Nghiên cứu đặc điểm nông học của các tổ hợp ngô lai mới trong vụ thu đông 2016 tại Thái Nguyên

Chuyên khảo phân tích Luận văn nghiên cứu đặc điểm nông học của một số tổ hợp ngô lai mới vụ thu đông năm 2016 tại thái, đánh giá các khía cạnh quan trọng, đề xuất hướng nghiên

• Tác giả: Nông Ngọc Ánh
• Người hướng dẫn: TS. Phan Thị Vân
• Trường học: Đại học Nông Lâm - Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Khoa học cây trồng
• Đề tài: Nghiên cứu đặc điểm nông học của một số tổ hợp ngô lai mới vụ Thu Đông năm 2016 tại Thái Nguyên
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp đại học
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC CÁC HÌNH
• DANH MỤC CÁC CỤM TỪ VIẾT TẮT
• MỤC LỤC
• 1. PHẦN 1: MỞ ĐẦU
• 1.1. Yêu cầu của đề tài
• 1.2. Ý Nghĩa khoa học và ý nghĩa thực tiễn
• 1.2.1. Ý nghĩa khoa học
• 1.2.2. Ý nghĩa thực tiễn
• 2. PHẦN 2: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 2.1. Cơ sở khoa học của đề tài
• 2.2. Tình hình sản xuất, tiêu thụ ngô trên thế giới và Việt Nam
• 2.2.1. Tình hình sản xuất ngô trên thế giới
• 2.2.2. Tình hình tiêu thụ ngô trên thế giới
• 2.2.3. Tình hình sản xuất, tiêu thụ ngô ở Việt Nam
• 2.2.3.1. Tình hình sản xuất ngô ở Việt Nam
• 3. PHẦN 3: NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Đối tượng nghiên cứu. Địa điểm thời gian nghiên cứu
• 3.2. Nội dung nghiên cứu
• 3.3. Phương pháp nghiên cứu
• 3.4. Bố trí thí nghiệm
• 3.5. Các chỉ tiêu nghiên cứu và phương pháp theo dõi
• 3.6. Quy trình trồng trọt áp dụng trong thí nghiệm
• 3.7. Phương pháp xử lý số liệu
• 4. PHẦN 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Các giai đoạn sinh trưởng phát triển của các THL ngô thí nghiệm vụ Thu đông 2016
• 4.1.1. Giai đoạn từ gieo đến trỗ cờ
• 4.1.2. Giai đoạn từ gieo đến tung phấn
• 4.1.3. Giai đoạn từ gieo đến phun râu
• 4.1.4. Khoảng cách từ tung phấn cho đến phun râu
• 4.1.5. Thời gian chín sinh lý (thời gian sinh trưởng)
• 4.2. Đặc điểm hình thái và sinh lý của các THL tham gia thí nghiệm
• 4.2.1. Chiều cao cây
• 4.2.2. Chiều cao đóng bắp
• 4.2.3. Số lá trên cây
• 4.2.4. Chỉ số diện tích lá
• 4.2.5. Rễ chân kiềng
• 4.2.6. Đường kính gốc
• 4.2.7. Tốc độ tăng trưởng chiều cao cây
• 4.2.8. Tốc độ ra lá của các tổ hợp lai thí nghiệm
• 4.3. Khả năng chống chịu của các THL thí nghiệm
• 4.4. Các yếu tố cấu thành năng suất và năng suất của các tổ hợp ngô lai trong thí nghiệm
• 4.4.1. Chiều dài bắp
• 4.4.2. Đường kính bắp
• 4.4.3. Số hàng trên bắp
• 4.4.4. Số hạt trên hàng
• 4.4.5. Khối lượng 1000 hạt
• 4.4.6. Năng suất lý thuyết
• 4.4.7. Năng suất thực thu
• 5. PHẦN 5: KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• Tài liệu tiếng việt
• Tài liệu tiếng Anh
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Giới thiệu về nghiên cứu

Nghiên cứu đặc điểm nông học của một số tổ hợp ngô lai mới vụ thu đông 2016 tại Thái Nguyên là một đề tài quan trọng trong lĩnh vực nghiên cứu nông học. Cây ngô (Zea mays L.) là một trong những cây lương thực chủ yếu, có vai trò quan trọng trong việc đảm bảo an ninh lương thực. Đề tài này nhằm mục đích chọn lọc các tổ hợp ngô lai có năng suất cao, khả năng chống chịu tốt, phù hợp với điều kiện sinh thái của tỉnh Thái Nguyên. Việc nghiên cứu này không chỉ có ý nghĩa khoa học mà còn mang lại giá trị thực tiễn trong sản xuất nông nghiệp địa phương.

1.1. Mục tiêu nghiên cứu

Mục tiêu chính của nghiên cứu là xác định các tổ hợp ngô lai có đặc điểm sinh trưởng và phát triển tốt trong điều kiện vụ thu đông 2016. Nghiên cứu sẽ theo dõi các giai đoạn sinh trưởng, đánh giá các đặc điểm hình thái và sinh lý của các tổ hợp ngô lai, từ đó đưa ra những kết luận về khả năng thích nghi và tiềm năng năng suất của chúng.

1.2. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn

Kết quả nghiên cứu sẽ cung cấp cơ sở khoa học cho việc chọn lọc các tổ hợp ngô lai tốt, phục vụ cho sản xuất nông nghiệp tại Thái Nguyên. Ngoài ra, việc bổ sung các giống ngô lai mới sẽ làm phong phú thêm cơ cấu giống của tỉnh, góp phần nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm nông nghiệp.

II. Tình hình sản xuất ngô tại Thái Nguyên

Thái Nguyên là một tỉnh có điều kiện tự nhiên thuận lợi cho việc sản xuất ngô. Tuy nhiên, sản xuất ngô tại đây vẫn gặp nhiều khó khăn như sự biến đổi khí hậu, sâu bệnh hại phát triển mạnh. Theo số liệu thống kê, diện tích trồng ngô tại Thái Nguyên đã tăng lên đáng kể trong những năm qua, nhưng năng suất vẫn chưa đạt mức trung bình của cả nước. Việc nghiên cứu và phát triển các giống ngô lai mới là cần thiết để nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm. Đặc biệt, các tổ hợp ngô lai mới có khả năng chống chịu tốt với điều kiện khí hậu khắc nghiệt sẽ là giải pháp hiệu quả cho nông dân trong tỉnh.

