Luận văn thạc sĩ vận dụng phương thức lập ngân sách theo kết quả đầu ra trong quản lý chi tiêu tại liên đoàn lao động tp hồ chí minh

Luận văn thạc sĩ phân tích phương thức lập ngân sách theo kết quả đầu ra trong quản lý chi tiêu tại Liên đoàn Lao động TP Hồ Chí Minh.

• Tác giả: Cao Xuân Dương
• Người hướng dẫn: PGS. Vũ Thị Minh Hằng
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế TP.HCM
• Chuyên ngành: Kinh Tế Tài Chính – Ngân Hàng
• Đề tài: Lập Ngân Sách Theo Kết Quả Đầu Ra Tại Liên Đoàn Lao Động
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
• Năm xuất bản: 2011
• Địa điểm: Thành Phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA PHƯƠNG THỨC LẬP NGÂN SÁCH THEO KẾT QUẢ ĐẦU RA TRONG QUẢN LÝ CHI TIÊU CỦA CÁC ĐƠN VỊ CÔNG
• 1.1. Những vấn đề cơ bản về quản lý chi tiêu của các đơn vị công
• 1.1.1. Khái niệm quản lý chi tiêu của đơn vị công
• 1.1.2. Các phương thức lập ngân sách trong quản lý chi tiêu của đơn vị công
• 1.1.2.1. Lập ngân sách theo khoản mục đầu vào
• 1.1.2.2. Lập ngân sách theo công việc thực hiện
• 1.1.2.3. Lập ngân sách theo chương trình
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG LẬP NGÂN SÁCH VÀ QUẢN LÝ CHI TIÊU TẠI LIÊN ĐOÀN LAO ĐỘNG TP.HCM GIAI ĐOẠN 2006-2010
• 2.1. Khái quát chung về bối cảnh hoạt động và tình hình thu – chi tại Liên đoàn lao động TP.HCM giai đoạn 2006-2010
• 2.1.1. Bối cảnh hoạt động
• 2.1.2. Kết quả thu chi giai đoạn 2006-2010
• 2.2. Thực trạng về lập ngân sách và quản lý chi tiêu của Liên đoàn lao động TP.HCM giai đoạn 2006-2010
• 2.2.1. Cơ sở pháp lý của lập ngân sách và quản lý chi tiêu
• 2.2.2. Thực trạng lập ngân sách và quản lý chi tiêu của công đoàn Thành phố giai đoạn 2006-2010
• 2.2.3. Đánh giá thực trạng lập ngân sách và quản lý chi tiêu của Liên đoàn Lao động TP.HCM giai đoạn 2006-2010
• 3. CHƯƠNG 3: VẬN DỤNG PHƯƠNG THỨC LẬP NGÂN SÁCH THEO KẾT QUẢ ĐẦU RA TRONG QUẢN LÝ CHI TIÊU TẠI LIÊN ĐOÀN LAO ĐỘNG THÀNH PHỐ
• 3.1. Sự cần thiết phải thay đổi phương thức lập ngân sách
• 3.1.1. Xuất phát từ thách thức trong hoạt động công đoàn
• 3.1.2. Xuất phát từ lợi ích của phương thức lập ngân sách mới
• 3.2. Quy trình lập ngân sách công đoàn theo kết quả đầu ra trong khuôn khổ chi tiêu trung hạn MTEF
• 3.2.1. Sơ đồ của quy trình
• 3.2.2. Các bước của quy trình
• 3.2.3. Một số nội dung khác có liên quan trong quá trình triển khai lập NSCĐ theo kết quả đầu ra tại công đoàn Thành phố
• 3.3. Ví dụ về lập ngân sách theo kết quả đầu ra trong khuôn khổ chi tiêu trung hạn
• 4. CHƯƠNG 4: MỘT SỐ KIẾN NGHỊ KHI VẬN DỤNG PHƯƠNG THỨC LẬP NGÂN SÁCH THEO KẾT QUẢ ĐẦU RA TRONG QUẢN LÝ CHI TIÊU TẠI LIÊN ĐOÀN LAO ĐỘNG THÀNH PHỐ
• 4.1. Kiến nghị đối với Tổng Liên đoàn và chính quyền Thành phố
• 4.2. Kiến nghị đối với Liên đoàn Lao động Thành phố
• 4.2.1. Xúc tiến các điều kiện thuận lợi để áp dụng phương thức lập ngân sách mới
• 4.2.2. Hoàn thiện môi trường pháp lý của phương thức lập ngân sách theo kết quả đầu ra và quản lý chi tiêu
• 4.2.3. Phân cấp ngân sách công đoàn
• 4.2.4. Thanh toán và kiểm soát chi
• 4.2.5. Báo cáo, đánh giá kết quả và kiểm toán chi tiêu hàng năm
• 4.2.6. Phát triển hệ thống đánh giá và đo lường kết quả thực hiện
• 4.2.7. Phát triển hệ thống thông tin quản lý
• 4.2.8. Thực hiện chế độ khen thưởng, tuyển dụng và bổ nhiệm cán bộ theo tỷ lệ hoàn thành mục tiêu
• 4.2.9. Đề xuất lộ trình triển khai phương thức lập NSCĐ theo kết quả đầu ra trong khuôn khổ chi tiêu trung hạn
• PHẦN KẾT LUẬN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về lập ngân sách theo kết quả đầu ra tại Liên đoàn Lao động

