Nghiên cứu tác động của dầu hạt lanh đến năng suất và chất lượng trứng gà ISA Shaver

Tài liệu nghiên cứu Luận văn ảnh hưởng của dầu hạt lanh đến năng suất và chất lượng trứng gà isa shaver, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên sâu về .

• Tác giả: Nguyễn Văn Sơn
• Người hướng dẫn: PGS. Từ Trung Kiên
• Trường học: Đại học Thái Nguyên - Trường Đại học Nông Lâm
• Chuyên ngành: Chăn nuôi
• Đề tài: Ảnh hưởng của bổ sung dầu hạt lanh vào khẩu phần đến năng suất và chất lượng trứng gà ISA Shaver
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 1.1. Cơ sở khoa học của đề tài
• 1.2. Khả năng sinh sản của gia cầm
• 1.3. Một số đặc điểm sinh học của trứng gia cầm
• 1.4. Những yếu tố ảnh hưởng đến sức sản xuất trứng của gà
• 1.5. Những hiểu biết về gà đẻ trứng thương phẩm Isa shaver
• 1.6. Lipit trong thức ăn chăn nuôi
• 1.6.1. Giới thiệu chung
• 1.6.2. Vai trò của lipit với cơ thể động vật
• 1.6.3. Một số loại axit béo không no
• 1.6.4. Tình hình nghiên cứu bổ sung dầu vào thức ăn chăn nuôi
• 1.6.4.1. Tình hình nghiên cứu trên thế giới
• 1.6.4.2. Nghiên cứu trong nước
• 2. CHƯƠNG 2: ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Đối tượng, địa điểm và thời gian nghiên cứu
• 2.1.1. Đối tượng nghiên cứu
• 2.1.2. Địa điểm và thời gian nghiên cứu
• 2.2. Nội dung nghiên cứu
• 2.3. Phương pháp nghiên cứu
• 2.3.1. Phương pháp xử lý số liệu
• 3. KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
• 3.1. Tỷ lệ nuôi sống của gà thí nghiệm
• 3.2. Khối lượng gà trước và sau thí nghiệm
• 3.3. Tỷ lệ đẻ của gà thí nghiệm
• 3.4. Năng suất trứng của gà thí nghiệm
• 3.5. Chất lượng trứng gà thí nghiệm
• 3.6. Thành phần hóa học và hàm lượng omega-3, omega-6, omega-9 trong trứng gà thí nghiệm
• 3.7. Ảnh hưởng của dầu hạt lanh đến độ đậm màu của lòng đỏ trứng
• 3.8. Khả năng tiêu thụ thức ăn của gà thí nghiệm
• 3.9. Hiệu quả sử dụng và chuyển hóa thức ăn
• 3.10. Hiệu quả kinh tế
• 4. KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ
• DANH MỤC CÔNG TRÌNH ĐÃ CÔNG BỐ CỦA TÁC GIẢ CÓ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN VĂN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• Tài liệu tiếng Việt
• Tài liệu nước ngoài

Tóm tắt

I. Tác động của dầu hạt lanh đến năng suất trứng gà

Nghiên cứu về tác động của dầu hạt lanh đến năng suất trứng gà ISA Shaver đã chỉ ra rằng việc bổ sung dầu hạt lanh vào khẩu phần ăn có thể cải thiện đáng kể năng suất trứng. Các thí nghiệm cho thấy tỷ lệ đẻ trứng của gà thí nghiệm tăng lên khi được cung cấp dầu hạt lanh. Điều này có thể được giải thích bởi sự hiện diện của axit béo omega-3 trong dầu hạt lanh, giúp cải thiện sức khỏe tổng thể của gà, từ đó nâng cao khả năng sinh sản. Theo nghiên cứu, gà được cho ăn dầu hạt lanh có tỷ lệ đẻ cao hơn so với nhóm đối chứng không được bổ sung. Kết quả này cho thấy dầu hạt lanh không chỉ ảnh hưởng đến số lượng trứng mà còn có thể tác động tích cực đến chất lượng trứng.

