PHẦN MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết và lý do chọn đề tài Vấn đề giới nảy sinh từ rất lâu cùng với sự nảy sinh của con người và xã hội nhưng khoa học về giới thì rất trẻ. Các nhà nghiên cứu đã tìm ra mối quan hệ mẹ - con và chính mối quan hệ này đã chi phối sâu sắc đến mối quan hệ giới (vợ - chồng) ở nhiều xã hội, chính sự vướng bận về con cái đã khiến cho phụ nữ rất vất vả và thiệt thòi hơn so với nam giới. Phụ nữ công nhân cũng không ngoại lệ.
Trên thực tế xã hội mà tri thức là căn bản thì quyền bình đẳng trong tuyển dụng nam nữ được xem như là một trong những vấn đề trọng tâm trong viê ̣c bảo vê ̣ nhân quyền. Khi quyền bình đẳng được thực hiện, mọi người sẽ không bị phân biệt giới tính và có thể làm việc theo năng lực và nhu cầu của bản thân. Đối với lao động nữ, vấn đề càng trở nên cấp thiết. Trong suốt chiều dài lịch sử, họ đã vượt qua muôn vàn khó khăn để đến giữa thế kỷ XX mới dần khẳng định được vị thế tương xứng của mình so với nam giới.
Họ đã được coi là một lực lượng lao động không thể thiếu của toàn xã hội. Tuy nhiên, dù muốn hay không, vấn đề chăm sóc, giáo dục con cái vẫn đè nặng lên vai người phụ nữ. Ai cũng dễ dàng thấy được những thiệt thòi của họ trong việc cống hiến sức lực và tài năng cho xã hội vì gánh nặng con cái. Đồng thời, không phải ở đâu họ cũng được đối xử bình đẳng.
Ngay ở một quốc gia phát triển, vì con cái và những hệ lụy liên quan mà một số không nhỏ phụ nữ đã phải nghỉ việc, mất việc hay gián đoạn việc làm… Tình trạng này có thể xem như là đã đi chệch khá xa việc đảm bảo quyền lao động liên tục cũng như việc thực hiện bình đẳng giới. Trong tương lai, chắc chắn phụ nữ sẽ có vai trò to lớn hơn trong đội ngũ lao động chất lượng cao. Mô hình cơ sở Giáo dục mầm non từ trước tới nay vẫn gắn liền với vấn đề việc làm của phụ nữ chứ không phải của nam giời. 1 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Việc chăm sóc, giáo dục con cái ở mỗi đất nước, mỗi xã hội, mỗi thời kỳ lại có những chính sách thể hiện những quan điểm khác nhau.
Thậm chí cả một chế độ cũng được thiết lập dựa trên quan điểm mang tính lịch sử, tính triết học đó. Khi vấn đề chăm sóc, giáo dục trẻ em, nhất là trẻ em lứa tuổi mầm non không có được sự hỗ trợ từ phía quốc gia và xã hội thì tỷ lệ nghỉ việc của lao động nữ tăng lên là điều tất yếu. Có thể tình trạng nghỉ việc chưa xảy ra, họ vẫn tiếp tục công tác nhưng họ cũng sẽ rất dễ bị stress do rất nhiều các vấn đề cá nhân liên quan đến việc giáo dục, nuôi dạy con cái. Do đó, điều khó tránh khỏi là hiệu quả làm việc bị giảm sút.
Hiện nay, đối tượng có nhu cầu cấp bách về cơ sở giáo dục mầm non là lao động nữ. Đến nay, hầu như ai cũng đã nhận thức được rằng việc nuôi dạy giáo dục con cái không phải là trách nhiệm của chỉ riêng gia đình hay phụ nữ mà là trách nhiệm của cả quốc gia, xã hội, doanh nghiệp và các bậc cha mẹ. Để có được một nhận thức như thế, Hàn Quốc đã trải qua một chặng đường rất gian nan. Về mặt đường lối, Chính phủ Hàn Quốc đã phải liên tục điều chỉnh chính sách, chế độ chăm sóc, giáo dục trẻ em lứa tuổi mầm non để một mặt các cháu và cha mẹ các cháu được thụ hưởng những điều tốt đẹp nhưng mặt khác quan trọng hơn là đảm bảo bình đẳng giới.
