phần mở đầu, kết luận, nội dung của luận văn đƣợc thể hiện thành ba chƣơng: Chƣơng 1: Cơ sở lý luận về phát triển khách hàng của Ngân hàng Thƣơng mại Chƣơng 2: Thực trạng phát triển khách hàng tại Ngân hàng TMCP Công thƣơng Lê Chân Chƣơng 3: Biện pháp phát triển khách hàng tại Ngân hàng TMCP Công thƣơng Lê Chân 4 CHƢƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN KHÁCH HÀNG CỦA NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI 1. Khách hàng của Ngân hàng Thƣơng mại 1. Khái niệm a) Ngân hàng Thương mại và hoạt động của Ngân hàng Thương mại Ngân hàng là loại hình tổ chức tín dụng có thể đƣợc thực hiện tất cả các hoạt động ngân hàng theo quy định của Luật Tổ chức Tín dụng năm 2010. Theo tính chất và mục tiêu hoạt động, các loại hình ngân hàng bao gồm ngân hàng thƣơng mại, ngân hàng chính sách, ngân hàng hợp tác xã.
[3] Ngân hàng thƣơng mại là loại hình ngân hàng đƣợc thực hiện tất cả các hoạt động ngân hàng và các hoạt động kinh doanh khác theo quy định của Luật Các Tổ chức Tín dụng nhằm mục tiêu lợi nhuận. [1,2,3] Hoạt động của Ngân hàng Thƣơng mại bao gồm: [1,2,3] - Nhận tiền gửi không kỳ hạn, tiền gửi có kỳ hạn, tiền gửi tiết kiệm và các loại tiền gửi khác. - Phát hành chứng chỉ tiền gửi, kỳ phiếu, tín phiếu, trái phiếu để huy động vốn trong nƣớc và nƣớc ngoài. - Cấp tín dụng dƣới các hình thức sau đây: + Cho vay; + Chiết khấu, tái chiết khấu công cụ chuyển nhƣợng và giấy tờ có giá khác; + Bảo lãnh ngân hàng; + Phát hành thẻ tín dụng; + Bao thanh toán trong nƣớc; bao thanh toán quốc tế đối với các ngân hàng đƣợc phép thực hiện thanh toán quốc tế; + Các hình thức cấp tín dụng khác sau khi đƣợc Ngân hàng Nhà Nƣớc chấp thuận.
- Mở tài khoản thanh toán cho khách hàng. 5 - Cung ứng các phƣơng tiện thanh toán. - Cung ứng các dịch vụ thanh toán sau đây: + Thực hiện dịch vụ thanh toán trong nƣớc bao gồm séc, lệnh chi, ủy nhiệm chi, nhờ thu, ủy nhiệm thu, thƣ tín dụng, thẻ ngân hàng, dịch vụ thu hộ và chi hộ; + Thực hiện dịch vụ thanh toán quốc tế và các dịch vụ thanh toán khác sau khi đƣợc Ngân hàng Nhà nƣớc chấp thuận b) Khách hàng của Ngân hàng Thương mại Khách hàng là đối tƣợng mà doanh nghiệp phục vụ và là yếu tố quyết định sự thành công hay thất bại của doanh nghiệp. Bởi vì khách hàng tạo nên thị trƣờng, quy mô khách hàng tạo nên quy mô thị trƣờng.
Khách hàng sẽ bao gồm nhu cầu. Bản thân nhu cầu lại không giống nhau giữa các nhóm khách hàng và thƣờng xuyên biến đổi. Nhu cầu và sự biến đổi nhu cầu lại chịu sự chi phối của nhiều yếu tố, đến lƣợt minh nhu cầu và sự biến đổi của nó lại ảnh hƣởng đến toàn bộ các quyết định Marketing của doanh nghiệp nói chung và NHTM nói riêng. Vì vậy, NHTM phải thƣờng xuyên theo dõi khách hàng và tiên liệu những biến đổi về nhu cầu của họ.