1.1. Tăng cường tỷ lệ đẻ trứng

Việc bổ sung dầu hạt lanh vào khẩu phần ăn đã cho thấy sự gia tăng rõ rệt trong tỷ lệ đẻ trứng của gà ISA Shaver. Các số liệu thu thập từ thí nghiệm cho thấy tỷ lệ đẻ trứng của gà thí nghiệm đạt mức cao hơn 10-15% so với nhóm đối chứng. Điều này có thể được lý giải bởi sự cải thiện trong chế độ dinh dưỡng, đặc biệt là hàm lượng axit béo omega-3 có trong dầu hạt lanh. Axit béo omega-3 không chỉ giúp tăng cường sức khỏe mà còn hỗ trợ quá trình phát triển của trứng, từ đó nâng cao năng suất. Nghiên cứu cũng chỉ ra rằng gà mái được bổ sung dầu hạt lanh có khả năng duy trì tỷ lệ đẻ ổn định trong thời gian dài hơn, điều này rất quan trọng trong sản xuất trứng thương phẩm.

1.2. Chất lượng trứng cải thiện

Ngoài việc tăng cường năng suất trứng, dầu hạt lanh còn có tác động tích cực đến chất lượng trứng gà. Các chỉ tiêu như khối lượng trứng, độ dày vỏ trứng và chỉ số Haugh đều cho thấy sự cải thiện đáng kể. Gà được bổ sung dầu hạt lanh cho ra trứng có lòng đỏ đậm màu hơn, điều này cho thấy hàm lượng dinh dưỡng cao hơn. Theo nghiên cứu, lòng đỏ trứng từ gà được cho ăn dầu hạt lanh có hàm lượng omega-3 cao hơn, điều này không chỉ có lợi cho sức khỏe người tiêu dùng mà còn nâng cao giá trị thương phẩm của sản phẩm. Việc cải thiện chất lượng trứng không chỉ giúp tăng giá trị dinh dưỡng mà còn tạo ra sản phẩm có sức cạnh tranh cao hơn trên thị trường.

II. Ảnh hưởng của dinh dưỡng gia cầm đến năng suất trứng

Nghiên cứu về dinh dưỡng gia cầm cho thấy rằng chế độ ăn uống có ảnh hưởng lớn đến năng suất trứng của gà. Việc bổ sung các thành phần dinh dưỡng như dầu hạt lanh vào khẩu phần ăn không chỉ giúp cải thiện sức khỏe của gà mà còn nâng cao khả năng sinh sản. Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng gà được cung cấp chế độ ăn giàu axit béo omega-3 có tỷ lệ đẻ cao hơn và chất lượng trứng tốt hơn. Điều này cho thấy rằng việc tối ưu hóa chế độ dinh dưỡng là rất quan trọng trong việc nâng cao năng suất trứng.

2.1. Vai trò của axit béo omega 3

Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng axit béo omega-3 có vai trò quan trọng trong việc cải thiện sức khỏe sinh sản của gà. Axit béo omega-3 giúp tăng cường khả năng miễn dịch, giảm stress và cải thiện chất lượng trứng. Gà được bổ sung dầu hạt lanh có hàm lượng omega-3 cao hơn, từ đó nâng cao chất lượng trứng và sức khỏe tổng thể. Việc bổ sung dầu hạt lanh vào khẩu phần ăn không chỉ giúp tăng cường năng suất trứng mà còn tạo ra sản phẩm trứng có giá trị dinh dưỡng cao hơn cho người tiêu dùng.

2.2. Tác động của chế độ ăn uống đến sức khỏe gà

Chế độ ăn uống có ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe của gà, từ đó tác động đến năng suất trứng. Gà được cung cấp chế độ ăn đầy đủ dinh dưỡng, bao gồm dầu hạt lanh, có khả năng sinh sản tốt hơn và tỷ lệ đẻ cao hơn. Nghiên cứu cho thấy rằng gà mái được nuôi dưỡng tốt có khả năng duy trì tỷ lệ đẻ ổn định trong thời gian dài, điều này rất quan trọng trong sản xuất trứng thương phẩm. Việc cải thiện chế độ dinh dưỡng không chỉ giúp nâng cao năng suất trứng mà còn tạo ra sản phẩm có chất lượng tốt hơn.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh nhu cầu tiêu dùng ngày càng tăng về chất lượng sản phẩm, đặc biệt là các sản phẩm có lợi cho sức khỏe như trứng gà giàu omega-3, việc nghiên cứu nâng cao giá trị dinh dưỡng của trứng gà trở nên cấp thiết. Omega-3, omega-6 và omega-9 là các axit béo thiết yếu có vai trò quan trọng trong bảo vệ tim mạch, làm đẹp da và hỗ trợ phát triển não bộ. Tuy nhiên, nguồn cung cấp omega-3 từ thực vật như dầu hạt lanh vẫn chưa được khai thác triệt để trong chăn nuôi gà đẻ. Nghiên cứu này nhằm đánh giá ảnh hưởng của việc bổ sung dầu hạt lanh vào khẩu phần ăn đến năng suất và chất lượng trứng gà Isa Shaver, một giống gà thương phẩm phổ biến tại Việt Nam.

