Đ¾I HàC QUÞC GIA HÀ NÞI TR£âNG Đ¾I HàC KHOA HàC Xà HÞI VÀ NHÂN VN ----------------------------------------------------- NGUYÞN THÞ QUỲNH CHÍNH SÁCH ĐÞI NGO¾I CĂA ĐÀNG VàI ASEAN TĀ NM 1995 Đ¾N NM 2010 LUÀN VN TH¾C S) LÞCH SĂ Hà Nßi – 2013 Đ¾I HàC QUÞC GIA HÀ NÞI TR£âNG Đ¾I HàC KHOA HàC Xà HÞI VÀ NHÂN VN ----------------------------------------------------- NGUYÞN THÞ QUỲNH CHÍNH SÁCH ĐÞI NGO¾I CĂA ĐÀNG VàI ASEAN TĀ NM 1995 Đ¾N NM 2010 Chuyên ngành Lßch ĐÁng cßng sÁn Vißt Nam Mã sß: 602256 LUÀN VN TH¾C S) LÞCH SĂ Ng¤ãi h¤áng d¿n khoa hác: PGS. Võ Kim C¤¢ng Hà Nßi-2013 MĀC LĀC Mä ĐÄU. ĐÀNG LÃNH Đ¾O TĀNG B£àC Đ£A VIÞT NAM GIA NHÀP ASEAN VÀ THAM GIA CÁC L)NH VĀC HþP TÁC CĂA ASEAN (1995 – 2000). Quá trình ĐÁng lãnh đ¿o đ¤a Vißt Nam gia nhÁp ASEAN.
Đưßng lối đối ngoại đổi mới của Đảng Cộng sản Việt Nam giai đoạn 1986 –1995. Quá trình Đảng lãnh đạo đưa Việt Nam gia nhập ASEAN. ĐÁng lãnh đ¿o đ¤a Vißt Nam b¤ác đÅu tham gia các l*nh vāc hÿp tác trong khuôn khổ ASEAN tā nm 1995 – 2000. Đưßng lối đối ngoại của Đảng nhằm thúc đẩy quan hệ Việt Nam – ASEAN.
Việt Nam tham gia các lĩnh vực hợp tác của ASEAN. 32 Tiể u kê t ch¤¢ng 1. ĐẢNG Là NH ĐẠO H¡̣P TAC TOA N DIỆN QUAN HỆ. 49 VIỆT NAM – ASEAN (2001 – 2005).
Khái quát chung vë tình hình thë giái, khu v¤̣c va trong n¤¢c. Đảng tiê p tu ̣c đẩ y ma ̣nh th¤̣c hiêṇ chinh sach đô i ngoa ̣i đổ i m¢i đô i v¢i ASEAN trong giai đoa ̣n 2001 - 2005. Đảng lã nh đa ̣o xây d¤̣ng va m¢̉ rô ̣ng quan hê ̣ h¤̃u nghi h¢ ̣ ̣p tac Viêṭ Nam – ASEAN vi hoa bin h, ổn đßnh và phát triën. Sự tham gia đong gop của Viê ̣t Nam vao cac hoạt động an ninh – chknh tr椃⌀ của ASEAN.
Những đong gop trên liñ h vực hợp tac kinh tê thương mại. Đảng lãnh đạo đẩy mạnh hợp tác Việt Nam – ASEAN trên một sô lĩnh vực khác. 71 1 Tiể u kê t ch¤¢ng 2. ĐẢNG Là NH ĐẠO XÂY D£̣NG VA PHA T TRIỂN QUAN HỆ VIỆT NAM – ASEAN LÊN TÂM CAO M¡I T£ NM 2006 - 2010.
