Đặt vấn đề Đất đai là nguồn tài nguyên vô cùng quý giá mà thiên nhiên đã ban tặng cho con ngƣời. Con ngƣời sinh ra trên đất, sống và tồn tại nhờ vào những sản phẩm từ đất. Đất đai là nền tảng để định cƣ và tổ chức các hoạt động kinh tế xã hội, nó không chỉ là đối tƣợng lao động mà còn là tƣ liệu sản xuất không thể thay thế đƣợc, đặc biệt là đối với sản xuất nông nghiệp. Đất đai là sản phẩm tự nhiên, lao động của con ngƣời không thể tạo ra đất đai, đất đai có giới hạn về không gian và số lƣợng của chúng cũng có giới hạn.
Trong khi đó dân số nƣớc ta ngày càng tăng, nhƣng diện tích đất lại có hạn. Do đó diện tích bình quân đất trên đầu ngƣời ngày càng giảm, đặc biệt là nhu cầu về đất ở. Những năm gần đây, do chính sách mở cửa nền kinh tế, việc đẩy nhanh công cuộc công nghiệp hóa, hiện đại hóa, đô thị hóa đất nƣớc dẫn đến việc xây dựng các cơ sở hạ tầng diễn ra ồ ạt. Cùng với nó là nhu cầu sử dụng đất cho các hoạt động: Nhà ở, kinh doanh, dịch vụ ngày càng phát triển dẫn đến quỹ đất nông nghiệp ngày càng giảm mạnh.
Trong khi đó nhu cầu về lƣơng thực ngày càng tăng tạo nên áp lực lớn đối với nhà quản lý đất. Đồng thời, nó đã làm cho giá trị về quyền sử dụng đất tăng lên nhanh chóng. Vấn đề cấp bách đặt ra cho công tác quản lý chặt chẽ và có hiệu quả. Nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng đất cũng nhƣ tránh xảy ra tranh chấp đất đai gây mất trật tự xã hội.
Luật đất đai năm 2003 ra đời thể hiện rõ quan điểm của Đảng và nhà nƣớc ta trong các điều luật không còn phù hợp với tình hình mới. Nhằm đƣa ra một hệ thống pháp luật, là hành lang pháp lý đáp ứng công tác quản lý đất đai trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nƣớc. Một nội dung quan trọng trong 13 nội dung quản lý đất đai là: “Công tác đăng ký đất đai, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất” ( Viết tắt là ĐKĐĐ, cấp GCNQSD). e 2 Ý nghĩa của nội dung này đƣợc thể hiện qua việc nó đã xác lập đƣợc mối quan hệ giữa nhà nƣớc và ngƣời sử dụng là chứng thƣ pháp lý, là căn cứ quan trọng và là cơ sở để ngƣời sử dụng đất đƣợc đảm bảo khi khai thác, sử dụng và bảo vệ đất, cũng nhƣ việc đầu tƣ kinh doanh vào đất, điều này đã khiến ngƣời sử dụng đất mạnh dạn đầu tƣ trên mảnh đất của mình, từ đó nâng cao hiệu quả sử dụng đất.
Đồng thời nhà nƣớc cũng dễ dàng trong việc quản lý đất đai. Vì thế đăng ký đất đai cấp GCNQSD đất trở thành vấn đề cần thiết đòi hỏi các cấp phải tiến hành nhanh chóng nhƣng phải đúng quy định. Việc đăng ký đất đai, cấp GCNQSD đất của xã La Hiên trong thời gian qua đã có nhiều thành tựu đáng kể. Nhƣng vẫn còn nhiều vấn đề khó khăn, thách thức nảy sinh cần giải quyết.
Để có cánh giải quyết thích hợp với nhũng khó khăn trên đòi hỏi chúng ta phải nhìn nhận lại công tác đăng ký đất đai, cấp GCNQSD đất từ cấp xã, phƣờng. Từ đó tìm cách giải quyết đúng đắn và triệt để với tình hình địa phƣơng. Xuất phát từ những vấn đề trên, đƣợc sự đồng ý, nhất trí của ban chủ nhiệm khoa Quản lý tài nguyên – trƣờng Đại Học Nông Lâm Thái Nguyên. Em tiến hành nghiên cứu đề tài: “Đánh giá công tác cấp GCNQSD đất trên địa bàn xã La Hiên –Huyện Võ Nhai– Tỉnh Thái Nguyên giai đoạn 2012 – 2014”.
