Luận Văn Thạc Sĩ Nghiên Cứu Công Tác Bảo Hiểm Cho Người Nghèo Tỉnh Bến Tre

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu công tác bảo hiểm cho người nghèo tỉnh bến tre, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện pháp hoàn thiện trong lĩnh vực .

• Tác giả: Lê Hữu Nhân
• Người hướng dẫn: PGS. Đào Hữu Hòa
• Trường học: Đại học Đà Nẵng
• Chuyên ngành: Kinh tế Phát triển
• Đề tài: Công tác Bảo hiểm Y tế cho người nghèo tỉnh Bến Tre
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2014
• Địa điểm: Đà Nẵng

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• MỞ ĐẦU
• 0.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 0.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 0.3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 0.4. Phương pháp nghiên cứu
• 0.5. Ý nghĩa khoa học của đề tài
• 0.6. Đóng góp mới về mặt khoa học của luận văn
• 0.7. Bố cục đề tài
• 0.8. Tổng quan tài liệu
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CÔNG TÁC BẢO HIỂM Y TẾ
• 1.1. KHÁI NIỆM, ĐẶC ĐIỂM VÀ VAI TRÒ CỦA BẢO HIỂM Y TẾ
• 1.1.1. Khái niệm, bản chất và nguyên tắc của BHYT
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG VỀ BHYT CHO NGƯỜI NGHÈO TẠI BẾN TRE
• 3. CHƯƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM THỰC HIỆN CÔNG TÁC BHYT CHO NGƯỜI NGHÈO TẠI BẾN TRE
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Luận Văn Thạc Sĩ Về Công Tác Bảo Hiểm Cho Người Nghèo Tại Bến Tre

Luận văn thạc sĩ này tập trung vào công tác bảo hiểm y tế (BHYT) cho người nghèo tại Bến Tre, một tỉnh có điều kiện kinh tế - xã hội còn nhiều khó khăn. Nghiên cứu nhằm hệ thống hóa cơ sở lý luận về BHYT, phân tích thực trạng, và đề xuất giải pháp hoàn thiện công tác này. Bảo hiểm xã hội (BHXH) và chính sách bảo hiểm là những khía cạnh trọng tâm, với mục tiêu đảm bảo an sinh xã hội và hỗ trợ người nghèo tiếp cận dịch vụ y tế.

1.1. Cơ Sở Lý Luận Về Bảo Hiểm Y Tế

Bảo hiểm y tế là một hình thức bảo hiểm không vì mục đích lợi nhuận, do Nhà nước tổ chức thực hiện. Nó đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo quyền lợi khám chữa bệnh cho người dân, đặc biệt là người nghèo. BHYT giúp giảm gánh nặng tài chính khi ốm đau, đồng thời thúc đẩy công bằng xã hội. Tại Bến Tre, công tác BHYT đã từng bước phát triển, nhưng vẫn còn nhiều hạn chế trong việc tiếp cận và sử dụng dịch vụ y tế của người nghèo.

1.2. Thực Trạng Công Tác BHYT Tại Bến Tre

Thực trạng bảo hiểm tại Bến Tre cho thấy, mặc dù đã có nhiều nỗ lực trong việc cấp phát thẻ BHYT và tổ chức mạng lưới y tế, nhưng vẫn còn nhiều người nghèo chưa được hưởng lợi đầy đủ. Nguyên nhân chính bao gồm hạn chế về tài chính, thủ tục hành chính phức tạp, và thiếu nhận thức về quyền lợi BHYT. Nghiên cứu bảo hiểm này đã chỉ ra những tồn tại và đề xuất các giải pháp cụ thể để cải thiện tình hình.

II. Giải Pháp Hoàn Thiện Công Tác BHYT Cho Người Nghèo

Để nâng cao hiệu quả công tác bảo hiểm cho người nghèo tại Bến Tre, nghiên cứu đề xuất một số giải pháp bảo hiểm như: đẩy mạnh cấp phát thẻ BHYT, tăng cường mạng lưới y tế, nâng cao chất lượng dịch vụ khám chữa bệnh, và tuyên truyền nâng cao nhận thức của người dân. Chính sách an sinh và hệ thống bảo hiểm cần được cải thiện để đảm bảo công bằng và hiệu quả trong việc hỗ trợ người nghèo.

