CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ SỰ CẦN THIẾT CỦA VIỆC PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG DU LỊCH ĐÀ NẴNG 1. Giới thiệu tổng quan về du lịch, phân loại, du lịch bền vững, phát triển bền vững và phát triển du lịch bền vững 1. Khái niệm du lịch Thế giới xung quanh nơi chúng ta sinh sống có rất nhiều điều còn chưa được biết đến. Chính vì thế từ rất lâu đã xuất hiện các hoạt động du lịch, nhằm giải đáp cho tính tò mò và muốn tìm hiểu của con người.
Những vùng đất mới, phong cảnh ra sao, con người ở đó thế nào, văn hóa dân tộc nơi đó có gì đặc sắc, thời tiết và động thực vật có phát triển tại đó hay không. Con người trên trái đất càng ngày càng nhiều, không ngừng gia tăng dân số dẫn đến du lịch giữa các nước tăng cao với tốc độ nhanh. Chính vì vậy khái niệm về “du lịch” được giải thích khác nhau giữa các quốc gia và vùng lãnh thổ. Lần đầu tiên “du lịch” được giải thích vào năm 1811 ở Anh là: “Du lịch và sự phối hợp nhịp nhàng giữa lý thuyết và thực hành của (các) cuộc hành trình với mục đích giải trí”.
(Nguyễn Văn Đính, 2006, tr. Ông Micheal Coltman (Mỹ) đưa ra một khái niệm về du lịch: “Du lịch là sự kết hợp và tương tác của 4 nhóm nhân tố trong quá trình phục vụ du khách bao gồm: du khách, nhà cung ứng dịch vụ du lịch, cư dân sở tại và chính quyền nơi đón khách du lịch”. (Nguyễn Văn Đính, 2006, tr. DU KHÁCH CHÍNH QUYỀN ĐỊA PHƯƠNG NƠI ĐÓN TIẾP DU KHÁCH NHÀ CUNG ỨNG DỊCH VỤ CƯ DÂN SỞ TẠI Sơ Đồ 1.
Mối quan hệ giữa 4 yếu tố trong khái niệm “Du lịch” của Micheal Coltman Hai người được cho là người đặt nền mòng cho những lý thuyết về du lịch là giáo sư tiến sĩ Hunziker và giáo sư, tiến sĩ Kraft với khái niệm như sau: “Du lịch là 7 tập hợp các mối quan hệ và các hiện tượng phát sinh trong các cuộc hành trình và lưu trú của những người ngoài địa phương, nếu việc đó không thành cư trú thường xuyên và không dính dáng đến hoạt động kiếm lời” (Nguyễn Văn Đính, 2006, tr. Khái niệm “du lịch” của Micheal Coltman là cơ sở tiếp cận của bài luận văn vì các yếu tố cấu thành lên khái niệm du lịch đã nằm trong khái niệm Micheal Coltman. Theo Luật Du Lịch 2017 có hiệu lực 1/1/2018 được hiểu như sau: “Du lịch là hoạt động của con người ngoài nơi cư trú thường xuyên của mình nhằm thỏa mãn nhu cầu tham quan, giải trí, nghỉ dưỡng, trong một khoảng thời gian nhất định”. Phân loại loại hình du lịch và một số mô hình du lịch tiêu biểu Để quản lí, định hướng và hỗ trợ phát triển du lịch, các nhà quản lí vĩ mô tập trung vào các đối tượng loại hình du lịch để tập trung nguồn lực tốt hơn.
Với việc hiểu rõ và thỏa mãn các đặc điểm, nhu cầu và động cơ của một nhóm khách hàng du lịch giống nhau sẽ dựa vào điều kiện địa phương giúp phát triển về du lịch. Có 8 cách phân loại loại hình du lịch căn cứ theo 8 tiêu thức khác nhau là: căn cứ vào phạm vi lãnh thổ của chuyến đi du lịch, căn cứ vào nhu cầu làm nảy sinh hoạt động du lịch, căn cứ vào đối tượng khách du lịch, căn cứ vào hình thức tổ chức chuyến đi, căn cứ vào phương tiện giao thông được sử dụng, căn cứ vào phương tiện lưu trú được sử dụng, căn cứ vào thời gian đi du lịch và căn cứ vào vị trí địa lý của nới đến du lịch. (Nguyễn Văn Đính, 2006, tr. Cụ thể các loại hình du lịch căn cứ vào các tiêu thức phân loại như sau: 1.