Lập ngân sách theo kết quả đầu ra là một phương thức quản lý tài chính hiện đại, giúp các tổ chức công, bao gồm Liên đoàn Lao động, tối ưu hóa việc sử dụng nguồn lực. Phương thức này không chỉ tập trung vào việc phân bổ ngân sách mà còn chú trọng đến kết quả đạt được từ các khoản chi tiêu. Việc áp dụng phương thức này tại Liên đoàn Lao động Thành phố Hồ Chí Minh đã mang lại nhiều lợi ích, từ việc nâng cao hiệu quả hoạt động đến việc đảm bảo tính minh bạch trong quản lý tài chính.

1.1. Khái niệm và tầm quan trọng của lập ngân sách theo kết quả đầu ra

Lập ngân sách theo kết quả đầu ra là phương pháp quản lý tài chính mà trong đó ngân sách được phân bổ dựa trên các kết quả mong muốn. Điều này giúp các tổ chức công như Liên đoàn Lao động có thể tập trung vào việc đạt được các mục tiêu chiến lược, từ đó nâng cao hiệu quả hoạt động và phục vụ tốt hơn cho công nhân viên chức lao động.

1.2. Lịch sử và sự phát triển của phương thức lập ngân sách

Phương thức lập ngân sách theo kết quả đầu ra đã được áp dụng rộng rãi trên thế giới từ những năm 1960. Tại Việt Nam, phương thức này bắt đầu được chú ý và áp dụng trong các đơn vị công, bao gồm Liên đoàn Lao động, nhằm cải cách quản lý tài chính và nâng cao hiệu quả sử dụng ngân sách.

II. Những thách thức trong quản lý chi tiêu tại Liên đoàn Lao động

Mặc dù đã có những thành công nhất định trong việc lập ngân sách theo kết quả đầu ra, Liên đoàn Lao động vẫn phải đối mặt với nhiều thách thức. Những vấn đề như sự phân bổ nguồn lực chưa hợp lý, tình trạng thất thu ngân sách và chất lượng dịch vụ cung cấp cho công nhân viên chức lao động còn hạn chế là những vấn đề cần được giải quyết.

2.1. Vấn đề phân bổ nguồn lực tài chính

Phân bổ nguồn lực tài chính tại Liên đoàn Lao động hiện nay còn dàn trải, chưa được ưu tiên cho các mục tiêu chiến lược. Điều này dẫn đến việc không đạt được hiệu quả tối ưu trong việc sử dụng ngân sách.

2.2. Tình trạng thất thu ngân sách

Thất thu ngân sách là một trong những vấn đề nghiêm trọng mà Liên đoàn Lao động đang phải đối mặt. Việc này không chỉ ảnh hưởng đến khả năng tài chính mà còn làm giảm hiệu quả hoạt động của tổ chức.

III. Phương pháp lập ngân sách theo kết quả đầu ra hiệu quả

Để nâng cao hiệu quả lập ngân sách, Liên đoàn Lao động cần áp dụng các phương pháp cụ thể. Việc xây dựng quy trình lập ngân sách rõ ràng và minh bạch sẽ giúp tổ chức này đạt được các mục tiêu đề ra.

3.1. Quy trình lập ngân sách theo kết quả đầu ra

Quy trình lập ngân sách theo kết quả đầu ra bao gồm các bước từ xác định mục tiêu, phân bổ nguồn lực đến đánh giá kết quả. Mỗi bước cần được thực hiện một cách cẩn thận để đảm bảo tính hiệu quả.

3.2. Các yếu tố cần thiết để triển khai thành công

Để triển khai thành công phương thức lập ngân sách theo kết quả đầu ra, Liên đoàn Lao động cần có sự hỗ trợ từ các cơ quan chức năng, cũng như sự đồng thuận từ các thành viên trong tổ chức.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu tại Liên đoàn Lao động

Việc áp dụng phương thức lập ngân sách theo kết quả đầu ra tại Liên đoàn Lao động đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Các nghiên cứu cho thấy rằng, tổ chức này đã cải thiện được hiệu quả sử dụng ngân sách và nâng cao chất lượng dịch vụ cung cấp cho công nhân viên chức lao động.

