Đặt vấn đề Đất đai là sản phẩm của tự nhiên mà tạo hóa đã ban tặng cho con người, trải qua hang triệu năm với những biến động thăng trầm của thiên nhiên, của lịch sử nhân loại. Đất đai đã trở thành tài nguyên vô cùng quý giá, là nơi tao ra hầu hết các của cải vật chất phục vụ cho cuộc sống của hàng tỷ người trên trái đất. Đất là một bộ phận hợp thành quan trọng của môi trường sống, nó không chỉ là nguần tài nguyên thiên nhiên mà còn là nền tảng để định cư và tổ chức của các hoạt động kinh tế, xã hội. Nước ta đất đai thuộc sở hữu của toàn dân do Nhà nước thống nhất quản lý với diện tích 33.393 ha ( theo số liệu thống kê 2010 ) ở nước ta quy mô trung bình xếp hạng thứ 59 trong tổng số hơn 200 quốc gia, trong khi đó dân số nước ta là hơn 110 triệu dân đứng thứ 14 trên thế giới vì vật diện tích bình quân trên đầu người ở mức thấp, dẫn đến sức ép rất lớn về quản lý và sử dụng tài nguyên đất.
Làm thế nào để khai thác,sử dung,quản lý đất đai có hiệu quả nhất? là câu hỏi luôn được đặt ra cho các nhà quản lý hành chính nhà nước về đất đai. Từ đây ta thấy được vài trò của công tác quản lý Nhà nước về đât đai rất quan trọng và cần thiết. Hiện nay, công tác giao đất, cho thê đât và thu hồi đất là một trong 13 nội dung quản lý hành chính Nhà nước về đất đai và là một trong những nội dung mà trong lãnh đạo, điều hành và quản lý Nhà nước gặp phải rất nhiều khó khăn, vướng mắc. Đánh giá kết quả công tác này là rất cần thiết để nắm bắt được tình hình giao đất, cho thuê đât và thu hồi đất đồng thời tìm ra những khó khăn tồn tại và đưa ra các giải pháp khắc phục sao cho việc quản lý đất đai được tốt nhất Xuất phát từ những vấn đề cấp thiết nêu trên và dựa trên tình hình thự tế, đồng thời được sự đồng ý của ban chủ nhiệm khoa Quản lý Tài Nguyên, trường Đại Học Nông Lâm Thái Nguyên, cùng với sự hướng dẫn của thầy giáo giảng viên Hà Xuân Linh, em đã tiến hành nghiên cứu đề tài “ Đánh giá công tác giao đất, cho thuê đất, thu hồi đất trên địa bàn phường Phan Đình Phùng – thành phố Thái Nguyên – Tỉnh thái nguyên giai đoạn 2011 – 2013’’.
Mục đích, yêu cầu và ý nghĩa của đề tài 1. Mục đích - Tìm hiểu các quy định của Nhà nước , của các cấp, các ngành và địa phương về công tác giao đất cho thuê đất - Kết quả việc thực hiện công tác giao đất, cho thuê đât trên địa bàn phường Phan Đình Phùng – thành phố Thái Nguyên – Tỉnh Thái Nguyên giai đoạn 2011 – 2013 - Đánh giá mặt tích cực và mặt hạn chế của công tác giao đất cho thuê đất trên địa bàn phường từ đó đưa ra các giải pháp hợp lý góp phần thực hiện tốt công tác giao đất cho thuê đất trên địa bàn phường Phan Đình Phùng 1. Yêu cầu - Nắm vững các quy định của nhà nước đối với công tác giao đất, cho thuê đất, thu hồi đất - Số liệu, tài liệu thu thập và sử dụng trong đề tài phải chính xác khách quan và trung thực - Đưa ra những đề xuất góp ý phù hợp với tình thình tự tế của địa phương - Đánh giá một cách chính xác kết quả giao đất, cho thuê đất trên địa bàn phường theo từ khi thực hiện luật đất đai 2003 1. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài Ý nghĩa trong học tập và nghiên cứu.
-Tìm hiểu và nắm vững các kiến thức về luật đất đai nói chung và công tác giao đất nói riêng - Giúp sinh viên gắn lý thuyết với thực tễn để củng cố thêm cho bài học trên lớp Ý nghĩa thực tiễn. -Tìm ra những mặt đạt được và những hạn chế của công tác giao đất, cho thuê đất ,thu hồi đất của địa phương và từ đó đưa ra các khắc phục những khó khăn trong thời gian tới n 3 Phần 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2.1 Cơ sở khoa học 2.1 Các nội dung quản lý nhà nước về đất đai Điều 6, Luật Đất đai 2003 đã thể chế hóa các quy định của Hiến pháp năm 1992 về nội dung quản lý nhà nước về đất đai bằng việc quy định Nhà nước thống nhất quản lý về đất đai. Các nội dung quản lý nhà nước về đất đai bao gồm các nội dung chủ yếu như: ban hành các văn bản quy phạm pháp luật về quản lý, sử dụng đất đai và tổ chức thực hiện các văn bản đó; xác định địa giới hành chính, lập và quản lý hồ sơ địa giới hành chính, lập bản đồ hành chính; khảo sát, đo đạc, đánh giá, phân hạng đất; lập bản đồ địa chính, bản đồ hiện trạng sử dụng đất và bản đồ quy hoạch sử dụng đất; quản lý quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất, quản lý việc giao đất, cho thuê đất, thu hồi đất, chuyển mục đích sử dụng đất, đăng kí quyền sử dụng đất, lập và quản lý hồ sơ địa chính, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, thống kê, kiểm kê đất đai, quản lý và phát triển thị trường quyền sử dụng đất trong thị trường bất động sản, quản lý giám sát việc thực hiện quyền và nghĩa vụ của người sử dụng đất. Thanh tra, kiểm tra việc chấp hành các quy định quản lý nhà nước về đất đai và xử lý vi phạm pháp luật đất đai, giải quyết tranh chấp về đất đai, giải quyết khiếu nại, tố cáo các vi phạm trong quản lý và sử dụng đất đai, quản lý các hoạt động dịch vụ công về đất đai.2 Cơ sở lí luận của đề tài Việc giao đất, cho thuê đất, cho phép chuyển mục đích sử dụng đất nhìn chung đã phù hợp với quy hoạch sử dụng đất được duyệt.
