Luận văn một số giải pháp tăng cường quản lý nhà nước đối với lĩnh vực chế biến nông sản xuất khẩu vào thi trường hàn quốc

Tài liệu nghiên cứu Luận văn một số giải pháp tăng cường quản lý nhà nước đối với lĩnh vực chế biến nông sản xuất khẩu, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên

• Người hướng dẫn: TS. Lê Văn Chính
• Trường học: Trường Đại học Thủy lợi
• Chuyên ngành: Kinh tế và Quản lý
• Đề tài: Luận văn một số giải pháp tăng cường quản lý nhà nước đối với lĩnh vực chế biến nông sản xuất khẩu vào thị trường Hàn Quốc
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• DANH MỤC BẢNG BIỂU
• DANH MỤC CỤM TỪ VIẾT TẮT
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI LĨNH VỰC CHẾ BIẾN NÔNG SẢN VÀ XUẤT KHẨU NÔNG SẢN CHẾ BIẾN
• 1.1. Lý luận về quản lý nhà nước đối với lĩnh vực chế biến nông sản và xuất khẩu nông sản chế biến
• 1.1.1. Khái niệm về quản lý Nhà nước đối với lĩnh vực chế biến nông sản và xuất khẩu nông sản chế biến
• 1.1.2. Nội dung của quản lý Nhà nước đối với lĩnh vực chế biến nông sản và xuất khẩu nông sản chế biến
• 1.1.3. Nhân tố ảnh hưởng đối với lĩnh vực chế biến nông sản và xuất khẩu nông sản chế biến
• 1.2. Kinh nghiệm thực tiễn về quản lý nhà nước đối với lĩnh vực chế biến nông sản và xuất khẩu nông sản chế biến
• 1.2.1. Một số bài học kinh nghiệm cho Việt Nam
• 1.3. Kết luận Chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: HIỆN TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC LĨNH VỰC CÔNG NGHIỆP CHẾ BIẾN NÔNG SẢN VÀ XUẤT KHẨU NÔNG SẢN CHẾ BIẾN GIAI ĐOẠN 2013 – 2017
• 2.1. Khái quát lĩnh vực công nghiệp chế biến nông sản xuất khẩu của Việt Nam giai đoạn 2013 - 2017
• 2.1.1. Một số chỉ tiêu cơ bản giai đoạn 2013 - 2017
• 2.1.2. Sản phẩm chủ yếu giai đoạn 2013 - 2017
• 2.2. Hiện trạng xuất khẩu nông sản chế biến giai đoạn 2013 – 2017
• 2.2.1. Hiện trạng chung về xuất khẩu nông sản chế biến
• 2.2.2. Hiện trạng xuất khẩu vào thị trường Hàn Quốc
• 2.3. Đánh giá công tác quản lý Nhà nước đối với lĩnh vực chế biến nông sản xuất khẩu của Việt Nam giai đoạn 2013 – 2017
• 2.3.1. Đánh giá chung
• 2.3.2. Điểm yếu và nguyên nhân
• 2.4. Khái quát về Hiệp định Thương mại Tự do Việt Nam – Hàn Quốc
• 2.4.1. Khái quát chung về Hiệp định Thương mại Tự do Việt Nam – Hàn Quốc
• 2.5. Kết luận Chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI LĨNH VỰC CHẾ BIẾN NÔNG SẢN XUẤT KHẨU VÀO THỊ TRƯỜNG HÀN QUỐC
• 3.1. Bối cảnh phát triển
• 3.1.1. Bối cảnh quốc tế
• 3.1.2. Bối cảnh trong nước
• 3.2. Cơ hội và thách thức đối với lĩnh vực chế biến nông sản và xuất khẩu nông sản chế biến vào Hàn Quốc
• 3.2.1. Thách thức
• 3.3. Một số định hướng tăng cường quản lý Nhà nước đối với lĩnh vực chế biến nông sản xuất khẩu vào thị trường Hàn Quốc
• 3.4. Một số giải pháp tăng cường quản lý Nhà nước đối với lĩnh vực chế biến nông sản xuất khẩu vào thị trường Hàn Quốc
• 3.4.1. Các giải pháp tăng cường quản lý Nhà nước đối với lĩnh vực chế biến nông sản cho xuất khẩu vào thị trường Hàn Quốc
• 3.4.2. Các giải pháp tăng cường quản lý Nhà nước đối với lĩnh vực xuất khẩu nông sản chế biến vào thị trường Hàn Quốc
• 3.4.3. Các giải pháp chung về tăng cường quản lý Nhà nước đối với lĩnh vực chế biến nông sản xuất khẩu vào thị trường Hàn Quốc
• 3.5. Kết luận Chương 3
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Quản lý nhà nước trong lĩnh vực chế biến nông sản và xuất khẩu

Quản lý nhà nước đối với lĩnh vực chế biến nông sản và xuất khẩu nông sản chế biến là một yếu tố quan trọng trong việc thúc đẩy phát triển kinh tế nông thôn và tăng cường hợp tác quốc tế. Nhà nước đóng vai trò chủ đạo trong việc xây dựng và thực thi các chính sách, quy định nhằm đảm bảo chất lượng sản phẩm, bảo vệ môi trường và nâng cao năng lực cạnh tranh của nông sản Việt Nam trên thị trường quốc tế, đặc biệt là thị trường Hàn Quốc.

