Đổi Mới Hoạt Động Kinh Tế Đối Ngoại Từ 1986 Đến 2006: Thành Tựu và Thách Thức

Luận án tiến sĩ kinh tế nghiên cứu đảng cộng sản việt nam lãnh đạo hoạt động kinh tế đối ngoại từ năm 1986 đến năm 2006, phân tích chuyên sâu, xây dựng mô hình lý thuyết, đề xuất

• Tác giả: Nguyễn Đình Quỳnh
• Người hướng dẫn: PGS. TS Trần Kim Đỉnh
• Trường học: Đại Học Quốc Gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Lịch Sử
• Đề tài: Đổi Mới Hoạt Động Kinh Tế Đối Ngoại Từ 1986 Đến 2006: Thành Tựu và Thách Thức
• Loại tài liệu: luận án tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2014
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Tổng Quan Đổi Mới Kinh Tế Đối Ngoại Việt Nam 1986 2006

Công cuộc Đổi Mới từ năm 1986 đã đánh dấu bước chuyển mình mạnh mẽ của Việt Nam, đặc biệt trong lĩnh vực kinh tế đối ngoại. Từ một nền kinh tế đóng cửa, Việt Nam dần mở rộng quan hệ với thế giới, thu hút đầu tư và hội nhập vào nền kinh tế toàn cầu. Giai đoạn 1986-2006 chứng kiến những thay đổi căn bản trong tư duy và chính sách, tạo tiền đề cho sự phát triển vượt bậc sau này. Sự chuyển đổi này không chỉ là yêu cầu khách quan từ bối cảnh quốc tế mà còn là nhu cầu bức thiết từ bên trong, nhằm giải quyết những khó khăn và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Việc nghiên cứu giai đoạn này có ý nghĩa quan trọng trong việc hiểu rõ quá trình hội nhập và phát triển của Việt Nam. Theo Luận án Tiến sĩ Lịch sử của Nguyễn Đình Quỳnh, Đảng Cộng sản Việt Nam đã lãnh đạo hoạt động kinh tế đối ngoại từ năm 1986 đến năm 2006, đánh dấu một giai đoạn quan trọng trong sự phát triển kinh tế của đất nước.

1.1. Bối Cảnh Quốc Tế và Trong Nước Trước Đổi Mới

Trước năm 1986, Việt Nam phải đối mặt với nhiều khó khăn kinh tế do ảnh hưởng của mô hình kinh tế kế hoạch hóa tập trung và hậu quả của chiến tranh. Bối cảnh quốc tế có nhiều biến động với sự phát triển của toàn cầu hóa và sự trỗi dậy của các nền kinh tế mới. Chính sách đối ngoại của Việt Nam giai đoạn này còn nhiều hạn chế, chưa khai thác được tiềm năng hợp tác kinh tế với các nước. Nhu cầu cải cách kinh tế và đổi mới tư duy trở nên cấp thiết để đưa đất nước thoát khỏi khủng hoảng. Các yếu tố này đã tạo tiền đề cho sự ra đời của đường lối đổi mới toàn diện, trong đó kinh tế đối ngoại đóng vai trò then chốt.

1.2. Vai Trò của Đảng Trong Quyết Định Đổi Mới

Đảng Cộng sản Việt Nam đóng vai trò then chốt trong việc hoạch định và chỉ đạo thực hiện đường lối đổi mới kinh tế. Đại hội VI của Đảng (1986) đã đề ra chủ trương đổi mới toàn diện, trong đó nhấn mạnh việc mở rộng quan hệ kinh tế với các nước trên thế giới. Các nghị quyết và chỉ thị của Đảng đã cụ thể hóa các chủ trương này, tạo hành lang pháp lý và chính trị cho các hoạt động kinh tế đối ngoại. Sự lãnh đạo của Đảng đã giúp định hướng và đảm bảo tính nhất quán trong quá trình đổi mới, đồng thời giải quyết những mâu thuẫn và thách thức nảy sinh.