2.1. Đẩy Mạnh Cấp Phát Thẻ BHYT

Một trong những giải pháp quan trọng là đẩy mạnh công tác cấp phát thẻ BHYT cho người nghèo. Điều này đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng và địa phương để đảm bảo thẻ BHYT đến tay đúng đối tượng. Bảo hiểm cho người có thu nhập thấp cần được ưu tiên, với các chính sách hỗ trợ tài chính phù hợp.

2.2. Nâng Cao Chất Lượng Dịch Vụ Y Tế

Nâng cao chất lượng công tác khám chữa bệnh là yếu tố then chốt để người nghèo tin tưởng và sử dụng thẻ BHYT. Cần đầu tư vào cơ sở vật chất, đào tạo nhân lực y tế, và cải thiện quy trình khám chữa bệnh. Bảo hiểm tại Bến Tre cần hướng tới mục tiêu đảm bảo dịch vụ y tế chất lượng cao cho mọi người dân, đặc biệt là người nghèo.

III. Ý Nghĩa Và Ứng Dụng Thực Tiễn Của Luận Văn

Luận văn thạc sĩ này không chỉ có giá trị học thuật mà còn mang ý nghĩa thực tiễn sâu sắc. Nó cung cấp cái nhìn toàn diện về công tác bảo hiểm cho người nghèo tại Bến Tre, đồng thời đề xuất các giải pháp khả thi để cải thiện tình hình. Nghiên cứu bảo hiểm này là nguồn tài liệu tham khảo quan trọng cho các nhà hoạch định chính sách, cơ quan quản lý, và các nhà nghiên cứu trong lĩnh vực an sinh xã hội và bảo hiểm y tế.

3.1. Đóng Góp Khoa Học

Luận văn đã chỉ ra thực trạng bảo hiểm và những hạn chế trong công tác BHYT tại Bến Tre, đồng thời đề xuất các giải pháp cụ thể. Đây là đóng góp quan trọng cho việc hoàn thiện chính sách bảo hiểm và hệ thống bảo hiểm tại địa phương.

3.2. Ứng Dụng Thực Tiễn

Các giải pháp được đề xuất trong luận văn có thể áp dụng trực tiếp vào thực tiễn, giúp cải thiện công tác bảo hiểm cho người nghèo tại Bến Tre. Điều này góp phần thực hiện mục tiêu BHYT toàn dân và đảm bảo an sinh xã hội cho mọi người dân.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Công tác bảo hiểm y tế (BHYT) cho người nghèo là một trong những chính sách an sinh xã hội quan trọng nhằm đảm bảo quyền lợi chăm sóc sức khỏe cho nhóm đối tượng có thu nhập thấp. Tại tỉnh Bến Tre, với dân số khoảng 1,275 triệu người năm 2013, trong đó có hơn 111.823 người nghèo, công tác BHYT đóng vai trò thiết yếu trong việc giảm gánh nặng chi phí khám chữa bệnh (KCB) cho người nghèo. Từ năm 2008 đến 2013, tỷ lệ người nghèo tại Bến Tre giảm từ 164.864 xuống còn 111.823 người, cho thấy sự tiến bộ trong công tác xóa đói giảm nghèo. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều người nghèo chưa tiếp cận đầy đủ các dịch vụ y tế do nhiều nguyên nhân khách quan và chủ quan.

Mục tiêu nghiên cứu nhằm hệ thống hóa cơ sở lý luận về công tác BHYT, đánh giá thực trạng công tác BHYT cho người nghèo tại Bến Tre trong giai đoạn 2008-2013, đồng thời đề xuất các giải pháp hoàn thiện nhằm nâng cao hiệu quả chính sách này. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào công tác lập quỹ BHYT, cấp phát thẻ, tổ chức khám chữa bệnh và quản lý sử dụng thẻ BHYT cho người nghèo trên địa bàn tỉnh. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc góp phần nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe, đảm bảo công bằng xã hội và hỗ trợ phát triển kinh tế địa phương thông qua việc giảm thiểu chi phí y tế cho người nghèo.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình sau:

• Lý thuyết bảo hiểm y tế: BHYT được hiểu là hình thức bảo hiểm xã hội nhằm huy động nguồn tài chính để chi trả chi phí KCB cho người tham gia khi ốm đau, bệnh tật. Nguyên tắc cơ bản bao gồm chia sẻ rủi ro, tính nhân đạo, không vì mục đích lợi nhuận và đảm bảo công bằng xã hội.

