổi tiếng như Phúc Trìu, Phúc Xuân, đặc biệt là chè Tân Cương. Thành phố Thái Nguyên cũng là địa phương hội tụ nhiều dân tộc, trong đó có 8 dân tộc chủ yếu sinh sống là: Kinh, Tày, Nùng, Sán Dìu, Mông, Sán Chay, Hoa và Dao. Trải qua nhiều thăng trầm của lịch sử, địa giới thành phố Thái Nguyên cũng có những thay đổi. Năm 1965, do nhu cầu phát triển kinh tế và tăng cường khả năng quốc phòng, hai tỉnh Bắc Kạn và Thái Nguyên được sáp nhập thành tỉnh Bắc Thái, lấy thành phố Thái Nguyên làm tỉnh lỵ.
Từ một thị xã nhỏ bé 8 c dưới thời thuộc Pháp, thành phố Thái Nguyên trở thành trung tâm chính trị, kinh tế, văn hóa, giáo dục, khoa học - kỹ thuật, y tế, du lịch, dịch vụ của tỉnh Bắc Thái và vùng trung du miền núi phía Bắc, bao gồm 16 phường và 8 xã ngoại thành. Phạm vi thành phố không ngừng được mở rộng, với vị trí then chốt là cửa ngõ phía Bắc, là cái áo giáp che chở thủ đô Hà Nội, trái tim của tổ quốc vừa là chìa khóa của miền châu thổ Bắc Bộ và là một trong những thị trường quan trọng nhất của Bắc Kỳ, thành phố Thái Nguyên đã trở thành đầu mối giao thông giữa các địa phương trong và ngoài tỉnh. Sau khi đất nước hoàn toàn thống nhất (năm 1975), thành phố Thái Nguyên có 18 đơn vị hành chính gồm 6 xã, 2 thị trấn và 10 tiểu khu (1) với số dân là 163. Từ năm 1997, tỉnh Bắc Thái được tách ra thành hai tỉnh Bắc Kạn và tỉnh Thái Nguyên, thành phố Thái Nguyên là đơn vị hành chính trực thuộc tỉnh Thái Nguyên.
Với vị trí quan trọng của địa phương, thành phố Thái Nguyên không ngừng được mở rộng và phát triển. Năm 2005 thành phố có diện tích 173 km2 với dân số trên 23 vạn người; thành phố có 26 đơn vị hành chính gồm 18 phường, 8 xã. Đến năm 2010 Thủ tướng Chính phủ đã có quyết định số 1615/QĐ-TTg công nhận thành phố Thái Nguyên là đô thị loại I trực thuộc tỉnh Thái Nguyên. Nhìn chung, so với các địa phương khác trong tỉnh, thành phố Thái Nguyên có nhiều điều kiện thuận lợi hơn để phát triển một nền kinh tế tương đối toàn diện với cơ cấu phát triển kinh tế chủ đạo của thành phố là: Công nghiệp - thương mại dịch vụ - nông lâm nghiệp… cụ thể: Thành phố Thái Nguyên là đầu mối giao thông quan trọng lưu thông giữa các huyện, thị trong tỉnh, giữa các tỉnh trong vùng Việt Bắc, giữa các tỉnh vùng Trung du miền núi Bắc bộ với các tỉnh vùng Đồng bằng sông Hồng và Thủ đô 1 10 tiểu khu: Tân Long, Quan Triều, Hoàng Văn Thụ, Phan Đình Phùng, Chiến Thắng, Phú Xá, Trung Thành, Tân Thành, Hương Sơn, Trưng Vương 9 c Hà Nội thông qua các tuyến quốc lộ: QL3 nối Hà Nội - Thái Nguyên - Bắc Kạn - Cao Bằng, cửa khẩu Tà Lùng Cao Bằng; QL1B nối Thái Nguyên - Lạng Sơn, cửa khẩu Hữu nghị quan; QL37 nối với các tỉnh Thái Nguyên - Tuyên Quang với Bắc Giang - Bắc Ninh, hệ thống đường xe lửa Thái Nguyên - Bắc Giang - Lạng Sơn - Hà Nội; Đường cao tốc QL3 mới nối với Thủ đô Hà Nội đã được thông tuyến; Thành phố Thái Nguyên cách sân bay quốc tế Nội bài 52Km.
Thành phố Thái Nguyên có nguồn tài nguyên thiên nhiên phong phú và đa dạng, rất thuận lợi cho sự phát triển công nghiệp. Trên địa bàn tập trung nhiều khu công nghiệp sản xuất công nghiệp - thủ công nghiệp, kinh doanh dịch vụ và thương mại. Với vị thế là thành phố công nghiệp luyện kim đầu tiên và là cánh chim đầu đàn của Ngành Luyện kim Việt Nam. Thành phố Thái Nguyên có Khu công nghiệp Gang thép và các nhà máy luyện kim màu mỗi năm cung cấp cho cho Tổ quốc hơn nửa triệu tấn gang thép.
Hiện nay đang được đầu tư, mở rộng giai đoạn 2 để đáp ứng thép gang cho sự nghiệp công nghiệp hóa - hiện đại hóa đất nước. Thành phố Thái Nguyên là trung tâm đào tạo lớn, đứng thứ 3 trong toàn quốc về giáo dục đào tạo chuyên nghiệp chỉ sau Hà Nội và thành phố Hồ Chí Minh, đồng thời là trung tâm y tế lớn của cả vùng Trung du miền núi phía Bắc. Hiện nay, hai lĩnh vực này được quan tâm đầu tư xây dựng cơ sở vật chất, trang thiết bị để đáp ứng tốt hơn sự nghiệp giáo dục, chăm sóc sức khỏe cho Nhân dân. Thành phố còn là trung tâm nối với các tuyến, tua, điểm du lịch của các tỉnh phía Bắc.