II. Cách Chính Sách Mở Cửa Ảnh Hưởng Kinh Tế Đối Ngoại 1986 2006

Chính sách mở cửa kinh tế đối ngoại đã tạo ra những thay đổi sâu sắc trong cơ cấu kinh tế và hoạt động thương mại của Việt Nam. Việc dỡ bỏ các rào cản thương mại, thu hút đầu tư nước ngoài (FDI) và tham gia các tổ chức kinh tế quốc tế đã giúp Việt Nam tiếp cận thị trường và nguồn vốn quốc tế. Sự gia tăng của xuất nhập khẩu đã thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và tạo ra nhiều việc làm. Tuy nhiên, chính sách mở cửa cũng đặt ra những thách thức mới như cạnh tranh gay gắt, nguy cơ phụ thuộc kinh tế và những tác động tiêu cực đến môi trường.

2.1. Tăng Trưởng Xuất Nhập Khẩu và Cán Cân Thương Mại

Giai đoạn 1986-2006 chứng kiến sự tăng trưởng vượt bậc của hoạt động xuất nhập khẩu. Việt Nam đã mở rộng thị trường xuất khẩu sang nhiều nước trên thế giới, đồng thời tăng cường nhập khẩu các mặt hàng công nghệ cao và nguyên vật liệu phục vụ sản xuất. Tuy nhiên, cán cân thương mại thường xuyên thâm hụt, cho thấy sự phụ thuộc vào nhập khẩu và năng lực cạnh tranh còn hạn chế. Việc cải thiện cán cân thương mại là một trong những mục tiêu quan trọng của chính sách kinh tế đối ngoại.

2.2. Thu Hút Đầu Tư Nước Ngoài và Vai Trò của FDI

Việt Nam đã trở thành một điểm đến hấp dẫn của đầu tư nước ngoài (FDI) nhờ môi trường chính trị ổn định, chi phí lao động thấp và chính sách ưu đãi đầu tư. FDI đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, tạo việc làm và chuyển giao công nghệ. Tuy nhiên, việc quản lý và sử dụng FDI còn nhiều bất cập, cần được cải thiện để đảm bảo hiệu quả và bền vững. Theo số liệu thống kê, FDI đã đóng góp đáng kể vào tăng trưởng GDP của Việt Nam trong giai đoạn này.

2.3. Các Hiệp Định Thương Mại và Hội Nhập Kinh Tế Quốc Tế

Việt Nam đã tích cực tham gia các hiệp định thương mại song phương và đa phương, từng bước hội nhập vào nền kinh tế thế giới. Việc gia nhập ASEAN, APEC và đặc biệt là WTO đã mở ra những cơ hội mới cho Việt Nam trong việc tiếp cận thị trường và nguồn lực quốc tế. Tuy nhiên, quá trình hội nhập cũng đặt ra những yêu cầu cao hơn về năng lực cạnh tranh và tuân thủ các quy tắc quốc tế.

III. Thành Tựu Nổi Bật Của Kinh Tế Đối Ngoại Việt Nam 1986 2006

Giai đoạn 1986-2006 ghi nhận nhiều thành tựu quan trọng trong lĩnh vực kinh tế đối ngoại của Việt Nam. Nền kinh tế đã có sự chuyển đổi mạnh mẽ từ kế hoạch hóa tập trung sang kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa. Tăng trưởng kinh tế đạt mức cao, đời sống người dân được cải thiện rõ rệt. Việt Nam đã khẳng định được vị thế của mình trên trường quốc tế và trở thành một đối tác tin cậy trong khu vực và trên thế giới.

3.1. Tăng Trưởng GDP và Thay Đổi Cơ Cấu Kinh Tế

Tăng trưởng GDP bình quân hàng năm trong giai đoạn 1986-2006 đạt mức cao, cho thấy hiệu quả của chính sách đổi mới kinh tế. Cơ cấu kinh tế có sự chuyển dịch tích cực từ nông nghiệp sang công nghiệp và dịch vụ. Sự phát triển của khu vực kinh tế tư nhân và đầu tư nước ngoài đã góp phần quan trọng vào quá trình này. Việc tăng trưởng GDP cũng kéo theo sự thay đổi lớn về thu nhập bình quân đầu người, cải thiện đáng kể mức sống của người dân.

