phần mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo và phụ lục, Luận văn đƣợc cấu trúc thành 3 chƣơng: Chƣơng 1: Khái quát về giáo dục Trung học phổ thông tỉnh Khánh Hòa trƣớc năm 2000. Chƣơng 2: Giáo dục Trung học phổ thông Khánh Hòa từ năm 2000 đến năm 2010. Chƣơng 3: Giáo dục Trung học phổ thông Khánh Hòa từ năm 2011 đên năm 2020. 9 Chƣơng 1 KHÁI QUÁT VỀ GIÁO DỤC TRUNG HỌC PHỔ THÔNG TỈNH KHÁNH HÒA TRƢỚC NĂM 2000 1.
Khái quát về tỉnh Khánh Hòa 1. Điều kiện tự nhiên Tỉnh Khánh Hòa là một trong 13 tỉnh của thuộc duyên hải miền Trung Việt Nam, nằm ở phía nam của khu vực. Về vị trí địa lý: phía Bắc tỉnh Khánh Hòa giáp với tỉnh Phú Yên, có điểm cực Bắc ở vĩ độ 12052'15'' vĩ độ bắc; phía Nam giáp với tỉnh Ninh Thuận, có điểm cực nam ở vĩ độ 11042' 50'' vĩ độ Bắc; phía Tây giáp hai tỉnh Đăk Lắk và Lâm Đồng, có điểm cực tây ở kinh độ 108040’33'' kinh độ Đông và phía Đông giáp với Biển Đông, có điểm cực đông ở kinh độ 109027’55'' kinh độ Đông, tại mũi Hòn Đôi trên bán đảo Hòn Gốm, huyện Vạn Ninh, cũng chính là điểm cực đông trên đất liền của nƣớc Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Tỉnh Khánh Hòa có chiều dài theo hƣớng Bắc - Nam khoảng 160km; có chiều rộng từ Tây sang Đông với nơi rộng nhất khoảng 60km, nơi hẹp nhất khoảng 1 - 2km ở phía Bắc và 10 - 15km ở phía Nam, có hình thể thon hai đầu và phình ra ở giữa, ba mặt là núi, phía Đông giáp biển, có diện tích tự nhiên khoảng 5.197km2 (kể cả các đảo, quần đảo), thuộc vào loại tỉnh có diện tích trung bình của đất nƣớc.
Có vùng biển rộng gấp, chiều dài bờ biển khoảng 385km, với gần 200 hòn đảo lớn nhỏ ven bờ và các đảo san hô trong quần đảo Trƣờng Sa. Ngoài khơi, cách vịnh Cam Ranh khoảng 248 hải lý và cách đảo Hải Nam (Trung Quốc) gần 600 hải lý là quần đảo Trƣờng Sa, có tọa độ địa lý khoảng từ 6030’ đến 12000 độ vĩ Bắc, 111000 đến 117020’ độ kinh Đông; gồm hơn 100 đảo, bãi ngầm, bãi san hô, trải rộng trên vùng biển khoảng 180.000 km2 và án ngữ vùng biển rộng phía Đông Nam nƣớc ta; đƣợc chia thành tám 10 cụm đảo là: Trƣờng Sa, Sinh Tồn, Song Tử, Thị Tứ, Thám Hiểm, Loại Ta, Nam Yết và Bình Nguyên. Tỉnh lỵ của Khánh Hòa là thành phố Nha Trang, cách thủ đô Hà Nội 1.280 km về phía Bắc, cách thành phố Hồ Chí Minh 443km về phía Nam, cách thành phố Đà Nẵng, trung tâm kinh tế lớn nhất miền Trung 532km về phía Bắc. Tỉnh nằm giữa trục giao thông Bắc - Nam về đƣờng sắt, đƣờng bộ, đƣờng thủy và đƣờng hàng không của cả nƣớc và khu vực Đông Nam Á.
Về mặt địa hình, Khánh Hòa có đủ các vùng thƣợng du trùng điệp núi non, trung du với gò đồi và thung lũng nối tiếp, xen kẽ nhau, đồng bằng và vùng cồn cát ven biển. Ở phía Tây, rừng núi và đồi gò chiếm phần lớn diện tích toàn tỉnh, trong đó có 243.854,45 ha rừng với nhiều loại gỗ quý và lâm sản có giá trị; đồi núi Khánh Hòa tuy hiếm có những đỉnh núi cao chót vót, phần lớn dƣới 1.000m nhƣng do nằm ở phần cuối phía cực Nam của dãy Trƣờng Sơn nên địa hình núi khá đa dạng. Ở phía Bắc và Tây Bắc có vùng núi cao thuộc dãy Vọng Phu (hơn 1000m) trong đó có dãy Tam Phong gồm ba đỉnh núi cao là Hòn Giữ (cao 1264 m), Hòn Ngang (1128 m) và Hòn Giúp (1127 m). Dãy Vọng Phu - Tam Phong có hƣớng tây nam - đông bắc, kéo dài trên 60 km, tạo thành ranh giới tự nhiên giữa hai tỉnh Khánh Hòa, Phú Yên, Đắk Lắk.