Mục đích nghiên cứu - Đánh giá công tác cấp GCNQSDĐ trên địa bàn xã La Hiên –Huyện Võ Nhai-Tỉnh Thái Nguyên giai đoạn 2012 – 2014 - Đánh giá những thuận lợi, khó khăn của công tác đăng ký và cấp GCNQSDĐ trên địa bàn xã La Hiên –Huyện Võ Nhai- Tỉnh Thái Nguyên giai đoạn 2012 – 2014. - Đề xuất những giải pháp thích hợp góp phần làm tăng tiến độ của công tác cấp GCNQSDĐ trên địa bàn xã La Hiên trong những giai đoạn tới. Yêu cầu đề tài Số liệu thu đƣợc phải đầy đủ, chính xác, phản ánh khách quan, trung thực,những phân tích, đánh giá phải dựa trên cơ sở pháp lý và tình hình chung, những giải pháp đƣa ra phải phù hợp với địa phƣơng và có tính khả thi. Ý nghĩa của đề tài * Đối với học tập - Việc hoàn thiện đề tài sẽ là cơ hội cho sinh viên củng cố kiến thức đã học trong nhà trƣờng, đồng thời là cơ hội để sinh viên bƣớc đầu tiếp cận với thực tế nghề nghiệp trong tƣơng lai.
- Cần nắm vững những quy định của pháp luật về cấp GCNQSDĐ theo luật đất đai 2003,và luật đất đai mới ban hành 2013 hệ thống các văn bản dƣới luật về đất đai của trung ƣơng và địa phƣơng trong công tác cấp GCNQSDĐ. * Đối với thực tiễn -Kiến nghị và đề xuất với các cấp có thẩm quyền đƣa ra những giải pháp phù hợp để công tác cấp GCNQSDĐ nói riêng và công tác quản lý nhà nƣớc về đất đai nói chung đƣợc tốt hơn. - Đề tài có ý nghĩa góp phần đẩy nhanh công tác cấp GCNQSDĐ ở xã La Hiên - thành phố Thái Nguyên trong giai đoạn tới. e 4 Phần 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2.
Cơ sở khoa học trong công tác cấp GCNQSDĐ 2.Các nội dung quản lý nhà nước về đất đai Ngày nay kinh tế xã hội ngày càng phát triển cùng với sự bùng nổ dân số thì nhu cầu sử dụng đất của con ngƣời ngày càng gia tăng đa dạng và phức tạp. Vì vậy để sử dụng đất đai một cách khoa học, tiết kiệm mang lại hiệu quả cao nhất thì nhà nƣớc phải có một chế độ chính sách về đất đai mang tính pháp lý, song phải hợp lý và chặt chẽ nhằm quản lý toàn bộ quỹ đất. Ở Việt Nam đối tƣợng của quản lý đất đai là toàn bộ diện tích các loại đất trong phạm vi ranh giới hành chính các cấp. Thực chất của việc quản lý nhà nƣớc về đất đai là công tác quản lý sao cho đúng quy định của luật đất đai.
Nhà nƣớc quản lý đất đai thông qua các văn bản pháp luật, Nhà nƣớc giao cho UBND các cấp phải thực hiện việc quản lý đất đai trên toàn bộ ranh giới hành chính đối với tất cả các loại đất theo quy định của pháp luật. Để công tác quản lý cũng nhƣ vấn đề sử dụng đất đai mang lại hiệu quả cao nhất tại khoản 2 Điều 6 (Luật đất đai, năm 2003) [2] đã đề ra 13 nội dung quản lý nhà nƣớc về đất đai nhƣ sau: 1. Ban hành các văn bản quy phạm pháp luật về quản lý, sử dụng đất đai và tổ chức thực hiện các văn bản đó. Xác định địa giới hành chính, lập và quản lý hồ sơ địa giới hành chính, lập bản đồ hành chính.