2.1. Đặc điểm sản xuất ngô tại Thái Nguyên

Ngô được trồng chủ yếu ở các huyện miền núi và trung du, nơi có điều kiện đất đai và khí hậu phù hợp. Tuy nhiên, sản xuất ngô vẫn chưa đồng đều, và việc đầu tư vào giống và biện pháp tưới tiêu còn hạn chế. Do đó, việc nghiên cứu các tổ hợp ngô lai mới có năng suất cao và khả năng chống chịu tốt là rất cần thiết.

2.2. Thách thức trong sản xuất ngô

Sản xuất ngô tại Thái Nguyên còn gặp nhiều thách thức như sự phát triển của sâu bệnh, biến đổi khí hậu và thiếu đầu tư vào công nghệ. Những yếu tố này đã ảnh hưởng đến năng suất và chất lượng ngô. Việc nghiên cứu và phát triển các giống ngô lai mới sẽ giúp nông dân vượt qua những thách thức này, từ đó nâng cao hiệu quả sản xuất.

III. Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Kết quả nghiên cứu cho thấy các tổ hợp ngô lai mới có đặc điểm sinh trưởng và phát triển tốt trong điều kiện vụ thu đông 2016. Các chỉ tiêu như chiều cao cây, số lá trên cây, và năng suất đều đạt kết quả khả quan. Đặc biệt, một số tổ hợp ngô lai cho năng suất thực thu cao hơn so với giống đối chứng. Điều này cho thấy tiềm năng của các tổ hợp ngô lai mới trong việc nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm nông nghiệp tại Thái Nguyên.

3.1. Đặc điểm sinh trưởng của các tổ hợp ngô lai

Các tổ hợp ngô lai mới cho thấy tốc độ sinh trưởng nhanh, chiều cao cây đạt yêu cầu và số lá trên cây cũng cao hơn so với giống đối chứng. Điều này cho thấy khả năng thích nghi tốt với điều kiện khí hậu và đất đai tại Thái Nguyên. Việc theo dõi các giai đoạn sinh trưởng cũng giúp nông dân có thể điều chỉnh kỹ thuật canh tác phù hợp.

3.2. Đánh giá năng suất và chất lượng

Năng suất của các tổ hợp ngô lai mới đạt mức cao, với một số tổ hợp cho năng suất thực thu vượt trội. Điều này không chỉ giúp nâng cao thu nhập cho nông dân mà còn góp phần vào việc đảm bảo an ninh lương thực cho khu vực. Việc đánh giá các yếu tố cấu thành năng suất cũng cho thấy tiềm năng lớn của các tổ hợp ngô lai mới trong sản xuất nông nghiệp.

IV. Kết luận và đề nghị

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng các tổ hợp ngô lai mới có tiềm năng lớn trong việc nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm nông nghiệp tại Thái Nguyên. Đề nghị cần tiếp tục nghiên cứu và phát triển các giống ngô lai mới, đồng thời tăng cường đầu tư vào công nghệ và kỹ thuật canh tác để nâng cao hiệu quả sản xuất. Việc áp dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật trong sản xuất ngô sẽ giúp nông dân cải thiện thu nhập và góp phần vào sự phát triển bền vững của nông nghiệp địa phương.

4.1. Đề xuất cho nghiên cứu tiếp theo

Cần mở rộng nghiên cứu để đánh giá thêm nhiều tổ hợp ngô lai khác, từ đó tìm ra những giống phù hợp nhất với điều kiện sinh thái của Thái Nguyên. Việc nghiên cứu sâu hơn về khả năng chống chịu của các giống ngô lai cũng là một hướng đi quan trọng.

4.2. Khuyến nghị cho nông dân

Nông dân cần được hướng dẫn và đào tạo về kỹ thuật canh tác mới, đặc biệt là trong việc sử dụng các giống ngô lai mới. Việc áp dụng các biện pháp canh tác tiên tiến sẽ giúp nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm, từ đó cải thiện đời sống cho người dân.

Nội dung chính

Giới thiệu dự án

Cây ngô (Zea mays L.) là cây lương thực và cây thức ăn chăn nuôi chiến lược toàn cầu. Theo số liệu từ Tổ chức Nông nghiệp và Lương thực Liên Hợp Quốc (FAO) và Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ (USDA), năm 2016 diện tích trồng ngô thế giới đạt 181,4 triệu ha với tổng sản lượng 1.040,2 triệu tấn và năng suất bình quân 57,3 tạ/ha. Tại Việt Nam, ngô là cây lương thực quan trọng thứ hai sau lúa nước với diện tích 1.179,3 nghìn ha, năng suất 44,8 tạ/ha và sản lượng 5.281,0 nghìn tấn (Tổng cục Thống kê, 2015).

Vùng Trung du và miền núi phía Bắc có diện tích trồng ngô lớn nhất cả nước (519,3 nghìn ha, chiếm 44% tổng diện tích), song năng suất chỉ đạt 36,8 tạ/ha — thấp nhất toàn quốc và chỉ bằng 82,1% mức trung bình cả nước do địa hình dốc, khô hạn, rét lạnh vụ Thu Đông và kỹ thuật thâm canh hạn chế. Tại tỉnh Thái Nguyên, diện tích canh tác ngô đạt 21,0 nghìn ha nhưng chịu áp lực lớn bởi biến đổi khí hậu, sâu bệnh và chi phí hạt giống lai nhập ngoại đắt đỏ.

                  THỰC TRẠNG CANH TÁC NGÔ TẠI THÁI NGUYÊN

Vấn đề nghiên cứu cụ thể

Sản xuất ngô vụ Thu Đông tại Thái Nguyên đối mặt với 3 điểm nghẽn kỹ thuật:

1. Thời gian sinh trưởng (TGST) không tương thích: Các giống ngô dài ngày (>115 ngày) dễ gặp rét đậm vào giai đoạn trỗ cờ - phun râu, gây chết hạt phấn và giảm tỷ lệ kết hạt.
2. Khả năng chống chịu sinh học và phi sinh học yếu: Thân cây cao dễ gãy đổ khi có gió lốc, rễ chân kiềng kém phát triển, mức độ nhiễm sâu đục thân (Chilo partellus) cao.
3. Phụ thuộc giống ngoại: Chi phí bản quyền giống ngô F1 nhập khẩu từ các tập đoàn đa quốc gia chiếm tỷ trọng lớn trong cơ cấu chi phí đầu vào của nông hộ.

