ĐẶT VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 1.1 Lý do chọn đề tài Sau gần 7 năm chính thức đi vào hoạt động đạt giá trị kim ngạch xuất khẩu là 58 triệu USD (2007), trong đó Nhật Bản được xem như là một thị trường xuất khẩu chính của công ty cổ phần chế biến thủy sản Út Xi, khi chiếm khoảng 50% tổng kim ngạch xuất khẩu của toàn công ty. Trong thời gian tới thị trường này vẫn được nhìn nhận như một khách hàng lớn, có sự ảnh hưởng quan trọng đến quá trình phát triển kinh doanh của công ty. Nhật Bản được đánh giá là một thị trường đầy tiềm năng của ngành xuất khẩu thủy sản cả nước nói chung và xuất khẩu tôm của Út Xi nói riêng, nhưng đồng thời đây cũng là một thị trường thật sự thách thức với những yêu cầu cao về chất lượng sản phẩm như dư lượng kháng sinh, mẫu mã kiểu dáng và bao bì sản phẩm…Chính vì vậy để đạt được mục tiêu kinh doanh, cung ứng phục vụ tốt hơn cho một khách hàng “khó tính” thì việc lập ra kế hoạch kinh doanh cụ thể sẽ mang lại những hiệu quả tốt cho quá trình kinh doanh của công ty. Kế hoạch kinh doanh sẽ giúp cho quá trình kinh doanh phát triển thị trường Nhật Bản của công ty được triển khai một cách có hiệu quả và khoa học hơn.
Việc lập kế hoạch kinh doanh cụ thể sẽ giúp cho các hoạt động trong bộ máy doanh nghiệp ở các khâu các bộ phận liên hệ chặt chẽ hơn, kiểm soát được chi phí, quản lý tốt chất lượng sản phẩm, cung cấp sản phẩm đáp ứng được những đòi hỏi “khắt khe” của thị trường Nhật. Từ đó đạt đến mục tiêu hoàn thành chỉ tiêu của Tỉnh giao cũng như đạt được mục tiêu mở rộng thị trường, gia tăng lợi nhuận và gia tăng khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp. Lập kế hoạch kinh doanh sẽ giúp công ty có thể phân tích rà soát lại những tồn tại cũng như những khó khăn mà doanh nghiệp đã và đang đối mặt khi xuất khẩu sang Nhật Bản. Từ đó nhằm đi đến việc khắc phục những vấn đề đó một cách có hiệu quả hơn.
Đồng thời có thể dự đoán được những khó khăn trong tương lai (thông qua việc phân tích thị trường) và đưa ra các kiến nghị hoặc các phương thức đề phòng cũng như giải quyết vấn đề kịp thời. Do đó, thông qua 1 thời gian thực tập tại Công ty Cổ phần chế biến thủy sản Út Xi, người viết đã chọn đề tài “Lập kế hoạch kinh doanh cho sản phẩm tôm Nobashi của Công ty cổ phần chế biến thủy sản Út Xi giai đoạn 2008-2010” làm đề tài thực tập tốt nghiệp của mình. Do thời gian nghiên cứu có giới hạn, với kiến thức còn hạn chế và mang nặng tính lý thuyết, quyển luận văn này chắc rằng sẽ không tránh khỏi những thiếu sót. Do đó người viết mong rằng sẽ nhận được ý kiến đóng góp của Quý thầy cô, cùng các bạn để quyển luận văn được hoàn thiện hơn.2 Căn cứ khoa học và thực tiễn Nhật Bản – một quốc gia được biết đến không chỉ vì nền kinh tế phát triển hàng thứ 2 trên thế giới, mà còn là một quốc gia với ngành thủy sản đa dạng và chất lượng.
Bên cạnh ngành chế biến thực phẩm về cá là một thế mạnh của quốc gia, thì người tiêu dùng Nhật Bản còn rất ưa chuộng các mặt hàng được chế biến từ tôm. Tuy nhiên nguồn thực phẩm tôm được tiêu dùng tại Nhật chủ yếu là được nhập khẩu từ các nước khác, như Việt Nam, Thái Lan, Ấn Độ, Trung Quốc. Nhận diện được đây sẽ là một thị trường với nhiều tiềm năng cho việc kinh doanh, ngay từ khi chính thức đi vào hoạt động, Út Xi đã có những định hướng kinh doanh vào vị khách hàng này, đánh giá đó sẽ là một khách hàng chủ lực của mình. Thật vậy, sau gần 7 năm hoạt động, thị trường Nhật Bản luôn là thị trường dẫn đầu về giá trị xuất khẩu của công ty, khi chiếm hơn 50% tổng kim ngạch xuất khẩu (2007) với mặt hàng xuất khẩu chủ yếu là tôm Nobashi.