3.2. Cải Thiện Đời Sống và Giảm Nghèo

Chính sách kinh tế đối ngoại đã góp phần quan trọng vào việc cải thiện đời sống người dân và giảm nghèo. Sự phát triển của các ngành công nghiệp và dịch vụ đã tạo ra nhiều việc làm mới, tăng thu nhập cho người lao động. Các chương trình xóa đói giảm nghèo được triển khai hiệu quả, giúp hàng triệu người thoát khỏi cảnh nghèo đói. Tỷ lệ hộ nghèo giảm đáng kể, cho thấy sự thành công của chính sách đổi mới.

3.3. Nâng Cao Vị Thế và Uy Tín Quốc Tế

Việc tham gia các tổ chức kinh tế quốc tế và ký kết các hiệp định thương mại đã giúp Việt Nam nâng cao vị thế và uy tín trên trường quốc tế. Việt Nam trở thành một thành viên tích cực của cộng đồng quốc tế và đóng góp vào việc giải quyết các vấn đề toàn cầu. Sự phát triển kinh tế và ổn định chính trị đã tạo điều kiện thuận lợi cho việc mở rộng quan hệ đối ngoại và hợp tác quốc tế.

IV. Thách Thức Đối Với Kinh Tế Đối Ngoại Việt Nam 1986 2006

Bên cạnh những thành tựu, kinh tế đối ngoại của Việt Nam giai đoạn 1986-2006 cũng phải đối mặt với nhiều thách thức. Năng lực cạnh tranh của nền kinh tế còn yếu, phụ thuộc nhiều vào nhập khẩu và FDI. Cơ sở hạ tầng còn lạc hậu, nguồn nhân lực còn hạn chế. Tình trạng tham nhũng và lãng phí gây ảnh hưởng tiêu cực đến môi trường đầu tư và kinh doanh.

4.1. Năng Lực Cạnh Tranh và Phụ Thuộc Kinh Tế

Năng lực cạnh tranh của các doanh nghiệp Việt Nam còn yếu so với các nước trong khu vực và trên thế giới. Sản phẩm xuất khẩu chủ yếu là hàng gia công, giá trị gia tăng thấp. Sự phụ thuộc vào nhập khẩu nguyên vật liệu và công nghệ khiến nền kinh tế dễ bị tổn thương trước các biến động bên ngoài. Việc nâng cao năng lực cạnh tranh là một yêu cầu cấp thiết để đảm bảo sự phát triển bền vững của kinh tế đối ngoại.

4.2. Cơ Sở Hạ Tầng và Nguồn Nhân Lực

Cơ sở hạ tầng giao thông, năng lượng và thông tin liên lạc còn lạc hậu, gây cản trở cho hoạt động sản xuất và kinh doanh. Nguồn nhân lực chất lượng cao còn thiếu, chưa đáp ứng được yêu cầu của nền kinh tế thị trường. Việc đầu tư vào cơ sở hạ tầng và phát triển nguồn nhân lực là một trong những ưu tiên hàng đầu của chính phủ.

4.3. Tham Nhũng và Lãng Phí

Tình trạng tham nhũng và lãng phí gây ảnh hưởng tiêu cực đến môi trường đầu tư và kinh doanh, làm giảm hiệu quả sử dụng nguồn lực và làm xói mòn niềm tin của nhà đầu tư. Việc phòng chống tham nhũng và lãng phí là một trong những nhiệm vụ quan trọng để tạo môi trường kinh doanh lành mạnh và minh bạch.

V. Bài Học Kinh Nghiệm Từ Đổi Mới Kinh Tế Đối Ngoại 1986 2006

Quá trình đổi mới kinh tế đối ngoại giai đoạn 1986-2006 đã để lại nhiều bài học kinh nghiệm quý báu. Đó là sự cần thiết phải có tư duy đổi mới, tầm nhìn chiến lược và quyết tâm chính trị cao. Đồng thời, phải chú trọng xây dựng thể chế kinh tế thị trường, cải thiện môi trường đầu tư và phát triển nguồn nhân lực. Việc chủ động hội nhập kinh tế quốc tế và phát huy nội lực là yếu tố then chốt để đảm bảo sự phát triển bền vững.