1.1. Khái niệm và vai trò của quản lý nhà nước

Quản lý nhà nước trong lĩnh vực chế biến nông sản và xuất khẩu nông sản chế biến bao gồm việc ban hành và thực thi các chính sách, quy định liên quan đến sản xuất, chế biến và xuất khẩu. Nhà nước đóng vai trò tạo môi trường thuận lợi cho các doanh nghiệp hoạt động, đồng thời kiểm soát chất lượng sản phẩm để đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế. Điều này giúp tăng cường uy tín và khả năng cạnh tranh của nông sản Việt Nam trên thị trường Hàn Quốc.

1.2. Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý nhà nước

Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý nhà nước trong lĩnh vực này bao gồm chính sách xuất khẩu, tiêu chuẩn chất lượng, và sự phát triển bền vững của ngành nông nghiệp. Nhà nước cần có các giải pháp cụ thể để thúc đẩy đầu tư vào công nghệ chế biến, nâng cao chất lượng sản phẩm và mở rộng thị trường xuất khẩu, đặc biệt là thị trường Hàn Quốc.

II. Hiện trạng xuất khẩu nông sản chế biến vào thị trường Hàn Quốc

Xuất khẩu nông sản chế biến vào thị trường Hàn Quốc đã có những bước tiến đáng kể trong những năm gần đây. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều thách thức cần được giải quyết để tối ưu hóa tiềm năng của ngành này. Việc phân tích hiện trạng giúp xác định các điểm mạnh, điểm yếu và cơ hội để cải thiện hiệu quả xuất khẩu.

2.1. Tình hình xuất khẩu nông sản chế biến

Trong giai đoạn 2013-2017, xuất khẩu nông sản chế biến của Việt Nam vào thị trường Hàn Quốc đã tăng trưởng đáng kể, đặc biệt là các mặt hàng như thủy sản, rau quả và các sản phẩm từ sắn. Tuy nhiên, chất lượng sản phẩm và khả năng đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế vẫn là những thách thức lớn.

2.2. Đánh giá công tác quản lý nhà nước

Công tác quản lý nhà nước trong lĩnh vực này đã có những tiến bộ nhất định, nhưng vẫn còn nhiều hạn chế. Các chính sách và quy định cần được cập nhật và hoàn thiện để đáp ứng yêu cầu của thị trường quốc tế, đặc biệt là thị trường Hàn Quốc.

III. Giải pháp tăng cường quản lý nhà nước đối với lĩnh vực chế biến nông sản xuất khẩu

Để tăng cường quản lý nhà nước trong lĩnh vực chế biến nông sản xuất khẩu, cần có các giải pháp đồng bộ và toàn diện. Những giải pháp này không chỉ giúp nâng cao chất lượng sản phẩm mà còn mở rộng thị trường xuất khẩu, đặc biệt là thị trường Hàn Quốc.

3.1. Giải pháp về chính sách và quy định

Nhà nước cần ban hành và thực thi các chính sách, quy định cụ thể để thúc đẩy chế biến nông sản và xuất khẩu nông sản chế biến. Các chính sách này cần tập trung vào việc nâng cao chất lượng sản phẩm, đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế và bảo vệ môi trường.

3.2. Giải pháp về công nghệ và đầu tư

Đầu tư vào công nghệ chế biến hiện đại là yếu tố then chốt để nâng cao chất lượng và giá trị của nông sản xuất khẩu. Nhà nước cần có các chính sách khuyến khích đầu tư vào lĩnh vực này, đồng thời hỗ trợ các doanh nghiệp trong việc áp dụng công nghệ mới.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Năm 2017, kim ngạch thương mại song phương giữa Việt Nam và Hàn Quốc đạt mốc 61,5 tỷ USD, tăng trưởng 41,3% so với năm 2016, đưa Hàn Quốc trở thành đối tác thương mại lớn thứ 3 của Việt Nam. Riêng giá trị xuất khẩu của Việt Nam sang thị trường này đạt khoảng 15 tỷ USD, trong đó nhiều mặt hàng nông sản chế biến ghi nhận tốc độ tăng trưởng vượt bậc như thủy hải sản tăng gần 23%, rau quả tăng khoảng 16% và các sản phẩm từ sắn tăng trên 100%. Mặc dù đạt được những con số ấn tượng, ngành chế biến nông sản xuất khẩu vẫn đối mặt với các rào cản kỹ thuật khắt khe, tiêu chuẩn an toàn vệ sinh thực phẩm nghiêm ngặt và sự thiếu đồng bộ trong chuỗi giá trị. Vấn đề cốt lõi đặt ra là nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước nhằm giúp cộng đồng doanh nghiệp tận dụng tối đa các cam kết cắt giảm thuế quan từ Hiệp định Thương mại Tự do Việt Nam – Hàn Quốc (VKFTA).

