Đặt vấn đề Trong những năm gần đây, sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá của Đảng và Nhà nước ta đã đem lại những thành tựu to lớn, góp phần quan trọng trong việc phát triển lực lượng sản xuất, tăng năng suất lao động, nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của nhân dân, ổn định tình hình kinh tế xã hội,. góp phần giữ vững định hướng xã hội chủ nghĩa. Tuy nhiên, bên cạnh những tác động tích cực, quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá cũng có tác động tiêu cực đáng báo động, đó là sự tác động của con người đối với môi trường ngày càng gia tăng về quy mô cũng như cường độ. Hoạt động của con người, nhất là hoạt động trong sản xuất công nghiệp đã để lại hậu quả khó lường đối với môi trường.
Vì vậy bảo vệ môi trường khỏi bị ô nhiễm bởi các loại chất thải như nước thải, chất thải rắn, khí thải là mối quan tâm của toàn xã hội. Tốc độ CNH – HĐH nhanh và và sự gia tăng dân số gây áp lực ngày càng nặng nề đối với tài nguyên nước. Nếu như người dân đô thị phải chịu sự ô nhiễm do tình trạng tồn ứ nước, rác thải sinh hoạt và công nghiệp, ô nhiễm khí do bụi. thì người dân nông thôn phải đối mặt với tình trạng ô nhiễm từ nước, rác thải sinh hoạt, từ các nhà vệ sinh không đảm bảo, từ các khu chăn nuôi gia súc, gia cầm hay các làng nghề sản xuất.
Môi trường bị ô nhiễm sẽ dẫn đến rất nhiều bệnh tật, là nguyên nhân gây gia các bệnh về đường hô hấp, đường tiêu hoá, và nhiều bệnh phụ khoa khác. Trên thực tế, từ nhiều năm qua các cấp, các nghành từ TW, tỉnh, huyện, đến các xã phường, thôn xóm đều chú trọng đến công tác tuyên truyền bảo vệ môi trường như: Vệ sinh đường làng, ngõ xóm, khơi thông cống rãnh thoát nước sinh hoạt. nhưng việc thực hiện diễn ra rất khiêm tốn. Nguyên nhân gây ô nhiễm nguồn nước chủ yếu là do hoạt động sản xuất và sinh hoạt của con người.
Nó tạo nên các loại nước thải như: Nước thải sinh hoạt, nước thải công nghiệp, nước thải nông nghiệp, nước thải làng nghề. và thường cuốn theo chất rắn, chất hữu cơ, thuốc trừ sâu, phân n 2 bón. cũng có nguyên nhân ô nhiễm từ hậu quả của chiến tranh như tồn dư các chất hoá học, độc hại, thuốc nổ, chất phóng xạ. Ngoài ra, nguồn nước còn bị ô nhiễm do cấu tạo địa chất, xâm nhập mặn ở các vùng ven biển, ô nhiễm từ nước sông ngòi, kệnh rạch, ô nhiễm phèn.
Theo các tài liệu khoa học trên thế giới, đã phát hiện thấy có gần 400 mặt bệnh có khả năng lây truyền qua nước bẩn. Có hai con đường quan trọng nhất làm lây truyền bệnh cho con người liên quan đến nước đó là các vi sinh vật có khả năng truyền bệnh sang người và các chất hoá học, chất phóng xạ tồn tại trong nước. Các tác nhân này gây nên nhiều bệnh như tả, lỵ, thương hàn, tiêu chảy, bại liệt, viêm gan, giun sán, lỵ amip. và các bệnh liên quan đến di truyền.
Các bệnh này đặc biệt rất dễ gây thành dịch lớn làm nguy hại đến sức khoẻ cộng động nêu không có biện pháp phòng chống dịch tốt. Trên thực tế, cải thiện môi trường sống là cách phòng chống các loại dịch bệnh tốt nhất. Chính vì vậy mà hiện nay ở các khu công nghiệp và đô thị cũng như là ở các vùng nông thôn, người ta phải áp dụng các biện pháp tổ chức, kỹ thuật hạn chế hoặc giảm thiểu các tạp chất độc hại theo nước thải ra môi trường. Một trong nhưng biện pháp tích cực đó là tổ chức thoát nước và xử lý nước thải khi xả ra nguồn.