• Mô hình chăm sóc sức khỏe ban đầu: Nhấn mạnh vai trò của mạng lưới y tế cơ sở trong việc cung cấp dịch vụ y tế thuận tiện, chất lượng cho người nghèo, góp phần giảm tải cho các tuyến trên và nâng cao hiệu quả sử dụng quỹ BHYT.

• Khái niệm công bằng xã hội trong y tế: BHYT là công cụ để đảm bảo mọi người dân, đặc biệt là người nghèo, được tiếp cận dịch vụ y tế công bằng, không phân biệt giàu nghèo.

Các khái niệm chính bao gồm: bảo hiểm y tế, người nghèo, công tác cấp phát thẻ BHYT, quản lý sử dụng thẻ BHYT, mạng lưới cung ứng dịch vụ y tế, và xã hội hóa chăm sóc sức khỏe.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp thống kê mô tả, phân tích định lượng và so sánh dựa trên số liệu thu thập từ các nguồn chính thức như Bảo hiểm xã hội tỉnh Bến Tre, Chi cục Thống kê, Sở Lao động Thương binh và Xã hội, Sở Y tế, cùng các báo cáo chuyên ngành giai đoạn 2008-2013. Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm toàn bộ người nghèo được cấp thẻ BHYT trong tỉnh trong giai đoạn này.

Phương pháp chọn mẫu là lấy toàn bộ dữ liệu có sẵn để đảm bảo tính toàn diện và chính xác. Phân tích dữ liệu được thực hiện bằng các công cụ thống kê mô tả, biểu đồ và bảng số liệu nhằm đánh giá tỷ lệ cấp thẻ BHYT, số lượt khám chữa bệnh, mức chi phí bình quân và các chỉ tiêu liên quan. Ngoài ra, nghiên cứu còn thu thập ý kiến chuyên gia và cán bộ quản lý để bổ sung phân tích định tính.

Timeline nghiên cứu tập trung vào giai đoạn 2008-2013, với việc tổng hợp, phân tích số liệu và đề xuất giải pháp cho giai đoạn tiếp theo.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tỷ lệ người nghèo được cấp thẻ BHYT tăng đều qua các năm: Từ năm 2008 đến 2013, tỷ lệ người nghèo có thẻ BHYT tại Bến Tre tăng lên đáng kể, góp phần nâng cao khả năng tiếp cận dịch vụ y tế. Ví dụ, năm 2013, hơn 111.823 người nghèo được cấp thẻ BHYT, chiếm tỷ lệ cao trong tổng số người nghèo.

2. Số lượt khám chữa bệnh bình quân của người nghèo tăng: Số lượt khám chữa bệnh nội trú và ngoại trú của người nghèo tăng qua các năm, phản ánh sự gia tăng trong việc sử dụng dịch vụ y tế nhờ có thẻ BHYT. Tỷ lệ sử dụng dịch vụ y tế của người nghèo đạt khoảng 70-80% trong năm nghiên cứu.

3. Chất lượng dịch vụ y tế được cải thiện: Các cơ sở y tế tại Bến Tre đã nâng cấp trang thiết bị, đào tạo đội ngũ y bác sĩ và cải tiến thủ tục hành chính, giúp giảm thời gian chờ đợi và nâng cao mức độ hài lòng của người bệnh. Mức chi phí bình quân cho một lần sử dụng BHYT cũng được kiểm soát hợp lý, đảm bảo hiệu quả quỹ.