Luận văn thạc sĩ chuyên ngành Quản lý kinh tế tập trung nghiên cứu toàn diện công tác quản lý nhà nước đối với lĩnh vực chế biến và xuất khẩu nông sản trên phạm vi toàn quốc trong giai đoạn 2013-2017, đồng thời định hình hệ thống giải pháp đến năm 2025. Mục tiêu cụ thể của đề tài là đánh giá đúng thực trạng, nhận diện điểm nghẽn thể chế và đề xuất hệ thống giải pháp vĩ mô nhằm nâng cao giá trị gia tăng, kiểm soát chất lượng chuẩn quốc tế và thúc đẩy kim ngạch xuất khẩu nông sản chế biến sang Hàn Quốc tăng trưởng bền vững trên 15% mỗi năm. Kết quả nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học vững chắc giúp cơ quan quản lý điều chỉnh chính sách xúc tiến thương mại và hỗ trợ kỹ thuật cho hơn 1.000 doanh nghiệp trong ngành.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên 3 nền tảng lý thuyết kinh tế học cơ bản: Lý thuyết Lợi thế so sánh của David Ricardo, Lý thuyết Lợi thế cạnh tranh quốc gia của Michael Porter và Lý thuyết Quản lý nhà nước về kinh tế trong điều kiện hội nhập. Mô hình nghiên cứu phân tích mối quan hệ tương tác giữa thể chế quản lý nhà nước, năng lực sản xuất nội sinh và các nhân tố môi trường quốc tế tác động đến chuỗi giá trị xuất khẩu.

Bốn khái niệm cốt lõi được làm rõ bao gồm: Quản lý nhà nước về kinh tế, Công nghiệp chế biến nông sản xuất khẩu, Xuất khẩu nông sản chế biến và Hiệp định thương mại tự do thế hệ mới VKFTA. Khung lý thuyết xác định Nhà nước thực thi vai trò quản lý thông qua 6 nội dung trọng tâm: ban hành khung pháp luật, xây dựng chiến lược quy hoạch, ban hành chính sách hỗ trợ xuất khẩu, điều tiết các quan hệ kinh tế, hỗ trợ tổ chức sản xuất kinh doanh và thực thi kiểm tra, giám sát chất lượng an toàn thực phẩm. Mô hình đồng thời nhận diện 11 nhóm nhân tố ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả ngành, từ điều kiện tự nhiên, công nghệ chế biến đến các rào cản phi thuế quan của đối tác nhập khẩu.

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng nguồn dữ liệu thứ cấp chính thống từ Niên giám thống kê của Tổng cục Thống kê, báo cáo chuyên đề của Bộ Công Thương, Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn và Tổng cục Hải quan trong giai đoạn 5 năm từ 2013 đến 2017. Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm chuỗi số liệu của 10 nhóm mặt hàng nông sản chế biến chủ lực và khảo sát đối sánh với dữ liệu từ 58 vùng chuyên canh nông nghiệp quốc tế. Phương pháp chọn mẫu có chủ đích được áp dụng nhằm tập trung vào các mặt hàng xuất khẩu trọng điểm sang Hàn Quốc như thủy sản đông lạnh, rau quả chế biến, hạt tiêu, sắn lát và cà phê.

Tác giả kết hợp phương pháp phân tích thực chứng và chuẩn tắc, thống kê mô tả, phân tích so sánh định lượng và ma trận SWOT. Lý do lựa chọn tổ hợp phương pháp này là nhằm đảm bảo tính khách quan khoa học, phản ánh đa chiều thực trạng cung - cầu và đưa ra các dự báo thể chế có độ tin cậy cao cho giai đoạn phát triển đến năm 2025. Toàn bộ quy trình nghiên cứu được triển khai chặt chẽ từ khâu tổng hợp dữ liệu, phân tích nhân tố đến đối chiếu thực tiễn quốc tế.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Quá trình phân tích thực trạng công tác quản lý nhà nước đối với lĩnh vực chế biến và xuất khẩu nông sản giai đoạn 2013-2017 chỉ ra 4 phát hiện then chốt:

Thứ nhất, quy mô xuất khẩu tăng trưởng vượt bậc nhưng giá trị gia tăng chưa tương xứng. Kim ngạch xuất khẩu hàng hóa sang Hàn Quốc 6 tháng đầu năm 2018 đạt gần 12,8 tỷ USD, tăng khoảng 30%. Tuy nhiên, nông sản chế biến sâu chỉ đóng góp khoảng 20% đến 25% tổng giá trị xuất khẩu nông sản, phần lớn còn lại vẫn ở dạng sơ chế thô với biên lợi nhuận thấp.

