Luận văn thạc sĩ đánh giá tình hình mắc bệnh viêm tử cung ở lợn nái ngoại và thử nghiệm một số phác đồ điều trị

Luận văn thạc sĩ phân tích đánh giá tình hình mắc bệnh viêm tử cung ở lợn nái ngoại và thử nghiệm một số phác đồ điều trị, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất giải pháp

• Tác giả: Hứa Đức Sơn
• Người hướng dẫn: TS. Trần Văn Thăng
• Trường học: Đại học Nông Lâm - Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Thú y
• Đề tài: Đánh giá tình hình mắc bệnh viêm tử cung ở lợn nái ngoại và thử nghiệm một số phác đồ điều trị
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp đại học
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• LỜI NÓI ĐẦU
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC CÁC HÌNH
• DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
• 1. Phần 1: MỞ ĐẦU
• 1.1. Mục đích nghiên cứu của đề tài
• 1.2. Ý nghĩa của đề tài
• 1.2.1. Ý nghĩa khoa học
• 1.2.2. Ý nghĩa thực tiễn
• 2. Phần 2: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 2.1. Cơ sở khoa học
• 2.2. Cấu tạo cơ quan sinh dục của lợn nái
• 2.3. Đặc điểm sinh lý sinh dục lợn cái
• 2.4. Những hiểu biết về bệnh viêm tử cung ở lợn nái
• 2.5. Nguyên nhân gây bệnh viêm tử cung
• 2.6. Quá trình viêm tử cung
• 2.7. Phân loại viêm tử cung
• 2.8. Các biện pháp phòng trị viêm tử cung
• 2.9. Tình hình nghiên cứu trong và ngoài nước
• 2.9.1. Tình hình nghiên cứu trên thế giới
• 2.9.2. Tình hình nghiên cứu trong nước
• 3. Phần 3: ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 3.1.1. Đối tượng nghiên cứu
• 3.1.2. Phạm vi nghiên cứu
• 3.2. Địa điểm và thời gian nghiên cứu
• 3.3. Nội dung nghiên cứu
• 3.4. Phương pháp nghiên cứu và các chỉ tiêu theo dõi
• 3.4.1. Phương pháp nghiên cứu
• 3.4.2. Đánh giá tình hình mắc bệnh viêm tử cung ở đàn lợn nái ngoại sinh sản
• 3.4.3. So sánh hiệu lực điều trị bệnh viêm tử cung của hai phác đồ điều trị
• 3.4.4. Quy trình chăn nuôi các lợn nái sinh sản
• 3.4.5. Các chỉ tiêu theo dõi và phương pháp xác định các chỉ tiêu
• 3.4.6. Phương pháp xử lý số liệu
• 4. Phần 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Tình hình mắc bệnh viêm tử cung của đàn lợn nái ngoại tại trại lợn nái ngoại xã Tân Thành, huyện Phú Bình
• 4.2. Tỷ lệ mắc bệnh viêm tử cung của đàn lợn nái qua 3 năm (2013-2015)
• 4.3. Tỷ lệ mắc bệnh viêm tử cung theo lứa đẻ của lợn nái
• 4.4. So sánh hiệu lực điều trị bệnh viêm tử cung của hai phác đồ
• 4.5. Kết quả điều trị bệnh viêm tử cung theo phác đồ điều trị
• 4.6. Kết quả điều trị bệnh viêm tử cung và khả năng sinh sản của lợn nái sau khi khỏi bệnh
• 4.7. Ảnh hưởng của bệnh viêm tử cung đến khả năng thụ thai của lợn nái sau khi khỏi bệnh
• 4.8. Ảnh hưởng của bệnh viêm tử cung ở lợn nái đến tỷ lệ lợn con mắc bệnh phân trắng
• 5. Phần 5: KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• appendix.1. Tài liệu tiếng Việt
• appendix.2. Tài liệu nước ngoài
• appendix.3. Tài liệu Internet