4. Công tác quản lý thẻ BHYT còn tồn tại hạn chế: Việc quản lý sử dụng thẻ BHYT chưa chặt chẽ dẫn đến tình trạng trục lợi quỹ BHYT và sử dụng thẻ không đúng mục đích, gây thất thoát ngân sách. Công tác kiểm tra, giám sát cần được tăng cường hơn nữa.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của những kết quả tích cực là do sự phối hợp chặt chẽ giữa các ngành, đặc biệt là Bảo hiểm xã hội, Sở Y tế và Sở Lao động Thương binh và Xã hội trong việc cấp phát thẻ, tổ chức mạng lưới khám chữa bệnh và tuyên truyền nâng cao nhận thức cho người nghèo. Việc áp dụng công nghệ thông tin trong quản lý thẻ BHYT cũng góp phần nâng cao hiệu quả.

So với các tỉnh lân cận như Tiền Giang và Vĩnh Long, Bến Tre có nhiều điểm tương đồng về đặc điểm kinh tế xã hội và chính sách BHYT. Tuy nhiên, Bến Tre còn gặp khó khăn do điều kiện tự nhiên phức tạp, mạng lưới giao thông chưa thuận lợi, ảnh hưởng đến việc tiếp cận dịch vụ y tế của người nghèo. Các tỉnh bạn đã áp dụng mô hình cấp thẻ BHYT theo phương thức thực thanh thực chi và đẩy mạnh xã hội hóa chăm sóc sức khỏe, tạo điều kiện thuận lợi cho người nghèo.

Việc nâng cao chất lượng khám chữa bệnh và cải cách thủ tục hành chính là yếu tố then chốt để tăng cường niềm tin của người nghèo vào chính sách BHYT, từ đó thúc đẩy họ sử dụng dịch vụ y tế hợp lý. Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ tỷ lệ người nghèo có thẻ BHYT theo năm, bảng số lượt khám chữa bệnh và mức chi phí bình quân, giúp minh họa rõ nét tiến trình và hiệu quả công tác BHYT.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Đẩy mạnh công tác cấp phát thẻ BHYT cho người nghèo: Tăng cường rà soát, cập nhật danh sách người nghèo để cấp thẻ kịp thời, chính xác. Thực hiện trong vòng 3 tháng đầu năm hàng năm, do UBND các cấp phối hợp với Bảo hiểm xã hội tỉnh thực hiện.

2. Tăng cường củng cố mạng lưới cung ứng dịch vụ khám chữa bệnh: Đầu tư nâng cấp cơ sở vật chất, trang thiết bị y tế tại tuyến xã, huyện nhằm tạo thuận lợi cho người nghèo tiếp cận dịch vụ chất lượng. Thực hiện trong 2 năm tới, do Sở Y tế chủ trì phối hợp với các địa phương.

3. Nâng cao chất lượng công tác khám chữa bệnh: Đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ y bác sĩ, cải cách thủ tục hành chính, rút ngắn thời gian chờ đợi, nâng cao thái độ phục vụ. Thực hiện liên tục, do ngành Y tế và Bảo hiểm xã hội phối hợp triển khai.

4. Tăng cường quản lý và giám sát việc sử dụng thẻ BHYT: Ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý thẻ, tổ chức thanh tra, kiểm tra định kỳ để ngăn chặn trục lợi quỹ BHYT. Thực hiện hàng năm, do Bảo hiểm xã hội tỉnh chủ trì.

5. Đẩy mạnh công tác tuyên truyền, giáo dục ý thức trách nhiệm cho người nghèo: Sử dụng đa dạng hình thức truyền thông, tổ chức các buổi tiếp xúc trực tiếp tại vùng sâu, vùng xa để nâng cao nhận thức về quyền lợi và nghĩa vụ khi tham gia BHYT. Thực hiện liên tục, do các cấp chính quyền và đoàn thể địa phương đảm nhiệm.

6. Khuyến khích xã hội hóa công tác chăm sóc sức khỏe: Thu hút các tổ chức, cá nhân tham gia cung cấp dịch vụ y tế, phát triển các phòng khám tư nhân, dịch vụ y tế cộng đồng nhằm giảm áp lực cho hệ thống y tế công. Thực hiện trong 3 năm tới, do Sở Y tế phối hợp với các tổ chức xã hội.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cán bộ quản lý ngành y tế và bảo hiểm xã hội: Nghiên cứu giúp nâng cao hiệu quả quản lý, tổ chức thực hiện chính sách BHYT cho người nghèo, từ đó cải thiện chất lượng dịch vụ y tế.