4.1. Kết quả đạt được từ việc áp dụng phương thức mới

Kết quả từ việc áp dụng phương thức lập ngân sách theo kết quả đầu ra cho thấy sự cải thiện rõ rệt trong việc quản lý chi tiêu và nâng cao hiệu quả hoạt động của Liên đoàn Lao động.

4.2. Những bài học kinh nghiệm từ thực tiễn

Các bài học kinh nghiệm từ việc áp dụng phương thức lập ngân sách tại Liên đoàn Lao động có thể được áp dụng cho các tổ chức công khác, nhằm nâng cao hiệu quả quản lý tài chính.

V. Kết luận và hướng đi tương lai cho lập ngân sách tại Liên đoàn Lao động

Kết luận từ nghiên cứu cho thấy rằng, việc áp dụng phương thức lập ngân sách theo kết quả đầu ra là cần thiết và mang lại nhiều lợi ích cho Liên đoàn Lao động. Hướng đi tương lai cần tập trung vào việc cải thiện quy trình lập ngân sách và nâng cao tính minh bạch trong quản lý tài chính.

5.1. Đề xuất cải cách quy trình lập ngân sách

Để nâng cao hiệu quả lập ngân sách, cần có những cải cách trong quy trình lập ngân sách, từ việc xác định mục tiêu đến phân bổ nguồn lực.

5.2. Tương lai của lập ngân sách tại Liên đoàn Lao động

Tương lai của lập ngân sách tại Liên đoàn Lao động sẽ phụ thuộc vào khả năng áp dụng các phương thức mới và sự hỗ trợ từ các cơ quan chức năng.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong giai đoạn 2006-2010, Liên đoàn Lao động Thành phố Hồ Chí Minh (LĐLĐ TP.HCM) đã chứng kiến sự gia tăng đáng kể về quy mô thu chi ngân sách công đoàn (NSCĐ), với tổng thu đạt khoảng 2.000 tỷ đồng và tốc độ tăng bình quân hàng năm khoảng 20%. Tuy nhiên, phương thức lập ngân sách theo khoản mục đầu vào truyền thống đang bộc lộ nhiều hạn chế, như thiếu sự liên kết giữa ngân sách và kết quả đầu ra, phân bổ nguồn lực dàn trải, và tính minh bạch chưa cao. Đặc biệt, việc lập ngân sách chưa gắn kết với mục tiêu chiến lược của công đoàn, dẫn đến hiệu quả quản lý chi tiêu chưa tối ưu, ảnh hưởng trực tiếp đến lợi ích của công nhân viên chức lao động.

Mục tiêu nghiên cứu tập trung vào việc vận dụng phương thức lập ngân sách theo kết quả đầu ra trong quản lý chi tiêu tại LĐLĐ TP.HCM nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực tài chính, đảm bảo sự gắn kết giữa ngân sách và các mục tiêu phát triển dài hạn của tổ chức. Phạm vi nghiên cứu bao gồm phân tích thực trạng thu chi NSCĐ giai đoạn 2006-2010, đánh giá các hạn chế trong phương thức lập ngân sách hiện hành, đồng thời đề xuất quy trình vận dụng phương thức lập ngân sách theo kết quả đầu ra trong khuôn khổ chi tiêu trung hạn (3-5 năm).

Ý nghĩa nghiên cứu được thể hiện qua việc cung cấp cơ sở lý luận và thực tiễn cho việc cải cách quản lý tài chính công đoàn, góp phần nâng cao tính minh bạch, hiệu quả và trách nhiệm trong quản lý chi tiêu, từ đó gia tăng lợi ích cho người lao động và nâng cao vai trò của công đoàn trong bối cảnh phát triển kinh tế xã hội của Thành phố.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng hai lý thuyết chính: lý thuyết quản lý chi tiêu công và mô hình lập ngân sách theo kết quả đầu ra (Output-Based Budgeting). Quản lý chi tiêu công được hiểu là hoạt động tổ chức, điều khiển và ra quyết định nhằm phân phối và sử dụng nguồn lực tài chính để thực hiện chức năng, nhiệm vụ của đơn vị công. Mô hình lập ngân sách theo kết quả đầu ra tập trung vào việc xác định mục tiêu chiến lược, đầu ra mong muốn, tính toán đầu vào và phân bổ nguồn lực tài chính dựa trên kết quả thực tế đạt được, từ đó đánh giá hiệu quả và hiệu lực của chi tiêu.