Khách hàng của NHTM là tất cả các tổ chức cá nhân, tổ chức, doanh nghiệp có nhu cầu sử dụng các dịch vụ của Ngân hàng, là những khách hàng đã, đang và sẽ sử dụng những sản phẩm dịch vụ của Ngân hàng. Trong số các khách hàng đ c thể c khách hàng chƣa từng quan hệ với Ngân hàng, có khách hàng quan hệ lâu năm nhƣng cũng c những khách hàng không quan hệ nữa. Mục tiêu của các nhà quản trị Ngân hàng khi xây dựng chiến lƣợc khách hàng là thu hút đƣợc nhiều khách hàng đến với Ngân hàng nhƣng vẫn đảm bảo chất lƣợng khách hàng, tránh những rủi ro xảy ra trong tất cả các mối quan hệ, cố gắng giảm thiểu các biến cố, đồng thời duy trì hoạt động kinh doanh với những khách hàng đang quan hệ. Các biện pháp thu hút khách hàng giải quyết các vấn đề đ trong nội dung của mình, bao gồm lựa chọn khách hàng, thu hút khách hàng mới, duy trì khách hàng, đánh giá khách hàng, và 6 chăm s c khách hàng.
Đối với mỗi Ngân hàng khác nhau, số lƣợng khách hàng cũng khách nhau. Họ sẽ có những nh m khách hàng thƣờng xuyên, không thƣờng xuyên và khách hàng tiềm năng. Khách hàng giữ vai trò quan trọng trong hoạt động kinh doanh của Ngân hàng. Hầu hết các khách hàng không chỉ "mua" sản phẩm dịch vụ của Ngân hàng một lần nên các tổ chức Ngân hàng luôn tiến hành song song hai việc: thiết lập các mối quan hệ mới và duy trì các mối quan hệ cũ đã c.
Hơn nữa, việc cung cấp dịch vụ Ngân hàng không chỉ là sự tin tƣởng vào tên tuổi của Ngân hàng mà còn đặc biệt phụ thuộc vào các quan hệ giao tiếp với khách hàng, tổ chức Ngân hàng hoạt động chủ yếu dựa trên hiệu quả của hoạt động giao tiếp thông qua đội ngũ nhân viên quan hệ trực tiếp với khách hàng. Phân loại khách hàng của NHTM Có rất nhiều phƣơng pháp và tiêu thức để phân loại khách hàng. Phân loại khách hàng có thể đƣợc hiểu là phân theo đặc tính, tính cách riêng biệt của từng nh m khách hàng để Ngân hàng có thể đƣa ra một phƣơng pháp riêng để tiếp xúc với họ một cách có hiệu quả. Phƣơng pháp này giúp Ngân hàng chi tiêu ngân sách giành cho marketing một cách khôn ngoan, chỉ sử dụng phƣơng tiện này để tiếp cận với khách hàng đã đƣợc xác định.
Phân loại khách hàng theo 5 tiêu chí dƣới đây để đảm bảo rằng Ngân hàng đã phân loại chính xác các nhóm khách hàng của mình. - Loại khách hàng: Có lẽ cách cơ bản nhất để phân nhóm khách hàng là phải xác định đƣợc mục tiêu kế hoạch mà Ngân hàng nhắm tới là ngƣời tiêu dùng hay các doanh nghiệp. Một số Ngân hàng có thể thành công trong việc đặt mục tiêu cho cả hai nhóm trong khi sẽ có một số điểm trùng nhau, Ngân hàng gần nhƣ cần phải tạo ra điểm riêng biệt cho thông điệp marketing hiệu quả nhất. - Theo địa lý: Ví trí địa lý cƣ trú khách hàng sẽ rất quan trọng trong việc quyết định biện pháp marketing mà doanh nghiệp sẽ áp dụng.
Khách hàng có thể ở địa phƣơng, khu vực, trong nƣớc hay quốc tế. Đối với một số doanh 7 nghiệp, mục tiêu của họ rất rõ ràng - khách hàng mục tiêu của cửa hàng giặt là khô chỉ sống trong phạm vi vài dặm trong vùng. Trong các trƣờng hợp nhƣ vậy, có lẽ sẽ tốt nếu chia thành vùng thị trƣờng theo lãnh thổ nhỏ hơn - ví dụ mã vùng hay vùng lân cận. Tƣơng tự nhƣ vậy, ngƣời bán hàng trong nƣớc hay quốc tế có thể muốn tìm đến những thành phố hay quốc gia mà phần lớn khách hàng của họ cƣ trú để giúp họ làm tăng thêm tiêu điểm của họ.