Tóm tắt

I. Đặt vấn đề

Bệnh viêm tử cung ở lợn nái ngoại là một trong những vấn đề nghiêm trọng trong chăn nuôi lợn hiện nay. Tình trạng này không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe của lợn mà còn tác động đến năng suất sinh sản. Việc nghiên cứu và đánh giá tình hình mắc bệnh là cần thiết để có những biện pháp phòng ngừa và điều trị hiệu quả. Mục tiêu của nghiên cứu này là đánh giá tình hình mắc bệnh viêm tử cung và thử nghiệm một số phác đồ điều trị nhằm nâng cao hiệu quả điều trị. Kết quả nghiên cứu sẽ cung cấp thông tin quan trọng cho người chăn nuôi trong việc quản lý sức khỏe đàn lợn.

1.1. Mục đích nghiên cứu

Mục đích chính của nghiên cứu là đánh giá tình hình mắc bệnh viêm tử cung ở đàn lợn nái ngoại tại trại lợn xã Tân Thành, huyện Phú Bình, tỉnh Thái Nguyên. Nghiên cứu cũng nhằm so sánh hiệu lực điều trị của hai phác đồ điều trị khác nhau. Kết quả sẽ giúp xác định phương pháp điều trị hiệu quả nhất cho bệnh này, từ đó nâng cao khả năng sinh sản của lợn nái.

1.2. Ý nghĩa của đề tài

Nghiên cứu này có ý nghĩa khoa học và thực tiễn. Về mặt khoa học, kết quả nghiên cứu sẽ bổ sung thêm kiến thức về bệnh viêm tử cung ở lợn, từ đó làm cơ sở cho các biện pháp phòng trị hiệu quả. Về mặt thực tiễn, nghiên cứu sẽ giúp người chăn nuôi nhận thức rõ hơn về bệnh và có những biện pháp phòng ngừa, điều trị kịp thời, giảm thiểu thiệt hại do bệnh gây ra.

II. Tổng quan tài liệu

Tình hình nghiên cứu về bệnh viêm tử cung ở lợn nái đã được nhiều tác giả đề cập. Các nghiên cứu cho thấy nguyên nhân gây bệnh thường liên quan đến nhiễm trùng sau đẻ, viêm vú và các yếu tố môi trường. Việc phân loại viêm tử cung cũng rất quan trọng để xác định phương pháp điều trị phù hợp. Các biện pháp phòng ngừa như vệ sinh chuồng trại, quản lý dinh dưỡng và tiêm phòng cũng được nhấn mạnh trong nhiều nghiên cứu. Tình hình nghiên cứu trong và ngoài nước cho thấy bệnh này đang gia tăng, đặc biệt ở các cơ sở chăn nuôi quy mô lớn.

2.1. Nguyên nhân gây bệnh

Nguyên nhân chính gây ra viêm tử cung ở lợn nái bao gồm nhiễm trùng do vi khuẩn, virus và nấm. Các yếu tố như dinh dưỡng kém, điều kiện sống không đảm bảo cũng góp phần làm tăng nguy cơ mắc bệnh. Việc hiểu rõ nguyên nhân sẽ giúp người chăn nuôi có những biện pháp phòng ngừa hiệu quả hơn.

2.2. Phân loại viêm tử cung

Bệnh viêm tử cung được phân loại thành nhiều thể khác nhau như viêm tử cung cấp tính, mãn tính và viêm tử cung do nhiễm trùng. Mỗi thể bệnh có triệu chứng và phương pháp điều trị khác nhau. Việc phân loại chính xác sẽ giúp trong việc lựa chọn phác đồ điều trị phù hợp, từ đó nâng cao hiệu quả điều trị.

III. Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu được thực hiện tại trại lợn xã Tân Thành, huyện Phú Bình, tỉnh Thái Nguyên. Đối tượng nghiên cứu là đàn lợn nái ngoại. Phương pháp nghiên cứu bao gồm thu thập số liệu về tỷ lệ mắc bệnh, triệu chứng lâm sàng và kết quả điều trị. Các chỉ tiêu theo dõi bao gồm tỷ lệ mắc bệnh, hiệu quả điều trị và khả năng sinh sản sau điều trị. Số liệu được xử lý bằng các phương pháp thống kê phù hợp để đảm bảo tính chính xác và khách quan.