Các khái niệm chính bao gồm:

• Đầu ra (Output): Hàng hóa hoặc dịch vụ do công đoàn cung cấp, ví dụ số buổi tập huấn, số nhà thu nhập thấp xây dựng.
• Kết quả (Outcome): Tác động của đầu ra đến cộng đồng, như tỷ lệ người lao động được học Luật Lao động.
• Đầu vào (Input): Nguồn lực tài chính, nhân lực được sử dụng để tạo ra đầu ra.
• Hiệu quả: Tỷ lệ giữa đầu ra và đầu vào, thể hiện chi phí trên một đơn vị đầu ra.
• Hiệu lực: Mức độ đóng góp của đầu ra vào kết quả mục tiêu đề ra.
• Khuôn khổ chi tiêu trung hạn (MTEF): Phương pháp lập ngân sách trong 3-5 năm, giúp phân bổ nguồn lực hiệu quả theo ưu tiên chiến lược.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp thống kê mô tả, phân tích và đánh giá dựa trên dữ liệu thứ cấp thu thập từ các báo cáo tài chính, quyết toán NSCĐ và báo cáo hoạt động công đoàn giai đoạn 2006-2010. Cỡ mẫu bao gồm toàn bộ các báo cáo tài chính và hoạt động của LĐLĐ TP.HCM trong giai đoạn này. Phương pháp chọn mẫu là tổng thể nhằm đảm bảo tính toàn diện và chính xác trong đánh giá thực trạng.

Phân tích dữ liệu được thực hiện bằng cách so sánh các chỉ tiêu thu chi, tốc độ tăng trưởng, cơ cấu chi tiêu và mức độ thực hiện dự toán ngân sách. Đồng thời, nghiên cứu ứng dụng lý thuyết lập ngân sách theo kết quả đầu ra để xây dựng quy trình vận dụng phù hợp với đặc thù của LĐLĐ TP.HCM. Timeline nghiên cứu kéo dài từ năm 2006 đến 2010, tập trung vào phân tích thực trạng và đề xuất giải pháp cải tiến.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tăng trưởng thu ngân sách công đoàn: Tổng thu NSCĐ giai đoạn 2006-2010 đạt khoảng 2.000 tỷ đồng, với tốc độ tăng bình quân 20%/năm. Thu kinh phí và đoàn phí chiếm khoảng 70% tổng thu, trong đó thu kinh phí tăng đột biến 46% năm 2009 do bổ sung nguồn thu từ doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài.

2. Cơ cấu chi tiêu chưa hợp lý: Chi thường xuyên chiếm 95% tổng chi, trong đó chi cho hoạt động phong trào chiếm 45%, chi lương và phụ cấp chỉ chiếm 10,5%. Chi đầu tư phát triển, bao gồm đào tạo và cơ sở vật chất, chỉ chiếm 5% tổng chi, với tốc độ tăng trưởng thấp nhất (6%/năm).

3. Phân cấp ngân sách chưa hợp lý: Kinh phí tích lũy đến cuối năm 2010 đạt khoảng 682 tỷ đồng, trong đó 74% tập trung tại công đoàn cấp trên. Tỷ lệ phân cấp nguồn thu cố định không căn cứ vào nhu cầu chi thực tế, dẫn đến sự mất cân đối giữa các cấp công đoàn.

4. Phương thức lập ngân sách theo khoản mục đầu vào còn nhiều hạn chế: Lập ngân sách theo định mức chi tiêu và dựa trên số liệu quỹ lương không chính xác, dẫn đến dự toán thu thấp hơn thực tế từ 18% đến 68%. Ngân sách không gắn kết với kế hoạch hoạt động và kết quả đầu ra, gây khó khăn trong đánh giá hiệu quả sử dụng nguồn lực.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân của các hạn chế trên xuất phát từ việc áp dụng phương thức lập ngân sách truyền thống theo khoản mục đầu vào, thiếu sự liên kết với mục tiêu chiến lược và kết quả đầu ra. Việc phân cấp ngân sách không đồng bộ giữa quyền hạn và nhiệm vụ chi làm giảm tính chủ động và sáng tạo của các cấp công đoàn. So với các nghiên cứu quốc tế về lập ngân sách theo kết quả đầu ra, LĐLĐ TP.HCM còn thiếu hệ thống chỉ tiêu đo lường, báo cáo minh bạch và cơ chế trách nhiệm rõ ràng.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ thể hiện tương quan giữa thu và chi NSCĐ qua các năm, bảng phân tích cơ cấu chi tiêu và tốc độ tăng trưởng từng khoản chi, giúp minh họa rõ ràng sự mất cân đối và xu hướng chi tiêu hiện tại. Việc vận dụng phương thức lập ngân sách theo kết quả đầu ra sẽ giúp công đoàn phân bổ nguồn lực hiệu quả hơn, tăng tính minh bạch và trách nhiệm, đồng thời tạo động lực làm việc cho cán bộ công đoàn.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Xây dựng hệ thống chỉ tiêu đo lường kết quả đầu ra: Thiết lập các chỉ số cụ thể về đầu ra và kết quả hoạt động công đoàn, như số buổi tập huấn, tỷ lệ người lao động được hưởng lợi, nhằm làm cơ sở cho việc lập ngân sách và đánh giá hiệu quả chi tiêu. Chủ thể thực hiện: Ban Tài chính LĐLĐ TP.HCM; Timeline: 1 năm.