5.1. Tư Duy Đổi Mới và Tầm Nhìn Chiến Lược

Sự thành công của đổi mới kinh tế bắt nguồn từ tư duy đổi mới và tầm nhìn chiến lược của Đảng và Nhà nước. Việc mạnh dạn từ bỏ các quan điểm cũ kỹ, lạc hậu và chấp nhận các nguyên tắc của kinh tế thị trường đã tạo ra một luồng sinh khí mới cho nền kinh tế. Tầm nhìn chiến lược giúp định hướng và đảm bảo tính nhất quán trong quá trình đổi mới.

5.2. Xây Dựng Thể Chế Kinh Tế Thị Trường

Việc xây dựng thể chế kinh tế thị trường là một yếu tố quan trọng để thu hút đầu tư nước ngoài và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Cần hoàn thiện hệ thống pháp luật, cải cách hành chính và tạo môi trường cạnh tranh bình đẳng cho các doanh nghiệp. Thể chế kinh tế thị trường phải đảm bảo tính minh bạch, công khai và dễ dự đoán.

5.3. Chủ Động Hội Nhập và Phát Huy Nội Lực

Việc chủ động hội nhập kinh tế quốc tế và phát huy nội lực là hai yếu tố không thể thiếu để đảm bảo sự phát triển bền vững. Hội nhập giúp tiếp cận thị trường và nguồn lực quốc tế, trong khi phát huy nội lực giúp nâng cao năng lực cạnh tranh và giảm sự phụ thuộc vào bên ngoài.

VI. Hướng Tới Tương Lai Kinh Tế Đối Ngoại Việt Nam Sau 2006

Sau năm 2006, kinh tế đối ngoại của Việt Nam tiếp tục phát triển mạnh mẽ, hội nhập sâu rộng hơn vào nền kinh tế thế giới. Tuy nhiên, cũng phải đối mặt với những thách thức mới như biến động kinh tế toàn cầu, cạnh tranh gay gắt và yêu cầu phát triển bền vững. Việc tiếp tục đổi mới tư duy, nâng cao năng lực cạnh tranh và phát huy nội lực là những yếu tố then chốt để đảm bảo sự phát triển bền vững của kinh tế đối ngoại trong tương lai.

6.1. Tác Động Của Khủng Hoảng Kinh Tế và Biến Động Toàn Cầu

Các cuộc khủng hoảng kinh tế và biến động toàn cầu có tác động lớn đến kinh tế đối ngoại của Việt Nam. Sự suy giảm của kinh tế thế giới làm giảm nhu cầu nhập khẩu, ảnh hưởng đến xuất khẩu của Việt Nam. Biến động tỷ giá và giá cả hàng hóa cũng gây khó khăn cho hoạt động sản xuất và kinh doanh. Việc chủ động ứng phó với các biến động bên ngoài là rất quan trọng.

6.2. Cạnh Tranh Gay Gắt và Yêu Cầu Phát Triển Bền Vững

Sự cạnh tranh ngày càng gay gắt trên thị trường thế giới đòi hỏi các doanh nghiệp Việt Nam phải không ngừng nâng cao năng lực cạnh tranh. Đồng thời, yêu cầu phát triển bền vững đặt ra những thách thức mới về bảo vệ môi trường và đảm bảo quyền lợi của người lao động. Việc kết hợp tăng trưởng kinh tế với bảo vệ môi trường và đảm bảo an sinh xã hội là một yêu cầu cấp thiết.