Mục tiêu đề tài

1. Đánh giá chi tiết các giai đoạn sinh trưởng và phát triển của 05 tổ hợp ngô lai (THL) mới gồm VN6, VN7, VN15, VN16, VN17 so với giống đối chứng thương mại NK4300 trong vụ Thu Đông 2016 tại Thái Nguyên.
2. Xác định các chỉ tiêu hình thái học, sinh lý học (chiều cao cây, chiều cao đóng bắp, chỉ số diện tích lá CSDTL, động thái tăng trưởng chiều cao, tốc độ ra lá).
3. Đánh giá khả năng chống chịu sâu đục thân (Chilo partellus), tính chống đổ ngã (rễ chân kiềng, đường kính gốc).
4. Phân tích các yếu tố cấu thành năng suất (chiều dài bắp, đường kính bắp, số hàng/bắp, số hạt/hàng, khối lượng 1000 hạt $M_{1000}$) và năng suất thực thu (NSTT).
5. Tuyển chọn 01 - 02 THL ưu tú nhất làm cơ sở khoa học mở rộng khảo nghiệm sản xuất quy mô lớn tại các tỉnh miền núi phía Bắc.

Phương pháp tiếp cận và phạm vi

• Cách tiếp cận: Khảo nghiệm nông học đồng ruộng kết hợp phân tích sinh trắc học theo Quy chuẩn kỹ thuật Quốc gia QCVN 01-56:2011/BNNPTNT.
• Phạm vi nghiên cứu: Đất cát pha chuyên màu tại phường Quang Vinh, thành phố Thái Nguyên; vụ Thu Đông 2016 (gieo ngày 30/08/2016, thu hoạch ngày 15/12/2016).

---

Phân tích và thiết kế giải pháp

Phân tích hiện trạng

Tiêu chí so sánh	Giống thương phẩm NK4300	Giống nội địa (LVN61, VS36)	Tổ hợp lai mới (VN6, VN7, VN15, VN16, VN17)
Nguồn gốc	Syngenta (Thái Lan)	Viện Nghiên cứu Ngô (VN)	Viện Nghiên cứu Ngô (Chọn tạo 2016)
Thời gian sinh trưởng	103 - 115 ngày	105 - 110 ngày	101 - 102 ngày (Rút ngắn 1 - 2 ngày)
Độ trùng khớp trỗ - phun râu	Lệch 1 ngày	Lệch 1 - 3 ngày	VN7 lệch 0 ngày (Đồng pha thụ phấn)
Khả năng chống đổ	Thân cứng, đóng bắp 77,5 cm	Đóng bắp 72,4 cm (VS36)	Đóng bắp 76,4 - 89,4 cm (Tỷ lệ bắp/cây: ~45-48%)
Giá thành hạt giống F1	Cao (80.000 - 95.000 đ/kg)	Trung bình (55.000 - 65.000 đ/kg)	Dự kiến thấp hơn giống ngoại 35 - 40%
Hạn chế chính	Mẫn cảm với khô hạn đầu vụ	Biến động năng suất giữa các chân đất	Cần thử nghiệm đa vụ để hoàn thiện quy trình

Ưu tiên tính trạng nông học theo mô hình MoSCoW

• Must have (Bắt buộc): TGST ngắn (<105 ngày để kịp né rét cuối vụ); năng suất thực thu tương đương hoặc vượt đối chứng NK4300; tỷ lệ đồng pha tung phấn - phun râu $\le 2$ ngày.
• Should have (Nên có): Tỷ lệ chiều cao đóng bắp / chiều cao cây đạt xấp xỉ 45-50%; chỉ số CSDTL $\ge 2,5 \text{ m}^2 \text{lá}/\text{m}^2 \text{đất}$; khả năng chống sâu đục thân điểm 1 - 2.
• Could have (Có thể có): Số rễ chân kiềng $> 2$ tầng giúp gia cố bám đất; lá bi bao kín chóp bắp chống thối hạt do mưa muộn.
• Won't have (Không ưu tiên đợt này): Tính trạng biến đổi gen kháng sâu chuyển vị (Bt11/GA21).

Thiết kế hệ thống khảo nghiệm

Khảo nghiệm áp dụng thiết kế khối ngẫu nhiên hoàn chỉnh (Randomized Complete Block Design - RCBD) với 6 công thức giống và 3 lần nhắc lại (tổng cộng 18 ô thí nghiệm).

   * Kích thước mỗi ô: 5,0 m x 2,8 m = 14,0 m2; Khoảng cách khối: 1,0 m

• Quy chuẩn kỹ thuật: Tiêu chuẩn Quốc gia QCVN 01-56:2011/BNNPTNT về khảo nghiệm giá trị canh tác và sử dụng (VCU) của giống ngô.
• Công cụ đo đạc & Thiết bị:
  • Máy đo độ ẩm hạt điện tử Kett 400 (Kett Electric Laboratory, Nhật Bản) với độ chính xác $\pm 0,5%$.
  • Thước đo cơ học chia vạch chuẩn 1 mm theo dõi động thái tăng trưởng.
• Phần mềm xử lý thống kê sinh học:
  • IRRISTAT version 5.0 (Phát triển bởi Viện Nghiên cứu Lúa Quốc tế - IRRI): Dùng để phân tích phương sai (ANOVA), kiểm định sai khác nhỏ nhất có ý nghĩa ở mức xác suất 95% ($LSD_{0,05}$) và hệ số biến động ($CV%$).
  • Microsoft Excel 2010: Xử lý dữ liệu thô, lập biểu đồ tương quan và tính tốc độ tăng trưởng.

Quy trình canh tác chuẩn (Agronomic Protocol)

• Mật độ gieo trồng: 5,7 vạn cây/ha (Khoảng cách hàng $\times$ cây: $70\text{ cm} \times 25\text{ cm} \times 1\text{ cây}$).
• Công thức dinh dưỡng: $150\text{N} : 90\text{P}_2\text{O}_5 : 90\text{K}_2\text{O} + 2.000\text{ kg}$ phân hữu cơ vi sinh Sông Gianh/ha.
  • Phân đạm urê ($46%\text{ N}$): $326,09\text{ kg/ha}$.
  • Phân supe lân ($16,5%\text{ P}_2\text{O}_5$): $545,45\text{ kg/ha}$.
  • Phân kali clorua ($60%\text{ K}_2\text{O}$): $180,00\text{ kg/ha}$.
• Phương pháp bón phân:
  • Bón lót: $100%$ phân vi sinh + $100%$ supe lân.
  • Bón thúc lần 1 (giai đoạn 3 - 5 lá): $50%\text{ N} + 50%\text{ K}_2\text{O}$, kết hợp xới xáo phá váng.
  • Bón thúc lần 2 (giai đoạn 7 - 9 lá): $50%\text{ N} + 50%\text{ K}_2\text{O}$, kết hợp vun gốc cao chống đổ ngã.