2. Áp dụng khuôn khổ chi tiêu trung hạn (MTEF): Chuyển đổi quy trình lập ngân sách từ ngắn hạn sang trung hạn (3-5 năm), giúp dự báo nguồn lực và phân bổ ưu tiên chiến lược hiệu quả hơn. Chủ thể thực hiện: Ban Quản lý ngân sách; Timeline: 2 năm.

3. Phân cấp ngân sách linh hoạt theo nhu cầu thực tế: Điều chỉnh tỷ lệ phân cấp nguồn thu và nhiệm vụ chi phù hợp với đặc thù và nhu cầu của từng cấp công đoàn, tăng tính chủ động trong quản lý tài chính. Chủ thể thực hiện: LĐLĐ TP.HCM phối hợp Tổng Liên đoàn; Timeline: 1 năm.

4. Tăng cường minh bạch và trách nhiệm trong quản lý chi tiêu: Xây dựng hệ thống báo cáo, kiểm toán và đánh giá định kỳ các khoản chi, đồng thời áp dụng cơ chế khen thưởng, xử lý trách nhiệm dựa trên kết quả thực hiện ngân sách. Chủ thể thực hiện: Ban Kiểm tra và Thanh tra; Timeline: liên tục hàng năm.

5. Đào tạo và nâng cao năng lực cán bộ công đoàn: Tổ chức các khóa tập huấn về lập ngân sách theo kết quả đầu ra, quản lý tài chính hiện đại nhằm thay đổi văn hóa quản lý và nâng cao hiệu quả công tác tài chính. Chủ thể thực hiện: Ban Tổ chức; Timeline: 1-2 năm.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Lãnh đạo và cán bộ quản lý công đoàn: Giúp hiểu rõ về phương thức lập ngân sách theo kết quả đầu ra, từ đó nâng cao hiệu quả quản lý tài chính và phân bổ nguồn lực phù hợp với mục tiêu chiến lược.

2. Chuyên gia tài chính công và nhà hoạch định chính sách: Cung cấp cơ sở lý luận và thực tiễn để xây dựng các chính sách cải cách quản lý chi tiêu công, đặc biệt trong lĩnh vực công đoàn và tổ chức chính trị xã hội.

3. Nhà nghiên cứu và sinh viên chuyên ngành kinh tế tài chính – ngân hàng: Là tài liệu tham khảo quý giá về ứng dụng mô hình lập ngân sách hiện đại trong quản lý tài chính công, đồng thời cung cấp dữ liệu thực tiễn phong phú.

4. Các tổ chức công đoàn tại địa phương và doanh nghiệp: Hỗ trợ trong việc áp dụng phương thức lập ngân sách theo kết quả đầu ra, nâng cao tính minh bạch và hiệu quả sử dụng ngân sách công đoàn.

Câu hỏi thường gặp

1. Phương thức lập ngân sách theo kết quả đầu ra là gì?
   Là phương pháp lập ngân sách dựa trên việc xác định mục tiêu chiến lược và các chỉ số đầu ra cụ thể, từ đó phân bổ nguồn lực tài chính nhằm đạt được các kết quả mong muốn, thay vì chỉ dựa vào các khoản mục đầu vào truyền thống.

2. Tại sao LĐLĐ TP.HCM cần chuyển đổi sang phương thức lập ngân sách theo kết quả đầu ra?
   Phương thức hiện tại chưa gắn kết ngân sách với mục tiêu chiến lược, dẫn đến phân bổ nguồn lực dàn trải, hiệu quả thấp và thiếu minh bạch. Chuyển đổi giúp nâng cao hiệu quả sử dụng ngân sách, tạo động lực làm việc và tăng trách nhiệm quản lý.

3. Những khó khăn chính khi áp dụng phương thức lập ngân sách theo kết quả đầu ra tại Việt Nam là gì?
   Bao gồm khái niệm đầu ra còn mới mẻ, khó xác định chỉ số đo lường, thiếu hệ thống thông tin quản lý, sự cam kết chưa mạnh mẽ từ lãnh đạo cấp cao và thiếu cơ sở pháp lý hoàn chỉnh.