6.3. Đổi Mới và Phát Huy Nội Lực Trong Bối Cảnh Mới

Trong bối cảnh mới, việc tiếp tục đổi mới tư duy, nâng cao năng lực cạnh tranh và phát huy nội lực là những yếu tố then chốt để đảm bảo sự phát triển bền vững của kinh tế đối ngoại. Cần tập trung vào các ngành công nghiệp có giá trị gia tăng cao, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao và xây dựng một nền kinh tế xanh, thân thiện với môi trường. Việc tận dụng cơ hội từ cuộc Cách mạng công nghiệp 4.0 cũng là rất quan trọng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần mở đầu, kết luận, tổng quan tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài, danh mục công trình khoa học của tác giả liên quan đến luận án, danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục, luận án kết cấu thành 3 chương, 8 tiết. Đảng lãnh đạo đổi mới hoạt động kinh tế đối ngoại từ năm 1986 đến năm 1995. Đảng lãnh đạo mở rộng, nâng cao hiệu quả hoạt động kinh tế đối ngoại từ năm 1996 đến năm 2006. Nhận xét và kinh nghiệm.2006 11 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.2006 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU CÓ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN KTĐN của một quốc gia là tổng thể các quan hệ kinh tế, khoa học, kỹ thuật, công nghệ của một quốc gia nhất định với các quốc gia còn lại hoặc với các tổ chức kinh tế quốc tế khác, được thực hiện dưới nhiều hình thức, hình thành và phát triển trên cơ sở phát triển của lực lượng sản xuất và phân công lao động quốc tế ngày càng sâu rộng.

Hoạt động KTĐN là một trong những hoạt động quan trọng của nền kinh tế mỗi quốc gia, là một lĩnh vực phong phú và đa dạng, có kết cấu rộng và phức tạp, bao hàm những đặc trưng cơ bản: một là, KTĐN là quan hệ kinh tế với bên ngoài; tự bản thân tên gọi của nó đã khẳng định đó là tổng thể các quan hệ kinh tế, khoa học - công nghệ mà chủ thể là một quốc gia với các quốc gia khác và các tổ chức kinh tế quốc tế cho dù quan hệ đó tiến hành trong nước hay ngoài lãnh thổ của mình. Đặc trưng này làm cho KTĐN thành thực thể kinh tế có cơ cấu nhiều tầng nấc, nhiều cấp độ quan hệ: Chính phủ, các địa phương, thậm chí cá nhân với nhau nếu hội đủ điều kiện theo quy định pháp luật của từng quốc gia; hai là, KTĐN là lĩnh vực có nội dung rộng lớn, thể hiện dưới nhiều hình thức hoạt động có liên quan chặt chẽ với nhau, tạo nên một thể thống nhất, qua đó xác định vị trí nền kinh tế của mỗi quốc gia trong hệ thống kinh tế thế giới. Những năm đầu đổi mới, hoạt động KTĐN Việt Nam là một trong những “kênh” cơ bản đưa nền kinh tế thoát ra khỏi khủng hoảng. Cũng vì lẽ đó, KTĐN, hoạt động KTĐN của Việt Nam, sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam đối với hoạt động KTĐN là một trong những chủ đề thu hút được sự quan tâm của đông đảo các nhà khoa học, của giới nghiên cứu.

Bằng các phương pháp tiếp cận khác nhau, các công trình nghiên cứu về hoạt động KTĐN trong thời gian này tập trung trong các sách chuyên khảo, các luận án, các bài báo và đề tài nghiên cứu khoa học. Khảo cứu các công trình nghiên cứu có liên quan hoặc trực tiếp về hoạt động KTĐN dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam, có thể chia thành những nhóm sau: 1. Nhóm các công trình nghiên cứu có đề cập đến hoạt động kinh tế đối ngoại Năm 1988, tác giả Lê Hồng Phục và Đỗ Đức Định viết cuốn “Một số vấn đề kinh tế đối ngoại của các nước đang phát triển châu Á” (Nxb Khoa học Xã hội, Hà (LUAN.2006 12 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Sau khi mô tả và phân tích một số nội dung chủ yếu trong hoạt động KTĐN của các nước đang phát triển ở châu Á, các tác giả cho rằng, hầu hết các nước đang phát triển ở châu Á coi chiến lược mở cửa với bên ngoài là một trong những động lực chủ yếu để tăng trưởng kinh tế, xu hướng tự do hóa KTĐN ngày càng tăng lên (ngoại thương và đầu tư nước ngoài).