Thứ hai, việc tận dụng ưu đãi thuế quan từ VKFTA phân bổ không đồng đều giữa các nhóm hàng. Trong khi mặt hàng rau quả tăng trưởng 16% và thủy sản tăng 23%, thì các sản phẩm chế biến tinh từ cà phê, ca cao và điều mới chỉ khai thác được dưới 35% tiềm năng ưu đãi từ các dòng thuế đã cắt giảm về 0%.

Thứ ba, rào cản kỹ thuật là điểm nghẽn lớn nhất đối với hàng hóa Việt Nam. Hàn Quốc áp dụng hệ thống kiểm tra dư lượng hóa chất và an toàn thực phẩm rất nghiêm ngặt, trong khi tỷ lệ cơ sở chế biến nông sản trong nước đạt chứng nhận quốc tế như HACCP hay ISO 22000 mới chỉ đạt khoảng 30% đến 40%.

Thứ tư, công tác quy hoạch vùng nguyên liệu và liên kết chuỗi giá trị còn lỏng lẻo. Hệ thống bảo quản sau thu hoạch còn hạn chế, dẫn đến tỷ lệ thất thoát nông sản chiếm từ 15% đến 20%, làm giảm đáng kể sức cạnh tranh về giá và chất lượng.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân cốt lõi của những hạn chế trên xuất phát từ sự phối hợp liên ngành giữa Bộ Công Thương và Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn chưa thực sự đồng bộ, thiếu các chính sách đòn bẩy tài chính đủ mạnh để khuyến khích đổi mới công nghệ.

Khi so sánh với kinh nghiệm quốc tế, bài học từ Thái Lan cho thấy sự chuyển dịch thành công sang chế biến sâu giúp ngành đạt tốc độ tăng trưởng bình quân 11,5%/năm nhờ chính sách giảm 50% thuế nhập khẩu máy móc thiết bị và mô hình liên kết 4 nhà bền vững. Tương tự, Trung Quốc đã quy hoạch thành công 58 vùng chuyên canh quy mô lớn và kiểm soát chặt chẽ an toàn thực phẩm từ năm 2009, đưa thặng dư thương mại nông sản đạt 511 tỷ USD vào năm 2015.

Các dữ liệu nghiên cứu có thể được trực quan hóa hiệu quả thông qua biểu đồ đường thể hiện biến động kim ngạch xuất khẩu giai đoạn 2013-2017 kết hợp bảng ma trận so sánh 11 nhân tố tác động. Kết quả thảo luận khẳng định Nhà nước cần nhanh chóng chuyển đổi phương thức quản lý từ kiểm tra thụ động sang kiến tạo hệ sinh thái chế biến nông sản công nghệ cao.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả phân tích thực trạng và bài học kinh nghiệm quốc tế, luận văn đề xuất 4 nhóm giải pháp chiến lược nhằm tăng cường quản lý nhà nước đến năm 2025:

Một là, quy hoạch lại vùng nguyên liệu tập trung gắn liền với công nghiệp chế biến. Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn chủ trì xây dựng tối thiểu 10 vùng sản xuất chuyên canh đạt chuẩn GlobalGAP cho các nhóm hàng chủ lực như thanh long, xoài, dừa, chuối và thủy sản trong giai đoạn 2020-2025. Mục tiêu là nâng tỷ lệ nguyên liệu nông sản đưa vào chế biến công nghiệp đạt trên 50% vào năm 2025, giảm tỷ lệ thất thoát sau thu hoạch xuống dưới 10%.

Hai là, hoàn thiện chính sách ưu đãi tài chính và chuyển giao công nghệ. Bộ Tài chính phối hợp Ngân hàng Nhà nước triển khai gói tín dụng ưu đãi với lãi suất thấp hơn 2% đến 3%/năm cho doanh nghiệp đầu tư dây chuyền sấy khô, cấp đông hiện đại; đồng thời áp dụng chính sách miễn giảm 50% thuế nhập khẩu đối với máy móc công nghệ cao phục vụ chế biến tinh đến hết năm 2025.