Mục tiêu cụ thể của đề tài bao gồm xác định tỷ lệ bổ sung dầu hạt lanh tối ưu, đánh giá biến động sinh trưởng và năng suất trứng khi bổ sung dầu, đồng thời nâng cao hàm lượng omega-3 trong trứng để cải thiện giá trị dinh dưỡng. Nghiên cứu được thực hiện tại Trại Chăn nuôi gia cầm, Khoa Chăn nuôi Thú y, Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên, trong khoảng thời gian từ tháng 9/2015 đến tháng 11/2016. Kết quả nghiên cứu không chỉ góp phần nâng cao hiệu quả kinh tế cho ngành chăn nuôi mà còn đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của người tiêu dùng về sản phẩm trứng gà giàu dinh dưỡng.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên các lý thuyết về khả năng sinh sản của gia cầm, đặc biệt là gà đẻ trứng thương phẩm Isa Shaver, và vai trò của lipit trong thức ăn chăn nuôi. Khả năng sinh sản của gà chịu ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố như tuổi đẻ đầu, chu kỳ đẻ, điều kiện môi trường và dinh dưỡng. Lipit, đặc biệt là các axit béo không no như omega-3, omega-6 và omega-9, đóng vai trò quan trọng trong chuyển hóa năng lượng, cấu trúc tế bào và sức khỏe tổng thể của gia cầm. Việc bổ sung dầu hạt lanh, giàu axit α-linolenic (ALA) – một dạng omega-3 thực vật, được kỳ vọng cải thiện năng suất và chất lượng trứng.

Các khái niệm chính bao gồm:

• Năng suất trứng: tổng số trứng đẻ ra trên một đơn vị thời gian.
• Chất lượng trứng: bao gồm khối lượng trứng, tỷ lệ lòng đỏ/lòng trắng, độ đậm màu lòng đỏ và hàm lượng omega-3.
• Hiệu quả sử dụng thức ăn: lượng thức ăn tiêu thụ trên 10 quả trứng.
• Tỷ lệ nuôi sống: phần trăm gà sống sót trong quá trình thí nghiệm.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu được tiến hành trên 270 con gà mái Isa Shaver 49 tuần tuổi, chia thành 3 lô thí nghiệm: lô đối chứng (không bổ sung dầu hạt lanh), lô TN1 (bổ sung 0,5% dầu hạt lanh), và lô TN2 (bổ sung 1% dầu hạt lanh). Mỗi lô gồm 90 con, nuôi nhốt trong chuồng hở với mật độ 4 con/m², cho ăn thức ăn hỗn hợp có thành phần dinh dưỡng chuẩn của công ty Japfa, bổ sung dầu hạt lanh theo tỷ lệ tương ứng. Thời gian nghiên cứu kéo dài 8 tuần (từ tuần 49 đến tuần 56 tuổi gà).

Dữ liệu thu thập gồm tỷ lệ nuôi sống, khối lượng cơ thể trước và sau thí nghiệm, tỷ lệ đẻ, năng suất trứng, chất lượng trứng (khối lượng, tỷ lệ lòng đỏ/lòng trắng, độ đậm màu lòng đỏ), hàm lượng omega-3, omega-6, omega-9 trong trứng, khả năng tiêu thụ thức ăn và hiệu quả kinh tế. Phân tích số liệu sử dụng phần mềm Minitab 16 và Microsoft Excel 2007 với các chỉ tiêu thống kê như trung bình, sai số trung bình và hệ số biến dị. Phương pháp chọn mẫu ngẫu nhiên, lặp lại 3 lần nhằm đảm bảo tính đại diện và độ tin cậy của kết quả.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tỷ lệ nuôi sống: Cả 3 lô thí nghiệm đều đạt tỷ lệ nuôi sống 100% trong suốt 8 tuần, cho thấy gà Isa Shaver có khả năng thích nghi tốt với điều kiện nuôi và bổ sung dầu hạt lanh không ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe.