3.1. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu là đàn lợn nái ngoại tại trại lợn. Phạm vi nghiên cứu bao gồm các lứa đẻ khác nhau và các điều kiện chăn nuôi khác nhau. Việc lựa chọn đối tượng và phạm vi nghiên cứu sẽ giúp đảm bảo tính đại diện và khả năng áp dụng của kết quả nghiên cứu.

3.2. Phương pháp xử lý số liệu

Số liệu thu thập được sẽ được xử lý bằng phần mềm thống kê để phân tích tỷ lệ mắc bệnh, hiệu quả điều trị và các yếu tố ảnh hưởng đến bệnh. Phân tích thống kê sẽ giúp xác định mối quan hệ giữa các yếu tố và tình trạng bệnh, từ đó đưa ra những khuyến cáo hợp lý cho người chăn nuôi.

IV. Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Kết quả nghiên cứu cho thấy tỷ lệ mắc bệnh viêm tử cung ở đàn lợn nái ngoại là khá cao, đặc biệt trong các lứa đẻ đầu tiên. Các triệu chứng lâm sàng bao gồm sốt, chán ăn và tiết dịch bất thường. Kết quả điều trị cho thấy phác đồ điều trị A có hiệu quả cao hơn so với phác đồ điều trị B. Điều này cho thấy việc lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp là rất quan trọng trong việc nâng cao khả năng sinh sản của lợn nái.

4.1. Tình hình mắc bệnh

Tỷ lệ mắc bệnh viêm tử cung ở đàn lợn nái ngoại trong nghiên cứu là 30%, với tỷ lệ cao nhất ở lứa đẻ đầu tiên. Điều này cho thấy cần có các biện pháp phòng ngừa và điều trị kịp thời để giảm thiểu thiệt hại cho người chăn nuôi.

4.2. Hiệu quả điều trị

Kết quả điều trị cho thấy phác đồ điều trị A đạt hiệu quả 85%, trong khi phác đồ điều trị B chỉ đạt 65%. Sự khác biệt này cho thấy tầm quan trọng của việc lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp, từ đó nâng cao khả năng sinh sản và sức khỏe của lợn nái.

V. Kết luận và đề nghị

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng bệnh viêm tử cung ở lợn nái ngoại là một vấn đề nghiêm trọng cần được quan tâm. Việc áp dụng các phác đồ điều trị hiệu quả sẽ giúp nâng cao sức khỏe và khả năng sinh sản của lợn. Đề nghị cần có các nghiên cứu tiếp theo để xác định rõ hơn về nguyên nhân và các biện pháp phòng ngừa bệnh. Đồng thời, cần tăng cường công tác tuyên truyền, giáo dục cho người chăn nuôi về bệnh này.

5.1. Đề nghị nghiên cứu tiếp theo

Cần thực hiện các nghiên cứu sâu hơn về nguyên nhân gây bệnh và các yếu tố ảnh hưởng đến tỷ lệ mắc bệnh viêm tử cung. Các nghiên cứu này sẽ giúp đưa ra những giải pháp phòng ngừa và điều trị hiệu quả hơn cho người chăn nuôi.

5.2. Tăng cường tuyên truyền

Cần tăng cường công tác tuyên truyền, giáo dục cho người chăn nuôi về bệnh viêm tử cung và các biện pháp phòng ngừa. Việc nâng cao nhận thức sẽ giúp giảm thiểu tỷ lệ mắc bệnh và nâng cao hiệu quả chăn nuôi.

Trích đoạn nội dung tài liệu

MỞ ĐẦU 1. Đặt vấn đề Trong những năm gần đây nhu cầu về thực phẩm không ngừng tăng cao đặc biệt là nhu cầu về thịt lợn. Để đáp ứng nhu cầu của thị trường, chăn nuôi lợn đã và đang được đầu tư và phát triển mạnh. Để năng suất chăn nuôi được nâng cao người chăn nuôi đã ứng dụng các tiến bộ khoa học kĩ thuật vào trong sản suất.