Khái quát chung vë tình hình thë giái , khu v¤̣c va trong n¤¢c giai đoa ̣n 2006 – 2010. Chă tr¤¢ng, chknh sách đßi ngo¿i căa Đ¿i hßi đÁng X. Th¤̣c hiê ṇ nghi quyê ̣ t Đa ̣i hô ̣i X , Đảng lãnh đa ̣o xây d¤̣ng va phát triën quan hß hÿp tác Vißt Nam – ASEAN lên tâ m cao m¢i. Hợp tac trên liñ h vực kinh tê – thương mại va an ninh – chknh tr椃⌀ trong khuôn khổ ASEAN.
Thcnh công của năm Chủ t椃⌀ch ASEAN 2010 vc dĀu Ān Việt Nam. Nh¤̃ng bai ho ̣c kinh nghiêm ̣ vê h¢ ̣p tac đô i ngoa ̣i sau 15 Vißt Nam gia nhÁp ASEAN (1995 – 2010). 118 TÀI LIÞU THAM KHẢO. 122 PHĀ LĀC 2 L£þC Đà CÁC N£àC ĐÔNG NAM Á 3 DANH MĀC CÁC TÊN VI¾T TÂT Tên Tên tiëng Anh Tên tiëng Vißt viët tÃt AEC ASEAN Economic Community Cáng đßng kinh tÁ ASEAN AFTA ASEAN Free Trade Area Khu văc m¿u dách tă do ASEAN AIA ASEAN Investment Area Khu văc đÅu t¤ ASEAN AICO Agreement on Industrial Cooperation Ch¤¢ng trình hāp tác công nghiáp ASEAN AIPO ASEAN Inter – Paliamentary Tá chức liên minh quác hái ASEAN Organization AMM ASEAN Ministerial Meeting Hái nghá bá tr¤çng ngo¿i giao ASEAN APEC Asia Pacific Economic Cooperation Dißn đàn hāp tác kinh tÁ Châu Á – Thái Bình D¤¢ng ARF ASEAN Regional Forum Dißn đàn khu văc ASEAN ASC ASEAN Security Community Cáng đßng an ninh ASEAN ASCC ASEAN Socio Cultral Community Cáng đßng vn hóa – xã hái ASEAN ASEAN Association of South East Asian Hiáp hái các n¤ãc Đông Nam Á Nations ASEM Asia – Europe Meeting Hái nghi ̣Á - Âu CEPT Common Efective Preferential Tariff Hiáp đánh vÁ ThuÁ quan £u đãi có hiáu lăc chung EU European Union Liên minh châu Âu IMF International Monetary Fund Quỹ tiÃn tá quác tÁ JIM Jakarta Informal Meeting Hái nghá không chính thức Jakarta và Campuchia PMC Post Ministerial Conference Hái nghá sau Hái nghá Bá tr¤çng ASEAN SEOM Seinor Economic Offical Meeting Hái nghá quan chức kinh tÁ cao cÃp ASEAN WTO World Trade Organization Tá chức Th¤¢ng m¿i thÁ giãi 4 Mä ĐÄU 1.
Lk do chán đë tài Viát Nam là mát quác gia có vá trí đáa tă nhiên và đáa kinh tÁ hÁt sức thu¿n lāi. Vì thÁ, ngay từ khi l¿p quác, ng¤åi Viát đã có mái quan há giao l¤u hÁt sức ráng rãi vãi các quác gia va thiÁt l¿p đ¤āc nhāng mái quan há bang giao hÁt sức tát đÁp. KÁ thừa nhāng truyÃn tháng quý báu cąa cha ông, ngay từ khi Nhà n¤ãc Viát Nam Dân Chą Cáng Hòa v¤a đ¤āc thành l¿p, Chą tách Hß Chí Minh, lãnh tă v* đ¿i cąa dân tác ta đã đ¿t nÃn móng cho nÃn ngo¿i giao hián đ¿i. Chính phą Viát Nam đứng đÅu là Hß Chą tách đã tuyên bá chính sách ngo¿i giao <thân thián vãi tÃt cÁ các n¤ãc dân chą trên thÁ giãi= [63, tr.30] và <sẵn sàng đ¿t mãi quan há thân thián vãi bÃt cứ mát n¤ãc nào trên nguyên tÁc tôn trãng să hoàn chßnh và chą quyÃn và lãnh thá cąa nhau, không xâm ph¿m lẫn nhau, không can thiáp nái bá cąa nhau, bình đẳng cùng có lāi và chung sáng hòa bình= [64, tr.