2. Nhà hoạch định chính sách và các cơ quan quản lý nhà nước: Cung cấp cơ sở dữ liệu và phân tích thực trạng để xây dựng, điều chỉnh chính sách BHYT phù hợp với điều kiện địa phương.

3. Các tổ chức phi chính phủ và tổ chức xã hội hoạt động trong lĩnh vực y tế và an sinh xã hội: Tham khảo để thiết kế các chương trình hỗ trợ, tuyên truyền và vận động người nghèo tham gia BHYT.

4. Học viên, nghiên cứu sinh chuyên ngành kinh tế phát triển, y tế công cộng và chính sách xã hội: Tài liệu tham khảo quý giá cho các nghiên cứu liên quan đến bảo hiểm y tế, công tác chăm sóc sức khỏe cộng đồng và phát triển bền vững.

Câu hỏi thường gặp

1. BHYT cho người nghèo có vai trò gì trong công tác chăm sóc sức khỏe?
   BHYT giúp người nghèo giảm gánh nặng chi phí khám chữa bệnh, tạo điều kiện tiếp cận dịch vụ y tế chất lượng, góp phần nâng cao sức khỏe và ổn định cuộc sống. Ví dụ, người nghèo có thẻ BHYT được hỗ trợ 95% chi phí KCB, giảm thiểu rủi ro tài chính.

2. Quy trình cấp phát thẻ BHYT cho người nghèo tại Bến Tre như thế nào?
   Quy trình gồm khảo sát, bình xét hộ nghèo tại cơ sở, lập danh sách, phê duyệt tại UBND các cấp, chuyển sang Bảo hiểm xã hội tỉnh in và cấp thẻ đến tận tay người nghèo trong vòng vài tuần.

3. Nguyên nhân chính gây khó khăn trong công tác BHYT cho người nghèo là gì?
   Bao gồm điều kiện tự nhiên khó khăn, hạn chế về kinh tế, trình độ nhận thức thấp, quản lý thẻ chưa chặt chẽ và mạng lưới y tế cơ sở chưa phát triển đồng đều.

4. Làm thế nào để nâng cao chất lượng khám chữa bệnh cho người nghèo?
   Cần đầu tư trang thiết bị, đào tạo nhân lực, cải cách thủ tục hành chính, tăng cường giám sát và nâng cao thái độ phục vụ tại các cơ sở y tế.

5. Tại sao xã hội hóa công tác chăm sóc sức khỏe lại quan trọng?
   Xã hội hóa giúp đa dạng hóa nguồn lực, giảm gánh nặng ngân sách nhà nước, mở rộng dịch vụ y tế, tạo điều kiện thuận lợi cho người nghèo tiếp cận dịch vụ chất lượng hơn.

Kết luận

• Công tác BHYT cho người nghèo tại tỉnh Bến Tre đã đạt được nhiều kết quả tích cực trong giai đoạn 2008-2013, góp phần giảm tỷ lệ nghèo và nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe.
• Tỷ lệ người nghèo được cấp thẻ BHYT và sử dụng dịch vụ y tế tăng đều, tuy nhiên vẫn còn tồn tại hạn chế về quản lý và tiếp cận dịch vụ.
• Các yếu tố tự nhiên, kinh tế và xã hội ảnh hưởng đáng kể đến hiệu quả công tác BHYT cho người nghèo.
• Đề xuất các giải pháp đồng bộ về cấp phát thẻ, nâng cao chất lượng dịch vụ, quản lý thẻ và tuyên truyền nhằm hoàn thiện chính sách BHYT.
• Khuyến nghị các ngành chức năng phối hợp chặt chẽ, đẩy mạnh xã hội hóa và ứng dụng công nghệ thông tin để nâng cao hiệu quả công tác BHYT cho người nghèo trong thời gian tới.