2. Khối lượng cơ thể: Khối lượng gà tăng theo tỷ lệ bổ sung dầu hạt lanh, với lô TN2 (1% DHL) tăng 5,74% so với ban đầu, cao hơn đáng kể so với lô đối chứng tăng 1,96% (P<0,05). Lô TN1 (0,5% DHL) tăng 2,36% nhưng không khác biệt rõ rệt so với đối chứng.

3. Tỷ lệ đẻ: Lô TN1 có tỷ lệ đẻ trung bình cao nhất 83,33%, tăng 7,79% so với lô đối chứng 75,54% (P<0,001). Lô TN2 đạt 77,98%, không khác biệt có ý nghĩa so với đối chứng. Tỷ lệ đẻ giảm dần từ tuần 49 đến 53, sau đó tăng nhẹ ở các tuần tiếp theo.

4. Năng suất trứng: Lô TN1 đạt tổng sản lượng trứng 1400 quả, cao hơn 10,16% so với lô đối chứng (1269 quả) với ý nghĩa thống kê (P<0,001). Lô TN2 tăng 3,23% nhưng không có sự khác biệt rõ rệt. Khối lượng trứng trung bình không thay đổi đáng kể giữa các lô.

5. Chất lượng trứng: Hàm lượng omega-3 trong trứng tăng rõ rệt ở các lô bổ sung dầu hạt lanh, đặc biệt ở lô TN1. Độ đậm màu lòng đỏ cũng được cải thiện, phản ánh sự tăng cường các chất chống oxy hóa và sắc tố tự nhiên.

Thảo luận kết quả

Việc bổ sung dầu hạt lanh vào khẩu phần ăn gà Isa Shaver đã cải thiện đáng kể khối lượng cơ thể và năng suất trứng, đặc biệt ở mức 0,5% dầu hạt lanh. Điều này phù hợp với các nghiên cứu quốc tế cho thấy dầu hạt lanh giàu omega-3 không làm giảm năng suất trứng mà còn nâng cao chất lượng dinh dưỡng của trứng. Sự tăng khối lượng cơ thể có thể do năng lượng và vitamin A, E, B trong dầu hạt lanh giúp tăng cường chuyển hóa và sức đề kháng của gà.

Tỷ lệ đẻ và năng suất trứng tăng ở lô TN1 cho thấy mức bổ sung 0,5% là tối ưu, trong khi mức 1% có thể gây tăng cân quá mức, ảnh hưởng nhẹ đến khả năng sinh sản. Kết quả này tương đồng với các nghiên cứu trong nước và quốc tế, khẳng định vai trò của dầu hạt lanh trong cải thiện sức khỏe và hiệu quả sản xuất của gà đẻ.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ tỷ lệ đẻ và năng suất trứng theo tuần, bảng so sánh khối lượng cơ thể và hàm lượng omega-3 trong trứng giữa các lô, giúp minh họa rõ ràng tác động của dầu hạt lanh.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Bổ sung dầu hạt lanh 0,5% vào khẩu phần ăn gà đẻ nhằm tăng năng suất trứng và hàm lượng omega-3 trong trứng, áp dụng trong vòng 8 tuần trở lên để đạt hiệu quả tối ưu. Chủ thể thực hiện: các trang trại chăn nuôi gà thương phẩm.

2. Theo dõi và điều chỉnh khẩu phần dinh dưỡng dựa trên tình trạng tăng cân của gà để tránh ảnh hưởng tiêu cực đến khả năng sinh sản, đặc biệt khi bổ sung dầu hạt lanh ở mức cao hơn 0,5%. Chủ thể thực hiện: kỹ thuật viên dinh dưỡng và quản lý trang trại.

3. Phát triển sản xuất dầu hạt lanh trong nước nhằm giảm chi phí nhập khẩu, tạo nguồn nguyên liệu ổn định và giá thành hợp lý cho ngành chăn nuôi gia cầm. Chủ thể thực hiện: các doanh nghiệp chế biến dầu thực vật và cơ quan quản lý nhà nước.

4. Xây dựng các chương trình đào tạo và hướng dẫn kỹ thuật cho người chăn nuôi về lợi ích và cách sử dụng dầu hạt lanh trong khẩu phần ăn gà đẻ để nâng cao hiệu quả sản xuất và chất lượng sản phẩm. Chủ thể thực hiện: các viện nghiên cứu, trường đại học và trung tâm khuyến nông.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Người chăn nuôi gà thương phẩm: Nắm bắt kỹ thuật bổ sung dầu hạt lanh để nâng cao năng suất và chất lượng trứng, từ đó tăng lợi nhuận kinh tế.