Nếu không giải quyết tốt việc thoát nước và xử lý nước thải, sự ô nhiễm các nguồn nước, ô nhiễm môi trường sẽ dẫn tới những hậu quả vô cùng xấu đến sức khoẻ con người và gây tổn thất cho nhiều nghành kinh tế quốc dân. Bình Sơn là một xã thuộc vùng 135 với tổng số dân là 6721 người, sinh sống và sản xuất trên tổng diện tích là 2. Hệ thống giao thông được nâng cấp, mở rộng, thuận lợi cho việc phát triển kinh tế, giao lưu buôn bán ở trong và ngoài xã, đời sống của người dân dần được cải thiện. Song song với đó là việc ô nhiễm môi trường nói chung và ô nhiễm môi trường nói riêng do nước thải sinh hoạt, sản xuất, nông nghiệp.
Các loại nước thải này rất nhiều và chưa hề được xử lý trước khi xả ra môi trường. Vì thế nhu cầu cải thiện môi trường sống, xử lý nước thải trước khi thải ra môi trường là một trong những nhu cầu bức thiết của không chỉ xã Bình Sơn. n 3 Với mong muốn thỏa mãn một phần yêu cầu thiết kế, xây dựng, cải tạo môi trường nước ở khu vực nông thôn, em xin tiến hành đề tài” Đánh giá hiện trạng và đề xuất giải pháp xử lý nước thải sinh hoạt tại xã Bình Sơn – Lục Nam – Bắc Giang”. Mục tiêu của đề tài - Đánh giá được các điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội, tại xã Bình Sơn.
- Đánh giá được thực trạng nước thải tại xã Bình Sơn – Lục Nam – Bắc Giang. - Các giải pháp xử lý nước thải sinh hoạt tại Xã. Yêu cầu của đề tài - Đánh giá khái quát về điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội xã. - Đánh giá các nguồn nước thải sinh hoạt tại Xã - Các giải pháp xử lý nước thải sinh hoạt tại Xã 1.
Ý nghĩa của đề tài 1. Ý nghĩa trong học tập - Là cơ hội giúp sinh viên áp dụng lý thuyết đã được học vào thực tiễn, rèn luyện kỹ năng phân tích tổng hợp số liệu tại nơi thực tập. - Là cơ hội, điều kiện thuận lợi cho việc tìm hiểu, tiếp thu, học hỏi kinh nghiệm trong thực tế. Đồng thời nâng cao kiến thức thực tế, bổ sung tư liệu học tập, kiến thức, kinh nghiệm sau khi ra trường.
Ý nghĩa trong nghiên cứu khoa học Làm tài liệu tham khảo cung cấp cho các ban ngành của xã Bình Sơn về công tác quản lý, bảo vệ môi trường, đặc biệt là môi trường nước.3 Ý nghĩa trong thực tế - Biết được mặt mạnh, mặt yếu kém, những khó khăn và tồn tại trong công tác quản lý, sử dụng tài nguyên nước và xử lý nước thải ở xã Bình Sơn. - Đề xuất và kiến nghị các giải pháp bảo vệ môi trường sao cho phù hợp với chiến lược phát triển kinh tế - xã hội của xã trên cơ sở phát triển bền vững. n 4 Phần 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2. Cơ sở pháp lý - Luật Bảo vệ Môi trường Việt Nam ban hành ngày 29/12/2005 của Bộ Tài nguyên và Môi trường - Luật Tài nguyên nước số 17/2012/QH13 đã được Quốc hội nước CHXHCNVN khóa XIII, kỳ họp thứ 3 thông qua ngày 21/06/2012, có hiệu lực từ ngày 01/01/2013.