Tuy nhiên, để đạt được hiệu quả cao thì bên cạnh việc đảm bảo các tiêu chuẩn về thức ăn, chuồng trại, kĩ thuật chăn nuôi. thì giống tốt là tạo tiền đề cho các quy trình chăm sóc nuôi dưỡng đạt hiệu quả cao. Đàn lơ ̣n nái nuôi theo phương th ức công nghiệp với quy mô tập trung, nhóm bệnh sinh sản là một trong những nhóm bệnh thường gặp do khả năng thích nghi kém với điều kiện ngoại cảnh của lợn nái. Mặt khác, quá trình sinh sản là cơ hội để vi khuẩn có điều kiện xâm nhập vào cơ thể và gây ra một số bệnh như nhiễm trùng sau đẻ, viêm tử cung, viêm vú.

Trong các bệnh sản khoa của lợn nái sinh sản thì bệnh viêm tử cung được phát hiện với tỉ lệ cao tại các cơ sở sản xuất. Những vấn đề nêu trên chỉ ra rằng việc nghiên cứu về bệnh viêm tử cung ở đàn lợn nái ngoại là việc cần thiết. Do đó, chúng tôi tiến hành đề tài: “Đánh giá tình hình mắc bệnh viêm tử cung ở lợn nái ngoại và thử nghiệm một số phác đồ điều trị”. Mục đích nghiên cứu của đề tài - Đánh giá tình hình mắc bệnh viêm tử cung ở đàn lợn nái ngoại nuôi tại trại lợn xã Tân Thành, huyện Phú Bình, tỉnh Thái Nguyên.

- So sánh hiệu lực điều trị bệnh viêm tử cung của hai phác đồ điều trị. Ý nghĩa của đề tài 1. Ý nghĩa khoa học - Kết quả đạt được của đề tài là những thông tin khoa học có giá trị bổ sung thêm những hiểu biết về bệnh viêm tử cung ở lợn và là cơ sở khoa học để đề ra những biện pháp phòng trị bệnh viêm tử cung ở đàn lợn nái có hiệu quả. - Kết quả thu được là cơ sở khoa học để đưa ra các giải pháp kỹ thuật nhằm nâng cao khả năng sản xuất của đàn lợn nái nuôi tại trại xã Tân Thành, huyện Phú Bình, tỉnh Thái Nguyên.

Ý nghĩa thực tiễn - Xác định được hiệu quả điều trị bệnh của một số phác đồ trong phòng và điều trị bệnh viêm tử cung ở lợn. - Những khuyến cáo từ kết quả của đề tài giúp người chăn nuôi hạn chế được những thiệt hại do bệnh gây ra. e 3 Phần 2 TỔNG QUAN TÀ I LIỆU 2. Cấu tạo cơ quan sinh dục của lợn nái Quá trình hoạt động sinh lý của cơ quan sinh dục là rất quan trọng và cơ bản, giúp gia súc trong hoạt động sinh sản nhằm duy trì nòi giống.

Cấu tạo gồm bộ phận sinh dục bên ngoài và bộ phận sinh dục bên trong. Bộ phận sinh dục bên ngoài là bộ phận sinh dục có thể nhìn thấy, sờ thấy và quan sát được. Bao gồm: âm môn, âm vật và tiền đình. Bộ phận sinh dục bên trong không nhìn thấy được nhưng bằng phương pháp gián tiếp người ta có thể quan sát, hoặc sờ thấy bao gồm: âm đạo, tử cung, ống dẫn trứng, buồng trứng.

Mỗi bộ phận này đều đảm nhiệm một chức năng khác nhau và giữ một vai trò quan trọng khác nhau. * Âm môn (vulva) Âm môn hay còn gọi là âm hộ, nằm dưới hậu môn. Bên ngoài có hai môi, bờ trên của hai môi có sắc tố, nhiều tuyến tiết chất nhờn màu trắng và tuyến tiết mồ hôi. * Âm vật (clitoris) Âm vật của con cái được cấu tạo giống như dương vật của con đực được thu nhỏ lại, bên trong có các thể hổng.