- Theo nhân khẩu: Nhân khẩu là số liệu thống kê quan trọng cơ bản trong phần cơ sở khách hàng của bạn. Bằng cách phân loại theo nhân khẩu, bạn có thể xác định những đặc điểm thống kê cụ thể để phân loại riêng khách hàng. Nếu doanh nghiệp bạn đang đặt mục tiêu vào khách hàng, việc phân loại theo nhân khẩu có thể bao gồm một số đặc điểm nhƣ tuổi, giới tính, trình độ học vấn, phân loại nghề nghiệp (công nhân hay công chức), thu nhập, tình trạng hôn nhân, và dân tộc hay tôn giáo. Nó không cần thiết phải sử dụng tất cả những tiêu chí này; hơn là, bạn muốn tập trung nghiên cứu vào những ngƣời phù hợp nhất với sản phẩm hay dịch vụ của bạn.
Mặt khác, nhân khẩu trong kinh doanh có thể đƣợc chia nhỏ theo các cách khác nhau. Bắt đầu bằng việc xem khách hàng mục tiêu đang làm việc trong ngành công nghiệp nào Bạn có thể phân loại khách hàng mục tiêu theo quy mô của doanh nghiệp dựa vào số nhân viên hay tổng doanh số. Cuối cùng, xem ai đƣa ra các quyết định mua sản phẩm hay dịch vụ của bạn - chức danh của ngƣời đ là gì và ngƣời đ làm việc ở bộ phận nào? - Phân theo tâm lý: Phân loại theo tâm lý liên quan đến tính cách và cách cƣ xử mà nó ảnh hƣởng tới việc mua hàng hoá. Nói cách khác, thói quen mua bán của khách hàng là gì? Ví dụ, khách hàng đ c bốc đồng hay sợ rủi ro? Có nhiều biến số mà bạn có thể xem xét và chúng thƣờng đối lập với nhau, nhƣng c một số các yếu tố quan trọng về tâm lý thông thƣờng nhƣ: + Khuynh hƣớng của một nhóm khách hàng thiên về mua sản phẩm hay dịch vụ mới so với nhóm khác 8 + Những tác động đến thói quen mua hàng (ví dụ áp lực của những ngƣời cùng địa vị hay trình độ học vấn) + Các thuộc tính của sản phẩm hay dịch vụ quan trọng với khách hàng.
+ Sự trung thành với nhãn hiệu sản phẩm hay danh tiếng của sản phẩm. + Các tiêu chí quyết định mua, ví dụ liệu việc mua sản phẩm sẽ phụ thuộc vào giá thành hay giá trị của sản phẩm - Lòng tin và lối sống: Những lĩnh vực này thƣờng đề cập đến cách thức mà khách hàng tự đánh giá mình. Lòng tin bao gồm các chuẩn mực và thái độ về tôn giáo, chính trị, dân tộc hay văn hoá. Phân chia theo lối sống có thể liên quan tới cách khách hàng sử dụng thời gian ngoài giờ làm việc của mình cho những việc nhƣ sở thích, vui chơi giải trí, hay những thú tiêu khiển khác.
Những cách phân loại này rất quan trọng vì biến số có thể đƣợc sử dụng để dự đoán cách cƣ xử khi mua hàng trong tƣơng lai. Ngoài những tiêu chí trên, thông thƣờng các NHTM thƣờng phân loại khách hàng theo 4 nhóm khách hàng chủ yếu sau: a. Nhóm khách hàng thường xuyên: Đây là nh m khách hàng lâu năm, c truyền thống của Ngân hàng. Họ thƣờng là các doanh nghiệp Nhà nƣớc, các doanh nghiệp tƣ nhân lớn.
Nhóm khách hàng này đem lại những lợi nhuận cố định trong những khoản thời gian cố định có thể là một tuần, một tháng, một năm… Nh m khách hàng này thƣờng không đem lại những khoản lợi nhuận bất thƣờng. Mối quan hệ giữa họ và Ngân hàng hình thành dựa trên uy tín, tính rủi ro trong mối quan hệ này thƣờng rất thấp. Bên cạnh đ , họ thƣờng chỉ tham gia vào một số loại hình dịch vụ nhất định. Việc duy trì quan hệ với nhóm khách hàng này sẽ đảm bảo đƣợc nguồn vốn huy động lớn, ít biến động cho Ngân hàng, và quan trọng hơn và giảm thiểu tối đa những rủi ro trong thanh toán và tín dụng.