Đó đồng thời cũng là cơ sở để các tác giả đi tới kết luận: Cho dù những dự đoán về tương lai còn rất khác nhau, song nhìn chung đều có thể nhất trí rằng, xu hướng mở cửa và tự do hóa KTĐN sẽ chi phối những đường nét căn bản chính sách phát triển kinh tế của mọi quốc gia trong khu vực và đem lại cho họ niềm hy vọng lớn lao vào sự thịnh vượng kinh tế của kỷ nguyên châu Á. Trong sách “Công nghiệp hóa hướng về xuất khẩu: Kinh nghiệm của ASEAN” (Nxb Khoa học Xã hội, Hà Nội, 1992), tác giả Mohamed Ariff và Hal Hill đưa ra quan điểm: Trong gần 3 thập kỷ tồn tại, tuy thời điểm có khác nhau, song nhìn chung các nước ASEAN lần lượt áp dụng hai chiến lược CNH: CNH thay thế nhập khẩu vào thập kỷ 60 và CNH hướng về xuất khẩu từ thập kỷ 70. Nhờ những đóng góp của hoạt động KTĐN mà kinh tế các nước ASEAN tăng trưởng từ 7% đến 9% trong suốt hai thập kỷ qua. Quá trình trên của các nước ASEAN để lại nhiều kinh nghiệm cho các nước đang phát triển, đẩy mạnh phát triển KTĐN.

“Chính sách kinh tế đối ngoại của các nước châu Á - Thái Bình Dương thời kỳ sau Chiến tranh lạnh” là bài báo của tác giả Bùi Tất Thắng (Tạp chí Nghiên cứu Quốc tế, số 6, 1995). Bài viết cho rằng những thay đổi trong chính sách KTĐN của các nước trên thế giới nói chung cũng như của các nước khu vực châu Á - Thái Bình Dương nói riêng “đều bắt nguồn từ cuộc khủng hoảng dẫn đến sụp đổ của Đông Âu và Liên Xô cuối thập kỷ 80 đầu thập kỷ 90” [116, tr. Có thể thấy hai xu hướng lớn trong việc điều chỉnh chính sách KTĐN của các nước châu Á - Thái Bình Dương: một là, coi chiến lược mở cửa với bên ngoài là một trong những động lực chủ yếu của sự tăng trưởng; Hai là, xu hướng tự do hóa các hoạt động KTĐN ngày càng tăng lên. Năm 1998, Nxb Đại học Oxford, Anh, xuất bản cuốn “The Role of Government in East Asian Economic Development: Comparative Institutional Analysis” (Vai trò của Chính phủ trong phát triển kinh tế Đông Á: Phân tích thể chế so sánh) của tập thể tác giả Masahiko Aoki, Hyung - Ki Kim và Masahiro Okuno - Fujiwara.

Cuốn sách giải thích “điều kỳ diệu của Đông Á” để tìm ra sự đa dạng của (LUAN.2006 13 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.2006 các nền kinh tế khác nhau ở Đông Á, cũng như tính cần thiết về sự can thiệp của Chính phủ các nước trong mối quan hệ kinh tế với bên ngoài. Bài viết “APEC - những ưu, nhược của sự hội nhập” (Tạp chí Thông tin khoa học xã hội, số 4, 1998) của tác giả Arkhipov nghiên cứu về APEC với tư cách là một thể chế kinh tế quan trọng trong nền kinh tế toàn cầu. Arkhipov cho biết: APEC chiếm hơn 1/2 GNP của thế giới và khoảng 80% khối lượng mậu dịch, là mối quan tâm lớn trong chiến lược phát triển kinh tế của nhiều quốc gia ở châu Á - Thái Bình Dương. Tác giả Arkhipov kết luận: Hội nhập APEC không chỉ là xu thế khách quan, mà là thực tiễn đang diễn ra với những mặt tích cực và hạn chế đan xen phức tạp.