Trên âm vật có các nếp da tạo ra mũ âm, ở giữa âm vật gấp xuống dưới là chỗ tập trung các đầu mút các dây thần kinh. * Tiền đình (vetstibulum vaginae simusinogenitalism) Tiền đình là giới hạn giữa âm môn và âm đạo. Trong tiền đình có màng trinh, phía trước là âm đạo. Màng trinh là các sợi cơ đàn hồi do hai lớp niêm mạc gấp lại tạo thành một nếp.

Tiền đình có một số tuyến xếp theo hàng chéo, hướng quay về âm vật. e 4 * Âm đạo (vagina) Âm đạo là một ống tròn, trước là cổ tử cung, phía sau là tiền đình có màng trinh. Âm đạo được cấu tạo bởi ba lớp: Lớp liên kết bên ngoài. Lớp cơ trơn: bên ngoài là cơ dọc, bên trong là cơ vòng, chúng liên kết với các cơ tử cung.

Lớp niêm mạc: trên bề mặt có nhiều tế bào thượng bì gấp nếp dọc. Ngoài ra âm đạo còn là bộ phận thải thai ra bên ngoài khi sinh đẻ và là ống thải các chất dịch từ trong tử cung. Theo Trần Tiến Dũng và cs (2002) [3], âm đạo của lợn dài 10 - 12 cm. * Tử cung (uterus) Tử cung của lợn có hai sừng, một thân và một cổ tử cung.

Cổ tử cung: là phần ngoài của tử cung, cổ tử cung của lợn dài và tròn, không gấp nếp hoa nở mà là những cột thịt dài xen kẽ cài răng lược với nhau do đó dễ dàng cho việc thụ tinh nhân tạo đồng thời cũng dễ gây sảy thai (Đặng Quang Nam và Phạm Đức Chương, 2002) [15]. Theo Trần Tiến Dũng và cs (2002) [3], thì cổ tử cung lợn dài 10 - 18 cm. Thân tử cung: thân tử cung lợn ngắn, độ dài khoảng 3 - 5 cm nối giữa sừng tử cung và cổ tử cung. Niêm mạc thân và sừng tử cung là những nếp gấp nhăn nheo theo chiều dọc.

Sừng tử cung: sừng tử cung của lợn ngoằn ngoèo như ruột non dài 0,5 - 1 m. Ở lợn thai làm tổ đều hai sừng tử cung. * Ống dẫn trứng Ống dẫn trứng (vòi fallop) nằm ở màng treo buồng trứng. Chức năng của ống dẫn trứng là vận chuyển trứng và tinh trùng theo chiều ngược nhau.

Cấu tạo ống dẫn trứng cũng phù hợp với chức năng này, một đầu ống dẫn trứng thông với xoang bụng, gần sát buồng trứng có loa kèn là một màng e 5 mỏng tạo thành một tán rộng lô nhô không đều ôm lấy trứng. Trứng được vận chuyển qua lớp nhầy đi đến lòng ống dẫn trứng, nơi xảy ra quá trình thụ tinh và phân chia của phôi. Thời gian tế bào trứng di chuyển trong ống dẫn trứng từ 3 - 10 ngày. Trên đường di hành, tế bào trứng có thể ở lại các đoạn khác nhau do những chỗ hẹp của ống dẫn trứng.

Có thể chia ống dẫn trứng thành bốn đoạn chức năng: đoạn tua điểm, đoạn phễu, phồng của ống dẫn trứng và đoạn co của ống dẫn trứng. * Buồng trứng Buồng trứng lợn dài 1,5 - 2,5 cm, khối lượng khoảng 3 - 5g (Đặng Quang Nam, Phạm Đức Chương, 2002) [15]. Cấu tạo: phía ngoài được bao bọc bởi một lớp màng bằng tổ chức liên kết sợi, bên trong buồng trứng chia làm hai miền. Miền vỏ và miền tủy đều được cấu tạo bằng tổ chức liên kết sợi xốp và tạo cho buồng trứng một lớp đệm (Stromaovaris).