Các cơ quan quản lý và thực thi chính sách cần triển khai ngay các giải pháp đề xuất, đồng thời tiếp tục nghiên cứu, đánh giá định kỳ để điều chỉnh phù hợp, hướng tới mục tiêu BHYT toàn dân và công bằng xã hội bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CÔNG TÁC BẢO HIỂM Y TẾ 1. KHÁI NIỆM, ĐẶC ĐIỂM VÀ VAI TRÒ CỦA BẢO HIỂM Y TẾ 1. Khái niệm, bản chất và nguyên tắc của BHYT a. Khái niệm Bảo hiểm y tế là hình thức bảo hiểm được áp dụng trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe, không vì mục đích lợi nhuận, do Nhà nước tổ chức thực hiện và các đối tượng có trách nhiệm tham gia theo quy định của Luật.

Trên thế giới có nhiều khái niệm khác nhau về BHYT, nhưng mục đích chung của BHYT đều giống nhau, đó là huy động nguồn tài chính để chi trả chi phí KCB cho người tham gia khi bị ốm đau, bệnh tật. Nước Đức có bộ Luật BHYT lâu đời nhất trên thế giới, trong đó khái niệm: “BHYT trước hết là một tổ chức cộng đồng đoàn kết, tương trợ lẫn nhau, có nhiệm vụ gìn giữ sức khỏe, khôi phục lại sức khỏe hoặc cải thiện tình trạng sức khỏe của người tham gia BHYT”. Tại Việt Nam, chính sách BHYT được Đảng và Nhà nước ta tổ chức thực hiện từ năm 1992. Ngày 14/11/2008 Luật BHYT được Quốc hội nước cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam thông qua.

Khái niệm vệ BHYT được hiểu là:“BHYT là hình thức bảo hiểm được áp dụng trong lĩnh vực CSSK, không vì mục đích lợi nhuận do Nhà nước tổ chức thực hiện và các đối tượng có trách nhiệm phải tham gia theo quy định của Luật BHYT”. Nói cụ thể hơn đó là một cách dành dụm một khoản tiền trong số tiền thu nhập hàng tháng của mỗi cá nhân hay mỗi hộ gia đình để đóng vào Quỹ do Nhà nước đứng ra quản lý nhằm mục đích giúp mọi thành viên tham gia Quỹ có ngay một khoản tiền trả trước cho các cơ sở cung cấp dịch vụ CSSK khi người tham gia không may ốm đau phải sử dụng các dịch vụ đó mà không 9 phải trực tiếp trả chi phí KCB, cơ quan BHXH thanh toán khoản chi phí này theo quy định của Luật BHYT. Bản chất BHYT trước hết là một chính sách xã hội quan trọng trong hệ thống các chính sách an sinh xã hội của nước ta, vì vậy luôn được Đảng và Nhà nước quan tâm, được triển khai sâu rộng trên phạm vi cả nước. Với mức đóng góp không cao nhưng khi người tham gia BHYT không may mắc bệnh, kể cả những bệnh hiểm nghèo chi phí lớn, người tham gia BHYT sẽ được khám chữa bệnh và thanh toán một phần chi phí KCB hoặc toàn bộ.

BHYT là một phần thuộc hệ thống BHXH Việt Nam, BHYT là nội dung quan trọng trong chính sách an sinh xã hội. Chính vì vai trò cực kì quan trọng của BHXH như vậy, cho nên ở mọi quốc gia trên thế giới, hoạt động của BHXH luôn do nhà nước đứng ra tổ chức thực hiện theo hệ thống pháp luật về BHXH. BHYT sẽ đảm bảo cho những người tham gia BHYT và gia đình họ những khả năng để phòng tránh bệnh tật, phát hiện sớm bệnh tật, chữa trị và khôi phục sức khỏe sau bệnh tật. Do các chế độ BHXH về khám chữa bệnh (KCB), chế độ thai sản và chế độ ốm đau đều có cùng phương thức hoạt động và các nguyên tắc cơ bản chung, cho nên tùy theo đặc điểm lịch sử, tập quán của từng nước mà BHYT có thể bao gồm cả chế độ KCB, chế độ thai sản và chế độ ốm đau hoặc được tách ra theo từng chế độ riêng biệt.