Các núi thuộc đoạn giữa của tỉnh thƣờng có độ cao kém hơn, có nhiều nhánh đâm ra sát biển tạo nên nhiều cảnh đẹp, gắn với những huyền thoại dân gian và di tích lịch sử, sự kiện của địa phƣơng. Đến phía nam và tây nam có một vùng núi rộng, với nhiều đỉnh núi cao trên 1.000 m, trong đó có Đỉnh Hòn Giao (2.062 m) thuộc địa phận huyện Khánh Vĩnh, là đỉnh núi cao nhất Khánh Hòa. Do có nhiều núi cao, mật độ chia cắt lớn bởi khe, suối, sông tạo thành nhiều hẻm, vực, Thung lũng sâu, gây khó khăn cho giao thông. Phần đất của tỉnh Khánh Hòa đã đƣợc hình thành từ rất sớm, là một bộ 11 phận thuộc rìa phía Đông - Nam của địa khối cổ Kom Tom, đƣợc nổi lên khỏi mặt nƣớc biển từ đại cổ sinh, cách đây khoảng 570 triệu năm.
Ở đại trung sinh có 2 chu kỳ tạo sản In-đô-xi và Ki-mê-ri có ảnh hƣởng một phần đến Khánh Hòa. Do quá trình phong hóa vật lý, hóa học diễn ra trên nền đá Granit, Riônit đã tạo thành những hình dáng độc đáo, rất đa dạng, phong phú, góp phần làm cho thiên nhiên Khánh Hòa có nhiều cảnh đẹp nổi tiếng. Đá Granit và Riônit, Đaxit có nguồn gốc Mắc-ma xâm nhập hoặc phún xuất kiểu hình thành nên cấu tạo địa chất của tỉnh Khánh Hòa. Bên cạnh đó, còn có các loại đá cát, đá trầm tích ở một số nơi.
Vùng đồng bằng của tỉnh chủ yếu tập trung ở phía Đông, với hai đồng bằng lớn đó là đồng bằng Nha Trang - Diên Khánh nằm ở hai bên sông Cái có diện tích 135 km² và đồng bằng Ninh Hòa do sông Dinh bồi đắp, có diện tích 100 km². Ngoài ra, Khánh Hòa còn có hai vùng đồng bằng hẹp là đồng bằng Vạn Ninh và đồng bằng Cam Ranh ở ven biển, cùng với lƣợng diện tích canh tác nhỏ ở vùng Thung lũng của hai huyện miền núi Khánh Sơn và Khánh Vĩnh. Trƣớc đây, do phƣơng thức canh tác lạc hậu, lại trải qua nhiều thập niên chiến tranh tàn phá nên nhiều nơi trở thành đất bạc màu, năng suất cây trồng thấp; từ sau ngày giải phóng đến nay, công tác thủy lợi và thâm canh, cải tạo đất đƣợc chú ý, do đó hiệu quả năng suất cây trồng và hoa lợi đem lại tƣơng đối cao. Dọc theo duyên hải là những cồn cát, bãi cát trắng, phía bên trong những dãi cồn rộng lớn này bao giờ cũng có những đầm hồ, vịnh biển dài và hẹp, nguyên là di tích những vụng biển cũ.
Khánh Hòa có sáu đầm và vịnh lớn, đó là Đại Lãnh, Vân Phong, Hòn Khói, đầm Nha Phu, vịnh Nha Trang (Cù Huân) và vịnh Cam Ranh. Trong đó có nổi bật nhất vịnh Cam Ranh có chiều dài 32 km, chiều rộng 16 km, thông với biển thông qua eo biển rộng 1,6 km, có độ sâu từ 18 - 20m, và thƣờng đƣợc xem là cảng biển có điều kiện tự nhiên tốt 12 nhất Đông Nam Á, trƣớc đây đƣợc sử dụng làm căn cứ quân sự của Hoa Kỳ rồi Liên Xô (sau này là Nga) nhƣng về sau đƣợc chuyển thành cảng dân sự. Sông ngòi ngắn và dốc, Khánh Hòa có khoảng 40 con sông, tạo thành một mạng lƣới sông phân bố khá dày. Hầu hết, các con sông đều bắt nguồn tại vùng núi phía Tây và chảy xuống biển phía Đông.