Khảo sát, đo đạc, đánh giá, phân hạng đất; lập bản đồ địa chính, bản đồ hiện trạng sử dụng đất và bản đồ quy hoạch sử dụng đất. Quản lý quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất. Quản lý việc giao đất, cho thuê đất, thu hồi đất, chuyển mục đích sử dụng đất. Đăng ký quyền sử dụng đất, lập và quản lý hồ sơ địa chính, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.
Thống kê, kiểm kê đất đai. Quản lý tài chính về đất đai. Quản lý và phát triển thị trƣờng quyền sử dụng đất trong thị trƣờng bất động sản. Quản lý, giám sát việc thực hiện quyền và nghĩa vụ của ngƣời sử dụng đất.
Thanh tra, kiểm tra việc chấp hành các quy định của pháp luật về đất đai và xử lý vi phạm pháp luật về đất đai. Giải quyết tranh chấp về đất đai; giải quyết khiếu nại, tố cáo các vi phạm trong việc quản lý và sử dụng đất đai. Quản lý các hoạt động dịch vụ công về đất đai. Thông qua 13 nội dung quản lý nhà nƣớc về đất đai thì nội dung công tác đăng ký cấp GCNQSDĐ là cơ sở để xác lập mối quan hệ pháp lý đầy đủ giữa nhà nƣớc và ngƣời sử dụng đất.
Đây là cơ sở để nhà nƣớc bảo hộ quyền và lợi ích hợp pháp của các chủ sử dụng đất. Mặt khác cũng thông qua hoạt động này mà nhà nƣớc thực hiện quyền giám sát tình hình sử dụng đất đai của các chủ sử dụng theo đúng quy định của pháp luật. Đảm bảo cho việc sử dụng đất của các chủ sử dụng trên từng thửa đất tuân thủ theo đúng nề nếp kỷ cƣơng pháp luật, tạo điều kiện để nhà nƣớc quản lý đất đai theo quy hoạch và pháp luật. Điều mà chúng ta có thể thấy trong công tác quản lý nhà nƣớc về đất đai, thì hoạt động đăng ký cấp GCNQSDĐ có một vai trò hết sức quan trọng và đây là một trong những hoạt động nắm chắc tình hình về đất đai.Sơ lược về hồ sơ địa chính và cấp GCNQSDĐ 2.
Hồ sơ địa chính Khái niệm về hồ sơ địa chính đƣợc quy định tại Điều 40 (Nghị định 181/2004/NĐ-CP ngày 29/10/2004) [11] nhƣ sau: - Hồ sơ địa chính đƣợc lập chi tiết đến từng thửa đất theo đơn vị hành chính xã, phƣờng, thị trấn. Mỗi thửa đất phải có số hiệu riêng và không trùng với số hiệu của các thửa đất khác trong phạm vi cả nƣớc. - Nội dung của hồ sơ địa chính phải đƣợc thể hiện đầy đủ, chính xác, kịp thời, phải đƣợc chỉnh lý thƣờng xuyên đối với các biến động theo quy định của pháp luật trong quá trình sử dụng đất. e 6 - Hồ sơ địa chính phải đƣợc lập thành một (01) bản gốc và hai (02) bản sao từ bản gốc; bản gốc đƣợc lƣu tại văn phòng đăng ký quyền sử dụng đất thuộc Sở TN & MT, một bản sao đƣợc lƣu tại văn phòng đăng ký quyền sử dụng đất thuộc Phòng TN & MT, một bản sao lƣu tại UBND xã, phƣờng, thị trấn.
Bản gốc hồ sơ địa chính phải đƣợc chỉnh lý kịp thời khi có biến động về sử dụng đất, bản sao hồ sơ địa chính phải đƣợc chỉnh lý phù hợp với bản gốc hồ sơ địa chính. - Bản đồ địa chính đƣợc lập theo quy định sau: + Bản đồ địa chính đƣợc lập theo chuẩn kỹ thuật thống nhất trên hệ thống tọa độ nhà nƣớc. + Nội dung bản đồ địa chính thể hiện thửa đất; hệ thống thủy văn, thủy lợi; hệ thống đƣờng giao thông; mốc giới và đƣờng địa giới hành chính các cấp, mốc giới hành lang an toàn công trình; điểm tọa độ địa chính; địa danh và các ghi chú thuyết minh.