Ba là, đổi mới và nâng cao chất lượng hoạt động xúc tiến thương mại. Cục Xúc tiến Thương mại thuộc Bộ Công Thương định kỳ tổ chức 3 đến 5 hội chợ triển lãm chuyên ngành tại Seoul và Busan mỗi năm, kết nối trực tiếp với các tập đoàn bán lẻ lớn của Hàn Quốc như CJ CheilJedang, Coupang, hướng tới mục tiêu nâng kim ngạch xuất khẩu nông sản chế biến sang thị trường này vượt mốc 3,5 tỷ USD vào năm 2025.

Bốn là, chuẩn hóa hệ thống kiểm định và truy xuất nguồn gốc số hóa. Liên bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn cùng Khoa học và Công nghệ triển khai cấp mã số vùng trồng và chứng nhận an toàn thực phẩm đồng bộ 100% theo tiêu chuẩn kiểm dịch của Hàn Quốc từ năm 2023 đến 2025, kéo giảm tỷ lệ lô hàng bị cảnh báo vi phạm kỹ thuật xuống dưới 0,5%.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Luận văn là tài liệu tham khảo chuyên sâu, có giá trị ứng dụng thực tiễn cao cho 4 nhóm đối tượng trọng tâm:

Thứ nhất, các nhà hoạch định chính sách và cán bộ quản lý tại Bộ Công Thương, Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn. Nhóm đối tượng này có thể khai thác các luận cứ để hoàn thiện khung thể chế, điều chỉnh quy hoạch vùng nguyên liệu và xây dựng chính sách xúc tiến thương mại phù hợp cam kết VKFTA.

Thứ hai, ban lãnh đạo và chuyên viên phát triển thị trường tại hơn 1.000 doanh nghiệp chế biến, xuất khẩu nông sản. Luận văn cung cấp cẩm nang thực tế về cách vượt qua rào cản kỹ thuật kiểm dịch, tối ưu hóa các dòng thuế ưu đãi để gia tăng biên lợi nhuận xuất khẩu thêm 15% đến 20%.

Thứ ba, giảng viên, nghiên cứu sinh và học viên cao học chuyên ngành Quản lý kinh tế, Kinh tế quốc tế. Đây là nguồn tư liệu học thuật phong phú cung cấp khung lý thuyết chuẩn tắc, hệ thống 11 nhân tố tác động và phương pháp phân tích thực chứng đa chiều.

Thứ tư, các hiệp hội ngành hàng nông sản như Hiệp hội Rau quả, Hiệp hội Thủy sản. Các tổ chức này có thể sử dụng các khuyến nghị để xây dựng mô hình liên kết 4 nhà và nâng cao năng lực đàm phán thương mại quốc tế cho các hội viên.

Câu hỏi thường gặp

Hiệp định VKFTA mang lại lợi thế thuế quan cụ thể nào cho nông sản chế biến Việt Nam? Hàn Quốc cam kết xóa bỏ thuế quan đối với hơn 90% dòng thuế nông sản của Việt Nam theo lộ trình từ 5 đến 10 năm. Nhiều mặt hàng thế mạnh như thủy hải sản đông lạnh, rau quả chế biến và tinh bột sắn được hưởng thuế suất ưu đãi 0%, giúp kim ngạch xuất khẩu rau quả tăng 16% và sắn tăng hơn 100% sau khi hiệp định có hiệu lực.

Thách thức kỹ thuật lớn nhất khi xuất khẩu nông sản chế biến sang thị trường Hàn Quốc là gì? Thách thức hàng đầu là quy chuẩn an toàn vệ sinh thực phẩm và danh mục giới hạn dư lượng thuốc bảo vệ thực vật nghiêm ngặt. Hiện nay, khoảng 60% doanh nghiệp Việt Nam gặp khó khăn trong việc đáp ứng đồng bộ tiêu chuẩn kiểm dịch và hệ thống truy xuất nguồn gốc số hóa theo yêu cầu khắt khe từ phía đối tác Hàn Quốc.

Luận văn đúc kết bài học quan trọng nào từ mô hình quản lý của Thái Lan? Bài học cốt lõi từ Thái Lan là xây dựng chiến lược liên kết 4 nhà gắn với hỗ trợ tài khóa thiết thực. Thái Lan đã miễn giảm 50% thuế nhập khẩu máy móc chế biến và đẩy mạnh tiêu chuẩn nông sản sạch, giúp ngành công nghiệp chế biến đạt mức tăng trưởng 11,5%/năm và tạo lập thương hiệu quốc gia vững mạnh.

Nhà nước cần ưu tiên giải pháp tài chính nào cho doanh nghiệp chế biến nông sản? Nhà nước cần ưu tiên cung cấp các gói tín dụng trung và dài hạn với lãi suất ưu đãi thấp hơn từ 2% đến 3%/năm cho các dự án đầu tư kho lạnh và công nghệ chế biến sâu. Đồng thời, cần áp dụng chính sách miễn thuế thu nhập doanh nghiệp trong 5 năm đầu cho các cơ sở chế biến mới tại vùng nguyên liệu tập trung.