Chính sách đái ngo¿i cąa ĐÁng Cáng sÁn Viát Nam hián nay là să kÁ thừa và phát triÅn đ¤ång lái đái ngo¿i qua các thåi kì tr¤ãc, đ¿c biát từ khi tiÁn hành công cuác đái mãi, thÅ hián tính liên tăc và nhÃt quán trong toàn bá đ¤ång lái chính trá cąa Viát Nam. Đ¿i hái Đ¿i biÅu toàn quác lÅn thứ VI cąa ĐÁng Cáng sÁn Viát Nam đã đà ra đ¤ång lái đái mãi, trong đó đái mãi đ¤ång lái đái ngo¿i là mát nái dung quan trãng. Nghá quyÁt Đ¿i hái VI nêu rõ <ĐÁng và Nhà n¤ãc ta kiên trì thăc hián chính sách đái ngo¿i hòa bình hāu nghá. Chúng ta chą tr¤¢ng và ąng há chính sách cùng tßn t¿i hòa bình giāa các n¤ãc có chÁ đá chính trá xã hái khác nhau= [31, tr.
Đ¿i hái lÅn thứ VII cąa ĐÁng tuyên bá <Viát Nam muán là b¿n vãi tÃt cÁ các n¤ãc trong cáng đßng thÁ giãi, phÃn đÃu vì hòa bình, đác l¿p và phát triÅn= [52, tr. Vãi đ¤ång lái đái ngo¿i ráng mç đó, Viát Nam đã không ngừng mç ráng quan há quác tÁ, nâng cao vá thÁ cąa mình ç khu văc và trên thÁ giãi. Từ chß bá cô l¿p và chính trá, cÃm v¿n và kinh tÁ đÁn nay Viát Nam đã có mái quan há ngo¿i giao vãi rÃt nhiÃu n¤ãc và vùng lãnh thá trên thÁ giãi. Viát Nam hián là 5 thành viên cąa 63 tá chức quác tÁ và khu văc.
ĐÁng Cáng sÁn Viát Nam có mái quan há khác nhau vãi trên 200 chính đÁng các n¤ãc trên thÁ giãi, các n¤ãc láng giÃng, các n¤ãc khu văc. Các tá chức nhân dân Viát Nam có quan há vãi hàng trm tá chức tá chức nhân dân, tá chức phi chính phą. Đ¿c biát, lÅn đÅu tiên trong lách sÿ, n¤ãc ta đã có quan há vãi tÃt cÁ các n¤ãc láng giÃng, các n¤ãc trong khu văc. Trong quan há vãi các n¤ãc Đông Nam Á, từ lâu Viát Nam đã thiÁt l¿p nhāng mái quan há đ¿m nh¿t khác nhau vãi từng quác gia nh¤ng các mái quan há này luôn giā vá trí quan trãng.
Suát ch¿ng đ¤ång dài cąa lách sÿ ngoa ̣i giao Viê ̣t Nam , quan há v¢i ASEAN cũng có nhiÃu b¤ãc thng trÅm. Nhāng nm ĐÁng Cô ̣ng sản lãnh đ¿o nhân dân Viê ̣t Nam tiÁn hành cuác kháng chiÁn cháng Mỹ cứu n¤ãc , quan há giāa Viê ̣t Nam và các n¤ãc ASEAN la quan há đái đÅu. Khi kháng chiÁn cháng Mỹ kÁt thúc thÁng lāi thì các n¤ãc ASEAN đã điÃu chßnh chính sách đái ngo¿i và triÅn khai mát sá b¤ãc đi thân thián h¢n trong quan há vãi Viát Nam. Và phía Viát Nam, tháng 7/1976 Viát Nam đã đ¤a ra chính sách 4 điÅm đái vãi khu văc chą tr¤¢ng xây dăng quan há hāu nghá vãi tÃt cÁ các n¤ãc ASEAN.