Sự tham gia của phụ nữ vào nền kinh tế ngày càng được khẳng định và các cơ quan, các doanh nghiệp cũng như mọi địa phương, mọi người nghiêm chỉnh thực hiện pháp lệnh, nghị định để vừa “giải phóng” phụ nữ, vừa để phụ nữ đóng góp sức mình vào sự phát triển của đất nước. Từ khi bước vào Đổi mới, tốc độ phát triển của Việt Nam rất nhanh. Nhiều doanh nghiệp với nhiều loại hình ra đời và lớn mạnh nhanh chóng. Số lượng người lao động, trong đó có lao động nữ trong một số doanh nghiệp lên đến hàng nghìn.
Từ đó, nhiều vấn đề được đặt ra và đang dần được giải quyết như thu nhập, giờ giấc làm việc, bảo hiểm. của người lao động. Tuy nhiên, 2 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com theo sự quan sát của chúng tôi thì việc chăm sóc con cái của người lao động lại chưa hoặc rất ít được quan tâm, đặc biệt là các cơ sở giáo dục mầm non trong các doanh nghiệp. Gần đây nhiều vụ việc nhức nhối liên quan đến buông lỏng trong việc chăm sóc, giáo dục trẻ em ở Việt Nam khiến dư luận phải giật mình.
Vì vậy, Bộ Giáo dục và Đào tạo Việt Nam đã phải sửa chữa một số điểm trong kế hoạch phát triển ngành mầm non và đặc biệt là tăng cường giám sát, quản lí lĩnh vực giáo dục quan trọng này. Chúng tôi chọn địa bàn Hà Nội và Seoul làm nơi khảo sát, nghiên cứu bởi vì cả hai thành phố đều là Thủ đô, đều là trung tâm chính trị, kinh tế và văn hóa của mỗi nước. Hà Nộị đang trên đường Hiện đại hoá - Công nghiệp hoá và từ khi Việt Nam gia nhập WTO (2007), thành phố này càng thu hút nhiều lao động từ khắp các nơi đến làm việc tại các khu công nghiệp cũng như các lĩnh vực kinh tế mới. Còn thành phố Seoul chiểm 26% tổng số dân số Hàn Quốc, là khu vực bao gồm các ngành công nghiệp lớn nhất nước.
Những gì hiện đã và đang diễn ra ở Hà Nội và Seoul đều chắc chắn là tiêu biểu cho sự phát triển ở Việt Nam và Hàn Quốc. Việc tìm hiểu các hình thức CS-GD trẻ em LTMN là con cái lao động nữ ở Hà Nội và Seoul, vì thế, mang ý nghĩa điển hình và có sức khái quát cao. Chúng tôi thiết nghĩ, với khuôn khổ, thời gian dành cho một luận án và bằng sức lực của một nghiên cứu sinh, việc khảo sát toàn bộ tình hình CS-GD trẻ em LTMN của Việt Nam rồi so sánh với Hàn Quốc là một điều rất khó khăn. Vì thế, sẽ là hợp lí khi luận án chọn Hà Nội làm địa bàn khảo sát, sau đó so sánh với Seoul.