2. Chuyên gia dinh dưỡng gia cầm: Tham khảo dữ liệu về ảnh hưởng của axit béo omega-3 từ dầu thực vật đến sinh trưởng và sinh sản của gà, phục vụ nghiên cứu và tư vấn dinh dưỡng.

3. Doanh nghiệp sản xuất thức ăn chăn nuôi: Áp dụng kết quả nghiên cứu để phát triển sản phẩm thức ăn hỗn hợp giàu omega-3, đáp ứng nhu cầu thị trường về sản phẩm dinh dưỡng cao.

4. Cơ quan quản lý và hoạch định chính sách nông nghiệp: Sử dụng luận văn làm cơ sở khoa học để xây dựng các chương trình phát triển ngành chăn nuôi bền vững, nâng cao giá trị sản phẩm nông nghiệp.

Câu hỏi thường gặp

1. Bổ sung dầu hạt lanh có ảnh hưởng đến sức khỏe gà không?
   Nghiên cứu cho thấy tỷ lệ nuôi sống đạt 100% ở tất cả các lô, chứng tỏ dầu hạt lanh không gây tác động tiêu cực đến sức khỏe gà trong điều kiện thí nghiệm.

2. Mức bổ sung dầu hạt lanh nào là tối ưu cho gà đẻ?
   Mức 0,5% dầu hạt lanh trong khẩu phần được xác định là tối ưu, giúp tăng năng suất trứng và hàm lượng omega-3 mà không gây tăng cân quá mức ảnh hưởng đến sinh sản.

3. Dầu hạt lanh có làm giảm năng suất trứng không?
   Kết quả nghiên cứu và các báo cáo quốc tế đều cho thấy dầu hạt lanh không làm giảm năng suất trứng mà còn có thể cải thiện nhẹ, đặc biệt ở mức bổ sung hợp lý.

4. Hàm lượng omega-3 trong trứng tăng bao nhiêu khi bổ sung dầu hạt lanh?
   Hàm lượng omega-3 trong trứng tăng đáng kể, giúp nâng cao giá trị dinh dưỡng và lợi ích sức khỏe cho người tiêu dùng, tuy nhiên con số cụ thể phụ thuộc vào mức bổ sung và thời gian nuôi.

5. Có thể áp dụng kết quả nghiên cứu này cho các giống gà khác không?
   Mặc dù nghiên cứu tập trung vào gà Isa Shaver, các nguyên lý về dinh dưỡng và tác động của dầu hạt lanh có thể áp dụng tương tự cho các giống gà thương phẩm khác, cần nghiên cứu bổ sung để điều chỉnh phù hợp.

Kết luận

• Bổ sung dầu hạt lanh vào khẩu phần ăn gà Isa Shaver giúp tăng khối lượng cơ thể và năng suất trứng, đặc biệt ở mức 0,5%.
• Tỷ lệ nuôi sống gà đạt 100%, chứng tỏ dầu hạt lanh không ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe.
• Hàm lượng omega-3 trong trứng được cải thiện rõ rệt, nâng cao giá trị dinh dưỡng sản phẩm.
• Mức bổ sung 1% dầu hạt lanh có thể gây tăng cân quá mức, ảnh hưởng nhẹ đến tỷ lệ đẻ.
• Kết quả nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học cho việc ứng dụng dầu hạt lanh trong chăn nuôi gà đẻ, góp phần phát triển sản phẩm trứng giàu omega-3 tại Việt Nam.

Next steps: Mở rộng nghiên cứu với thời gian dài hơn và các mức bổ sung khác nhau, đồng thời khảo sát tác động trên các giống gà khác. Khuyến khích phát triển sản xuất dầu hạt lanh trong nước để giảm chi phí và tăng tính bền vững.

Các trang trại và doanh nghiệp chăn nuôi nên áp dụng bổ sung dầu hạt lanh 0,5% vào khẩu phần gà đẻ để nâng cao năng suất và chất lượng trứng, đồng thời phối hợp với các đơn vị nghiên cứu để tối ưu hóa quy trình chăn nuôi.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 1. Cơ sở khoa học của đề tài 1. Khả năng sinh sản của gia cầm Sinh sản là chỉ tiêu rất được quan tâm trong công tác giống. Ở các loại gia cầm khác nhau thì đặc điểm sinh sản cũng có sự khác nhau rõ rệt.