Biết tận dụng những cơ hội sẽ tạo ra thế và lực mới để đẩy lùi thách thức, tạo ra cơ hội mới lớn hơn; ngược lại, nếu như không biết chớp thời cơ sẽ nhanh chóng bị loại khỏi cuộc chơi. Trong chuyên khảo “The Four Asian Tigers: Economic Development and the Global Political Economy” (Bốn con hổ châu Á: Phát triển kinh tế và kinh tế chính trị toàn cầu, Nxb Emerald, Anh, 1999), nhà nghiên cứu Eun Mee Kim phân tích bối cảnh địa chính trị và kinh tế trong chiến lược CNH hướng về xuất khẩu khu vực châu Á. Thông qua việc so sánh bốn quốc gia đang trỗi dậy được ví với bốn con hổ (Hàn Quốc, Đài Loan, Hồng Kông và Singapore) - tác giả giải thích tại sao nền kinh tế của các quốc gia nói trên thành công; từ đó, đúc rút một số kinh nghiệm phát triển kinh tế cho các quốc gia khác. “The Role of Foreign Direct Investment in East Asian Economic Development” (Vai trò của đầu tư trực tiếp nước ngoài trong phát triển kinh tế Đông Á) là cuốn sách của tập thể tác giả Takatoshi Ito và Anne O.

Krueger, Nxb Đại học Chicago, Mỹ, 2000. Các tác giả chỉ ra trào lưu sử dụng vốn FDI dài hạn tăng lên đáng kể những năm 1990. Trong thực tế, nhiều nhà chính sách xem vốn nước ngoài là một nguồn tài nguyên cần thiết cho sự tăng trưởng kinh tế. Tác động của đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) vào khu vực Đông Á cho phép khám phá cấu trúc tổng thể vốn FDI của từng quốc gia.

Tác giả Masahisa Fujita viết cuốn “Economic Integration in Asia and India” (Hội nhập kinh tế ở châu Á và Ấn Độ), Nxb Palgrave Macmillan, Mỹ, 2008. Tác giả Masahisa Fujita là Chủ tịch Viện Kinh tế Phát triển Nhật Bản (JETRO). Theo tác giả: Trong dòng chảy của toàn cầu hóa kinh tế thế giới, hội nhập kinh tế về mặt thể (LUAN.2006 14 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.2006 chế của EU và Mỹ thực chất không bằng một số nước ở châu Á, bao gồm Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc và các nước ASEAN. Ngoài ra, Ấn Độ cũng có những bước đi mạnh mẽ trong hội nhập kinh tế.

Cuốn sách trình bày một tư duy khác về hội nhập kinh tế châu Á. Năm 2010, Nxb Routledge, Mỹ, xuất bản cuốn sách “The Future of Asian Trade and Growth: Economic Development with the Emergence of China” (Tương lai của tăng trưởng và thương mại châu Á: Phát triển kinh tế với sự xuất hiện của Trung Quốc) của tác giả Linda Yueh. Cuốn sách phân tích một cách toàn diện các xu hướng của thương mại và tăng trưởng kinh tế ở châu Á, định hướng phát triển trong tương lai. Ngoài ra, cuốn sách còn phân tích về tầm quan trọng của chiến lược phát triển hướng về xuất khẩu ở khu vực châu Á và mô hình của Trung Quốc (đặc biệt từ khi Trung Quốc gia nhập WTO năm 2001).

Năm 2012, tác giả Anthony D'Costa chủ biên cuốn“Globalization and Economic Nationalism in Asia” (Toàn cầu hóa và chủ nghĩa dân tộc trong kinh tế ở châu Á), Nxb Đại học Oxford, Anh. Cuốn sách cho rằng: Bằng các cách khác nhau chính phủ châu Á theo đuổi chủ nghĩa dân tộc kinh tế ngay cả khi họ đã hội nhập với nền kinh tế thế giới. Cuốn sách phủ nhận quan điểm cho rằng: Trong toàn cầu hóa, vai trò của Nhà nước trở nên dư thừa, không thể can thiệp vào nền kinh tế. Một số quốc gia trong khu vực châu Á (bao gồm Ấn Độ, Trung Quốc, Hàn Quốc, Singapore, Nhật Bản và khu vực Đông Nam Á) đang rất năng động trong việc định hình thương mại, đầu tư, công nghệ, công nghiệp và tài chính.