Mục tiêu xuất khẩu nông sản chế biến sang Hàn Quốc đến năm 2025 được xác định ra sao? Dựa trên đà tăng trưởng thương mại song phương đạt 61,5 tỷ USD năm 2017 và tốc độ tăng trưởng bình quân 15%/năm, luận văn xác định mục tiêu đưa kim ngạch xuất khẩu nông sản chế biến sang Hàn Quốc vượt mốc 3,5 tỷ USD vào năm 2025 khi các giải pháp thể chế và công nghệ được triển khai đồng bộ.

Kết luận

Công trình nghiên cứu đã hoàn thành toàn diện các mục tiêu học thuật và thực tiễn thông qua các kết quả then chốt sau:

• Hệ thống hóa cơ sở lý luận và nội dung quản lý nhà nước đối với lĩnh vực chế biến, xuất khẩu nông sản trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế.
• Đánh giá toàn diện thực trạng xuất khẩu nông sản giai đoạn 2013-2017 với quy mô thương mại song phương đạt 61,5 tỷ USD, làm rõ các điểm nghẽn công nghệ và rào cản an toàn thực phẩm.
• Đúc rút 8 bài học kinh nghiệm quản lý sâu sắc từ Trung Quốc, Thái Lan và Malaysia nhằm vận dụng phù hợp vào điều kiện thực tiễn của Việt Nam.
• Đề xuất 4 nhóm giải pháp quản lý nhà nước mang tính đột phá, hỗ trợ nâng cao năng lực cạnh tranh cho hơn 1.000 doanh nghiệp trong ngành.
• Xác định lộ trình hành động đến năm 2025 hướng tới mục tiêu tăng trưởng kim ngạch xuất khẩu nông sản chế biến bền vững trên 15%/năm.

Đóng góp lớn nhất của luận văn là cung cấp khung tham chiếu thể chế toàn diện và luận cứ khoa học tin cậy cho các cơ quan quản lý vĩ mô. Các cơ quan quản lý nhà nước và cộng đồng doanh nghiệp cần nhanh chóng phối hợp hành động để tận dụng tối đa cơ hội từ Hiệp định VKFTA, đưa nông sản chế biến Việt Nam vươn tầm mạnh mẽ tại thị trường Hàn Quốc.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 Cơ s lý luận và thực tiễn về quản lý nhà nước đối với lĩnh vực chế biến nông sản và xuất khẩu nông sản chế biến. Chương Hiện trạng công nghiệp chế biến nông sản và xuất khẩu nông sản chế biến giai đoạn 1 – 2017. Chương Một số giải pháp tăng cường quản lý Nhà nước đối với lĩnh vực chế biến nông sản theo hướng đẩy mạnh xuất khẩu vào thị trường Hàn uốc đến năm. 6 C ƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC Đ I ỚI N ỰC C Ế IẾN N NG SẢN TK N NG SẢN C Ế IẾN 1.1 Lý ận ề n nhà n cđ i i nh ực chế iến n n n à ất h n n n chế iến 1.1 hái ni Q n h nư c ối i nh ực chế iến n ng n t h n ng n chế iến Trước khi làm r khái niệm về uản lý nhà nước đối với lĩnh vực chế biến nông sản xuất khẩu và xuất khẩu nông sản chế biến cần thiết giới thiệu khái quát về khái niệm CNCBNS và XKNSCB.

Chế biến nông sản là một lĩnh vực thuộc ngành công nghiệp chế biến nông lâm thủy sản nước ta, bao gồm các hoạt động bảo quản, cải tiến, nâng cao giá trị s dụng và giá trị nguồn nguyên liệu nông sản b ng phương pháp công nghiệp là chủ yếu, để sản xuất hàng tiêu dùng, nh m đáp ứng nhu cầu thị trường trong nước và quốc tế. uất khẩu nông sản chế biến là hoạt động trao đổi nông sản chế biến của một quốc gia với các quốc gia khác trên thế giới, dưới hình thức mua bán thông qua quan hệ thị trường, nh m mục đích khai thác lợi thế sẵn c của đất nước trong phân công lao động quốc tế, để thu được lợi ích kinh tế và các lợi ích khác nếu c [12]. XKNSCB là một hoạt động TM T, đ là việc bán hàng NSCB cho nước ngoài nh m thu được các lợi ích kinh tế, xã hội. hác với hoạt động thương mại nội địa, hoạt động XKNSCBCB gắn với thị trường ngoài nước c phạm vi rộng lớn, chịu tác động, ảnh hư ng của nhiều yếu tố khác nhau như nhu cầu, văn h a, th i quen, phong tục, tập quán trong đời sống hàng ngày.