Điều đó liên quan đến phạm vi đối tượng tham gia BHXH, đến mức đóng góp và đối tượng tham gia BHXH và các chế độ được hưởng. BHYT giúp người tham gia BHYT khắc phục sự thiếu hụt về tài chính, đáp ứng nhu cầu KCB của mọi người dân, khi bất ngờ bị ốm đau, bệnh tật vì việc khám, chữa, điều trị chi phí rất tốn kém, ảnh hưởng đến ngân sách gia đình, trong khi thu nhập của họ bị giảm đáng kể, thậm chí mất thu nhập. Từ 10 đó góp phần ổn định cuộc sống của họ và gia đình, vai trò này thể hiện rõ nhất đối với người nghèo trong xã hội có thu nhập thấp. BHYT góp phần nâng cao chất lượng và thực hiện công bằng trong KCB.

Bởi vì khi tham gia BHYT thì mọi người dân bất kể giàu nghèo đều được KCB và chăm sóc sức khoẻ tại các cơ sở y tế, do đó sẽ đảm bảo được công bằng xã hội. Đồng thời quỹ BHYT sẽ hỗ trợ cho ngân sách y tế để cải thiện các trang thiết bị y tế, sử dụng trang thiết bị hiện đại hơn, nâng cấp chất lượng dịch vụ của ngành y. BHYT góp phần giảm gánh nặng cho NSNN thông qua việc đóng góp vào quỹ BHYT, từ đó giảm bớt được khoản chi từ NSNN cho hệ thống y tế. Các quốc gia trên thế giới thường có khoản chi từ ngân sách cho hệ thống y tế.

Tuy nhiên, ở một số quốc gia đặc biệt là những nước đang phát triển, khoản chi này thường chưa đáp ứng được nhu cầu phát triển ngành y. Ở nhiều nước trên thế giới, Nhà nước chỉ đầu tư khoảng 60% ngân sách y tế, hoặc chỉ đầu tư ban đầu cho việc hình thành bệnh viện. Như vậy, Ngân sách y tế vẫn bị thiếu hụt. Có nhiều biện pháp để giải quyết vấn đề này như sự đóng góp của cộng đồng xã hội, trong đó có biện pháp thu phí của người đến khám, chữa bệnh.

Nhưng đôi khi giải pháp này lại vấp phải trở ngại từ mức sống của dân cư. Vì vậy, biện pháp hiệu quả nhất là thực hiện BHYT để giám gánh nặng cho Ngân sách Nhà nước, hỗ trợ cho Ngân sách y tế, khắc phục sự thiếu hụt về tài chính, đảm bảo đáp ứng nhu cầu khám chữa bệnh của người dân. BHYT mang tính cộng đồng và chia sẽ rủi ro rất cao, nó thể hiện sự đoàn kết tương trợ lẫn nhau, BHYT có nhiệm vụ gìn giữ sức khỏe, khôi phục lại sức khoẻ hoặc cải thiện tình trạng sức khoẻ của người tham gia BHYT. Sự đoàn kết tương trợ lẫn nhau trong BHYT là sự đảm bảo cho từng người dựa trên cơ sở của sự đoàn kết không điều kiện, của sự hợp tác cùng chung lòng, chung sức và gắn kết chặt chẽ với nhau.

Đây cũng chính là bản chất nhân văn 11 của hoạt động BHYT mà chúng ta thường đề cập đến. Tuy nhiên đoàn kết tương trợ không chỉ là quyền được nhận mà còn phải là nghĩa vụ đóng góp với tất cả người dân trong xã hội trên tinh thần “mình vì mọi người, mọi người vì mình” thông qua quy luật số lớn. Vì vậy, mọi thành viên trong xã hội gắn bó với nhau hơn, đặc biệt là gắn bó với các chế độ xã hội. BHYT không ngừng mở rộng đối tượng tham gia, từ đó có sự chia sẻ rủi ro trong cộng đồng những người tham gia BHYT Chính sách BHYT đã thúc đẩy sự phát triển của một lĩnh vực khoa học mới, đó là lĩnh vực kinh tế y tế.