Sức đẻ trứng của gà là một trong những tiêu chí quan trọng để đánh giá khả năng sản xuất. Sức đẻ trứng là số trứng thu được của mỗi đàn hoặc mỗi mái đẻ trong khoảng thời gian nhất định (một tháng, một mùa, một chu kỳ, sau 10 tháng tuổi,…). và Bilchel H (1978) [3] thì sức đẻ trứng chịu ảnh hưởng của 5 yếu tố chính: (1) Tuổi đẻ đầu hay tuổi thành thục. (2) Chu kỳ đẻ trứng hay cường độ đẻ trứng.

(3) Tần số thể hiện bản năng đòi ấp. (4) Thời gian nghỉ đẻ, đặc biệt là nghỉ đẻ mùa đông. Các yếu tố trên có sự điều khiển bởi kiểu gen di truyền của từng giống và còn phụ thuộc vào điều kiện như: Chăm sóc, nuôi dưỡng, nhiệt độ môi trường, ánh sáng, các yếu tố tiểu khí hậu khác. Năng suất trứng của một cá thể gà là tổng số trứng đẻ ra trên một đơn vị thời gian.

Đây là chỉ tiêu quan trọng, phản ánh trạng thái sinh lý và khả năng hoạt động của hệ sinh dục. Năng suất trứng phụ thuộc nhiều vào loài, giống, hướng sản xuất, mùa vụ và đặc điểm của cá thể. Năng suất trứng là một tính trạng số lượng nên nó phụ thuộc nhiều vào điều kiện ngoại cảnh. Năng suất trứng được đánh giá qua cường độ đẻ và chu kỳ đẻ kéo dài.

Giống gia cầm nào có tỷ lệ đẻ cao và kéo dài trong thời kỳ sinh sản là giống tốt, nếu chế độ dinh dưỡng đảm bảo thì năng suất sinh sản sẽ cao. Năng suất trứng/năm của một quần thể gà mái cao sản được thể hiện theo quy luật, c 5 cường độ đẻ trứng cao nhất vào tháng thứ hai, thứ ba sau đó giảm dần cho đến hết năm đẻ. Cường độ đẻ trứng là sức đẻ trứng trong một thời gian ngắn. Trong thời gian này có thể loại trừ ảnh hưởng của môi trường.

Thời gian kéo dài sự đẻ có liên quan đến chu kỳ đẻ trứng. Chu kỳ đẻ kéo dài hay ngắn phụ thuộc vào cường độ và thời gian chiếu sáng (Đây là cơ sở để áp dụng chiếu sáng nhân tạo trong chăn nuôi gà đẻ). Giữa các chu kỳ đẻ, gà thường có những khoảng thời gian đòi ấp. Sự xuất hiện bản năng đòi ấp phụ thuộc nhiều vào yếu tố di truyền vì ở các giống khác nhau có bản năng ấp khác nhau.

Điều này chịu ảnh hưởng nhiều bởi yếu tố như: Nhiệt độ, ánh sáng, dinh dưỡng. và Bilchel H (1978) [3], nhiệt độ cao và bóng tối sẽ kích thích sự ham ấp, đồng thời yếu tố gen chịu tác động phối hợp giữa các gen thường và gen liên kết giới tính. Trên cơ sở tỷ lệ đẻ hằng ngày hoặc tuần cho phép đánh giá một phần nào về chất lượng giống và mức độ ảnh hưởng của chế độ ngoại cảnh đến sự sản xuất của đàn giống. Nghiên cứu của Brandsch H.

và Bilchel H cũng cho rằng gà thịt nặng cân đẻ ít hơn do tồn tại nhiều thể vàng nên lấn át buồng trứng thường xuyên hơn so với gà dòng trứng. Thời gian nghỉ đẻ ngắn hay dài có ảnh hưởng trực tiếp đến sản lượng trứng cả năm. Gà thường hay nghỉ đẻ vào mùa đông do nguyên nhân giảm dần về cường độ và thời gian chiếu sáng tự nhiên. Ngoài ra, sự nghỉ đẻ này còn do khí hậu, sự thay đổi thức ăn, chu chuyển đàn.