4. Làm thế nào để đánh giá hiệu quả của ngân sách theo kết quả đầu ra?
   Thông qua việc so sánh các chỉ số đầu ra thực tế với mục tiêu đề ra, phân tích chi phí trên đơn vị đầu ra và đánh giá tác động của đầu ra đến kết quả mục tiêu, sử dụng hệ thống báo cáo và kiểm toán minh bạch.

5. Phân cấp ngân sách hiện tại tại LĐLĐ TP.HCM có điểm gì cần cải thiện?
   Tỷ lệ phân cấp cố định không phản ánh đúng nhu cầu chi thực tế, gây mất cân đối nguồn lực giữa các cấp công đoàn, hạn chế tính chủ động và sáng tạo trong quản lý tài chính.

Kết luận

• Phương thức lập ngân sách theo khoản mục đầu vào hiện tại tại LĐLĐ TP.HCM còn nhiều hạn chế, ảnh hưởng đến hiệu quả quản lý chi tiêu và lợi ích của người lao động.
• Tổng thu NSCĐ giai đoạn 2006-2010 tăng trưởng ổn định nhưng cơ cấu chi tiêu chưa hợp lý, đặc biệt chi đầu tư phát triển còn thấp.
• Phân cấp ngân sách chưa phù hợp với nhu cầu thực tế, dẫn đến tích lũy lớn tại công đoàn cấp trên và thiếu nguồn lực cho cấp dưới.
• Vận dụng phương thức lập ngân sách theo kết quả đầu ra trong khuôn khổ chi tiêu trung hạn sẽ giúp nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực, tăng tính minh bạch và trách nhiệm quản lý.
• Các bước tiếp theo bao gồm xây dựng hệ thống chỉ tiêu đo lường, áp dụng MTEF, điều chỉnh phân cấp ngân sách, tăng cường minh bạch và đào tạo cán bộ công đoàn.

Các cấp công đoàn và nhà quản lý tài chính cần phối hợp triển khai các giải pháp đề xuất nhằm cải cách phương thức lập ngân sách, hướng tới quản lý chi tiêu hiệu quả, minh bạch và bền vững, góp phần nâng cao vai trò của công đoàn trong bảo vệ quyền lợi người lao động.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA PHƯƠNG THỨC LẬP NGÂN SÁCH THEO KẾT QUẢ ĐẦU RA TRONG QUẢN LÝ CHI TIÊU CỦA CÁC ĐƠN VỊ CÔNG 1.1 Những vấn đề cơ bản về quản lý chi tiêu của các đơn vị công 1.1 Khái niệm quản lý chi tiêu của đơn vị công Chi tiêu là một trong những công cụ chủ yếu để các đơn vị hành chính sự nghiệp, tổ chức chính trị - xã hội thuộc khu vực công (gọi tắt là đơn vị công hay tổ chức công) thực hiện nhiệm vụ của mình. Theo cách hiểu chung nhất, chi tiêu là tập hợp các khoản chi nhằm bảo đảm cho các đơn vị công hoạt động và thực hiện các chức năng của mình theo đúng quy định của pháp luật. Do vậy, có thể thấy, hiệu quả chi tiêu công luôn gắn liền với hiệu quả hoạt động của các cơ quan công quyền. Tuy nhiên, đối với khu vực công, do bị giới hạn nguồn lực nên việc phân bổ nguồn lực một cách tốt nhất nhằm đạt được mục tiêu chiến lược là nhiệm vụ sống còn của các đơn vị công.

Chính vì lẽ đó, tính hiệu lực và hiệu quả của quản lý chi tiêu công đã ngày càng được chú trọng. Quản lý chi tiêu công bây giờ không chỉ đơn thuần là kiểm soát chặt chẽ các khoản chi bằng tiền của tổ chức mà còn phải làm cho các khoản chi đó trở thành công cụ hữu hiệu để tổ chức công thực thi chức năng và nhiệm vụ của mình. Từ cách tiếp cận trên, có thể khái quát quản lý chi tiêu của các đơn vị công như sau: “quản lý chi tiêu là một khái niệm phản ánh hoạt động tổ chức điều khiển và đưa ra quyết định của đơn vị công đối với quá trình phân phối và sử dụng nguồn lực tài chính nhằm thực hiện tốt các chức năng và nhiệm vụ của mình”1. Nếu xem chi tiêu công là việc tổ chức chi tiêu cho cái gì thì quản lý chi tiêu công chính là trả lời cho câu hỏi tổ chức đã chi tiêu như thế nào.