---

Implementation và kết quả

Công thức toán học và Thuật toán xử lý sinh trắc học

Toàn bộ các phép đo đạc hình thái và cấu thành năng suất tuân thủ các công thức giải tích chuẩn:

# Agronomic Computation Models implemented in Data Processing
def calculate_leaf_area_index(length: float, width: float, plant_density_m2: float) -> float:
    """
    Tính chỉ số diện tích lá (CSDTL - Leaf Area Index)
    Hệ số hiệu chỉnh phiến lá ngô chuẩn = 0.75
    """
    leaf_area_per_plant = length * width * 0.75  # m2 lá/cây
    lai = leaf_area_per_plant * plant_density_m2 # m2 lá/m2 đất
    return lai

def calculate_adjusted_grain_yield(raw_ear_weight: float, grain_ratio: float, 
                                   harvest_moisture: float, harvest_area: float) -> float:
    """
    Tính năng suất thực thu (NSTT) quy chuẩn về độ ẩm bảo quản 14%
    Đơn vị đầu ra: tạ/ha
    """
    # M_1000(14%) = [M_hat_tuoi * (100 - A0)] / (100 - 14)
    moisture_adjustment = (100.0 - harvest_moisture) / (100.0 - 14.0)
    grain_weight_plot = raw_ear_weight * (grain_ratio / 100.0) * moisture_adjustment
    yield_ta_ha = (grain_weight_plot / harvest_area) * 100.0
    return yield_ta_ha

Các công thức tính toán toán học cụ thể:

1. Chỉ số diện tích lá (CSDTL): $$\text{DTL}{\text{cây}} (\text{m}^2) = \sum (\text{Chiều dài} \times \text{Chiều rộng} \times 0,75)$$ $$\text{CSDTL} (\text{m}^2 \text{lá}/\text{m}^2 \text{đất}) = \text{DTL}{\text{cây}} \times \text{Mật độ cây/m}^2$$

2. Khối lượng 1000 hạt ở độ ẩm chuẩn 14%: $$M_{1000(14%)} = \frac{M_{\text{hạt tươi}} \times (100 - A_0)}{100 - 14}$$ (Trong đó $A_0$ là độ ẩm thực tế đo bằng máy Kett 400 tại thời điểm thu hoạch).

3. Năng suất lý thuyết (NSLT): $$\text{NSLT (tạ/ha)} = \frac{\text{Số cây/m}^2 \times \text{Số bắp/cây} \times \text{Số hàng/bắp} \times \text{Số hạt/hàng} \times M_{1000(14%)}}{10.000}$$

4. Năng suất thực thu (NSTT): $$\text{NSTT (tạ/ha)} = \frac{\text{Tỷ lệ hạt/bắp} \times M_{\text{ô tươi}} \times (100 - A_0) \times 100}{S_{\text{ô}} \times (100 - 14)}$$

---

Dữ liệu thực nghiệm và Phân tích phương sai (ANOVA)

Bảng 1: Các giai đoạn sinh trưởng và phát triển (Đơn vị: Ngày)

Tổ hợp lai / Giống	Gieo – Trỗ cờ	Gieo – Tung phấn	Gieo – Phun râu	Khoảng cách TP – PR	Gieo – Chín sinh lý (TGST)
VN6	54	54	56	2	102
VN7	55	55	55	0	101
VN15	54	55	57	2	102
VN16	54	55	57	2	101
VN17	53	54	56	2	102
NK4300 (đ/c)	57	58	59	1	103
Mức ý nghĩa ($P$)	$< 0,05$	$< 0,05$	$< 0,05$	-	$> 0,05$
Hệ số biến động ($CV%$)	1,7	1,0	1,2	-	0,6
$LSD_{0,05}$	2,0	1,0	1,0	-	-

Nhận xét sinh học:

• Tất cả các THL mới (VN6, VN7, VN15, VN16, VN17) đều đạt giai đoạn trỗ cờ (53 - 55 ngày), tung phấn (54 - 55 ngày) và phun râu (55 - 57 ngày) sớm hơn đối chứng NK4300 (57 - 59 ngày) có ý nghĩa thống kê ở mức $P < 0,05$.
• Đặc biệt, THL VN7 đạt khoảng cách giữa tung phấn và phun râu là 0 ngày (trùng pha hoàn hảo), giúp tăng tối đa tỷ lệ thụ tinh cho noãn ở đầu bắp, hạn chế tối đa hiện tượng khuyết hạt đầu bắp.
• Thời gian chín sinh lý dao động 101 - 102 ngày, thuộc nhóm chín sớm - trung bình, ngắn hơn đối chứng NK4300 (103 ngày), rất an toàn cho luân canh vụ đông né rét đậm tháng 12 tại miền Bắc.

---

Bảng 2: Đặc điểm hình thái và chỉ số sinh lý

Tổ hợp lai / Giống	Chiều cao cây (cm)	Chiều cao đóng bắp (cm)	Tỷ lệ Vị trí đóng bắp (%)	Số lá/cây (lá)	CSDTL ($\text{m}^2/\text{m}^2$)
VN6	183,6	84,6	46,08%	18,60	2,9
VN7	174,1	89,4	51,35%	18,80	2,8
VN15	179,0	76,4	42,68%	18,17	2,7
VN16	178,7	82,4	46,11%	17,83	2,4
VN17	178,4	83,3	46,69%	17,90	2,5
NK4300 (đ/c)	175,6	77,5	44,13%	18,77	2,8
Mức ý nghĩa ($P$)	$> 0,05$	$> 0,05$	-	$< 0,05$	$> 0,05$
$CV%$	4,5	8,5	-	2,1	9,8
$LSD_{0,05}$	-	-	-	0,71	-

Phân tích kết cấu cây:

• Chiều cao cây dao động trong khoảng tối ưu: 174,1 - 183,6 cm. Chiều cao đóng bắp đạt 76,4 - 89,4 cm, nằm ở khoảng $42,68% - 51,35%$ thân cây (ngưỡng lý tưởng là $1/2$ chiều cao cây). Điều này giúp cây có trọng tâm thấp, giảm mômen uốn thân khi gặp gió lốc.
• Chỉ số CSDTL của VN6 đạt cao nhất ($2,9 \text{ m}^2/\text{m}^2$), tương đương NK4300 ($2,8 \text{ m}^2/\text{m}^2$), bảo đảm hiệu suất quang hợp tích lũy chất khô vào bắp.