Căn cứ vào phạm vi lãnh thổ của chuyến đi du lịch Theo tiêu thức phạm vi lãnh thổ có 3 loại hình du lịch như sau: - Du lịch quốc tế chủ động hay còn gọi là xuất khẩu dịch vụ. - Du lịch quốc tế thụ động hay còn gọi là nhập khẩu dịch vụ. - Du lịch nội địa là khách du lịch thực hiện chuyến đi du lịch trong phạm vi quốc gia của mình. Căn cứ vào nhu cầu làm nảy sinh hoạt động du lịch 8 Theo tiêu thức này có 9 loại hình du lịch theo nhu cầu như sau (Nguyễn Văn Đính, 2006, tr.
Loại hình du lịch theo nhu cầu - Du lịch chữa bệnh - Du lịch văn hóa - Du lịch tôn giáo. - Du lịch nghỉ ngơi, giải trí. - Du lịch công vụ. - Du lịch thăm hỏi, quê hương - Du lịch thể thao.
- Du lịch thương gia - Du lịch quá cảnh, (Nguồn: Nguyễn Văn Đính, 2006) 1. Căn cứ vào đối tượng khách du lịch Theo tiêu thức này có 4 loại hình du lịch chính như sau: - Du lịch dành cho thanh, thiếu niên - Du lịch dành cho người cao tuổi - Du lịch phụ nữ, đàn ông - Du lịch dành cho gia đình 1. Căn cứ vào hình thức tổ chức chuyến đi Theo tiêu thức mô hình này có 4 loại hình du lịch chính là - Du lịch theo đoàn thông qua tổ chức du lịch - Du lịch theo đoàn không thông qua tổ chức - Du lịch cá nhân theo tổ chức, đã được sắp xếp trước. - Du lịch cá nhân tự phát, giống hình thức đi phượt.
Căn cứ vào phương tiện giao thông được sử dụng Theo tiêu thức phương tiện giao thông có 9 loại hình du lịch hiện nay là: - Du lịch bằng xe đạp - Du lịch bằng xe máy - Du lịch bằng ô tô - Du lịch bằng tàu hỏa - Du lịch bằng tàu thủy. - Du lịch bằng tầu biển. - Du lịch bằng máy bay. Căn cứ vào phương tiện lưu trú được sử dụng 9 Theo tiêu thức phương tiện lưu trú có 4 loại hình du lịch như sau: - Du lịch ở khách sạn (Hotel) - Du lịch ở khách sạn ven đường (Motel) Du lịch ở lều, trại (Camping) - Du lịch ở làng du lịch (Tourism village) 1.
Căn cứ vào thời gian đi du lịch Theo tiêu thức thời gian thì có 2 loại hình du lịch như sau: - Du lịch dài ngày - Du lịch ngắn ngày (còn gọi là du lịch cuối tuần hoặc du lịch ngày lễ) 1. Căn cứ vào vị trí địa lý của nới đến du lịch Theo tiêu thức này, có 4 loại hình du lịch chủ yếu như sau: - Du lịch nghỉ núi - Du lịch nghỉ biển, sông và hồ - Du lịch thành phố - Du lịch đồng quê Hướng tiếp cận của tác giả trình bày tiếp theo của bài luận văn đề cập đến sẽ nói về du lịch quốc tế chủ động (Nhận khách) theo tiêu chí phân loại phạm vi lãnh thổ của chuyến du lịch. Khái niệm du lịch bền vững Tiếp theo khái niệm về “du lịch” chúng ta tìm hiểu khái niệm “du lịch bền vững”. “Du lịch bền vững” không phải là một loại hình du lịch mà là quan điểm phát triển du lịch.
