CHƯƠNG 1. MỘT SỐ CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ XÚC TIẾN XUẤT KHẨU MẶT HÀNG 1. Xuất khẩu và xúc tiến xuất khẩu mặt hàng 1. Xuất khẩu Theo Doãn Kế Bôn (2021), hoạt động xuất khẩu hàng hoá là việc bán hàng hoá và dịch vụ cho một quốc gia khác trên cơ sở dùng tiền tệ làm phương tiện thanh toán, với mục tiêu là lợi nhuận.
Tiền tệ ở đây có thể là ngoại tệ đối với một quốc gia hoặc với cả hai quốc gia. Mục đích của hoạt động này là thu được một khoản ngoại tệ dựa trên cơ sở khai thác lợi thế so sánh của từng quốc gia trong phân công lao động quốc tế. Khi việc trao đổi hàng hoá giữa các quốc gia đều có lợi thì các quốc gia đều tích cực tham gia mở rộng hoạt động này. Hoạt động xuất khẩu là một mặt của hoạt động thương mại quốc tế nên nó cũng có những đặc trưng của hoạt động thương mại quốc tế và nó liên quan đến hoạt động thương mại quốc tế khác như bảo hiểm quốc tế, thanh toán quốc tế, vận tải quốc tế.
Hoạt động xuất khẩu không giống như hoạt động buôn bán trong nước ở đặc điểm là nó có sự tham gia buôn bán của đối tác nước ngoài, hàng hoá phục vụ cho nhu cầu tiêu dùng ở phạm vi nước ngoài. Hoạt động xuất khẩu diễn ra trên mọi lĩnh vực, trong mọi điều kiện của nền kinh tế, từ xuất khẩu hàng tiêu dùng cho đến tư liệu sản xuất, máy móc hàng hoá thiết bị công nghệ cao. Tất cả các hoạt động này đều nhằm mục tiêu đem lại lợi ích cho quốc gia nói chung và các doanh nghiệp tham gia nói riêng. Hoạt động xuất khẩu diễn ra rất rộng về không gian và thời gian.
Nó có thể diễn ra trong thời gian rất ngắn song cũng có thể kéo dài hàng năm, có thể được diễn ra trên phạm vi một quốc gia hay nhiều quốc gia khác nhau. Hoạt động xuất khẩu mang lại nhiều lợi ích cho quốc gia. Nó không chỉ đem lại lợi ích cho các doanh nghiệp mà còn góp phần thúc đẩy mạnh sản xuất trong nước nhờ tích luỹ từ khoản thu ngoại tệ cho đất nước, phát huy tính sáng tạo của các đơn vị kinh tế thông qua cạnh tranh quốc tế. Kinh doanh xuất nhập khẩu còn là phương tiện để khai thác các lợi thế về tự nhiên, vị trí địa lý, nhân lực và các nguồn lực khác.
Ngoài ra hoạt động xuất khẩu còn thúc đẩy quan hệ hợp tác quốc tế giữa các nước và đẩy mạnh tiến trình hội nhập nên kinh tế toàn cầu. Xúc tiến xuất khẩu mặt hàng a. Một số khái niệm liên quan đến xúc tiến xuất khẩu mặt hàng. 5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com - Khái niệm xúc tiến.
Trong tác phẩm “Marketing căn bản” của Philip Kotler (2007), xúc tiến là hoạt động thông tin marketing tới khách hàng tiềm năng. Đó là các hoạt động truyền tải tới khách hàng những thông tin cần thiết về doanh nghiệp, sản phẩm của doanh nghiệp, phương thức phục vụ và những lợi ích mà khách hàng có thể thu được từ việc mua sản phẩm hay dịch vụ của doanh nghiệp cũng như thông tin phản hồi lại từ phía khách hàng để từ đó doanh nghiệp tìm ra cách thức tốt nhất nằm thỏa mãn yêu cầu khách hàng. - Khái niệm xúc tiến thương mại Xúc tiến có thể có ở cả phạm vi vi mô và vĩ mô. Trên phạm vi vĩ mô, xúc tiến thương mại (XTTM) là tổng hợp các chính sách và biện pháp mà các cơ quan quản lý Nhà nước sử dụng nhằm khắc phục hoặc hạn chế những khiếm khuyết của thị trường trong lĩnh vực XTTM, góp phần làm cho hoạt động XTTM đạt hiệu quả cao về kinh tế - xã hội, bảo vệ lợi ích chính đáng của các bên liên quan hoặc chịu những tác động bởi hoạt động này.