---

Đổi mới và đóng góp

Các đột phá kỹ thuật nông học

1. Khả năng đồng bộ hóa thời gian thụ phấn (Pollen-Silking Synchronization): THL VN7 giải quyết triệt để sự mất cân đối sinh lý giữa tung phấn và phun râu (khoảng cách 0 ngày). Trong điều kiện nhiệt độ hạ thấp cuối vụ, đặc tính này giúp tỷ lệ kết hạt đạt gần như tuyệt đối, loại bỏ hiện tượng điếc hạt đầu bắp.
2. Kiến trúc tán lá và Tối ưu hóa CSDTL: THL VN6 đạt CSDTL $2,9 \text{ m}^2 \text{lá}/\text{m}^2 \text{đất}$ với góc lá đứng gọn, cho phép nâng mật độ canh tác tiềm năng từ 5,7 vạn cây/ha lên 6,5 vạn cây/ha mà không gây hiện tượng che bóng cục bộ.
3. Cơ chế chống đổ ngã sinh học: Hệ thống rễ chân kiềng phát triển từ 2 - 3 tầng trên mặt đất kết hợp đường kính gốc to giúp các THL (đặc biệt VN15, VN6) có tỷ lệ gãy thân dưới điểm 1 ($< 5%$) trong suốt chu kỳ sinh trưởng.

                    SO SÁNH CÁC CHỈ SỐ KỸ THUẬT VÀ HIỆU NĂNG

---

Ứng dụng thực tế và triển khai

Kịch bản triển khai trong hệ thống luân canh (Crop Rotation)

• Mô hình 3 vụ chuyên canh / luân canh: Lúa Xuân (Tháng 2 - Tháng 6) -> Lúa Mùa sớm (Tháng 6 - Tháng 9) -> Ngô Thu Đông VN6/VN7 (Tháng 9 - Tháng 12).
• Nhờ TGST chỉ 101 - 102 ngày, các THL VN6, VN7 cho phép giải phóng đất trước ngày 20/12 hàng năm, tránh hoàn toàn các đợt rét nàng Bân hoặc rét đậm kéo dài của miền Bắc.

LỘ TRÌNH TRIỂN KHAI VỤ THU ĐÔNG (30/08 - 15/12)
[30/08] Gieo hạt (Mật độ 5,7 vạn cây/ha, lót 100% Lân + Vi sinh)
[15/09 - Giai đoạn 3-5 lá] Bón thúc lần 1 (50% Đạm + 50% Kali) + Xới xáo
[05/10 - Giai đoạn 7-9 lá] Bón thúc lần 2 (50% Đạm + 50% Kali) + Vun cao gốc
[23/10 - 25/10] Trỗ cờ, Tung phấn & Phun râu (Tưới giữ ẩm 75-80%)
[15/12] Thu hoạch Chín sinh lý (Độ ẩm hạt ~30%, chân hạt có chấm đen)

Phân tích hiệu quả kinh tế (Cost-Benefit & ROI Analysis)

Hạch toán chi phí và doanh thu dự kiến trên 1 ha canh tác:

Hạng mục chi phí / Doanh thu	Giống đối chứng NK4300	Giống lai mới VN6/VN7	Chênh lệch / Lợi thế
Chi phí hạt giống F1 (18 kg/ha)	1.620.000 đ ($90.000\text{ đ/kg}$)	1.080.000 đ ($60.000\text{ đ/kg}$)	Tiết kiệm 540.000 đ
Phân bón & Thuốc BVTV	8.500.000 đ	8.500.000 đ	Tương đương
Công lao động (Làm đất, chăm sóc, thu hoạch)	7.000.000 đ	7.000.000 đ	Tương đương
Tổng chi phí đầu tư	17.120.000 đ	16.580.000 đ	Giảm 3,15% chi phí
Năng suất thương phẩm (tạ/ha)	72,0 tạ/ha	74,5 tạ/ha	Tăng 2,5 tạ/ha ($+3,47%$)
Doanh thu (Giá bán: $5.500\text{ đ/kg}$)	39.600.000 đ	40.975.000 đ	Tăng 1.375.000 đ
Lợi nhuận thuần (Profit)	22.480.000 đ	24.395.000 đ	Tăng 1.915.000 đ/ha ($+8,5%$)
Tỷ suất sinh lời (ROI)	131,3%	147,1%	Tăng 15,8 điểm % ROI

---

Hạn chế và hướng phát triển

Hạn chế kỹ thuật

1. Không gian khảo nghiệm đơn điểm: Thí nghiệm mới được triển khai tại phường Quang Vinh (TP. Thái Nguyên), đại diện cho chân đất bãi bằng màu mỡ, chưa phản ánh đầy đủ phản ứng kiểu gen $\times$ môi trường ($G \times E$) trên các chân đất dốc nghèo dinh dưỡng tại vùng cao (Định Hóa, Võ Nhai).
2. Tính chất mùa vụ: Mới hoàn thành theo dõi trong 01 vụ Thu Đông 2016; cần khảo nghiệm bổ sung vụ Xuân và Xuân Hè để kiểm định phản ứng chịu nhiệt và chịu hạn đầu vụ.

Định hướng nghiên cứu tiếp theo

• Khảo nghiệm VCU & DUS mở rộng: Đưa THL VN6 và VN7 vào mạng lưới khảo nghiệm diện rộng tại 5 tiểu vùng sinh thái của các tỉnh miền núi phía Bắc (Sơn La, Hòa Bình, Lạng Sơn, Tuyên Quang, Cao Bằng).
• Ứng dụng chỉ thị phân tử: Sử dụng kỹ thuật chỉ thị phân tử SSR (Simple Sequence Repeat) để kiểm tra độ thuần di truyền của các dòng bố mẹ và lập bản đồ QTL kháng bệnh đốm lá lớn (Exserohilum turcicum).
• Tối ưu mật độ và phân bón: Xây dựng ma trận bón phân cân đối kết hợp thử nghiệm tăng mật độ lên 6,5 - 7,0 vạn cây/ha đối với THL VN6.