- Thông tư liên tịch 125/2003/TTLT-BTC-BTNMT ngày 18/12/2003 về việc hướng dẫn thực hiện Nghị định số 67/2003/NĐ-CP ngày 13 tháng 6 năm 2003 của chính phủ về phí bảo vệ môi trường đối với nước thải. - Quyết định số 34/2005/QĐ- TTg ngày 22/02/2005 của Thủ tướng Chính phủ ban hành Chương trình hành động của Chính phủ thực hiện Nghị quyết số 41/NQ- TW ngày 15/11/2004 của Bộ Chính trị về bảo vệ môi trường trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước. - Quyết định số 22/2006/QĐ-BTNMT ngày 18/08/2006 của chính phủ về việc bắt buộc áp dụng tiêu chuẩn Việt Nam về Môi trường. - Tiêu chuẩn Môi trường Việt Nam TCVN 5945:2005, Nước thải công nghiệp - tiêu chuẩn thải.
- Quy chuẩn kỹ thuật Việt Nam QCVN 08:2008/BTNMT, quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về chất lượng nước mặt. - Quy chuẩn kỹ thuật Việt Nam QCVN 09:2008/BTNMT, quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về nước ngầm. - Quy chuẩn kỹ thuật Việt Nam QCVN 14:2008/BTNMT, quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về nước thải sinh hoạt. - Quy chuẩn Việt Nam QCVN 40:2011/BTNMT - QCKTQG về nước thải công nghiệp.
- Quy chuẩn kỹ thuật Việt Nam QCVN 28:2010/BTNMT, quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về nước thải y tế.1: Giá trị các thông số ô nhiễm làm cơ sở tính toán giá trị tối đa cho phép trong nước thải sinh hoạt TT Thông số Đơn vị Cột B 1. Tổng chất rắn lơ lửng (TSS) mg/l 50 4. Cơ sở khoa học 2. Nước và vai trò của nước Nhờ có nước, sự sống trên trái đất được hình thành, tồn tại và phát triển từ xa xưa cho đến ngày nay.
Nước chính là nguồn gốc của sự sống. Các quá trình sống được thực hiện rất phức tạp, và chúng chỉ có thể diễn ra trong điều kiện có sự tham gia của nước. Nước là chất lỏng trong suốt, không màu, không mùi, không vị, nước có tính chất vật lý và hóa học khác hẳn so với các chất lỏng khác. Nước là loại chất duy nhất nở ra khi đóng băng, băng lại nổi trên mặt nước, điều này dẫn đến hiện tượng phân tầng nhiệt trong các hồ và biển.
Về mặt hóa học, nước là hợp chất có khả năng tham gia vào nhiều loại phản ứng hòa tan các chất nhiều hơn bất kỳ một dung môi nào khác. Nước cũng là tác nhân tham gia vào nhiều laoij phản ứng hóa học. Nước hòa tan khí oxy nhiều hơn bất kỳ chất lỏng nào ( 1 lít nước ở 200C tan được 31 ml khí oxy ). Vì thế, sự sống xuất hiện trong ao hồ, sông, ngòi, biển cả và đáy đại dương [16].
Nước có mặt trong các cơ thể sống và mang dinh dưỡng đến tất cả các tế bào sống. Có thể nói, nước tham gia vào việc vẩn chuyển tất cả các chất hòa tan đi khắp sinh quyển. Chu trình vận động của nước trong tự nhiên diễn ra theo một vòng tuần hoàn. Hơi nước bốc lên từ đại dương được không khí mang vào đất liền, hòa cùng với hơi nước bốc lên từ ao hồ, sông suối, và sự thoát hơi nước từ thực n 6 vật, động vật đã ngưng tụ tạo thành mưa hoặc tuyết dơi xuống mặt đất, lượng nước còn lại chủ yếu theo các nguồn nước mặt hoặc nước ngầm chảy ra biển và đại dương.
Nước là nguồn nguyên liệu đặc biệt, không chất nào có thể thay thế được. Nước là nguồn tài nguyên vô cùng quý giá của mỗi quốc gia. Tổng trữ lượng nước trên trái đất là rất lớn ( 1.386 triệu km3 ), nhưng nước ngọt và nước sạch dùng cho con người thì có hạn vì sự tái tạo lại dường như phân bố không đều và không kịp cho nhu cầu sử dụng.