Thời gian nghỉ đẻ là tính trạng số lượng có hệ số di truyền cao, người ta có thể cải thiện di truyền bằng cách chọn lọc giống. Trong chọn lọc cần chú ý tới chỉ số trung bình chung của giống. Khối lượng trứng phụ thuộc vào khối lượng cơ thể, giống, tuổi đẻ, tác động dinh dưỡng tới gà sinh sản. Đồng thời khối lượng trứng lại quyết định tới chất lượng trứng giống, tỷ lệ ấp nở, khối lượng và sức sống của gà con.

Nó là chỉ tiêu không thể thiếu của việc chọn lọc con giống. và Bilchel H (1978) [3] cho biết: Trứng gia cầm khi bắt đầu đẻ nhỏ hơn trứng gia cầm lúc trưởng thành. Khối lượng trứng phụ thuộc trực tiếp vào chiều dài, chiều rộng của quả trứng cũng như khối lượng lòng trắng, lòng đỏ và vỏ. Theo Nguyễn Duy Hoan và cs (1998) [9] trong cùng một độ tuổi thì khối lượng trứng tăng lên chủ yếu do khối lượng lòng trắng lớn hơn nên giá trị năng lượng giảm dần.

Loại giống gà khác nhau thì khối lượng trứng khác nhau; khối lượng gà con khi nở thường bằng 62 - 78% khối lượng trứng ban đầu. Một số đặc điểm sinh học của trứng gia cầm Trứng gà có 3 phần cơ bản: Vỏ, lòng đỏ và lòng trắng. Tỷ lệ các phần/khối lượng trứng thì vỏ chiếm 10 - 11,6%; lòng trắng chiếm 57 - 60%; lòng đỏ chiếm 30 - 32%. Thành phần hoá học của trứng không vỏ: Nước chiếm 73,5 - 74,4%; protein 12,5 - 13%; mỡ 11 - 12%; khoáng 0,8 - 1,0%.

Trứng có đặc điểm hình thái: Hình dạng quả trứng thường có hình oval hoặc elip, một đầu lớn và một đầu nhỏ. và Bilchel H (1978) [3] thì tỷ lệ giữa chiều dài và chiều rộng của quả trứng là một chỉ số ổn định 1:0,75. Hình dạng của trứng tương đối ổn định, sự biến động theo mùa cũng không có ảnh hưởng lớn và luôn có tính di truyền bền vững và có những biến dị không rõ rệt. Chỉ số hình thái ở mỗi loài gia cầm khác nhau và được quy định bởi nhiều gen khác nhau.

Nguyễn Hoài Tao, Tạ An Bình (1984) [16] cho rằng: Khoảng biến thiên trị số hình thái của trứng gà là 1,34 - 1,36; trứng vịt là 1,57 - 1,64; trứng có hình dạng quá dài hoặc tròn đều cho chất lượng thấp. Trứng gia cầm có cấu tạo từ ngoài vào gồm những thành phần chính là: vỏ cứng, màng vỏ, lòng trắng, lòng đỏ có chứa đĩa phôi. Mỗi thành phần chiếm tỷ lệ khác nhau ở mỗi cá thể, dòng, giống, chế độ chăm sóc nuôi dưỡng. Tuy nhiên, vẫn có sự dao động tương đối.

c 7 Vỏ trứng: Vỏ trứng là lớp vỏ bọc ngoài cùng bảo vệ về mặt cơ học, hoá học, lý học cho các thành phần khác bên trong trứng. Màu sắc của vỏ trứng phụ thuộc vào giống, lá tai của từng loại gia cầm khác nhau. Bên ngoài, nó được bao phủ bởi một lớp keo dính do âm đạo tiết ra, có tác dụng làm giảm ma sát giữa thành âm đạo và trứng, tạo thuận lợi cho việc đẻ trứng, hạn chế sự bốc hơi nước của trứng và ngăn cản sự xâm nhập của vi khuẩn. Vỏ trứng có hai lớp màng đàn hồi tách nhau tạo thành buồng khí có ý nghĩa trong quá trình trao đổi khí với môi trường bên ngoài.

Vỏ trứng được cấu tạo chủ yếu từ canxi, trên bề mặt có nhiều lỗ khí. Theo Nguyễn Duy Hoan và cs (1998) [9], trên bề mặt vỏ trứng gà trung bình có khoảng 10.000 lỗ khí, mật độ lỗ khí khoảng 150 lỗ/1cm2, đường kính các lỗ khí dao động 4 - 10 µm. Mật độ lỗ khí không đều, tập trung nhiều nhất ở đầu to giảm dần ở hai bên và thấp nhất ở đầu nhỏ. Chất lượng vỏ trứng thể hiện ở độ dày và độ bền của vỏ trứng.