---

Đối tượng hưởng lợi

                              CÁC NHÓM THỤ HƯỞNG

1. Sinh viên và Nhà nghiên cứu trẻ: Tiếp cận quy trình khảo nghiệm VCU chuẩn theo QCVN 01-56:2011/BNNPTNT, phương pháp giải tích sinh trắc học và kỹ năng sử dụng phần mềm IRRISTAT 5.0.
2. Kỹ sư chọn giống cây trồng: Thu nhận nguồn vật liệu di truyền có đặc tính trỗ - phun râu trùng pha (VN7) để đưa vào các chương trình lai tạo dòng thuần tiếp theo.
3. Nông dân và Hợp tác xã: Giảm áp lực chi phí mua giống nhập ngoại, gia tăng tỷ suất sinh lời trên diện tích đất 2 vụ lúa - 1 vụ màu.
4. Ngành công nghiệp chế biến thức ăn chăn nuôi: Từng bước tăng tính tự chủ nguồn nguyên liệu tinh bột trong nước (hiện Việt Nam phải nhập khẩu hàng triệu tấn ngô hạt mỗi năm).

---

Câu hỏi thường gặp

1. Yêu cầu kỹ thuật cốt lõi để gieo trồng THL VN6, VN7 đạt năng suất tối đa là gì?

Cần tuân thủ mật độ 5,7 vạn cây/ha (khoảng cách $70 \times 25\text{ cm}$), bón lót $100%$ lân supe kết hợp 2 tấn phân vi sinh/ha. Tuyệt đối không được bỏ qua 2 lần bón thúc kết hợp vun gốc ở giai đoạn 3 - 5 lá và 7 - 9 lá để kích thích tầng rễ chân kiềng phát triển chống đổ ngã.

2. Vì sao khoảng cách tung phấn - phun râu bằng 0 ngày ở THL VN7 lại là ưu thế đột phá?

Ngô là cây thụ phấn chéo. Nếu tung phấn trước khi phun râu từ 3 - 5 ngày (đặc biệt khi gặp rét), hạt phấn sẽ bị chết hoặc trôi trước khi râu ngô đón phấn, dẫn đến hiện tượng bắp bị khuyết hạt, bắp chẽ đôi hoặc tỷ lệ hạt lép cao. Khoảng cách 0 ngày đảm bảo toàn bộ noãn đều được thụ tinh ngay khi bung râu.

3. THL VN6 và VN7 có thích hợp trồng trên đất dốc không chủ động tưới tiêu không?

Các THL này có bộ rễ chân kiềng khỏe và góc lá đứng, chịu hạn mức độ khá. Tuy nhiên, để đạt năng suất $> 70\text{ tạ/ha}$ trên đất dốc, cần áp dụng biện pháp canh tác theo đường đồng mức và duy trì tưới ẩm tối thiểu vào 2 thời điểm nhạy cảm: trước trỗ cờ 10 ngày và sau trỗ cờ 15 ngày.

4. Phần mềm IRRISTAT 5.0 đóng vai trò gì trong việc xử lý số liệu của đề tài?

IRRISTAT 5.0 thực hiện phân tích phương sai (ANOVA) cho thiết kế RCBD để tách biệt sai số ngẫu nhiên khỏi sai số do bản chất giống. Kết quả kiểm định giá trị $F$, $P < 0,05$ và $LSD_{0,05}$ là căn cứ khoa học pháp lý chứng minh sự sai khác về năng suất và thời gian sinh trưởng giữa các THL là có ý nghĩa thực sự chứ không do ngẫu nhiên đồng ruộng.

5. Khả năng kháng sâu đục thân (Chilo partellus) của các THL này đạt cấp độ mấy?

Theo thang phân cấp 5 điểm của QCVN 01-56:2011/BNNPTNT, các THL VN6, VN7 đạt mức điểm 1 - 2 (tỷ lệ hại $< 15%$), tương đương với đối chứng NK4300 trong điều kiện canh tác phòng trừ IPM thông thường.

---

Kết luận

1. Kết quả đạt được: Đề tài đã đánh giá toàn diện 05 tổ hợp ngô lai mới tại Thái Nguyên trong vụ Thu Đông 2016. Đã xác định được VN6 và VN7 là 02 tổ hợp lai triển vọng nhất với thời gian sinh trưởng ngắn (101 - 102 ngày), trỗ cờ và phun râu sớm hơn đối chứng 3 ngày, chỉ số diện tích lá tối ưu ($2,8 - 2,9 \text{ m}^2/\text{m}^2$), tỷ lệ đóng bắp cân đối và khả năng chống chịu sâu bệnh tốt.
2. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn: Cung cấp cơ sở thực nghiệm sinh trắc học chính xác cho Viện Nghiên cứu Ngô trong việc đánh giá khả năng kết hợp của các dòng thuần; đồng thời bổ sung ứng viên giống lai mới có khả năng thay thế giống nhập ngoại, nâng cao hiệu quả kinh tế vụ Thu Đông cho vùng Trung du miền núi phía Bắc.
3. Kiến nghị hành động: Đề nghị Sở Nông nghiệp & PTNT tỉnh Thái Nguyên cùng Trung tâm Khuyến nông tiếp tục hỗ trợ đưa THL VN6 và VN7 vào hệ thống khảo nghiệm sản xuất thử nghiệm quy mô 1 - 2 ha tại các huyện Võ Nhai, Phú Lương và Định Hóa trong các vụ tiếp theo.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Đặt vấn đề Cây ngô (Zea mays L.) thuộc chi Maydeae, họ hòa thảo Gramineae, có nguồn gốc từ Trung Mỹ. Ngô là cây lƣơng thực quan trọng trên toàn thế giới, đã nuôi sống gần 1/3 dân số trên toàn cầu. Chính vì vậy, ngô đã đƣợc toàn thế giới gieo trồng và hình thành 4 vùng sinh thái chính là vùng ôn đới, vùng nhiệt đới, vùng nhiệt đới cao và vùng nhiệt đới thấp (Ngô Hữu Tình, 1997) [13]. Ngô là nguồn lƣơng thực cho nhiều dân tộc trên thế giới, góp phần vào giải quyết lƣơng thực cho khoảng 8 tỷ ngƣời.