Xúc tiến thương mại vĩ mô do Chính phủ hoặc tổ chức hỗ trợ thương mại thực hiện mang tầm quốc gia, được tiến hành thông qua chiến lược dài hạn và các Chương trình XTTM quốc gia hàng năm. Chủ thể hoạt động XTTM vĩ mô là các cơ quan quản lý Nhà nước triển khai các hoạt động XTTM nhằm hỗ trợ, quảng cáo cho các doanh nghiệp, các sản phẩm của quốc gia. Ở nước ta, cơ quan đảm nhận vai trò quản lý Nhà nước về hoạt động XTTM là Cục Xúc tiến thương mại. - Khái niệm xúc tiến xuất khẩu Theo Rosso & Seringhaus (2008) : “Xúc tiến xuất khẩu là những biện pháp chính sách của Nhà nước có tác động trực tiếp hay gián tiếp khuyến khích hoạt động xuất khẩu của các doanh nghiệp, của các ngành và của đất nước”.
Xúc tiến xuất khẩu Chính phủ do các cơ quan của Chính phủ hoặc tổ chức hỗ trợ thương mại mang tầm quốc gia thực hiện. Đối tượng tác động của XTXK Chính phủ rất đa dạng, từ các thể chế và các tổ chức hỗ trợ thương mại của đất nước, các ngành sản xuất hàng hóa và cung cấp dịch vụ, các dịch vụ xuất khẩu chp đến các thị trường và các nhà nhập khẩu nước ngoài. Xúc tiến xuất khẩu được tiến hành thông qua chiến lược xúc tiến phát triển xuất khẩu dài hạn và các chương trình XTXK hàng năm. Đây là các công việc nhằm trực tiếp thúc đẩy xuất khẩu hàng hóa và dịch vụ ra thị trường nước ngoài.
Việc hoạch định các chiến lược, chương trình XTXK sẽ giúp các doanh nghiệp, cá nhân có liên quan định hướng được 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com bước đi phù hợp đồng thời giúp doanh nghiệp xuất khẩu khai thác được các cơ hội thị trường, hạn chế những rủi ro mà doanh nghiệp có thể gặp phải trong quá trình hoạt động. Phân loại và vai trò của xúc tiến xuất khẩu Phân loại xúc tiến xuất khẩu - Phân loại theo phạm vi hoạt động: XTXK quốc tế: được hiểu là những biện pháp, chính sách nhằm mở rộng hoạt động xuất khẩu trên phạm vi toàn cầu. XTXK quốc gia: được hiểu là các hoạt động của Chính phủ nhằm tạo lập môi trường pháp lý lành mạnh, thuận lợi và đảm bảo công bằng cho hoạt động XTXK. XTXK doanh nghiệp: được hiểu là những hoạt động nhằm giới thiệu, quảng cáo, thông báo, thuyết phục khách hàng về sản phẩm và hình ảnh doanh nghiệp trên thị trường.
- Phân loại theo chủ thể hoạt động: Hoạt động XTXK Chính phủ: là các hoạt động nhằm xây dựng, thực hiện những chính sách có tác động trực tiếp hay gián tiếp khuyến khích hoạt động xuất khẩu của doanh nghiệp, các ngành và đất nước. Hoạt động XTXK của các tổ chức quốc tế: là các hoạt động của các tổ chức quốc tế nhằm liên kết, phối hợp với Chính phủ các nước để phát triển xuất khẩu toàn cầu. Hoạt động XTXK của doanh nghiệp: là các hoạt động do doanh nghiệp thực hiện nhằm hỗ trợ cho việc tiêu thụ và xuất khẩu sản phẩm hàng hóa dịch vụ của doanh nghiệp đó. - Phân loại theo ngành hàng: XTXK hàng dệt may: là các hoạt động mà cơ quan quản lý Nhà nước triển khai để hỗ trợ, quảng bá cho khách hàng về hàng dệt may của quốc gia xuất khẩu.