Tỷ trọng xuất khẩu sanng Nhật của Út Xi đã vượt xa các thị trường lớn khác như EU, Mỹ… 2 Bảng 1: CƠ CẤU TỶ TRỌNG TRONG TỔNG GIÁ TRỊ XUẤT KHẨU NĂM 2007 CỦA CÔNG TY CP CBTS Út Xi Đvt: % Tỷ trọng trong tổng giá trị Thị trường xuất khẩu 2007 Nhật Bản 57,6 Châu Âu 24,0 Mỹ 6,0 Hàn Quốc 3,8 Úc 3,3 Hồng Kông 2,6 Khác 2,7 (Nguồn: Phòng kinh doanh Công ty CP CBTS Út Xi) Nhật Bản Châu Âu Mỹ Hàn Quốc Úc Hồng Kông Khác 2,6% 2,7% 3,8% 3,3% 6,0% 24,0% 57,6% Hình 1: Cơ cấu giá trị kim ngạch xuất khẩu của Công ty Cổ phần Chế biến thủy sản Út Xi năm 2007 3 Bảng 2: GIÁ TRỊ KIM NGẠCH XUẤT KHẨU PHÂN THEO THỊ TRƯỜNG CỦA CÔNG TY CP CBTS ÚT XI (2005 – 2007) Đvt: USD THỊ TRƯỜNG Năm 2005 Năm 2006 Năm 2007 NHẬT BẢN 24.000 0 NHẬT CHÂU MỸ HÀN ÚC HỒNG KHÁC BẢN ÂU QUỐC KÔNG Hình 2: Biểu đồ giá trị kim ngạch xuất khẩu phân theo thị trường của Công ty Cổ phần Chế biến thủy sản Út Xi (2005 – 2007) 4 Bảng 3: THỐNG KÊ SẢN LƯỢNG XUẤT KHẨU PHÂN THEO THỊ TRƯỜNG CỦA CÔNG TY CP CBTS ÚT XI (2005 – 2007) Đvt: Kg THỊ TRƯỜNG Năm 2005 Năm 2006 Năm 2007 NHẬT BẢN 2.000 KHÁC 0 Năm 2005 Năm 2006 Năm 2007 Hình 3: Biểu đồ thể hiện sản lượng xuất khẩu phân theo thị trường của Công ty Cổ phần Chế biến thủy sản Út Xi năm 2005 đến năm 2007 5 Theo các bảng trên thì giá trị xuất khẩu mà công ty thu được tại thị trường Nhật tăng đều qua các năm, đặc biệt là giai đoạn 2005-2006, đã có sự phát triển khá mạnh về sản lượng cũng như kim ngạch xuất khẩu. Trong khi đó, giá trị xuất khẩu của Út Xi sang các thị trường khác như EU, Mỹ, Hàn Quốc… thì gần như không có sự biến động lớn, và tổng giá trị xuất khẩu tại các thị trường này cộng lại chỉ bằng tổng giá trị xuất khẩu sang Nhật. Tuy nhiên, giai đoạn gần đây, năm 2006-2007, không chỉ công ty Út Xi mà cả ngành xuất khẩu thủy sản nước ta gặp nhiều khó khăn trong quá trình xuất khẩu, do việc kiểm tra dư lượng kháng sinh, chất lượng sản phẩm khi đưa hàng vào Nhật Bản. Do đó đã làm cho sản lượng xuất khẩu sang thị trường Nhật của Út Xi giảm xuống (mặc dù giá trị kim ngạch xuất khẩu tăng lên, do giá sản phẩm tăng).