Trong bối cảnh thế giới hội nhập ngày nay, các nước đều quan tâm đến chính sách khuyến khích xuất khẩu b i nhiều mục đích khác nhau: m rộng thị trường tiêu thụ hàng NCCB; tăng thu ngoại tệ để b đắp khoản ngoại tệ cho nhập khẩu các mục tiêu tiếp nhận các văn minh của nước nhập khẩu cho doanh nghiệp và người tiêu d ng…. Hầu hết các quốc gia trên thế giới đều XKNSCB và cũng nhập khẩu hàng nông sản do điều kiện thời tiết, khí hậu, thổ nhưỡng các quốc gia là khác nhau. 7 uản lý nhà nước đây là quản lý nhà nước về kinh tế trong một phạm vi hẹp, lĩnh vực cụ thể của nền kinh tế quốc dân - lĩnh vực CBNS và XKNSCBCB của ngành công nghiệp chế biến, theo đ , Nhà nước can thiệp vào quá trình tổ chức và hoạt động kinh tế của xã hội mọi thành phần kinh tế trong lĩnh vực này. uản lý Nhà nước đối với lĩnh vực CBNS và XKNSCBCB là sự quản lý vĩ mô của Nhà nước, b ng các công cụ quản lý, như chiến lược, quy hoạch, chương trình, kế hoạch, pháp luật và các chính sách, để tạo điều kiện, tiền đề và môi trường thuận lợi cho các hoạt động sản xuất kinh doanh trong lĩnh vực này hướng tới việc đạt được mục tiêu chung của toàn bộ nền kinh tế nói chung x lý những việc ngoài khả năng tự giải quyết của đơn vị kinh tế trong quá trình hoạt động kinh tế trên tất cả các lĩnh vực sản xuất, lưu thông, phân phối, tiêu d ng các nông sản phẩm thực hiện sự kiểm soát đối với tất cả các hoạt động trong lĩnh vực kể trên để làm ổn định và lành mạnh hoá mọi quan hệ kinh tế và xã hội.

Lĩnh vực CBNS là một lĩnh vực thuộc ngành công nghiệp chế biến, d đ , chịu s quản lý chung của Nhà nước đối với ngành công nghiệp chế biến, c n XKNSCBCB là hoạt động thuộc lĩnh vực thương mại quốc tế, do đ , hoạt động XKNSCBCB chịu sự quản lý chung của Nhà nước về xuất khẩu sản phẩm nông sản. Từ khái niệm trên có thể rút ra một số đặc điểm của LNN đối với CBNS và XKNSCBCB như sau 1 Đối tượng QLNN đây là hoạt động CBNS và XKNSCBCB trong phạm vi lãnh thổ quốc gia. 2) Chủ thể LNN là Nhà nước, cụ thể là các cơ quan QLNN có chức năng, thẩm quyền, bao gồm: Quốc hội cơ quan lập pháp), cơ quan hành pháp - Chính phủ với các cơ quan chức năng thuộc Chính phủ như Bộ Công Thương, Bộ NN&PTNT, Bộ Tài chính, Bộ Công an. và cơ quan tư pháp - Tòa án, Viện kiểm soát thực hiện các chức năng tư pháp liên quan đến các hoạt động CBNS và XKNSCBCB.

3) Cơ chế quản lý đối với CBNS và XKNSCBCB bao gồm những quan điểm, nguyên tắc, chủ trương, hệ thống các luật, chính sách chung và đặc thù có liên quan đến sản 8 xuất, CBNS và XKNSCB, chiến lược, quy hoạch, kế hoạch phát triển, các chính sách, biện pháp của Nhà nước. 4) LNN đối với CBNS và XKNSCB có các mục tiêu cụ thể sau Thúc đẩy sản xuất, CBNS và XKNSCB, tăng số lượng và kim ngạch NSXK; Nâng cao chất lượng sản phẩm NSXK; M rộng thị trường XKNSCB; Tạo dựng và phát triển thương hiệu nông sản quốc gia. nhất là trong bối cảnh hội nhập quốc tế đang diễn ra mạnh mẽ thì mục tiêu QLNN đây phải bao gồm cả vấn đề nâng cao năng lực cạnh tranh, hiệu quả và tính bền vững của hoạt động CBNS và XKNSCBCB.2 i ng của Q n h nư c ối i nh ực chế iến n ng n t h n ng n chế iến uản lý Nhà nước đối với lĩnh vực chế biến nông sản và xuất khẩu nông sản chế biến là quản lý Nhà nước về kinh tế đối với ngành lĩnh vực kinh tế cụ thể, c vai tr to lớn, là cần thiết khách quan và không thể thiếu được trong quá trình phát triển các ngành sản xuất nông nghiệp, công nghiệp CBNS và XKNSCB. Nội dung uản lý nhà nước, trong phạm vi của luận văn này, bao gồm các vấn đề sau đây Một là: Ban hành và thực thi pháp luật liên quan đến sản xuất, chế biến và xuất khẩu nông sản.