BHYT góp phần khôi phục và phát triển hệ thống y tế trường học, thực hiện chăm sóc sức khoẻ ban đầu, hỗ trợ về tài chính trong tai nạn và bệnh tật cho hàng triệu học sinh cả nước. BHYT đã đóng góp thiết thực vào công tác tăng cường và phát triển y tế cơ sở. Hệ thống BHYT ngay từ khi hình thành đã không định hướng theo mức độ rủi ro mà định hướng theo nguyên tắc đáp ứng đặc biệt và không phải chi trả trực tiếp. Điều đó được thể hiện rất rõ là: khi bị ốm đau thì người bệnh sẽ được chữa trị cho đến khi khoẻ mạnh trở lại bằng phương pháp, kỹ thuật tiên tiến hiện thời mà không căn cứ vào trước đó họ đã đóng góp BHXH được bao nhiêu.

Chính vì vậy, BHYT luôn mở rộng phạm vi đối tượng tham gia theo nghĩa vụ (mang tính chất bắt buộc) và ban đầu BHYT cho người làm thuê rồi đến BHYT cho người lao động làm thuê rồi đến BHYT cho người lao động tự do, cho người lao động trong nông nghiệp…cho đến khi BHYT toàn dân. Nếu nhìn nhận dưới gốc độ kinh tế thì BHYT trước hết được hiểu là sự chia sẽ, hỗ trợ về kinh tế của những người chưa có nhu cầu khám chữa bệnh đối với những người đang trong thời gian khám chữa bệnh. Nhưng cái chung đó cần phải đáp ứng được bằng nguồn tài chính dự trữ một cách thoả đáng 12 thông qua hệ thống cân bằng rủi ro tương ứng do nhà nước đứng ra tổ chức thực hiện. Cụ thể như sau: Tổng chi phí cho KCB = Tổng số tiền đóng góp của những người tham gia BHYT.

BHYT trước hết không phải là hình thức BHYT mang tính thương mại, nguyên tắc cộng đồng chia sẻ rủi ro với ý tưởng nhân văn cao cả của nó đã loại trừ mục tiêu lợi nhuận thương mại của cộng đồng những người tham gia BHYT. Do vậy, hoạt động BHYT không có khoản thu lợi nhuận và đương nhiên cũng không vì mục đích lợi nhuận. Vì vậy tỉ lệ đóng góp chỉ được nâng lên theo đòi hỏi quyền lợi chung của quá trình thực hiện BHYT. Phương thức đoàn kết chia sẻ rủi ro phải được thực hiện bằng sự điều tiết nhằm cân bằng mang tính xã hội.

Việc lập ra quỹ BHYT và từng bước mở rộng phạm vi đối tượng tham gia từ đó đã mở rộng phạm vi cân bằng, chia sẻ rủi ro trong cộng đồng những người tham gia BHYT. Nguyên tắc đoàn kết tương trợ chia sẻ rủi ro chỉ được thực hiện một cách đầy đủ và hợp lí thông qua những giới hạn nhất định. BHYT chỉ bao gồm những đối tượng là những người luôn có nhu cầu được bảo vệ về sức khỏe. Những đối tượng cụ thể sẽ được quy định theo pháp luật.

Ở Việt Nam BHYT được tiến hành từ năm 1992 và cho đến nay vẫn thực hiện BHYT bắt buộc đối với người lao động có quan hệ việc làm giữa người sử dụng lao động với người lao động. Những đối tượng xã hội như: người có công với cách mạng, thân nhân sỹ quan quân đội, người nghèo và các đối tượng khác cũng được Nhà nước cấp kinh phí để tham gia BHYT. Nguyên tắc - Bảo đảm chia sẻ rủi ro giữa những người tham gia; - Mức đóng BHYT theo tỷ lệ % của tiền lương, tiền công, tiền lương hưu, trợ cấp Bảo hiểm xã hội hoặc mức lương tối thiểu; 13 - Mức hưởng BHYT theo mức độ bệnh tật, nhóm đối tượng, trong phạm vi quyền lợi của người tham gia BHYT; - Chi phí khám chữa bệnh do quỹ bảo hiểm y tế và người tham gia cùng chi trả, - Quỹ bảo hiểm y tế được quản lý tập trung thống nhất, công khai, minh bạch, bảo đảm cân đối thu, chi và được Nhà nước bảo hộ.