Đã có những thời điểm ngành thủy sản Việt Nam nói chung và công ty Út Xi nói riêng phải đối mặt với những qui định khắt khe của vị khách hàng khó tính này, và việc tìm một thị trường mới với những định hướng khách hàng mới là một việc làm cần thiết. Mặc dù vậy, đây cũng chưa được đánh giá là một phương pháp hữu hiệu cho ngành thủy sản. Ban lãnh đạo công ty đã xác định rằng vẫn xem Nhật Bản là một khách hàng chủ lực của mình trong tương lai với một lợi thế là “chữ tín” và “chất lượng”. Đồng thời theo công văn số 121/2007/CV-Vasep ngày 26 tháng 7 năm 2007 của Vasep thì Út Xi được xếp vào danh sách “Các doanh nghiệp không thuộc diện bắt buộc kiểm tra khi xuất khẩu hàng đi thị trường Nhật theo quyết định số 06/2007/QD-BTS”.
Do vậy Ban lãnh đạo công ty tin tưởng rằng với những nỗ lực của toàn thể ban lãnh đạo, nhân viên, công nhân… Út Xi có thể chinh phục và phục vụ ngày càng tốt hơn đối với thị trường Nhật Bản. Do vậy một kế hoạch kinh doanh hợp lý, hiệu quả sẽ là một công cụ quan trọng giúp công ty đạt được mục tiêu kinh doanh đã đề ra.2 MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU 1.1 Mục tiêu tổng quát Phân tích đánh giá tình hình hoạt động kinh doanh của công ty tại thị trường Nhật Bản kết hợp với việc phân tích môi trường nội bộ và môi trường tác nghiệp để lập ra kế hoạch kinh doanh hiệu quả và khoa học, hỗ trợ tốt cho quá trình phát triển kinh doanh của công ty Út Xi tại thị trường Nhật Bản.2 Mục tiêu cụ thể Tìm hiểu các thông tin chung về thị trường Nhật Bản, như là thông tin về qui mô thị trường tiêu thụ sản phẩm, các chính sách nhập khẩu, các qui định chung về môi trường và chất lượng đối với việc nhập khẩu thủy sản, hành vi tiêu dùng của khách hàng. Phân tích môi trường tác nghiệp của công ty để từ đó nhận diện những cơ hội mà doanh nghiệp có thể tận dụng để phát triển kinh doanh của mình, đồng thời cũng dự đoán những thách thức có ảnh hưởng trực tiếp đến công ty để đưa ra các biện pháp né tránh nguy cơ. Phân tích đánh giá thực trạng kinh doanh xuất khẩu tôm Nobashi của công ty Út Xi tại thị trường Nhật Bản.
Phân tích đánh giá các điểm mạnh, các mặt còn hạn chế trong việc kinh doanh của doanh nghiệp để đưa ra các chiến lược kinh doanh có hiệu quả và lập kế hoạch kinh doanh hiệu quả phù hợp với mục tiêu phát triển của công ty.3 CÁC GIẢ THIẾT CẦN KIỂM ĐỊNH VÀ CÂU HỎI NGHIÊN CỨU 1.1 Các giả thiết cần kiểm định - Tình hình xuất khẩu tôm sang Nobashi của Công ty CP CBTS Út Xi sang thị trường Nhật Bản đã đạt được hiệu quả như thế nào. - Các hoạt động xúc tiến bán hàng đã thật sự hỗ trợ có hiệu quả cho việc xuất khẩu tôm của Công ty. - Tình hình nội bộ của công ty đã có những tác động tích cực, tiêu cực như thế nào hoạt động kinh doanh của Út Xi. - Công ty đã tận dụng được những cơ hội từ môi trường kinh doanh cũng như né tránh những đe dọa từ đó như thế nào.2 Câu hỏi nghiên cứu - Thông tin về thị trường Nhật Bản: qui mô thị trường, chính sách nhập khẩu, thị hiếu tiêu dùng… là như thế nào? Nó có ảnh hưởng đến hoạt động kinh doanh của công ty ra sao? - Trong quá trình kinh doanh với thị trường Nhật Bản công ty đã đạt được nhũng kết quả như thế nào? Và còn gặp những khó khăn gì? - Những điểm mạnh - hạn chế trong nội bộ, cơ hội - đe dọa từ môi trường kinh doanh sẽ tác động đến kết quả kinh doanh của công ty ra sao? 7 1.4 PHẠM VI NGHIÊN CỨU * Giới hạn về không gian: nghiên cứu các vấn đề xoay quanh việc xuất khẩu tôm của công ty Út Xi sang Nhật Bản.
Môi trường tác nghiệp của doanh nghiệp trong và ngoài nước.