Đó chính là hoạt động mang tính chủ quan của đơn vị công trong việc phân phối và sử dụng nguồn lực tài chính nhằm thỏa mãn nhu cầu ngày càng gia tăng của đối tượng mà tổ chức công đó phải phục vụ.1 Nguồn: Vận dụng phương thức lập ngân sách theo kết quả đầu ra trong quản lý chi tiêu công của Việt Nam - TS. Sử Đình Thành (2005) – NXB Tài chính, trang 20 [9] TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 6 Xét về mặt nội dung, quản lý chi tiêu của đơn vị công bao gồm các thành phần sau: - Phân cấp ngân sách trong nội bộ của đơn vị công. - Soạn lập ngân sách trên cơ sở dự báo và phân bổ nguồn thu, gắn kết ngân sách với mục tiêu chiến lược của đơn vị công. - Cấp phát, thanh toán và kiểm soát chi.

- Kế toán, báo cáo và đánh giá thực hiện các khoản chi. - Giám sát và kiểm toán của các cơ quan độc lập đối với các khoản chi của tổ chức công. Hiệu lực và hiệu quả quản lý chi tiêu của tổ chức công bắt nguồn từ mục đích thỏa mãn các nhu cầu tất yếu của đối tượng mà tổ chức công phải phục vụ. Điều này phụ thuộc rất nhiều vào khả năng tổ chức, khai thác và phân phối nguồn lực tài chính của tổ chức công sao cho phù hợp với từng giai đoạn phát triển nhất định.2 Các phương thức lập ngân sách trong quản lý chi tiêu của đơn vị công Lập ngân sách có ý nghĩa rất lớn trong việc cải cách quản lý chi tiêu của các đơn vị hành chính sự nghiệp thuộc khu vực công.

Trong nhiều năm qua, khi xuất hiện ngày càng nhiều tình trạng thâm hụt ngân sách, các tổ chức công đã có nhiều nỗ lực trong việc hoàn thiện cách thức quản lý chi tiêu công, đặc biệt là phương thức lập ngân sách để thực hiện tốt việc kiểm soát, phân phối và sử dụng nguồn lực. Thống kê lại, trên thế giới đã tồn tại những phương thức lập ngân sách sau: Lập ngân sách theo khoản mục đầu vào Phương thức lập ngân sách này xuất hiện vào cuối thế kỷ 19, đầu 20 dựa trên quan điểm nếu chi tiêu thiếu sự kiểm soát đầy đủ thì sẽ góp phần làm gia tăng nạn tham nhũng. Vì vậy, kiểm soát các khoản chi tiêu theo yếu tố đầu vào sẽ tăng cường tính trách nhiệm của người đứng đầu, từ đó sẽ hạn chế đáng kể nạn tham nhũng. TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 7 Trong phương thức này, chi tiêu ngân sách sẽ được mục hóa thành các mục như: lương và các khoản đóng góp; chi phí hành chính; chi đào tạo và phát triển; chi đầu tư; chi khác… Những khoản mục này luôn được chi tiết và định rõ số tiền sẽ được chi là bao nhiêu.

Chính điều này đã buộc các cơ quan, đơn vị phải chi tiêu theo đúng khoản mục đã quy định và chịu trách nhiệm giải trình nếu chi không đúng quy định. Trong phương thức này, vai trò của cơ quan tài chính tại bản thân các đơn vị rất quan trọng trong việc tạo lập khuôn khổ pháp lý để ngăn chặn việc chi tiêu quá mức. Ưu điểm của phương thức này thể hiện ở tính đơn giản và khả năng kiểm soát chi tiêu bằng việc so sánh dễ dàng với các năm trước thông qua việc ghi chép chi tiết các yếu tố đầu vào. Tuy vậy, phương thức này cũng có nhược điểm: chỉ nhấn mạnh đến khâu lập ngân sách với các khoản chi tiêu có tính tuân thủ; không gắn kết ngân sách với mục tiêu chiến lược; không đánh giá được tính hiệu quả của phân bổ nguồn lực và cung ứng hàng hóa của tổ chức công.

Lập ngân sách theo công việc thực hiện Lập ngân sách theo công việc thực hiện phân bổ nguồn lực theo những khối lượng công việc được tiên đoán trước, từ đó, đảm bảo khi thực hiện thì ngân sách không được gia tăng thêm (như phương thức lập ngân sách theo khoản mục). Điều này tạo ra sự đơn giản cho những người làm dự toán bằng cách nhân chí phí đơn vị với khối lượng được yêu cầu trong năm. Như vậy, việc lập ngân sách theo phương thức này chỉ chú trọng vào việc đo lường khối lượng công việc của một cơ quan, đơn vị, nhấn mạnh sự đóng góp của các thông tin thực hiện vào trong quá trình lập ngân sách. Ưu điểm của phương thức này là liên kết những gì được tạo ra với nguồn lực được yêu cầu trong chu kỳ ngân sách hàng năm.