Nghiên cứu, so sánh việc CS-GD trẻ em LTMN giữa Hà Nội và Seoul của chúng tôi cũng sẽ đưa ra nhiều thông tin thú vị và quan trọng vì Việt Nam và Hàn Quốc là hai nước cùng ở châu Á nhưng có hai chế độ chính trị và trình độ phát triển khác nhau. Kinh nghiệm của hai nước sẽ được lý giải trên 3 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com phương diện khoa học và thực tiễn. Hy vọng luận án này sẽ tìm ra một phương án giảm bớt gánh nặng nuôi dạy con cái và hỗ trợ cho người phụ nữ để họ vừa đảm bảo việc cơ quan vừa đảm bảo được cuộc sống gia đình, thông qua việc thiết lập hệ thống và cải cách thể chế giáo dục mầm non tại nơi làm việc, đảm bảo quyền lao động liên tục cho lao động nữ. Chúng tôi cũng hy vọng kết quả nghiên cứu sẽ góp phần vào việc xoá bỏ sự phân biệt đối xử lao động trong tuyển dụng, tạo điều kiện thuận lợi cho nhân lực có tay nghề, từ đó góp phần vào việc sử dụng nguồn nhân lực nữ một cách có hiệu quả và nâng cao sức cạnh tranh của quốc gia.
Bằng tất cả những điều như vừa trình bày ở trên, chúng tôi nghĩ rằng triển khai việc “Nghiên cứu các hình thức chăm sóc, giáo dục con em người lao động trong lứa tuổi mầm non tại các doanh nghiệp” là quan trọng và cần thiết. Tổng quan tình hình nghiên cứu 2. Hàn Quốc Ở Hàn Quốc, thập kỷ 60-70, mối quan tâm lớn nhất là phát triển kinh tế, do đó đông đảo lao động nữ đã rất tích cực tham gia vào mọi lĩnh vực của nền kinh tế. Tuy nhiên, phúc lợi cho người lao động, đặc biệt là lao động nữ cũng như con cái của họ thì chưa được quan tâm đúng mức.
Mặt trái của sự phát triển kinh tế là vấn đề gia đình và lao động nữ. Để bảo vệ các bà mẹ và để phụ nữ vừa làm việc trong gia đình vừa làm việc trong công sở, chính phủ đã ban hành hai bộ luật liên quan đến lao động nữ là Luật Bình đẳng nam nữ trong tuyển dụng lao động (năm 1987) và Luật Chăm sóc và giáo dục trẻ em lứa tuổi mầm non (năm 1991). Trong hai luật này có quy định các chủ doanh nghiệp có nghĩa vụ phải thành lập các cơ sở giáo dục mầm non tại nơi làm việc. 4 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Hai thập kỷ gần đây, vấn đề này đã được giới nghiên cứu (trong các Bộ, Viện, các Đại học, kể cả Đa ̣i ho ̣c Quân sự.) quan tâm nhiều.
Cho đến thời điểm này, đã có hơn 130 luận án tiến sĩ và luận văn thạc sĩ, đề án của các Bộ Lao động và Bộ Bình đẳng giới, các Viện nghiên cứu phát triển Giới và phụ nữ v. đề cập đến GDMN tại nơi làm việc. Cụ thể, trong thời gian đầu thập kỷ 90, các nghiên cứu hướng đến vấn đề “Tình hình lao động nữ và viê ̣c chăm sóc con cái của lao động nữ”, vấn đề “Nhu cầu lao động nữ và việc chăm sóc giáo dục con”, đặc biệt là làm rõ “Khái niệm về cơ sở GDMN tại nơi làm việc”… Các nghiên cứu này nhấn mạnh đến những khái niệm mới và cung cấp hiện trạng thị trường lao động Hàn Quốc trong quá trình Công nghiệp hoá - Hiện đại hoá. Họ cũng xác định nội dung và phạm vi của khái niêm hỗ trợ cơ sở GDMN tại nơi làm việc là trách nhiệm của chủ doanh nghiệp và chính phủ.
Hơn nữa, chính phủ phải nhận thức được rằng sự nghiệp chăm sóc giáo dục con cái của lao động nữ là một loại phúc lợi xã hội để phát triển đất nước. Đến những năm 2000, chính sách về việc thành lập cơ sở GDMN tại nơi làm việc đã hoàn chỉnh. Do vậy các nghiên cứu chủ yếu hướng tới những vấn đề thuộc chiều sâu như “Phương án đẩy mạnh dịch vụ cơ sở GDMN tại nơi làm việc” và “Các phương pháp chất lượng GDMN tại nơi làm việc” v.