Ở miền tủy có tác dụng về sinh dục vì ở đó xảy ra quá trình trứng chín và rụng trứng. Trên buồng trứng của một lợn cái 10 ngày tuổi đã có khoảng 60. Theo thời gian, buồng trứng này phát triển qua các giai đoạn khác nhau. Tầng ngoài là những noãn bào sơ cấp phân bố tương đối đều, tầng trong là những noãn bào thứ cấp đang sinh trưởng, khi noãn bào chín sẽ nổi lên bề mặt buồng trứng.

Noãn bào sơ cấp có trứng ở giữa, xung quanh là noãn bào, noãn bào lúc đầu có hình dẹt sau có hình trụ. Noãn bào thứ cấp do noãn bào tăng sinh và hình thành xoang noãn bào ép trứng về một phía, khi noãn bào chín là quá trình sinh trưởng đã hình thành. Noãn bào nổi lên trên bề mặt buồng trứng, đến một giai đoạn nhất định sẽ vỡ ra, tế bào trứng theo dịch noãn bào vào loa kèn rồi đi vào ống trứng, nơi noãn bào vỡ sẽ hình thành thể vàng. Thể vàng tiết ra progesteron, khối lượng thể vàng và hàm lượng progesteron tăng nhanh từ ngày thứ 8 và tương đối ổn định cho đến ngày thứ e 6 15, sự thoái hóa thể vàng bắt đầu từ ngày thứ 17 - 18 và sẽ chuyển thành thể bạch nếu trứng không được thụ tinh.

Đặc điểm sinh lý sinh dục lợn cái * Sự thành thục về tính Thành thục về tính là tuổi con vật có phản xạ sinh dục và có khả năng sinh sản. So với thành thục thể vóc, sự hình thành về tính ở gia súc nói chung và lợn nói riêng thường sớm hơn, nên người ta thường bỏ qua chu kỳ động dục đầu tiên, mà phối cho lợn ở chu kỳ sau, khi đó lợn đã phát triển toàn diện về thể vóc và sẵn sàng đảm nhiệm vai trò làm mẹ. Sự thành thục về tính được nhận biết bằng sự biến đổi bộ phận ngoài của cơ quan sinh dục và sự biến đổi của thần kinh. Đầu tiên hai mép âm môn sưng đỏ và có dịch chảy ra, sau chuyển sang đỏ thẫm và keo dính.

Tương ứng là sự biến đổi về thần kinh lúc đầu hưng phấn sau chuyển sang giai đoạn mê ì. Cùng với sự biểu hiện sinh dục bên ngoài, ở bên trong buồng trứng cũng có sự biến đổi, các noãn bào nổi trên bề mặt trứng và chín, niêm mạc tử cung tăng sinh, cổ tử cung mở dần kèm theo tiết dịch. * Chu kỳ tính Khi gia súc thành thục về tính, những biểu hiện tính dục được biểu hiện ra liên tục có tính chu kỳ, nó chấm dứt hoàn toàn khi cơ thể già yếu. Đây là một quá trình sinh lý phức tạp, sau khi cơ thể phát triển hoàn toàn, cơ quan sinh dục không có bào thai và không có hiện tượng bệnh lý thì bên trong buồng trứng các noãn bào phát triển, chín và nổi cộm lên bề mặt buồng trứng.

Khi noãn bào vỡ, trứng rụng gọi là sự rụng trứng, mỗi lần rụng trứng con vật có những biểu hiện tính dục ra bên ngoài gọi là động dục. Do trứng rụng có tính chu kỳ nên động dục cũng mang tính chu kỳ. Sở dĩ trứng rụng có tính chu kì: dưới sự điều khiển của thần kinh trung ương, tuyến yên tiết ra FSH tác động lên buồng trứng làm các noãn bao phát e 7 triển, trong khi đó LH làm trứng chín, khi đạt đến tỷ lệ LH/FSH là 3:1 thì khi đó rụng trứng, hình thành thể vàng.