Tháng 8/1976 Viát Nam đã thiÁt l¿p quan há ngo¿i giao vãi các n¤ãc ASEAN. Tuy nhiên đÁn 1979, do bÃt đßng quan điÅm trong giÁi quyÁt vÃn đà Campuchia, quan há Viát Nam – ASEAN từ quan há thân thián hāp tác chuyÅn sang quan há đái đÅu. ĐÁn nm 1989 khi Viát Nam rút hÁt quân khßi Campuchia, quan há này mãi Ãm dÅn lên. Sau nhāng b¤ãc đi và thą tăc cÅn thiÁt, ngày 28/7/1995, Viát Nam trç thành thành viên chính thức cąa ASEAN.
Să kián này thÅ hián quyÁt tâm cąa ĐÁng và Nhà n¤ãc Viát Nam trong viác triÅn khai đ¤¢ ng lái đái ngo¿i đác l¿p, tă chą, chính sách đa ph¤¢ng hóa và đa d¿ng hóa quan há quác tÁ, đ¿c biát là chính sách đái vãi khu văc theo h¤ãng chą đáng hái nh¿p. Să kián này cũng đã chÃm dứt thåi kì đái đÅu thù nghách đÅ 2 bên b¤ãc vào thåi kì hāp tác lâu dai. 6 æ thåi điÅm hián t¿i, quan há Viát Nam vãi ASEAN tiÁp tăc phát triÅn m¿nh m¿. Đ¿c biát, mái quan há cąa các n¤ãc ASEAN cùng các n¤ãc láng giÃng khác trong đó có Trung Quác xung quanh vÃn đà biÅn Đông đang hÁt sức phức t¿p và gay gÁt.
Viát Nam cùng các n¤ãc ASEAN đã và đang nß lăc hÁt sức, song bá quy tÁc ứng xÿ trên biÅn Đông vẫn ch¤a tìm đ¤āc tiÁng nói đßng thu¿n. ĐiÃu này kéo dài, càng làm tình hình khu văc có thêm nhiÃu biÁn đáng khi Trung Quác, Mỹ và mát sá các n¤ãc lãn khác có rÃt nhiÃu nh¤̃ng đáng thái tích căc cũng nh¤ tiêu căc trên biÅn Đông và vùng biÅn thuác chą quyÃn lãnh thá cąa các quác gia khác trong đó có Viát Nam. Do vâ ̣y , viác nghiên cứu chính sách đái ngo¿i cąa ĐÁng đái vãi ASEAN từ 1995 đÁn nm 2010 mát cách há tháng toàn dián là mát viác làm cÅn thiÁt và có ý ngh*a cÁ và lý lu¿n và thăc tißn. Thông qua đó, chúng ta có thÅ rút ra nhāng bài hãc kinh nghiám quý báu nhÃm góp phÅn vào viác nâng cao hiáu quÁ hāp tác quan há Viát Nam – ASEAN, đßng thåi hoàn thián đ¤ång lái chính sách đái ngo¿i giúp Viát Nam có thÅ xÿ lí tát nhÃt mái quan há vãi các n¤ãc trong khu văc và trên thÁ giãi đ¤a đâ t n¤¢c thăc să hái nh¿p và có vá trí xứng đáng trên tr¤ång quác tÁ.
Vì nhāng lý do c¢ bÁn trên đây tôi lăa chãn đà tài “Chknh sach đô i ngoai ̣ của Đảng vơi ASEAN từ năm 1995 đến năm 2010= cho lu¿n vn tát nghiáp cąa mình.