Nơi có khu du lịch nổi tiếng Hồ Núi Cốc và vùng chè đặc sản Tân Cương. Hiện trên địa bàn có hơn 100 điểm di tích đã được xếp hạng cấp tỉnh và quốc gia. Giữa trung tâm thành phố là Bảo tàng Văn hóa các Dân tộc Việt Nam - nơi lưu giữ văn hóa của 54 dân tộc trên đất nước Việt Nam; Di tích Đại đội thanh niên xung phong 915. Đây là những tiền đề thuận lợi để thành phố Thái Nguyên đẩy mạnh đầu tư phát triển du lịch trong thời gian tới.
Ngày 20/12/2016, Thủ tướng Chính phủ ra Quyết định số 2486/QĐ-TTg Về việc phê duyệt điều chỉnh quy hoạch chung thành phố Thái Nguyên, tỉnh 10 c Thái Nguyên đến năm 2035. Theo đó, thành phố được định hướng phát triển hai bên bờ sông Cầu, theo mô hình đô thị sinh thái, đa trung tâm gắn với việc hình thành các khu chức năng: Trung tâm lịch sử hiện hữu; trung tâm giáo dục - đào tạo, y tế chất lượng cao, thương mại - dịch vụ, tài chính - ngân hàng; các khu cải tạo nâng cấp; khu phát triển mới; khu vực phát triển công nghiệp, logistic phía Bắc; khu vực du lịch sinh thái gắn với nông nghiệp chất lượng cao; khu dự trữ phát triển và nông nghiệp đô thị. Với mục tiêu xây dựng thành phố Thái Nguyên thành trung tâm đào tạo đa ngành, đa lĩnh vực của Quốc gia; trung tâm kinh tế - dịch vụ - du lịch, trung tâm y tế chăm sóc sức khỏe chất lượng cao gắn với nghiên cứu khoa học của vùng Trung du miền núi phía Bắc. 2 Tính đến 1/10/2017, thành phố Thái Nguyên có diện tích 222,93km , dân số gần 40 vạn người với 32 đơn vị hành chính trực thuộc (gồm 21 phường: Cam Giá, Chùa Hang, Đồng Bẩm, Đồng Quang, Gia Sàng, Hoàng Văn Thụ, Hương Sơn, Phan Đình Phùng, Phú Xá, Quan Triều, Quang Trung, Quang Vinh, Tân Lập, Tân Long, Tân Thành, Tân Thịnh, Thịnh Đán, Tích Lương, Trung Thành, Trưng Vương, Túc Duyên; và 11 xã: Cao Ngạn, Đồng Liên, Huống Thượng, Linh Sơn, Phúc Hà, Phúc Trìu, Phúc Xuân, Quyết Thắng, Sơn Cẩm, Tân Cương, Thịnh Đức); Thành phố có trên 30 trường đại học, cao đẳng, trung học chuyên nghiệp; 137 trường mầm non, tiểu học, THCS; tập trung 13 bệnh viện đa khoa, chuyên khoa của trung ương và của địa phương [4, tr.
Giáo dục trung học cơ sở thành phố Thái Nguyên trước năm 2009 1. Thời kỳ từ năm 1962 đến năm 1985 Ngày 19/10/1962, Hội đồng Chính phủ ban hành quyết định số 114 thành lập thành phố Thái Nguyên, trực thuộc tỉnh Thái Nguyên. Trước những yêu cầu, nhiệm vụ mới, Đảng bộ thành phố Thái Nguyên đã tổ chức Đại hội đại biểu lần thứ nhất từ ngày 22/5 đến 25/5/1963. Đó là một sự kiện chính trị quan trọng, mở ra một thời kỳ hoạt động mới của Đảng bộ và nhân dân thành phố 11 c Thái Nguyên.
Đại hội đã đề ra Nghị quyết đại biểu thành phố Thái Nguyên lần thứ nhất (5/1963) để tổ chức triển khai thực hiện. Cùng với bước chuyển biến về kinh tế, ngành văn hóa, giáo dục thành phố cũng có những điều kiện thuận lợi để không ngừng nâng cao và mở rộng. Trong thời gian này, các trường lớp phổ thông tăng lên với nhịp độ khá nhanh. Năm học 1962-1963 toàn Thành phố có 77 lớp học phổ thông cấp I + II, tăng 1,3 lần so với năm học 1961-1962; có 3.884 học sinh, tăng gần 1,3 lần so với năm học 1961-1962 [1, tr110].
Các cấp ủy Đảng và chính quyền địa phương có nhiều có gắng trong việc vận động, tổ chức nhân dân đóng góp xây dựng trường sở, đáp ứng những yêu cầu cơ bản về phương tiện học tập, vui chơi cho học sinh các cấp. Phong trào thi đua “Hai tốt”, học tập các điển hình tiên tiến được phát động sâu rộng trong các trường học. Bước sang giai đoạn 1965-1975, trước tình hình giặc Mỹ leo thang bắn phá miền Bắc, ngành Giáo dục Thành phố đã phải có sự chuyển hướng trong đào tạo, thực hiện quyết định của Thành ủy tất cả các lớp học phải nhanh chóng rời khỏi thành phố; trường học ở các xã phải phân tán nhỏ về các xóm. Thành ủy còn chỉ thị các cấp ủy đảng cơ sở phải tận dụng mọi khả năng của nhân dân và của các cơ quan, công trường.
để di chuyển và làm thêm trường lớp. Nhờ đó, năm học 1965-1966 ngành Giáo dục Thành phố trong thời gian ngắn đã xây được 75 phòng học mới, 16 dãy nhà tập thể và 2 nhà gửi trẻ.