háp luật vừa là yếu tố tạo lập môi trường, vừa là công cụ LNN. háp luật trong nước tác động đến tất cả các hoạt động bao gồm từ nuôi trồng, chế biến đến khâu xuất khẩu, tác động đến tất cả các chủ thể tham gia hoạt động CBNS và NSCB, điều ch nh cả các yếu tố môi trường và bản thân các NS. Nội dung điều ch nh của pháp luật trong nước cũng rất đa dạng, từ những quy định về quyền, nghĩa vụ của các chủ thể kinh doanh trong đ , đặc biệt là quyền s hữu quy định về tiếp cận nguồn lực, quy định về cạnh tranh, công b ng. đến các quy định về chất lượng và sự an toàn của nông sản.

Hai là: Xây dựng và thực thi chiến lược, kế hoạch, chương trình sản xuất, chế biến và xuất khẩu nông sản. Định hướng và tổ chức thực hiện chiến lược cho sự phát triển lâu dài của lĩnh vực chế biến nông sản và xuất khẩu nông sản chế biến sao cho ph hợp với từng giai đoạn phát triển kinh tế, xã hội của đất nước. Đây được coi là một nội 9 dung quan trọng hàng đầu của quản lý Nhà nước đối với lĩnh vực chế biến nông sản và xuất khẩu nông sản chế biến nước ta trong giai đoạn phát triển hiện nay và tới đây. Sản xuất nông nghiệp và công nghiệp chế biến nông sản là những bộ phận cấu thành của nền kinh tế quốc dân, c vai tr quan trọng về kinh tế và xã hội của đất nước.

Trên cơ s xác định chiến lược phát triển, Nhà nước cụ thể hoá thành các chương trình, các kế hoạch định hướng phát triển trung hạn và ngắn hạn hàng năm để hướng dẫn sự phát triển của lĩnh vực chế biến nông sản và xuất khẩu nông sản chế biến. Các chiến lược và kế hoạch phát triển n i trên được xây dựng cụ thể cho toàn bộ nền sản xuất nông nghiệp và công nghiệp chế biến nông sản xuất khẩu phục vụ cho công tác quản lý Nhà nước. Trong quá trình hoạch định chiến lược, xây dựng kế hoạch, quy hoạch về sản xuất, CBNS và XKNSCB, Nhà nước điều ch nh, quản lý và duy trì sự cân b ng các lợi ích, đặc biệt là lợi ích phát triển kinh tế gắn liền với mục tiêu phát triển bền vững trong từng giai đoạn phát triển. Ba là: Xây dựng và thực thi các chính sách xuất khẩu nông sản trong đ bao gồm các chính sách chủ yếu như 1 Chính sách phát triển sản xuất mặt hàng nông sản xuất khẩu, chính sách phát triển ngành công nghiệp CNNS và chính sách NSCB.

Đây là các công cụ LNN đối với hoạt động sản xuất, CBNS và NSCB. Nhà nước s dụng những chính sách theo hướng khuyến khích, hỗ trợ, thúc đẩy và điều ch nh nh m tác động tới các hoạt động CBNS và NSCB trong ngắn hạn, trung hạn và dài hạn 2) Chính sách thị trường, chính sách mặt hàng XKNSCB và chính sách xúc tiến thương mại, trong đ chính sách thị trường nông sản được ban hành tác động đến các quan hệ cung cầu và các điều kiện để các quan hệ ấy phát huy tác dụng. Còn Chính sách mặt hàng XKNSCB là việc xác định cơ cấu mặt hàng NSXK trong ngắn hạn và dài hạn, xác định mặt hàng xuất khẩu chủ lực, mặt hàng xuất khẩu tiềm năng và mặt hàng xuất khẩu mới. Cơ cấu mặt hàng NSXK có thể xét trên nhiều mặt như sản phẩm nông sản là sản phẩm chăn nuôi, trồng trọt, nguyên liệu dạng thô, nguyên liệu sơ chế, nông sản chế biến sâu, chế biến tinh là lương thực đồ uống, thực phẩm; mặt hàng chủ lực, sản phẩm mới, sản phẩm tiềm năng Xây dựng chính sách XTTM là xây dựng các biện pháp thúc đẩy sự hình thành và tham gia của một nước vào các hội chợ thương mại, các phái đoàn thương mại, các chiến dịch quảng cáo, cũng như cung cấp 10 các thông tin, tư vấn về triển vọng thị trường nước ngoài, tiếp cận nghiên cứu, tài trợ thương mại hoặc giải quyết các kh khăn về tiếp cận thị trường.