Tuy nhiên, Khánh Hòa có con sông Tô Hạp lại bắt nguồn từ dãy núi phía Tây của huyện Khánh Sơn, chảy qua các xã Sơn Trung, Sơn Bình, Sơn Hiệp, Sơn Lâm, Thành Sơn và chảy về phía Ninh Thuận. Đây là con sông duy nhất của tỉnh chảy ngƣợc dòng về phía Tây. Về khí hậu, đặc điểm hoàn lƣu của Khánh Hòa cơ bản là hoàn lƣu gió mùa của một vùng gồm có núi và đồng bằng ven biển nằm trong khu vực nội chí tuyến. Các hoàn lƣu khí quyển là nhân tố ảnh hƣởng đến chế độ khí hậu của địa phƣơng.
Nằm trong khu vực có khí hậu nhiệt đới gió mùa, đƣợc chia thành 02 mùa mƣa, nắng rõ rệt; mùa mƣa ngắn, khoảng từ giữa tháng 9 đến giữa tháng 12 dƣơng lịch, lƣợng mƣa thƣờng chiếm trên 50% lƣợng mƣa trong năm. Những tháng còn lại là mùa nắng, trung bình hàng năm có tới 2. Nhiệt độ trung bình toàn vùng từ 240C đến 270C, độ ẩm trung bình hàng năm khoảng 80%. Là một tỉnh ít xuất hiện các cơn bảo lớn, nhƣng do địa hình đồi dốc nên những cơn bão vừa và nhỏ gây ảnh hƣởng không ít đến sản xuất và đời sống của nhân dân.
Đặc điểm kinh tế, xã hội, dân cư 1. Lịch sử địa lý, cơ cấu hành chính Khánh Hòa là vùng đất có bề dày lịch sử, văn hóa lâu đời. Dƣới triều Duy Tân, tỉnh Khánh Hòa chỉ còn 2 phủ: Diên Khánh, Ninh Hòa và 3 huyện: Cam Lâm, Vĩnh Xƣơng và Tân Định. Ngày 30/4/1924, vua Khải Định ra đạo dụ thành lập thị trấn Nha Trang là 13 tỉnh lỵ tỉnh Khánh Hòa.
Tại đây đóng các cơ quan cai trị của thực dân Pháp nhƣ: tòa công sứ, giám binh (tức chỉ huy quân sự) và một số cơ quan. Mùa thu năm 1945, Cách mạng tháng Tám thành công, Khánh Hòa thuộc về chính quyền cách mạng của nƣớc Việt Nam dân chủ cộng hòa. Tuy nhiên, chỉ hơn 2 tháng sau, thực dân Pháp trở lại đánh chiếm Nha Trang, Vĩnh Xƣơng. Nhân dân Khánh Hòa buộc phải cầm súng chống thực dân Pháp (1945 - 1954) rồi đến chống Mỹ (1954 - 1975) ròng rã 30 năm.
Trong suốt chặng đƣờng dài đó, địa lý hành chính các huyện của tỉnh Khánh Hòa từng lúc, từng nơi có những thay đổi để phù hợp với tình hình và nhiệm vụ cách mạng. Sau đại thắng mùa xuân 1975, miền Nam đƣợc hoàn toàn giải phóng, hai tỉnh Phú Yên, Khánh Hòa hợp nhất (11/1975) thành tỉnh Phú Khánh. Trƣớc yêu cầu đổi mới của đất nƣớc, nhằm tạo điều kiện phù hợp cho mỗi địa phƣơng có thể phát huy cao độ mọi tiềm năng của mình, ngày 1/7/1989, theo quyết định của Quốc hội nƣớc Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam khóa VIII (kỳ họp thứ năm) tỉnh Phú khánh đƣợc tách ra thành hai tỉnh Phú Yên và Khánh Hòa. Về tổ chức hành chính hiện nay, tỉnh Khánh Hòa có 2 thành phố là Nha Trang, Cam Ranh, 1 thị xã Ninh Hòa và 6 huyện: Diên Khánh, Khánh Vĩnh, Khánh Sơn, Cam Lâm, Vạn Ninh và huyện đảo Trƣờng Sa; tỉnh lỵ là thành phố Nha Trang 1.
Đặc điểm kinh tế - xã hội và dân cư Từ năm 1885, khi nƣớc ta trở thành thuộc địa của thực dân Pháp (1885 – 1945), rồi bƣớc vào cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ (1945 – 1975), Khánh Hòa tiếp nhận nhiều nguồn dân cƣ ở các tỉnh phía Bắc vào làm ăn , cùng với việc bộ đội và cán bộ từ các tỉnh trong nƣớc đến chiến 14 đấu và công tác nên dân cƣ ngày càng đông đúc.