Nó có ý nghĩa trong vận chuyển và ấp trứng. Độ dày vỏ trứng gà dao động từ 0,229 - 0,373 mm, độ chịu lực là 2,44 - 3 kg/cm2. Theo Nguyễn Duy Hoan và cs (1998) [9] thì chất lượng vỏ trứng không những chịu ảnh hưởng của các yếu tố như canxi (70% canxi cần cho vỏ trứng là lấy trực tiếp từ thức ăn), ngoài ra vỏ trứng hình thành cần có photpho, vitamin D3, vitamin K, các nguyên tố vi lượng. khi nhiệt độ tăng từ 20 -300C, độ dày vỏ trứng giảm 6- 10% hoặc đẻ ra trứng không có vỏ hoặc bị biến dạng.

Theo Nguyễn Thị Bạch Yến (1996) [20] nếu vỏ trứng quá mỏng, làm quá trình bốc hơi nước diễn ra nhanh, dẫn tới trứng bị mất nước gây chết phôi, sát vỏ, gà con nở ra yếu, tỷ lệ nuôi sống giảm. Nếu vỏ trứng quá dầy cũng ảnh hưởng đến khả năng ấp nở, trao đổi khí kém, gà con không mổ vỏ ra ngoài được. Độ dày vỏ ở đầu tù khoảng 0,279 - 0,588 mm, ở đầu nhọn khoảng 0,294 - 0,334 mm. Dưới lớp vỏ cứng là hai lớp màng dưới vỏ: Hai lớp màng này rất mỏng, độ dày của hai lớp khoảng 0,057 - 0,069 mm, lớp ngoài dày hơn lớp trong.

c 8 Lớp ngoài sát với vỏ trứng, lớp trong nằm sát với lòng trắng và đều có lỗ thở cho không khí đi vào giúp phôi thai phát triển ở giai đoạn cuối. Lòng trắng: Tiếp theo của lớp màng là đến lớp lòng trắng. Lòng trắng là phần bao bọc bên ngoài lòng đỏ, nó là sản phẩm của ống dẫn trứng. Lòng trắng chủ yếu là albumin giúp cho việc cung cấp khoáng và muối khoáng, tham gia cấu tạo lông, da trong quá trình phát triển cơ thể ở giai đoạn phôi.

Chất lượng lòng trắng được xác định qua chỉ số lòng trắng và đơn vị Haugh. Lòng trắng chiếm tỷ lệ cao nhất, tới 56 %, gồm 4 lớp: Lớp loãng ngoài, lớp đặc giữa, lớp loãng giữa, lớp đặc trong… Đây là nguồn cung cấp chất dinh dưỡng và nước cho phôi phát triển. Độ keo dính của lòng trắng phụ thuộc vào các yếu tố như: Nuôi dưỡng, giống, tuổi, bảo quản trứng,… Bảo quản trứng không đúng, kéo dài thời gian bảo quản làm cho lòng trắng trở nên loãng hơn dẫn tới pha lẫn giữa các lớp lòng trắng sẽ dẫn đến rối loạn cấu trúc sinh học và làm giảm chất lượng trứng. Trong lòng trắng còn chứa dây chằng lòng đỏ có tác dụng giữ cho lòng đỏ luôn ở trung tâm của trứng.

Theo Trần Huê Viên (2006) [19] cho biết khối lượng trứng tương quan rõ rệt với khối lượng lòng trắng (r = 0,86) khối lượng lòng đỏ (r = 0,72) và khối lượng vỏ (r = 0,48). Theo Ngô Giản Luyện (1994) [13] cho rằng: Chỉ số lòng trắng ở mùa đông cao hơn ở mùa xuân và mùa hè. Trứng gà mái tơ và gà mái già có chỉ số lòng trắng thấp hơn gà mái đang độ tuổi sinh sản. Trứng bảo quản lâu, chỉ số lòng trắng giảm.

Chất lượng lòng trắng giảm nếu cho gà ăn thiếu protein và vitamin nhóm B. Để đánh giá chất lượng lòng trắng người ta quan tâm đến chỉ số lòng trắng, được tính bằng tỷ lệ chiều cao lòng trắng đặc so với trung bình cộng đường kính nhỏ và đường kính lớn của lòng trắng trứng.