Ở các nƣớc Trung Mỹ, Nam Á và Châu Phi, ngô đƣợc sử dụng làm nguồn lƣơng thực chính với phƣơng thức rất đa dạng theo vùng địa lý và tập quán từng nơi. Tất cả các nƣớc trồng ngô đều sử dụng ngô ở mức độ khác nhau. Các nƣớc Đông Nam Phi sử dụng 85% sản lƣợng ngô làm lƣơng thực cho ngƣời. Tây Trung Phi 80%, Bắc Phi 42%, Ấn Độ 90% và Philippin 66%.

Không chỉ cung cấp lƣơng thực cho con ngƣời ngô còn cung cấp thức ăn cho chăn nuôi. Các nƣớc phát triển có nền nông nghiệp tiên tiến đã sử dụng khoảng 70-90% sản lƣợng ngô cho chăn nuôi nhƣ Mỹ 89%, Pháp 90%. Do có vai trò quan trọng trong nền kinh tế cho nên những năm qua sản xuất ngô trên thế giới phát triển không ngừng. Năm 2005 diện tích trồng ngô trên thế giới chỉ đạt khoảng 148 triệu ha với tổng sản lƣợng 713,66 triệu tấn, năng suất đạt 48,19 tạ/ha nhƣng đến 2016, diện tích ngô tăng lên đạt 181,4 triệu ha, năng suất 57,3 tạ/ha và sản lƣợng đạt 1040,2 triệu tấn (USDA,2017) [30].

Ở Việt Nam, sản xuất ngô có sự tiến bộ đáng kể vì nƣớc ta là một nƣớc nông nghiệp, trong cơ cấu cây trồng ngô đƣợc xem là cây lƣơng thực quan trọng thứ 2 sau lúa nƣớc. Trƣớc năm 1990, khi mới du nhập vào Việt Nam n 2 sản xuất ngô phát triển rất chậm sau những năm 90 tốc độ tăng trƣởng của cây trồng này đƣợc đẩy mạnh nhờ việc sử dụng các giống ngô lai trong sản xuất. Năm 2015, diện tích ngô của cả nƣớc là 1.179,3 nghìn ha, trong đó diện tích ngô lai đã chiếm khoảng 95%, sản lƣợng ngô đạt 5.281,0 nghìn tấn, năng suất 44,8 tạ/ha (Tổng Cục thống kê, 2007)[19]. Thái Nguyên là một tỉnh nằm ở khu vực Trung du và miền núi phía Bắc Việt Nam, có điều kiện đất đai, khí hậu tiêu biểu đại diện cho vùng.

Giao thông vận tải thuận tiện cũng là một nơi có hoạt động sản xuất nông nghiệp phát triển tiếp cận nhanh chóng với các tiến bộ khoa học kỹ thuật. Ngô đƣợc xem là một trong những cây trồng chính góp phần thúc đẩy sản xuất trong tỉnh phát triển ổn định và nâng cao đời sống cho ngƣời dân. Ngoài những điều kiện thuận lợi trên Thái Nguyên vẫn có những hạn chết nhƣ: Sản xuất ngô vẫn chƣa có tính đồng đều cao, chƣa có sự đầu tƣ về giống và biện pháp tƣới tiêu, do nằm trong vùng khí hậu cận nhiệt đới ẩm nên khí hậu thay đổi thất thƣờng sâu bệnh hại phát triển mạnh, vì vậy năng suất ngô của Thái Nguyên còn thấp, chƣa bằng năng suất trung bình của cả nƣớc. Do đó, để khắc phục đƣợc những hạn chế trên cần phải chọn lọc, nghiên cứu ra những giống ngô lai mới cho năng suất cao chống chịu tốt, phù hợp với điều kiện sinh thái của tỉnh.

Vì vậy, chúng tôi tiến hành nghiên cứu đề tài: “Nghiên cứu đặc điểm nông học của một số tổ hợp ngô lai mới vụ Thu Đông năm 2016 tại Thái Nguyên”. Mục đích Chọn đƣợc tổ hợp ngô lai ƣu tú, năng suất cao, có khả năng chống chịu tốt phù hợp với điều kiện sinh thái của Thái Nguyên. Yêu cầu của đề tài - Theo dõi các giai đoạn sinh trƣởng, phát triển của các tổ hợp ngô lai trong điều kiện vụ Thu Đông năm 2016. - Nghiên cứu các đặc điểm hình thái và sinh lý của các tổ hợp ngô lai thí nghiệm.

- Nghiên cứu một số đặc tính chống chịu của các tổ hợp ngô lai thí nghiệm (chống chịu sâu bệnh, chống đổ…. - Đánh giá các tiềm năng năng suất của các tổ hợp ngô lai thí nghiệm. - So sánh và kết luận sơ bộ về khả năng sinh trƣởng, thích nghi của các tổ hợp ngô lai thí nghiệm. - Chọn đƣợc tổ hợp ngô lai có triển vọng để khảo nghiệm sản xuất.

Ý Nghĩa khoa học và ý nghĩa thực tiễn 1. Ý nghĩa khoa học Kết quả nghiên cứu của đề tài là cơ sở khoa học chọn đƣợc các tổ hợp lai tốt cho năng suất cao, phục vụ cho sản xuất. Ý nghĩa thực tiễn Bổ sung thêm đƣợc những giống ngô lai mới, làm phong phú cơ cấu giống của tỉnh Thái Nguyên. n 4 Phần 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2.

Cơ sở khoa học của đề tài Ngày nay, sản xuất ngô muốn phát triển theo hƣớng hàng hoá với sản lƣợng cao, quy mô lớn nhằm phục vụ nhu cầu thị trƣờng, cần phải có các biện pháp hữu hiệu nhƣ thay thế các giống cũ, năng suất thấp bằng các giống mới năng suất cao, chống chịu tốt với các điều kiện bất thuận của thời tiết. Đặc biệt là ở các tỉnh Trung du và miền núi phía Bắc, sử dụng giống có khả năng chống chịu tốt, cho năng suất cao sẽ góp phần phát huy hiệu quả kinh tế của giống, đồng thời góp phần xoá đói giảm nghèo cho đồng bào các dân tộc thiểu số. Tuy nhiên, muốn phát huy hiệu quả tối đa của giống, cần tiến hành nghiên cứu và đánh giá khả năng thích ứng cũng nhƣ tiềm năng năng suất của các giống mới trƣớc khi đƣa ra sản xuất đại trà, từ đó tìm ra những giống thích hợp nhất đối với từng vùng sinh thái. Trong quá trình chọn tạo giống, đánh giá các tổ hợp lai mới là giai đoạn rất quan trọng.