XTXK hàng nông sản: là các hoạt động mà cơ quan quản lý Nhà nước triển khai để hỗ trợ, quảng bá cho khách hàng về hàng nông sản của quốc gia xuất khẩu. XTXK da giày: là việc cơ quan quản lý Nhà nước triển khai các hoạt động để hỗ trợ, quảng bá cho khách hàng về da giày của quốc gia xuất khẩu. XTXK hàng thủy sản: là việc vơ quan quản lý Nhà nước triển khai các hoạt động để hỗ trợ, quảng bá cho khách hàng về hàng thủy sản của quốc gia xuất khẩu. XTXK các ngành khác: được hiểu là tập hợp các biện pháp của cơ quan quản lý Nhà nước nhằm đẩy mạnh hoạt động xuất khẩu của các ngành hàng như điện tử, máy tính và linh kiện; hàng nông sản, điện thoại và các loại linh kiện… - Phân loại theo thị trường xuất khẩu 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com XTXK sang thị trường EU: là các chính sách, biện pháp mà Chính phủ thực hiện để giới thiệu, quảng bá, thông tin cho người tiêu dùng EU về các mặt hàng của các quốc gia xuất khẩu.
XTXK sang thị trường Mỹ: là các chính sách, biện pháp mà Chính phủ thực hiện để giới thiệu, quảng bá, thông tin cho người tiêu dùng Mỹ về các mặt hàng của quốc gia xuất khẩu. XTXK sang thị trường Nhật Bản: là các chính sách, biện pháp mà Chính phủ thực hiện để giới thiệu, quảng bá, thông tin cho người tiêu dùng Nhật về các mặt hàng của quốc gia xuất khẩu. XTXK sang các thị trường khác: XTXK ở đây là các chính sách, biện pháp mà Chính phủ thực hiện để giới thiệu, quảng bá, thông tin cho người tiêu dùng ở các quốc gia và vùng lãnh thổ về các mặt hàng của nước xuất khẩu. Vai trò của xúc tiến xuất khẩu.
- Hoạt động XTXK giữ vai trò quan trọng là động lực thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội đất nước. Xúc tiến xuất khẩu hiện đại, với những nội dung hoạt động mới (nhất là việc xây dựng và thực hiện chiến lược xuất khẩu quốc gia, các chiến lược xuất khẩu ngành) sẽ tạo ra những động lực và những nhân tố mới thúc đẩy xuất khẩu trong môi trường kinh doanh quốc tế ngày càng trở nên cạnh tranh khốc liệt. - Việc thực hiện XTXK thúc đẩy xuất khẩu sẽ tác động làm chuyển dịch cơ cấu kinh tế, tạo ra nhiều việc làm mới và giúp phần cải thiện thu nhập cho người lao động. Mặt khác, khuyến khích xuất khẩu sẽ tạo nguồn thu nhập ngoại tệ lớn hơn để đáp ứng nhu cầu ngoại tệ cho mua sắm máy móc thiết bị, nhập khẩu sản phẩm trung gian phục vụ nhu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa.
Đồng thời đây là nguồn trả nợ nước ngoài, giúp cân bằng và làm lành mạnh cán cân thanh toán quốc tế, ổn định tình hình kinh tế, tạo môi trường thuận lợi cho sự phát triển. Xúc tiến xuất khẩu giúp cho doanh nghiệp tham gia xuất khẩu thành công, đảm bảo hiệu quả hoạt động xuất khẩu và góp phần nâng cao khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp ở cả thị trường trong nước và quốc tế. - Góp phần giới thiệu, quảng bá hình ảnh của hàng hóa, dịch vụ và quốc gia: Hoạt động XTXK được coi là một trong những nhân tố quan trọng góp phần giới thiệu, quảng bá hình ảnh của một quốc gia. Thông qua các hoạt động tuyên truyền trực tiếp, trưng bày, giới thiệu qua việc tổ chức các hội chợ triển lãm, các phòng trưng bày, qua các phương tiện thông tin đại chúng như báo, đài, Internet, truyền hình.