Tuy nhiên, đây cũng chính là nhược điểm của nó, bởi vì nó không chú trọng đến những thay đổi của chính sách trong dài hạn. Hơn nữa, nó được thiết kế hướng vào thực hiện tất cả mục tiêu, trong khi bị giới hạn về nguồn lực. Do đó, chưa thể đánh giá được tính hiệu lực trong mối tương quan giữa kết quả và đầu ra trong quản lý chi tiêu. TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 8 Lập ngân sách theo chương trình Bước vào những năm 60, cải cách quản lý chi tiêu của các đơn vị công bắt đầu tập trung vào lập kế hoạch cho việc sử dụng nguồn lực nội tại của mình.

Điều này đã hình thành nên phương thức lập ngân sách theo chương trình với những nỗ lực thiết lập một hệ thống ngân sách gắn kết chặt chẽ với chương trình và lập kế hoạch. Điểm khác biệt của phương thức này so với phương thức lập ngân sách theo công việc thực hiện là tập trung vào những chương trình trọng điểm có tính cạnh tranh, kéo dài hơn một năm ngân sách. Bên cạnh đó, phương thức này cũng tính đến tính hiệu lực, nghĩa là đo lường đầu ra và tác động đến kết quả mục tiêu như thế nào. Tuy nhiên, phương thức lập ngân sách theo chương trình không phải là không có nhược điểm.

Hoạt động của các tổ chức không thể chuyển hóa tất cả thành các chương trình để lập kế hoạch, không đảm bảo sự ưu tiên cho các mục tiêu chiến lược và không gắn kết với việc thiết lập chương trình công với kế hoạch chi tiêu thường xuyên của tổ chức công. Do vậy, khái niệm chương trình là không hoàn hảo đối với ngân sách. Lập ngân sách theo kết quả đầu ra Đầu ra có nghĩa là hàng hoá hoặc dịch vụ mà tổ chức công cung cấp cho xã hội. Lập ngân sách theo kết quả đầu ra dựa trên cơ sở tiếp cận thông tin đầu ra, qua đó giúp tổ chức công phân bổ nguồn lực nhằm đạt mục tiêu chiến lược một cách tốt nhất.

Theo phương pháp này, hiệu quả của các khoản chi tiêu được đánh giá một cách tương đối toàn diện, tạo thuận lợi cho các nhà quản lý đánh giá về tác động và hiệu quả chính sách đã đưa ra. Việc xây dựng ngân sách theo kết quả đầu ra đòi hỏi kế hoạch ngân sách phải có tính dài hạn. Lập ngân sách theo kết quả đầu ra là một mô hình lập ngân sách có thể đảm bảo các yêu cầu cho việc cải cách chiến lược quản lý chi tiêu của các tổ chức công. Các yêu cầu đó là: Thứ nhất, giữ kỷ luật tài chính tổng thể.

Tính tổng thể đòi hỏi tổ chức công phải nắm bắt toàn diện những vấn đề tồn tại trong quản lý chi tiêu hiện tại, hiểu biết tất cả những mối liên kết và đánh giá những trở lực thuộc về định chế. TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 9 Sau đó, tìm ra những điểm tiếp cận thích hợp để đẩy mạnh quá trình cải cách chi tiêu theo từng giai đoạn phát triển. Trong quản lý chi tiêu, các quyết định chi tiêu phải được dựa trên cơ sở kỷ luật tài chính và có sự cạnh tranh, đánh đổi giữa các nhu cầu với nhau. Điều này yêu cầu trong soạn lập ngân sách cần đánh giá nguồn lực tổng thể và lựa chọn các công cụ thích hợp nhất để phân bổ nguồn lực nhằm đạt được mục tiêu đã lựa chọn.

Tính kỷ luật tài chính tổng thể đi đôi với nó là tính tiết kiệm và hàm ý rằng ngân sách chỉ nên tập trung vào những nguồn lực vừa đủ ở mức cần thiết để thực hiện tốt các ưu tiên chiến lược. Thứ hai, phải thiết lập cơ chế phân bổ nguồn lực hiệu quả thông qua việc chuyển phương thức lập ngân sách theo khoản mục đầu vào sang phương thức lập ngân sách theo khoản mục đầu ra và chuyển đổi quy trình lập ngân sách từ ngắn hạn sang xây dựng khuôn khổ chi tiêu trung hạn. Thứ ba, nâng cao tính minh bạch thông tin và trách nhiệm trong quản lý chi tiêu.