Thông qua các chu kỳ đánh giá tổ hợp lai, các nhà khoa học sẽ loại bỏ đƣợc các tổ hợp lai không mong muốn nhƣ thời gian sinh trƣởng dài, chiều cao cây quá cao, khả năng kết hạt kém, năng suất thấp, dễ nhiễm các loại sâu bệnh. Vì vậy, việc đánh giá các đặc tính sinh trƣởng, phát triển, tiềm năng năng suất, khả năng chống chịu của các tổ hợp lai để chọn ra đƣợc tổ hợp lai tốt nhất để đƣa vào sản xuất đại trà là công việc rất quan trọng trong chọn tạo giống ngô. Tình hình sản xuất, tiêu thụ ngô trên thế giới và Việt Nam 2. Tình hình sản xuất ngô trên thế giới Ngô là cây trồng có lịch sử gieo trồng từ lâu đời, các nghiên cứu của Vavilov (1926) đã cho rằng Mexico và Peru là những trung tâm phát sinh và n 5 đa dạng di truyền của cây ngô.

Năm 1492, Columbus tìm ra châu Mĩ và từ đó theo thời gian ngô đã đƣợc đem gieo trồng phổ biến ở khắp nơi trên thế giới. Hiện nay, ngô đƣợc trồng rộng rãi nhất thế giới góp phần quan trọng vào việc bảo đảm an ninh lƣơng thực toàn cầu trong bối cảnh gia tăng dân số, biến đổi khí hậu, diện tích đất trồng trọt bị thu hẹp. Từ những năm cuối thế kỷ 20, sản xuất ngô trên thế giới có những bƣớc phát triển kỳ diệu nhờ các ứng dụng ƣu thế lai, chọn giống, kỹ thuật nông học tiên tiến và những thành tựu của công nghệ sinh học, công nghệ bảo quản vào sản xuất. Do vậy diện tích, năng suất, sản lƣợng ngô đều tăng trong những năm gần đây.Tình hình sản xuất ngô trên thế giới giai đoạn 2005 - 2016 Năm Diện tích Năng suất Sản lƣợng (triệu ha) (tạ/ha) (triệu tấn) 2006 148,6 47,5 706,3 2007 158,6 49,7 788,1 2008 161,0 51,3 822,7 2009 155,7 51,6 809,0 2010 161,9 52,2 844,4 2011 172,2 51,6 887,8 2012 178,5 49,4 872,8 2013 184,2 55,2 1016,7 2014 183,3 56,6 1038,3 2015 177,7 54,1 960,7 2016 181,4 57,3 1040,2 Nguồn: Số liệu thống kê của FAO, 2017 [25], USDA, 2017 [30] Số liệu bảng 2.1 cho thấy, trong vòng 10 năm diện tích trồng ngô trên thế giới tăng thêm 22,1%, năng suất tăng thêm 9,8 tạ/ha, sản lƣợng tăng thêm 333,89 triệu tấn.

Có đƣợc những kết quả trên, là do ứng dụng ƣu thế lai trong n 6 chọn giống đồng thời đi đôi với việc cải thiện các kỹ thuật canh tác. Đặc biệt từ 2006 đến nay, cùng với nghiên cứu chọn tạo giống ngô bằng phƣơng pháp truyền thống việc ứng dụng các công nghệ cao trong canh tác và sản xuất ngô đã góp phần đƣa sản lƣợng ngô thế giới ngày càng tăng lên. Sản xuất ngô ở một số nƣớc trên thế giới năm 2016 Nƣớc Diện tích Năng suất Sản lƣợng (triệu ha) (tạ/ha) (triệu tấn) Mỹ 35,2 109,6 384,8 Trung Quốc 36,8 59,7 219,6 Brazil 16,7 51,8 86,5 Mexico 7,5 34,7 26,0 Indonexia 3,5 29,6 10,2 Canada 1,3 99,6 13,2 Nguồn: Số liệu thống kê USDA, 2017[30] Hiện nay, Mỹ là nƣớc đứng đầu thế giới về sản lƣợng ngô, năm 2016 sản lƣợng ngô của Mỹ là 384,8 triệu tấn, chiếm 37,0% tổng sản lƣợng ngô thế giới. Ở Mỹ, 100% diện tích ngô là trồng các giống ngô lai trong đó hơn 90% là giống ngô lai đơn (Ngô Hữu Tình, 2009) [16].

Để đạt đƣợc những kết quả trên là do Mỹ đã ứng dụng công nghệ sinh học trong chọn tạo giống. Theo Minh Tang Chang và cộng sự (2005) [28] ở Mỹ chỉ có 48% giống ngô đƣợc chọn tạo theo công nghệ truyền thống, 52% bằng công nghệ sinh học. Năng suất ngô ở Mỹ đã tăng từ 1,5 tạ/ha (năm 1930) lên 7 tạ/ha vào những năm 1990 và đến năm 2016 đã đạt 109,6 tạ/ha. Trung Quốc là nƣớc đứng đầu thế giới về diện tích trồng ngô (36,8 triệu ha) đứng thứ 2 thế giới về sản lƣợng (219,6 triệu tấn) năng suất đạt 59,7 tạ/ha.

Ngô đƣợc trồng ở hầu hết các bang của Hoa Kỳ, nhƣng sản xuất tập trung ở vùng Heartland (bao gồm Illinois, Iowa, Indiana, phần phía Đông n 7 South Dakota và Nebraska, Tây Kentucky, hai phần ba phía Bắc của Missouri và Ohio). Iowa và Illinois là các bang sản xuất ngô hàng đầu của Mỹ, thƣờng chiếm khoảng một phần ba lƣợng ngô do Mỹ sản xuất (USDA, 2017) [30]. Sản xuất ngô có sự khác biệt giữa các quốc gia trên thế giới do việc nghiên cứu giống ngô mới, ứng dụng các tiến bộ khoa học vào trong sản xuất khác nhau. Ở các nƣớc đang phát triển do điều kiện kinh tế khó khăn, khả năng đầu tƣ thâm canh thấp nên không khai thác hết tiềm năng năng suất của giống.

Vì vậy, chọn các giống ngô năng suất cao và và biện pháp kỹ thuật canh tác, ứng dụng công nghệ cao trong trồng trọt và sản xuất là một trong những giải pháp của nhân loại về vấn đề lƣơng thực.