Theo Uỷ ban Môi trường và Phát triển Quốc tế (1987): “Du lịch bền vững là một quá trình nhằm đáp ứng những nhu cầu của hiện tại mà không làm tổn hại đến khả năng của những thế hệ mai sau”. Theo Hội đồng Du lịch và Lữ hành quốc tế (1996): “Du lịch bền vững là việc đáp ứng các nhu cầu hiện tại của du khách và vùng du lịch mà vẫn bảo đảm những khả năng đáp ứng nhu cầu cho các thế hệ du lịch tương lai” Từ những khái niệm nêu trên, ta có thể hiểu: Du lịch bền vững là sự phát triển du lịch có sự quan tâm đến việc bảo tồn các giá trị của tài nguyên du lịch đồng thời 10 giảm thiểu đến mức thấp nhất những tác hại xấu đến môi trường, kinh tế, văn hoá – xã hội nhằm phục vụ nhu cầu hiện tại của du khách và điểm du lịch mà không làm phương hại đến nhu cầu của tương lai. Khái niệm phát triển du lịch bền vững “Phát triển du lịch bền vững” là một khái niệm rất mới, nó phản ánh xu thế của thời đại và định hướng tương lai của nhân loại. Phát triển du lịch bền vững được định nghĩa tại Luật du lịch 2017 (có hiệu lực từ ngày 01/01/2018).
Theo đó: “Phát triển du lịch bền vững là sự phát triển du lịch đáp ứng đồng thời các yêu cầu về kinh tế - xã hội và môi trường, bảo đảm hài hòa lợi ích của các chủ thể tham gia hoạt động du lịch, không làm tổn hại đến khả năng đáp ứng nhu cầu về du lịch trong tương lai.” Hay nói một cách đơn giản nhất, du lịch được coi là phát triển bền vững khi nền du lịch đó tốt cho đất nước lúc này và còn bền vững dài lâu mai sau. Vai trò và tính tất yếu của phát triển du lịch bền vững 1. Vai trò phát triển du lịch bền vững. Thứ nhất: Phát triển du lịch bền vững giúp bảo vệ môi trường sống.
Vì bảo vệ môi trường sống không chỉ đơn giản là bảo vệ các loài động thực vật quý hiếm sống trong môi trường đó, mà nhờ có việc bảo vệ môi trường sống mà con người được hưởng lợi từ đó: Không bị nhiễm độc nguồn nước, không khí và đất. Đảm bảo sự hài hòa về môi trường sinh sống cho các loài động thực vật trong vùng cũng là giúp cho môi trường sống của con người được đảm bảo. Thứ hai: Phát triển du lịch bền vững còn giúp phát triển kinh tế, ví dụ, từ việc khai thác các đặc sản văn hóa của vùng, người dân trong vùng có thể nâng cao đời sống nhờ khách du lịch đến thăm quan, sử dụng những dịch vụ du lịch và sản phẩm đặc trưng của vùng miền, của vùng. Phát triển du lịch bền vững cũng giúp người làm du lịch, cơ quan địa phương, chính quyền và người tổ chức du lịch được hưởng lợi, và người dân địa phương có công ăn việc làm.
Thứ ba: Phát triển du lịch bền vững còn đảm bảo các vấn đề về xã hội, như việc giảm bớt các tệ nạn xã hội bằng việc cung cấp công ăn việc làm cho người dân 11 trong vùng. Ở một cái nhìn sâu và xa hơn, du lịch bền vững giúp khai thác nguồn tài nguyên một cách có ý thức và khoa học, đảm bào cho các nguồn tài nguyên này sinh sôi và phát triển để thế hệ sau, thế hệ tương lai có thể được tiếp nối và tận dụng. Vai trò của du lịch quốc tế chủ động. - Du lịch quốc tế tạo nguồn thu nhập ngoại tệ đáng kể cho đất nước.