Trình tự, thủ tục giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất đã được thực hiện theo đúng quy định. Đã từng bước khắc phục tình trạng giao đất, cho thuê đất trái thẩm quyền, không đúng đối tượng. Đất được giao, cho thuê, được chuyển mục đích về cơ bản là phù hợp với quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất được xét duyệt và quá trình chuyển đổi cơ cấu đầu tư và cơ cấu lao động và bảo đảm quốc phòng - an ninh. Tổng diện tích đất đã được Nhà nước giao cho các đối tượng sử dụng là 24.996 nghìn ha, chiếm 75,53% tổng diện tích tự nhiên cả nước; trong đó: Hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng 14.878 nghìn ha chiếm 59,52% tổng diện tích đã giao; n 4 các tổ chức trong nước sử dụng 9.735 nghìn ha chiếm 38,95 % tổng diện tích đã giao, cho thuê; tổ chức, cá nhân nước ngoài được thuê sử dụng 56 nghìn ha (chỉ chiếm 0,22%); cộng đồng dân cư được giao 325 nghìn ha (1,30%).
Thông qua việc giao đất, cho thuê đất và thu hồi đất, Nhà nước đảm bảo quyền được hưởng dụng của chủ thể sử dụng đất. Người sử dụng đất yên tâm đầu tư trên diện tích đất được giao, được thuê để thực hiện tự nguyện đầy đủ quyền và nghĩa vụ. Hạn chế và nguyên nhân a) Hạn chế Quy định về thời hạn, hạn mức sử dụng đất nông nghiệp còn làm hạn chế đến việc tích tụ đất đai để đầu tư phát triển sản xuất nông nghiệp hàng hóa trên quy mô lớn, chưa tạo động lực để ổn định và phát triển nông nghiệp. Tình trạng giao đất, cho thuê đất tràn lan, chủ đầu tư bao chiếm, găm giữ đất, bỏ hoang gây lãng phí còn xảy ra khá phổ biến.
Việc thu hồi, giao đất, cho thuê đất, cho phép chuyển mục đích sử dụng đất còn bộc lộ nhiều bất cập. Việc giao đất, cho thuê đất theo hình thức đấu giá quyền sử dụng đất, đấu thầu dự án có sử dụng đất chưa được triển khai thực hiện nghiêm túc.Tình trạng sử dụng đất không đúng mục đích được giao, sử dụng đất chậm so với tiến độ còn khá phổ biến ở các các địa phương, mặc dù pháp luật về đất đai đã có quy định thu hồi đất nhưng chưa thực hiện được nhiều. b) Nguyên nhân Do quy định về căn cứ giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất chưa sàng lọc được nhà đầu tư kém năng lực. Việc định giá đất để tính thu tiền sử dụng đất, tiền thuê đất thường thấp hơn nhiều so với giá đất trên thị trường.
Việc phân cấp mạnh thẩm quyền giao đất, cho thuê đất, cho phép chuyển mục đích sử dụng đất cùng với quy định phân cấp mạnh thẩm quyền quyết định đầu tư của pháp luật về đầu tư trên thực tế đã bộc lộ nhiều bất cập, đặc biệt là trong việc quyết định việc chuyển đổi mục đích sử dụng đất chuyên trồng lúa nước, đất lâm nghiệp có rừng và sử dụng đất tại các khu vực nhạy cảm của vùng biên giới. Trình tự, thủ tục về giao đất, cho thuê đất quy định tại Điều 121, 122 của Luật Đất đai chưa gắn với thủ tục thu hồi đất và chưa quy định rõ về trình tự và thời điểm tính thu nghĩa vụ tài chính.Việc kiểm tra, xử lý vi phạm sau khi giao đất, cho thuê đất chưa được tiến hành một cách thường xuyên. n 5 c) Giải pháp + Đổi mới quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất theo hướng phải thể hiện được nhu cầu sử dụng đất của các dự án đầu tư, của các ngành, lĩnh vực, làm căn cứ để Nhà nước thu hồi đất, giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất và xây dựng chính sách tài chính về đất đai. + Đảm bảo bình đẳng trong sử dụng đất thông qua cơ chế thu hẹp các đối tượng được giao đất và mở rộng đối tượng được thuê đất.
Việc giao đất, cho thuê đất để thực hiện các dự án phát triển kinh tế, xã hội chủ yếu thực hiện thông qua đấu giá quyền sử dụng đất, đấu thầu dự án có sử dụng đất. Đồng thời quy định chặt chẽ về điều kiện giao đất, cho thuê đất để phát triển kinh tế. + Rà soát, sửa đổi thẩm quyền thu hồi đất, giao đất, cho thuê đất, cho phép chuyển đổi mục đích sử dụng đất để sửa đổi đảm bảo quyền quản lý thống nhất của Trung ương, vừa phát huy quyền chủ động của địa phương. Đồng thời phải tăng cường kiểm soát việc cho phép chuyển mục đích sử dụng đất trồng lúa, đất rừng đặc dụng, rừng phòng hộ sang đất phi nông nghiệp.
Điều chỉnh thẩm quyền của cấp tỉnh, cấp huyện cho phù hợp với yêu cầu cải cách hành chính.